Lm. Mark Link, S.J.

Khoảng 60 năm sau khi Chúa Giêsu ra đời, một cơn hỏa hoạn khổng lồ đã xảy ra ở thành Rôma.  Đám cháy kéo dài hơn một tuần lễ.  Người ta đồn rằng Hoàng đế Neron đã ra lệnh phóng hỏa.  Ông ta muốn tiêu hủy thành phố Roma cổ xưa, xây dựng lại một thành mới và đặt bằng tên của chính ông ta.

 Neron đã cố gắng hết sức để ngăn chận tiếng đồn ấy, nhưng nào có được.  Cuối cùng trong cơn thất vọng, ông ta vội tìm một đối tượng để trút lên đó mọi lời nguyền rủa của dân chúng.  Ông ta liền vu khống cho cộng đòan Kitô hữu ở Roma là đã gây ra cơn hỏa hoạn.  Lời tố cáo của Nơron khai mào cho cuộc bắt bớ tôn giáo kéo dài gần 300 năm.  Một sử gia Rôma đã mô tả cuộc bắt bớ dưới thời Neron như sau: “Các Kitô hữu bị đối xử tàn bạo khác thường.  Nhiều người phải khoác lên mình một tấm da thú để rồi bị đàn chó dữ cắn xé ra từng mảnh.  Nhiều người khác bị treo lên thập tự giá và ban đêm bị dùng làm bó đuốc đốt sáng soi cho bóng đêm.”

 Để tự vệ và duy trì đời sống tôn giáo của mình, nhiều Kitô hữu đã thực sự chui xuống sinh hoạt dưới lòng đất.  Họ đào được hệ thống đường hầm tỉ mỉ trong lòng đất ở vùng có núi lửa tại Roma.  Một số trong những đường hầm nổi tiếng này dài đến nhiều dặm và được thiết kế như những mê lộ để gây khó khăn cho các nhà cầm quyền đương thời.

 Hiện nay, một số những hang động này (được gọi là hang toại đạo), là những trung tâm du lịch nổi tiếng, hấp dẫn du khách đi đến Rôma.  Chính trong những đường hầm này, các Kitô hữu đã từng tổ chức Thánh lễ, rửa tội các cháu bé và chôn cất những người chết.

 Trong các tác phẩm của mình, Thánh Jerome cho biết, khi còn là một chú bé, thánh nhân và các bạn thường hay chơi trong các hang toại đạo.  Sau đó nhiều thế kỷ, các chú bé ở Roma cũng vẫn thường vui chơi trong các hang toại đạo. Một ngày nọ, một nhóm các cậu bé đang đi lang thang qua các mê lộ, dưới đường hầm, đột nhiên chiếc đèn pin duy nhất của chúng bị hỏng.  Các chú hoàn toàn lâm vào bóng tối, không biết lối ra, đang khi cả đám bị kinh hoàng cực độ, thì một chú bé cảm thấy như có một đường rãnh bằng phẳng nơi nền đá của đường hầm; đường này dẫn ra một lối đi đã được bào phẳng nhờ bước chân của hàng ngàn Kitô hữu trong thời kỳ bị bắt bớ ở Roma.  Thế là các chú bé lần theo những dấu chân các vị thánh xưa và tìm được lối thoát khỏi hang sâu tối tăm và bình yên đến vùng có ánh mặt trời.

 Chúng ta có hai lý do để suy nghĩ về câu chuyện trên: 

Thứ nhất, nó cho ta thấy cái giá khủng khiếp mà tổ tiên những Kitô hữu chúng ta phải trả giá cho đức tin của họ.  Nếu các đấng đã không trả giá đắt như thế, có lẽ nhiều người trong chúng ta sẽ không được là Kitô hữu như ngày hôm nay.

 Thứ hai, câu chuyện các cậu bé trong hang toại đạo giống như một loại dụ ngôn cho ta thấy các vị thánh ngày xưa vẫn còn đóng vai trò quan trọng trong cuộc đời chúng ta như thế nào. 

Nhiều người trong chúng ta giống những chú bé trong các hang toại đạo: chúng ta bị lạc lối, hoang mang vì những ý kiến xung đột nhau, chúng ta chả biết điều gì đúng điều gì sai, giống như chúng ta đang bị lâm vào bóng tối, không biết rõ đường đi nước bước.  Câu chuyện các chú bé trong hầm mộ quả là một dụ ngôn cho chúng ta.

 Các chú bé đã tìm ra con đường trong hầm mà nó được bước chân các vị thánh bào phẳng hằng bao thế kỷ trước.  Nhờ đi thoát khỏi bóng tối trong hang để tới được ánh sáng ban ngày.  Một cách tương tự, chúng ta cũng có thể bước theo các vị thánh để tìm ra con đường dẫn chúng ta khỏi vùng tối tăm và hỗn độn của thời đại chúng ta hầu đến được ánh sáng ban ngày.

 Và như thế, là mừng Các Thánh đem lại hai mục đích cho chúng ta:

 Trước hết, lễ này nhắc nhở chúng ta công ơn rất lớn lao của các thánh thời xưa là những người đã bảo tồn đức tin Công giáo cho chúng ta.

 Thứ đến lễ này nhắc chúng ta nhớ nếu chúng ta biết bắt chước các thánh và noi theo gương các đấng chúng ta cũng sẽ tìm ra lối đi dẫn chúng ta từ vùng tăm tối của trần thế bước vào ánh sáng huy hoàng của Chúa. 

