Ba’o Dan Chim Viet

Tác Giả: Tưởng Năng Tiến

08/01/2024

Tôi mém viết hồi ký mấy lần, lần nào cũng đang lúc chuyến choáng hơi men. Ngủ một giấc – thức dậy – ngẫm nghĩ thấy đời mình chán như con gián và nhạt còn hơn nước ốc nữa (chả có cái con mẹ gì để mà “ký” cả) nên … thôi!

Thôi, không viết thì đọc vậy. Cho nó đỡ buồn. Năm ngoái, tôi coi lại nguyên bộ Trả Ta Sông Núi của Đại Tá Phạm Văn Liễu. Năm nay, nghe Đinh Quang Anh Thái dụ, tôi đặt mua cuốn Hồi Ký Tống Văn Công – do Người Việt Books xuất bản.

Tống Văn Công cùng quê với Xuân Vũ. Cả hai ông đều là dân miền Nam nên không biết làm dáng, cũng không quen mầu mè (riêu cua) gì ráo, viết cứ như nói, và nghĩ sao thì nói vậy hà. Xin coi chơi một đoạn ở chương dẫn nhập:

“Tôi cứ tưởng ông già Ba Tri là chỉ những vị nổi tiếng của quê tôi như Phan Thanh Giản, Nguyễn Đình Chiểu, Phan văn Trị nhưng ông nội tôi bảo sự tích này có từ thời Minh Mạng: Ông Trần văn Hạc, Hương cả của làng An Hòa Tây cho đắp con đập ngăn vàm rạch làm tắc nghẽn đường ghe chở hàng hóa vào chợ Ba Tri.

Dân chúng cả vùng phát đơn kiện, nhưng thế lực Trần Văn Hạc quá mạnh, quan tổng, quan huyện, quan tỉnh đều xử ông ta thắng kiện. Bà con bàn bạc cử ba ông già có uy tín nhất vùng là Thái Hữu Kiếm, Nguyễn Văn và Lê Văn Lợi mang đơn ra Huế kiện lên triều đình.

Các ông này đi bộ qua nhiều vùng rừng hoang vắng nguy hiểm, mất mấy tháng trời mới tới Huế, nổi trống kêu oan ở cửa Ngọ Môn. Vua Minh Mạng cho các ông vào chầu tấu trình sự việc. Vua nghe xong, hạ chiếu cho các ông thắng kiện. Từ đó, danh xưng ‘ông già Ba Tri’ là chỉ những cụ già nhưng chí khí không già, dám dũng cảm bảo vệ lẽ phải.”

Thiệt, đọc mà ái ngại hết sức: “Các ông này đi bộ qua nhiều vùng rừng hoang vắng nguy hiểm, mất mấy tháng trời mới tới Huế, nổi trống kêu oan ở cửa Ngọ Môn.” May mà còn gặp vị vua nhân đức (“hạ chiếu cho các ông thắng kiện”) chớ không thì công cốc.

Thời nay lỡ xẩy ra những chuyện oan khuất tương tự thì chả ai còn phải cất công đi lại xa xôi như vậy nữa. Địa phương nào cũng có hội đồng nhân dân các cấp, trên nữa là quốc hội. Thêm vào đó là hàng ngàn tờ báo, chưa kể vô số các cơ quan truyền thông, mọi chuyện khuất tất đều sẽ bị phơi bầy trước công luận tức thì nên mấy ông già Ba Tri bị thất nghiệp là cái chắc (và cũng hết còn đất sống) đúng không?

Không!

Tưởng vậy chớ không phải vậy đâu. Tưởng vậy là tưởng năng thối. Năm rồi, xã Đồng Tâm vừa xuất hiện một ông già Ba Tri khiến cả nước phải giật mình kinh ngạc. Ông được Tạp Chí Luật Khoa bình chọn là một trong “Mười Nhân Vật Chính Trị Việt Nam Năm 2017,” cùng với không ít lời ưu ái:

“Trước tháng 4/2017, công chúng không biết Lê Đình Kình là ai. Vụ chính quyền huyện Mỹ Đức, Hà Nội xô xát và bắt giữ ông cụ 82 tuổi này vào ngày 15/4 đã thổi bùng làn sóng phản đối của người dân thôn Hoành, xã Đồng Tâm, vốn đang có tranh chấp đất đai tại khu vực đồng Sênh.

Tất cả những diễn biến sau đó cho người ta thấy hình ảnh của một lãnh đạo cả về tinh thần lẫn quyết sách của những người nông dân Đồng Tâm. Ngoài trí tuệ minh mẫn và khả năng trình bày khúc chiết, ông Lê Đình Kình hội tụ nhiều yếu tố để trở thành người được tín nhiệm ở một làng nông thôn Bắc Bộ …”

Về vụ “xô xát” nói trên, nhà báo Nguyễn Đình Ấm cho biết thêm chi tiết:

“Việc ngày 15/4/2017  ba sĩ quan quân đội và đội cảnh sát, an ninh CAHN mời dân ra đồng Sênh ‘kiểm tra mốc giới’ khi đến mốc 15- 20 thì nổ súng uy hiếp, trung tá Trần Thanh Tùng phó CA huyện Mỹ Đức đá cụ Kình văng 2m rồi cùng ‘côn đồ mặc quần bò, áo thun’ xốc nách cụ đưa lên ô tô khóa tay, bịt miệng đồng thời bắt 4 người nữa chở lên Hà Nội thẩm vấn, tra khảo…”

Ông già Ba Tri của xã Đồng Tâm – huyện Mỹ Đức – bị “côn đồ đấm đá, tra khảo” nhưng cả trăm đại diện của Hội Đồng Nhân Dân Thành Phố Hà Nội  đều câm như hến. Còn ĐBQH Đào Thanh Hải thì đứng về phía … công an, để vu cáo nạn nhân: “Gia đình ông Lê Đình Kình đã xông vào chống lại lực lượng thi hành nhiệm vụ, giằng co và xảy ra việc ông Lê Đình Kình bị gãy chân” – theo như tường trình của báo Người Lao Động, đọc được vào hôm 7 tháng 11 năm 2017.

Một năm sau, trên trang Tiếng Dân – đọc được vào ngày 6 tháng 8 năm 2018 –  Nguyễn Đăng Quang (một nhà báo tận tụy và đặc biệt quan tâm về sự việc Đồng Tâm) cho biết:

“Cuộc khủng hoảng Đồng Tâm vẫn đang bế tắc. Người dân đã hai lần gửi TÂM THƯ đến HNTƯ7 và Kỳ họp lần thứ 5 Quốc hội vừa qua, nhưng không có ai trả lời họ. Mới đây, cụ Lê Đình Kình, người được coi là thủ lĩnh của người dân Đồng Tâm, với danh nghĩa người bị hại trong biến cố Đồng Tâm, đã gửi tới Ủy ban Tư pháp Quốc hội và bà Lê Thị Nga, Chủ nhiệm Ủy ban này một “Thư công dân gửi ĐBQH”.

Thư gửi qua ‘Chuyển phát nhanh’, song đến nay đã hơn 2 tháng mà chẳng một ai hồi âm hay phúc đáp cả!

Cụ Kình nhờ tôi hỏi giúp việc này. Tôi có điện hỏi bà Lê Thị Nga, được bà cho biết là chưa nhận được, và đề nghị tôi nhắn cụ Kình gửi lại cho riêng bà, đừng gửi cho ai khác…

Trong cuộc khủng hoảng Đồng Tâm, người viết bài này cũng như tuyệt đại đa số người dân đều mong muốn Trung ương Đảng, Quốc hội và các cơ quan chức năng cần hồi đáp đơn thư và các nguyện vọng, kiến nghị của người dân.”

Khi đất nước còn ở trong tình cảnh một cổ hai tròng (thực dân & phong kiến) nếu bị đám quan lại địa phương ức hiếp, mấy ông già Ba Tri thời trước chỉ cần mất vài tháng đi bộ từ quê mình ra đến kinh đô – nổi trống kêu oan ở cửa Ngọ Môn – rồi chầu tấu trình sự việc là … kể như xong.

Còn bây giờ “tuyệt đại đa số người dân đều mong muốn Trung ương Đảng, Quốc hội và các cơ quan chức năng hồi đáp đơn thư” thôi nhưng điều “mong muốn” giản dị này – xem ra – vẫn hơi có vẻ xa vời, nếu chưa muốn nói là xa xỉ.

Chúng ta đang sống vào cái thời đại (thổ tả) gì vậy, hả Trời?