Các thánh chẳng phải là những người khác thường gì, các đấng cũng bình thường như chúng ta, nhưng đã sống cuộc đời bình thường của các đấng một cách phi thường.  Chúng ta hãy dùng đoạn thơ nhan đề

The Way(Con đường) của John Oxenham để kết thúc; đoạn này tóm tắt lời mời gọi và sự thách đố mà ngày lễ các Thánh hôm nay đặt ra cho mỗi người chúng ta:

 “Ở đó, có hai con đường mở ra trước mặt mỗi người; một con đường cao và một con đường thấp.  Những linh hồn cao thượng thích leo lên con đường cao mà đi, còn những linh hồn thấp kém lần mò theo con đường thấp mà đi.

Giữa hai con đường ấy là những linh hồn còn lại trôi vật vờ trên những vùng sương mờ vô định.  Nhưng mỗi người phải quyết định xem trong hai con đường ấy linh hồn mình sẽ đi con đường nào.

“Lễ Các Thánh mời gọi chúng ta hãy can đảm bắt chước các thánh chọn con đường cao để một ngày kia chúng ta cũng sẽ được xum họp với các đấng trên trời để chung hưởng hạnh phúc vĩnh cửu muôn đời. 

Lm. Mark Link, S.J.

From: Langthangchieutim

---

 

Công Tú Nguyễn – Chuyện tuổi Xế Chiều

Hai mươi lăm năm trước, một câu chuyện đã lan truyền rộng rãi ở Chiang Mai, Thái Lan về một con trâu chạy thoát thân khỏi lò mổ.

Với máu me bê bết và nó lao vút xuống đường cao tốc, trong nỗi kinh hoàng và tuyệt vọng. Các đài phát thanh địa phương cảnh báo công chúng hãy cảnh giác – gọi nó là “một con trâu điên”, một số phóng viên thậm chí còn gọi nó là “trâu ma điên”, cho rằng nó đã đâm vào xe cộ khi đang chạy trốn.

  Chúng tôi vội vã đến hiện trường và thấy nó bê bết máu, một viên đạn sượt qua trán – may mắn thay, nó không xuyên qua hộp sọ. Chúng tôi đã cứu sống nó và từ chối đưa nó trở lại lò mổ, ngay cả khi những tiếng nói giận dữ đòi bồi thường cho những chiếc xe bị hư hại của họ và kêu gọi giết chết nó.

Với sự giúp đỡ của những người tốt bụng, chúng tôi đã giải cứu nó.

Ngay sáng hôm sau, tại ngôi nhà mới, nó đã đẻ một con. Chúng tôi đặt tên cho nó là Mae Sroy, theo vết sẹo quanh cổ, và đặt tên con trâu mới sanh là Chokdee, có nghĩa là “May mắn”.

Kể từ đó, Mae Sroy và Chokdee đã sống yên bình giữa đàn trâu tại Tổ chức Cứu trợ Voi.

Giờ đã rất già – trâu thường sống khoảng 26-27 năm – Mae Sroy không còn có thể đi bộ cùng đàn nữa. Con trâu con nay đã lớn và trở thành đầu đàn, trong khi Mae Sroy chuyển đến gần nơi trú ẩn của chúng tôi để được chăm sóc chu đáo hơn. Giờ đây, Mae Sroy chỉ ăn thức ăn xay nhuyễn, mềm, vì răng đã mòn dần theo tuổi tác.

Rồi trận lũ lụt gần đây ập đến. Mặc dù nơi trú ẩn nằm trên vùng đất cao hơn, nhưng một trận lũ quét bất ngờ đã tràn qua hàng rào, phá hủy mọi thứ – và kể cả Mae Sroy cũng đã bị nước cuốn trôi…

Chúng tôi tìm kiếm khắp nơi, lo sợ điều tồi tệ nhất sẽ xảy ra.

Lòng chúng tôi trĩu nặng, tin rằng con trâu già yêu quý của chúng tôi không thể sống sót qua cơn lũ dữ dội. Nhưng đến sáng thứ ba, một điều kỳ diệu đã xảy ra:

Chúng tôi tìm thấy Mae Sroy – nằm trong bùn đất nơi trước đây từng là nơi trú ẩn của nó. Khi nhìn thấy chúng tôi, nó đã kêu to, và chúng tôi đã khóc vì sung sướng. Tôi chạy đến bên và nó đáp lại bằng những tiếng kêu khe khẽ, vui vẻ, tràn đầy sức sống. Mae Sroy đã sống sót thêm một lần nữa.

Câu chuyện thật hy hữu.

Đây là câu chuyện về một con trâu mà chúng tôi đã cứu. Tại khu bảo tồn của chúng tôi, mỗi con đều có tên và đều có câu chuyện riêng đầy cảm xúc. Chúng không chỉ là trâu hay voi… Chúng là những sinh vật sống có ý nghĩa và giá trị.

Mae Sroy đã từng chạy trốn khỏi cái chết để bảo vệ sự sống đang lớn dần trong mình. Và giờ đây, một lần nữa, nó lại chạy trốn khỏi cái chết để bảo vệ chính mình và chúng tôi sẽ hết lòng chăm sóc con trâu già Mae Sroy cho đến chết…

(Phan Thế Nghĩa lược dịch từ   Saengduean Lek).

---

 

Xuyên Sơn

CHỚ THẤY SÓNG CẢ MÀ NGÃ TAY CHÈO!

(“Người yêu nước phải thông hiểu những sự tích nước mình”)

1/ Cuốn “Việt Nam Sử Lược” của sử gia Trần Trọng Kim (1883-1953) từ năm 2000 trở lại đây, mỗi năm có ít nhứt một lần tái bản trước nhu cầu của công chúng trong nước cần tìm hiểu sự thực lịch sử.

NHƯNG, quí bạn có biết trước kia, trong ròng rã cả nửa thế kỷ cụ Trần Trọng Kim liên tục bị kết án đến rợn người hay không?

Những “quan sử” (quan làm nghề viết sử) ngoài Hà Nội, như Trần Huy Liệu viện trưởng Viện Sử học vào năm 1955 chỉ đạo:

“Bóc trần quan điểm thực dân và phong kiến trong quyển Việt Nam Sử lược của Trần Trọng Kim”, hoặc như Văn Tạo viện trưởng Viện Sử học vào năm 1981 chửi rủa:

“Bọn bồi bút thực dân biên soạn, mà tiêu biểu là cuốn Việt Nam Sử lược của Trần Trọng Kim”!

2/ Cuốn “Việt Nam Sử Lược” làm gì mà bị kết án?

So với sách giáo khoa đưa vào nhà trường giảng dạy như một pháp lệnh, “Việt Nam Sử lược” của cụ Trần Trọng Kim trình bày lịch sử VN từ thời Hồng Bàng xửa xưa cho tới đầu thế kỷ 20 đã phạm … ít nhứt hai vấn đề

“cấm kỵ”:

a/ Đề cao công trạng thống nhứt lãnh thổ của vua Gia Long;

b/ Công nhận nhà Triệu của Triệu Đà là triều đại chính thức trong lịch sử nước Việt, với quốc hiệu “Nam Việt” rộng lớn (không chỉ có Nghệ An trở ra đồng bằng sông Hồng, mà còn gồm cả Quảng Đông, Quảng Tây).

Trong khi đó, sách giáo khoa “pháp lệnh” thì loại bỏ nước Nam Việt & Triệu Đà ra khỏi lịch sử VN!

Quí bạn có biết, trong áng văn hào hùng “Bình Ngô đại cáo” của Nguyễn Trãi đã tôn vinh:

“Từ Triệu, Đinh, Lý, Trần bao đời xây nền độc lập”, Triệu ở đây là Triệu Võ Đế, tức Triệu Đà.

(để rõ hơn, tôi sẽ đưa lên fb diễn giải về các bực tiền nhân lỗi lạc của chúng ta đã vinh danh Triệu Đà ra sao)

3/ Chớ thấy sóng cả mà ngã tay chèo!

Thời may cũng có những người nhận ra sự thực, bày tỏ ý kiến ngược dòng với các “quan sử” quen thói gắp lửa bỏ tay người.

Năm 2004, trên tạp chí Xưa & Nay, Hà Vinh viết bài ca ngợi “Việt Nam Sử Lược là một sử phẩm có giá trị”.

Cũng trên Xưa & Nay, năm 2009, Mai Khắc Ứng viết bài nhận định Trần Trọng Kim là “một người viết sử rạch ròi, phân minh”.

Trên tạp chí Nghiên cứu Lịch sử, năm 2007, Tạ Ngọc Liễn cho rằng cuốn Việt Nam Sử lược “vững chắc trong học thuật”, “ngoài thái độ cẩn mật, nghiêm túc ra, tác giả (tức Trần Trọng Kim) còn nêu cao tinh thần khách quan, tôn trọng sự thật lịch sử”!

Vậy nên, trong số Xuân Bính Thìn 2016 của Xưa & Nay, Trần Văn Chánh viết bài ngưỡng mộ cụ Trần Trọng Kim là “tiếng nói của lương tri nhà sử học”.

Một số bạn trẻ thời nay cũng nên tự đặt câu hỏi:

tại sao giáo khoa nhà trường hiện nay chỉ trích/miệt thị vua Gia Long, mà người dân Nam Bộ của mình thuở trước đều ủng hộ vua Gia Long, vẫn dành đạo lý “ăn quả nhớ kẻ trồng cây” cho vị vua sáng lập Nhà Nguyễn?

Cuốn “Việt Nam Sử Lược” của Trần Trọng Kim liên tục được tái bản, nói nào ngay, đó cũng là một cách bỏ phiếu thầm lặng cho cuộc VỀ NGUỒN LỊCH SỬ.

[ Quí bạn nào chưa đọc, có link sau, download về mà đọc: https://quangduc.com/a32873/viet-nam-su-luoc-pdf- ]

Nguồn fb Nguyễn- Chương Mt

---

 

Cang Huynh

CÂU CHUYỆN CUỘC SỐNG.

Có một điều đặc biệt đau lòng về những đám tang: chứng kiến ​​những người hầu như không xuất hiện khi người thân còn sống bỗng dưng cư xử như thể họ là những người thân thiết nhất.

Những người từng không thể dành vài phút gọi điện, đến thăm, giúp đỡ, hay đơn giản chỉ hỏi “Bạn khỏe không?”, giờ lại đứng bên quan tài với khuôn mặt buồn rầu, nước mắt lưng tròng, và những lời lẽ tốt đẹp về việc người đó có ý nghĩa như thế nào đối với họ.

Nhưng tình yêu thương đó ở đâu khi nó vẫn còn hiện hữu?

Những cuộc gọi điện thoại ở đâu khi người đó cô đơn? Sự hỗ trợ ở đâu khi cuộc sống trở nên khó khăn? Sự ấm áp giản dị của con người ở đâu khi họ vẫn còn sống để đón nhận?

Thật vô nghĩa khi thể hiện sự thân thiết tại đám tang của một người mà bạn không hề dành chỗ cho họ khi họ còn sống.