27/08/ 2018

Ba’o Viettin.de

Tưởng Năng Tiến

Bao giờ mà quê hương vẫn còn những người nông dân bất khuất, và đám đông quần chúng sẵn sàng đứng về phía họ thì đất nước (chắc chắn) sẽ có cơ hội phục hưng – dù muộn màng đến đâu chăng nữa!

Tôi tình cờ nhìn thấy hình Nguyễn Thúy Hạnh đang lơn tơn đẩy một cái xe cút kít đầy ắp bưởi (trên trang RFA) trong một cuộc phỏng vấn do Tuấn Khanh thực hiện, vào hôm 19 tháng Giêng năm 2021. Bên dưới tấm ảnh này không có lời ghi chú nào về thời điểm bấm máy nên tôi đoán có lẽ đây là lúc mà cô em đang hớn hở đến thăm vườn bưởi của họ Trịnh (ở Hòa Bình) vào “thuở trời đất (chưa) nổi cơn gió bụi”!

Đến ngày 24 tháng 6 năm 2020 thì đất bằng dậy sóng. BBC ái ngại loan tin: “Cả gia đình nhà hoạt động Trịnh Bá Phương bị bắt.” Làm gì có chuyện bất nhơn, thất đức dữ vậy. Họ đâu bắt hết “cả gia đình” mà chỉ túm chừng phân nửa thôi hà:

• Con trưởng Trịnh Bá Phương bị kết án 10 năm tù và 5 năm quản chế.

• Con Út Trịnh Bá Tư bị kết án 8 năm tù và 3 năm quản chế.

• Mẹ Cấn Thị Thêu bị bị kết án 8 năm tù và 3 năm quản chế.

Đến hôm 7 tháng 4 năm 2021 thì Nguyễn Thúy Hạnh cũng bị tó luôn. Người phụ nữ tươi tắn, xinh xắn (và nổi tiếng từ tâm) này hiện đang bị giam giữ vô thời hạn tại một bệnh viện tâm thần nào đó – giữa một xứ sở mà đầu óc của giới lãnh đạo (dường như) đều không được bình thường cho lắm.

Cả chủ lẫn khách đều bị bắt ráo nạo như thế thì vườn bưởi sẽ ra sao?

Xin thưa: chả có trăng sao gì sất! Cảnh vật và sự việc cũng vẫn y như cũ thôi, cũng cứ y như đôi câu Đường thi mà Sầm Tham  (岑參 715-770) đã viết vào hơn ngàn năm trước:

Đình thụ bất tri nhân khứ tận
Xuân lai hoàn phát cựu thì hoa

(Cây có biết đâu người đã vắng
Xuân về vẫn nở bấy nhiêu hoa – tnt)

Nhờ công vun trồng của anh em họ Trịnh, nhờ sự chăm sóc của gia trưởng Trịnh Khiêm (cùng cô con gái đảm đang Trịnh Thị Thảo) hoa bưởi vẫn nở trắng vườn,  và cành lá đều sai trĩu quả nên cần phải có nơi tiêu thụ. FB Đỗ Thu thỏ thẻ:
Gia đình con/em vẫn duy trì canh tác bưởi sạch như từ hồi em Trịnh Bá Tư còn ở nhà… và mong vẫn tiếp tục nhận được sự giúp đỡ quý báu của mọi người trong vụ bưởi này. Giá cả năm nay đã được điều chỉnh ở một số nơi thấp hơn mọi năm để phù hợp với tình hình thị trường. Cụ thể như dưới đây:

– Giá bưởi tại vườn: 10k
– Tại HN là 12k,
– Tại Đà Nẵng, Sài Gòn là 20k nếu lấy 100 quả trở lên, và 25k nếu lấy dưới 100 quả,
– Tại Dak Lak 25k …
Cô con dâu nhà họ Trịnh chỉ nhắn gửi đôi lời chân thành, mộc mạc, và bình dị thế thôi nhưng cũng đủ khiến cho bàn dân thiên hạ vô cùng phấn khích và ủng hộ hết mình. Số người này đông đảo quá nên xin phép chỉ ghi ra (theo thứ tự an pha) cỡ chục người thôi nha, chớ mà rị mọ đủ hết thì dám phải ngồi gõ máy cho tới Tết (hoặc tới chết) luôn:

• Nguyễn Chương: “Xin mời tất cả anh chị.em cùng gửi mùi hương bưởi diễn tình thương yêu quý mến của gia đình TNLT.”