Người chết không còn cần những bài phát biểu, những bó hoa, hay những biểu hiện tình cảm công khai của chúng ta nữa. Chúng ta không thể gọi điện cho họ sau đó. Chúng ta không thể cuối cùng nói “Tôi nhớ bạn”. Chúng ta không thể lấy lại những năm tháng im lặng hay xin tha thứ và biết rằng họ đã nghe thấy chúng ta.

Một trong những sự thật khó chấp nhận nhất về sự mất mát là: một số điều không thể hàn gắn lại được khi một người đã ra đi.

Vì vậy, hãy yêu thương mọi người khi họ vẫn còn cảm nhận được điều đó.

Hãy gọi điện cho họ.

Hãy đến thăm họ.

Hãy hỏi xem họ thực sự đang thế nào.

Hãy ôm họ ngay bây giờ.

Hãy nói những lời tử tế khi vẫn còn người ở đó để nghe.

Hãy dành thời gian cho họ trước khi thời gian quyết định thay bạn.

Bởi vì sau cái chết, những gì còn lại là ký ức, nỗi đau buồn, và đôi khi là những câu hỏi mà không ai có thể trả lời được nữa.

Một đám tang có thể cho thấy có bao nhiêu người đến để nói lời tạm biệt.

Nhưng đôi khi nó cũng tiết lộ có bao nhiêu người đã nói lời tạm biệt từ rất lâu trước khi người đó thực sự qua đời.

– Cang Huỳnh lược dịch từ Histoire de vie .

---

 

Ba’o Dan Chim Viet

Tác Giả: Bùi Văn Phú –

28/10/2026

Ứng viên Dân chủ Derek Trần, bên trái, và ứng viên Cộng hoà Chương Võ (Ảnh: Website của hai ứng cử viên)

Ngày 3/11 tới đây sẽ là ngày bầu cử giữa nhiệm kỳ tổng thống tại Hoa Kỳ. Cử tri sẽ bầu tất cả 435 dân biểu Hạ viện và 35 trong số 100 nghị sĩ Thượng viện.

Hiện nay, Bạch Ốc và cả hai viện quốc hội đều do Đảng Cộng hòa nắm giữ và Đảng Dân chủ đang hy vọng sau bầu cử 3/11 sẽ chiếm được đa số trong quốc hội để có thể tạo sức ép buộc Tổng thống Donald Trump phải thay đổi đường hướng, chính sách trong hai năm tới.

Nhưng liệu ông Trump sẽ có thỏa hiệp hay không, đó là điều mà giới quan sát chú ý, vì khi thua ông có thể không thừa nhận kết quả bầu cử, như đã làm năm 2020 khi thua Joe Biden trong cuộc đua vào Bạch Ốc.

Nhiều người quan ngại cách Trump lãnh đạo đất nước trong nhiệm kỳ đầu và hai năm qua thì sẽ có gì thay đổi trong hai năm tới hay không, khi mà tổng thống không quan tâm đến dư luận, đến nguyện vọng của dân và chỉ làm những gì ông muốn.

Những người đã được ông Trump chọn vào nội các nếu có quan điểm hay làm việc khác ý tổng thống thường bị cách chức hay từ chức, như trong nhiệm kỳ đầu, 2017-2021, với ba Cố vấn An ninh Quốc gia Michael Flynn, H.R. McMaster và John Bolton; Ngoại trưởng Rex Tillerson, Giám đốc FBI James Comey, Chánh văn phòng Reince Priebus, Tổng Chưởng lý Jeff Sessions và cả chục nhân viên cấp cao khác.

Vì thế trong hai năm của nhiệm kỳ hai, các quan chức trong nội các đã làm việc một cách trung thành theo ý tổng thống.

Trên đài truyền hình Newsmax hôm 15/10, khi người dẫn chương trình Rob Finnerty hỏi ông có tin tưởng Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu không, Tổng thống Trump trả lời: “Tôi không tin bất cứ ai. Trong thế giới chính trị, tôi không tin ai hết.”

Tổng thống Trump đang thách thức cách tổ chức bầu cử, cách đếm phiếu ở nhiều bang và có thể can thiệp vào tiến trình bầu cử như ở bang Alaska.

Theo hãng tin Reuters ngày 24/10, công tố viên liên bang vừa gửi thư đến văn phòng tổ chức bầu cử ở các quận hạt California, kèm danh sách để yêu cầu xác minh tình trạng công dân của hàng ngàn cử tri vì nghi ngờ họ không có quốc tịch Mỹ.

Reuters dẫn nguồn tờ báo The New York Times cho biết các lá thư này đã được gửi đến tất cả 58 quận hạt ở bang này.

Công tố viên ra thời hạn trong vòng 48 giờ văn phòng bầu cử phải cung cấp số an sinh xã hội, số căn cước và bản sao giấy ghi danh bầu cử của những người được nêu tên trong danh sách – một thời hạn mà phát ngôn viên cục Bầu cử Quận Contra Costa nói “không thể thực thi được”.

Cũng theo tin Reuters, chính quyền Trump từng đưa ra con số 20.000 người không phải công dân Mỹ ở bang California đã đăng ký đi bầu hay tham gia bầu cử. Theo Bộ Tư pháp Mỹ hôm 19/10, đã có 28 người cũng ở bang này bị truy tố vì ghi danh đi bầu dù không có quốc tịch.

Giới chức phụ trách tổ chức bầu cử của California phản đối đòi hỏi của chính quyền Trump vì cho rằng yêu cầu của công tố liên bang có thể làm trì hoãn việc chứng nhận kết quả bầu cử và có nguy cơ tước đoạt quyền bầu cử của công dân.

Chỉ còn một tuần nữa là đến ngày bầu cử. Tổng thống Trump, cựu Tổng thống Barack Obama, cựu Phó Tổng thống Kamala Harris đang đến nhiều nơi để vận động cử tri ủng hộ cho ứng cử viên của đảng mình.

Hiện nay trong Hạ viện, Đảng Cộng hòa nắm đa số mong manh với 218 ghế và Đảng Dân chủ 214 nên việc giữ ghế rất quan trọng.

Trong số 435 dân biểu được bầu chỉ có 45 địa hạt được xem là chiến địa để quyết định đảng nào sẽ nắm đa số trong hai năm tới. Còn lại 390 ghế khó lật chuyển từ đảng này qua đảng khác, theo truyền thống chính trị của từng địa hạt đã có.

Tại Thượng viện, Đảng Cộng hòa cũng nắm đa số 53-47 và với 35 ghế được bầu lại, trong đó có 7 ghế mang tính chiến địa tại các bang Alaska, Ohio, Iowa, Kansas, Maine, Michigan, Texas, theo thông tin phân tích từ ballotpedia.org.

Chưa đến ngày bầu cử chính thức nhưng cử tri đã có thể bầu chọn sớm bằng cách gửi phiếu qua bưu điện, bỏ vào thùng phiếu đặt tại nhiều nơi trong quận hạt hay đích thân đến phòng phiếu. Tổ chức theo dõi bầu cử Election Lab tại Đại học Florida cho biết tính đến ngày 23/10 đã có 23 triệu cử tri bỏ phiếu sớm, 54,6% bằng thư và 45,4% đã đến các phòng phiếu để bầu.

Kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ tổng thống năm 2022 đã có 112 triệu cử tri tham gia bỏ phiếu, chiếm 46% số cử tri trên toàn nước Mỹ. Năm 2024, con số này là 64%, theo số liệu từ tổ chức nghiên cứu Pew Research Center. Vận động tranh cử trong những ngày chót đang diễn ra sôi nổi.

Đảng Dân chủ kêu gọi ủng hộ cho các ứng viên của đảng để đưa nước Mỹ ra khỏi tình trạng khó khăn kinh tế hiện nay, khi giá xăng dầu cao, vật giá leo thang, người có việc làm nhưng không thể mua nhà vì lãi suất cao và giá nhà vượt ngoài khả năng tài chính, việc can dự trực tiếp của Hoa Kỳ trong cuộc chiến với Iran, gián tiếp can dự vào chiến tranh Ukraine tốn mấy trăm tỉ đô la cho ngân sách quốc gia.

Những người ủng hộ Đảng Cộng hòa cho rằng các chính sách của Tổng thống Trump đang đưa nước Mỹ vĩ đại trở lại qua khẩu hiệu Make America Great Again (MAGA), kinh tế ổn định, thâm thủng thương mại giữa Mỹ với các quốc gia giảm nhờ chính sách thuế đối ứng mới, các chỉ số thị trường chứng khoán tăng trên 10% trong hai năm qua, mức thất nghiệp 4,2%.

Họ nói rằng Đảng Dân chủ đang tìm cách muốn phá hoại nước Mỹ, muốn đưa Hoa Kỳ theo con đường xã hội chủ nghĩa.

Trong nội bộ Đảng Dân chủ, khuynh hướng dân chủ xã hội chủ nghĩa – democratic socialist – đang nổi lên với những dân cử nổi tiếng như các Thượng nghị sĩ Bernie Sanders và Elizabeth Warren, Dân biểu Alexandria Ocasio-Cortez, Thị trưởng New York Zohran Mamdani.

Theo tuần báo U.S. News & World Report ngày 8/10/2026, kỳ bầu cử sắp tới có một số ứng cử viên theo khuynh hướng dân chủ xã hội chủ nghĩa đang tranh đua trong vòng chung kết để vào quốc hội, nổi bật là Donavan McKinney ở bang Michigan, Melat Kiros ở Colorado, Chris Rabb ở Pennsylvania, Rashida Tlaib tái tranh cử ở bang Michigan, Angela Gonzales-Torres ở California.

Nhiều chính trị gia của Đảng Dân chủ đã bị Trump dán nhãn là cộng sản.

Trên thế giới, những quốc gia thực sự theo chủ nghĩa xã hội dân chủ và các nước cộng sản thì hoàn toàn khác nhau. Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển là những quốc gia điển hình của xã hội chủ nghĩa dân chủ. Pháp cũng gần tương tự vì mọi người dân có bảo hiểm y tế, học phí đại học rất thấp và vai trò của nghiệp đoàn rất mạnh để bảo vệ quyền lợi công nhân.

Các nước cộng sản tiêu biểu như Trung Quốc, Việt Nam, Cuba là nơi người dân không có những quyền căn bản như tự do biểu đạt, tự do ứng cử, tự do lập hội, không được lập đảng, không có công đoàn độc lập, không được xuống đường biểu tình.

Bảng vận động tranh cử ở Little Saigon Quận Cam, nam California (Ảnh: Bùi Văn Phú)

Nhiều người Việt khi nghe cụm từ “xã hội chủ nghĩa” là liên tưởng đến những gì xảy ra tại Việt Nam trong nửa thế kỷ qua dưới chế độ cộng sản, nên khi Trump tấn công chủ nghĩa xã hội là ủng hộ một cách cuồng nhiệt.