• Lê Hà: “Hôm nay cuối tuần, em sẽ là một cô shipper xịn sò nhen mọi người. Hãy nhắc máy alo bưởi diễn sẽ đến tận hiên nhà nha mọi người.”

• Bách Hợp: “Nhà em bán Bưởi Diễn Trồng Hữu Cơ. Ngọt ngon chị em ủng hộ nhé.”

• Vũ Huy Hoàng: “Chuyến bưởi Diễn đầu mùa đã cập bến Sài Gòn. Kính mời bà con cô bác nhanh tay đặt hàng. Chỉ 25k/ trái. Đơn hàng trên 100 trái giá chỉ còn 20k. Liên hệ đặt hàng: 077 400 8569 Anh Hoàng.”

• Lanh Nguyen: “Ôi tuyệt vời , mong nhiều người ủng hộ GĐ 3 người bỏ tù bất công.”

• Lê Thanh Lâm : “Kính mời anh em Đà nẵng ủng hộ, bưởi đã về Đà Nẵng rồi.”

• Phạm Thanh Nghiên: “Bưởi đê Bưởi đê. Bưởi dân oan, bưởi dân chủ. Bưởi tnlt đê.”

• Trịnh Nhung: “Ăn bưởi diễn cũng không lo có chất bảo quản, dư lượng thuốc trừ sâu. Bà con cứ tin em. Em nói tiếng Bắc nhưng em người Nam. Em không gạt bà con đâu.”

• Phạm Uyên: “Ai muốn thưởng thức bưởi diễn thơm lừng ngọt đậm hãy liên hệ với Tuyết Phượng số điện thoại : 0366645626.”

• Dương Thị Tân: “Bưởi Diễn đã có mặt ở Sài Gòn rồi.”

• Lân Tường Thụy: “Mùa bưởi đến rồi, bưởi nhà Cấn Thị Thêu vửa ngon rẻ đảm bảo an toàn thực phẩm , mong mọi người mua ủng hộ.”

• Chú Tễu: “Tha thiết mong cả nhà giúp đỡ gia đình chị Cấn Thị Thêu.”

• Mạc Van Trang: “Xin mọi người mua bưởi giúp đỡ gia đình Tù nhân lương tâm Cấn Thị Thêu (Ba mẹ con vẫn đang trong tù).

Lực Lượng 47, tất nhiên, vào cuộc. Dư luận viên Quốc Tuấn lập luận:

“Bán  bưởi cho Trịnh Bá Tư sao phải gắn mác ‘bị tù đày đấu tranh cho công bằng’. Đây là luận điệu đốn mạt nhằm tuyên truyền sai sự thật, đổi trắng thay đen, cổ súy cho hành vi coi thường pháp luật, nhằm mục đích gây mất an ninh chính trị, gây hoang mang trong quần chúng nhân dân, tạo cớ cho các thế lực phản động trong và ngoài nước can thiệp chống phá cách mạng Việt Nam, đi ngược lại nguyện vọng và lợi ích chính đáng của nhân dân.”

Tôi hoàn toàn và tuyệt đối không thấy có “luận điệu đốn mạt” nào ráo trong những lời kêu gọi thiết tha thượng dẫn. Tôi cũng chả nhận ra được bất cứ ai “tạo cớ cho các thế lực phản động trong và ngoài nước can thiệp chống phá cách mạng Việt Nam” cả.
Đọc lại thử xem:

“Những ngày gần cuối năm này là không chỉ mình tôi mà rất nhiều người từ khắp nơi lại ghé về vườn bưởi nhà Chị Cấn Thị Thêu … Về để mua bưởi, để đem bưởi Diễn đi tiêu thụ khắp mọi miền … Về để cảm nhận vị ngọt ngào không riêng của Bưởi Diễn mà cả sự ngọt ngào ấm áp tình người … với đầy ắp những chia sẻ yêu thương !” (Bùi Thị Minh Hằng. “Vườn Bưởi & Những Người Nông Dân Bất Khuất”).

Bao giờ mà quê hương vẫn còn những người nông dân bất khuất, và đám đông quần chúng sẵn sàng đứng về phía họ thì đất nước (chắc chắn) sẽ có cơ hội phục hưng – dù muộn màng đến đâu chăng nữa!

Tưởng Năng Tiến