Với tầm nhìn như thế nên trong cuộc vận động tranh cử của các ứng viên gốc Việt, người của Đảng Dân chủ cũng thường bị dán nhãn cộng sản.

Tuy nhiên, cần phân biệt giữa các chế độ xã hội chủ nghĩa, cộng sản độc đoán mà Trung Quốc, Việt Nam đang đi theo – ít nhất là về mặt lý thuyết – với thực tế chủ nghĩa xã hội dân chủ trên thế giới mà một số chính trị gia theo Đảng Dân chủ đang xiển dương.

Trong cộng đồng người gốc Việt, tranh cử sôi nổi nhất là ở Địa hạt 45, bao gồm Quận Cam, California có đông người Việt, nơi dân biểu đương nhiệm Derek Trần, theo Đảng Dân chủ, đang đối đầu với Chương Võ của Đảng Cộng hòa.

Trước đây, địa hạt này là thành trì của Đảng Cộng hòa. Sau khi vẽ lại địa hạt, mấy lần bầu chọn gần đây, đại diện dân cử của địa hạt chuyển qua lại giữa hai đảng.

Dân biểu Derek Trần bị dán nhãn cộng sản chỉ vì ông bỏ phiếu chống lại những chính sách phía Đảng Cộng hòa đưa ra, dù đó là điều bình thường trong sinh hoạt chính trị lưỡng đảng.

Thực tế, đối với những gì liên quan đến Việt Nam và cộng đồng người Việt, Dân biểu Derek Trần đã có nhiều hoạt động thực tế, từ vinh danh cờ vàng tại quốc hội, nêu vấn đề vi phạm nhân quyền của Hà Nội, đến việc bảo trợ tù nhân lương tâm.

Chẳng hạn, vào tháng 3/2026, ông đã viết thư cho Tổng Bí thư Tô Lâm để nêu quan ngại về tình trạng vi phạm nhân quyền, đồng thời đề nghị được đi thăm các tù nhân lương lâm tại Việt Nam.

Nhìn từ quan điểm của cử tri gốc Việt trong địa hạt mang tính đại diện cho cộng đồng người Việt tại Mỹ, những dân cử của khu vực trong mấy chục năm qua dù là Cộng hòa như Bob Dornan, Dana Rohrabacher, Michelle Steel hay Dân chủ như Loretta Sanchez, Lou Correa thì cũng đều ủng hộ cờ vàng, thường xuyên lên tiếng cho tù nhân chính trị và đòi Hà Nội tôn trọng nhân quyền.

Hai năm trước, Derek Trần thắng dân biểu Cộng hòa đương nhiệm Michelle Steel hơn 600 phiếu nên Địa hạt 45 đang được xem là chiến địa.

Dân biểu Hakeem Jeffries, lãnh đạo Dân chủ trong Hạ viện, hôm 22/10 đã đến Quận Cam vận động cho Derek Trần tái tranh cử nhiệm kỳ thứ hai để giữ ghế cho Đảng Dân chủ.

Kỳ bầu chọn năm nay có 27 ứng cử viên gốc Việt ra tranh cử nhiều chức vụ công quyền tại Quận Cam.

Đáng chú ý là tranh chức thị trưởng Westminster, thủ phủ của người Việt. Có ba ứng viên đang dẫn đầu là đương kim Thị trưởng Chí Charlie Nguyễn, Phó Thị trưởng Carlos Manzo và Nghị viên Kimberly Hồ. Nếu bị chia phiếu giữa các ứng viên gốc Việt, Phó Thị trưởng đương nhiệm Carlos Manzo có thể thắng.

Từ năm 2012 đến nay, chức vụ thị trưởng Westminster do người gốc Việt nắm giữ. Đây cũng là nơi xuất hiện chính trị gia gốc Việt đầu tiên tại Hoa Kỳ, khi ông Tony Lâm được bầu làm nghị viên thành phố hồi năm 1992.

Thành phố Garden Grove kế bên có cựu nghị viên Thu-Hà Nguyen tranh chức thị trưởng, đối đầu với thị trưởng đương nhiệm Stephanie Klofenstein.

Hai thành phố, Westminster với 42.000 dân, 46% gốc Việt, và Garden Grove với 173.000 dân, 32% gốc Việt, được coi là trung tâm của Little Saigon, Quận Cam. Cả hai nơi đã có thị trưởng gốc Việt và hội đồng thành phố với đa số nghị viên cũng là gốc Việt.

Cộng đồng người Việt tại đây cũng đang chú ý đến Tracy La, ứng cử vào hội đồng giáo dục thành phố Garden Grove, Khu vực 4. Cô là người của tổ chức VietRise đã công khai lên tiếng, phổ biến các tài liệu ca ngợi Hồ Chí Minh và thành quả giành độc lập của Đảng Cộng sản Việt Nam, những việc làm đã bị nhiều người trong cộng đồng lên án. Tranh cử cho chức vụ này có hai người Việt khác là Quân Vương và John Giang Nguyễn.

Trên vùng thung lũng điện tử San Jose, bầu cử năm nay không có nhiều ứng viên gốc Việt. Đáng chú ý là cuộc tranh cử chức nghị viên Khu vực 7 giữa nghị viên đương nhiệm Biên Đoàn và Vân Lê, ủy viên giáo dục của Eastside Union High School District.

Bảng vận động tranh cử trong khu thương mại Grand Century Mall, San Jose, bắc California (Ảnh: Bùi Văn Phú)

Đây là khu vực đông người Việt và Mexico, có nghị viên gốc Việt đầu tiên là Madison Nguyễn được bầu vào hội đồng thành phố năm 2005 và là phó thị trưởng phục vụ đến năm 2014. Nghị viên Tâm Nguyễn kế vị chỉ được một nhiệm kỳ rồi ứng viên gốc Mexico thắng năm 2018.

Người Việt chiếm khoảng 15% trong số gần một triệu cư dân San Jose. Một thời gian đã có 2 nghị viên gốc Việt trong hội đồng thành phố, đại diện cho hai khu vực khác nhau là Tâm Nguyễn và Mạnh Nguyễn. Sau bầu cử 2020, khi Nghị viên Diệp Lân thất cử thì không còn người gốc Việt trong nghị trường.

Bầu cử năm 2022, Biên Đoàn thắng và đang tái tranh cử cho nhiệm kỳ hai, đối đầu với Vân Lê. Lần bầu chọn này, dù ai thắng người Việt vẫn có mặt trong nghị trường San Jose.

Tuy là khu vực truyền thống lâu đời của Đảng Dân chủ với các dân biểu trong quốc hội đều là người của đảng này, từ Don Edwards, Norman Mineta đến Mike Honda, Zoe Lofgren, Ro Khanna, Sam Liccardo, nhưng nhiều người Việt ở đây vẫn ủng hộ Đảng Cộng hòa.

Điều này có thể nhìn thấy qua những bảng vận động tranh cử trong khu thương mại Grand Century Mall trên đường Story Rd., là trung tâm của Little Saigon San Jose, với toàn bảng vận động của các ứng viên Cộng hòa trong khi thiếu vắng ứng viên Dân chủ. Ứng viên thống đốc Steve Hilton của Đảng Cộng hòa đã hai lần đến khu vực này gặp gỡ cử tri gốc Việt.

Khuynh hướng chính trị của cử tri Việt trước đây đa số ủng hộ Đảng Cộng hòa, nay đang nghiêng nhiều hơn về Đảng Dân chủ.

Theo số liệu khảo sát năm 2024 của tổ chức nghiên cứu AAPI Data, 42% cử tri gốc Việt theo Dân chủ, 37% theo Cộng hòa và 19% có khuynh hướng độc lập. Bốn năm trước đó, số cử tri Việt ủng hộ Dân chủ là 33%, Cộng hòa 48% và độc lập 23%.

Hiện nay, tham gia chính trị của người Việt vào dòng chính, ở Little Saigon Quận Cam có Dân biểu bang Tạ Trí là người Đảng Cộng hòa, đang tái tranh cử nhiệm kỳ thứ ba.

Còn hầu hết dân cử gốc Việt tại Mỹ là thành viên của Đảng Dân chủ, gồm có Dân biểu bang California Stephanie Nguyễn, Dân biểu bang Texas Hubert Võ, Dân biểu bang Massachusetts Trâm Nguyễn, Dân biểu bang Virgina Kathy Trần.

Nghị viện bang Oregon hiện có 4 dân cử là các dân biểu Daniel Nguyễn, Hải Phạm, Thủy Trần và thượng nghị sĩ Khanh Phạm đều là thành viên đảng Dân chủ.

Kỳ bầu sơ bộ năm nay có nhiều ứng viên gốc Việt đã ra tranh cử vào Quốc hội Hoa Kỳ: Trinh Hà, ứng viên Cộng hòa từ bang Washington; Julie Trang Lê, ứng viên Dân chủ từ bang Minnesota; Trâm Nguyễn, ứng viên Dân chủ từ bang Massachusetts; nhưng chỉ có Derek Trần, Dân chủ, và Chương Võ, Cộng hòa, tại cùng Địa hạt 45 California, được vào chung kết.

Kết quả bầu cử 3/11 tới đây, dù Derek Trần hay Chương Võ thắng, thì trong quốc hội Mỹ vẫn có một dân biểu đại diện cho người Việt.

---

                     Tác giả Bùi Văn Phú là giảng viên đại học cộng đồng và nhà báo tự do từ vùng Vịnh San Francisco, California.

---

 

Cao Minh

Giả nghèo sống với người vô gia cư, sau nửa năm ký giả nổi tiếng New York Times ra loạt bài chấn động nước Mỹ.

William James – ký giả của tờ báo New York Times đã cải trang thành một người lang thang, nghèo khổ và què một chân. Anh đã trà trộn và sống với những người vô gia cư ở Miami, một thành phố ở tiểu bang Florida, Hoa Kỳ khoảng nửa năm để tìm hiểu cuộc sống của họ.

Ngay ngày đầu tiên, nhìn thấy James tàn tật, ăn mặc rách rưới và bẩn thỉu, từ trong đáy mắt của những người vô gia cư này đã lập tức biểu lộ ra một sự quan tâm, một người đàn ông trong nhóm đã bước đến, đưa cho James một cây gậy gỗ và nói với anh rằng:

– “Người anh em, hãy cầm lấy nó, như thế sẽ thuận tiện hơn nhiều”.

James đưa tay đón lấy cây gậy, dùng tay vuốt ve cây gậy này hết lần này đến lần khác, trong lòng không khỏi cảm kích. Đúng lúc đó, một bóng dáng loang loáng phản ánh trên mặt đường, dáng đi không bình thường, ngẩng lên nhìn, trong lòng James cảm thấy như bị cái gì đó thiêu đốt: người đàn ông đưa gậy lúc nãy đang đi cà nhắc…

Chống cây gậy này, James dường như cảm thấy có một loại sức mạnh vô hình từ nó truyền đến; rất mau, anh đã giành được tin tưởng của những người vô gia cư này. Họ dẫn James đi đến nơi đặt những chiếc thùng rác ở các siêu thị, đến khu dân cư để thu lượm thức ăn và phế liệu bị người ta vứt đi. Họ còn nói cho James biết nơi nào có nhiều đồ phế liệu, những phế liệu nào đáng tiền và nên đi lượm vào khung giờ nào, .v.v…

Trong một lần trông thấy James bước đi khập khiễng một cách vất vả để lật tìm phế liệu, một anh chàng thanh niên da đen với hàm răng trắng bóng đã bước đến, vỗ nhẹ lên vai của James, đưa cho anh túi phế liệu và nói:   -“Này người anh em, anh hãy đi sang bên cạnh nghỉ ngơi một chút, túi đồ phế liệu này anh hãy cầm lấy đi!”.

James nghe xong, đứng ngẩn ra đó, như thể không tin vào tai mình:

– “Vậy làm sao được? Những thứ này cậu vất vả lắm mới lượm được mà!”

Người lang thang đó nghe xong, khẽ nhếch miệng cười, nói một cách rất vui vẻ:

– “Tôi dễ dàng hơn anh một chút”. Nói xong, liền quay người bỏ đi.

James xách túi phế liệu đó, nhớ lại câu mà anh chàng da đen vừa nói khi nãy, trong tâm cảm thấy vô cùng ấm áp và cảm động.

Tới buổi trưa, trong lúc đang cảm thấy đói, một người đàn ông bị còng lưng trong nhóm đi đến trước mặt James, đưa cho anh hai ổ bánh mì và nói:

– “Này người anh em, hãy ăn đi!“.

James nghe xong, cảm thấy có chút ngại ngùng:

– “Nếu anh cho tôi, thế thì anh ăn gì đây?”.

Người đàn ông nghe xong, khẽ nhếch miệng cười, nói:

– “Tôi dễ dàng hơn cậu một chút!”. Nói xong, liền lảng sang bên cạnh bỏ đi.

James cầm hai ổ bánh mì trong tay, nước mắt lã chã rơi, phải rất lâu sau đó mới bình tĩnh lại được.

Đến tối, James cùng vài người vô gia cư rủ nhau co rúc dưới chân cầu. Nhìn thấy James ngủ ở nơi ngoài rìa chân cầu, một ông lão đầu tóc bạc trắng chầm chậm đi đến, vỗ nhẹ vào vai anh rồi nói:

– “Này người anh em, cậu hãy đến ngủ ở chỗ tôi, ở đó thoải mái hơn một chút”.

James nghe xong, cảm thấy nghi hoặc nói:  -“Nếu tôi ngủ chỗ ông, thế thì ông ngủ chỗ nào?”

Ông lão đó nghe xong, nhoẻn miệng cười, nói: – “Tôi dễ dàng hơn cậu một chút!”.

Lại là “tôi dễ dàng hơn cậu một chút!“, James nghĩ, những người vô gia cư sống ở giai tầng thấp nhất trong xã hội này, tuy cuộc sống vô cùng gian khổ, thế nhưng khi họ nhìn thấy người khác khó khăn, đều luôn chìa tay giúp đỡ, họ luôn thấy bản thân mình có một phương diện mạnh hơn người khác.

James sống chung với những người vô gia cư này hơn nửa năm, trong khoảng thời gian hơn nửa năm đó, sớm chiều ở chung đã khiến anh sinh ra tình cảm thân thiết sâu sắc.

Chàng trai vô gia cư người da đen tên Ali luôn thích nói đùa kia, một tay bị tàn tật, nhưng cậu vẫn luôn thích giúp đỡ những người bị tật cả hai tay. Khi người này bày tỏ cảm kích, cậu luôn thích nói một câu:

– “Tôi dễ dàng hơn cậu một chút”.

Anh chàng vô gia cư tên Bobby, thính giác ở hai lỗ tai không được tốt lắm, mỗi lần nhặt được thứ gì tốt, luôn thích chia sẻ một chút cho người bạn vô gia cư có tật ở mắt; khi người này bày tỏ sự cảm kích, anh luôn nói một câu, chính là:

– “Tôi dễ dàng hơn cậu một chút”.

Anh chàng vô gia cư thân thể ốm yếu tên Chater ấy, luôn thích giúp đỡ người bạn vô gia cư thân thể béo phì kia của mình; khi nhận được sự cảm kích, câu mà Chater thích nói nhất cũng chính là:

– “Tôi dễ dàng hơn cậu một chút”.

Không lâu sau đó, James có một loạt bài viết trên trang New York Times với tiêu đề:

“Tôi dễ dàng hơn cậu một chút.” Loạt bài báo đã gây sự chấn động lớn đối trái tim và tâm hồn hàng triệu độc giả thân thiết của tờ báo. James ngập trong những bình luận bất tận đầy xúc động của độc giả gửi về. Một nhà bình luận nói, đó thực sự là một loạt bài đánh thức những trái tim đã ngủ quá lâu trong sự thờ ơ, lạnh nhạt ở một đất nước quá coi trọng sự riêng tư.

Bất kỳ ai đọc loạt bài đó đều muốn ngả mũ chào những người vô gia cư mà họ gặp, với sự kính trọng thực sự. Tuy họ sống ở giai tầng thấp nhất trong xã hội, nhưng họ luôn có thể nhìn thấy bản thân mình có ưu thế hơn người khác, và dùng ưu thế nhỏ nhoi ấy để giúp đỡ những người yếu hơn, mang cho người khác một loại cảm giác ấm áp và dũng khí để tiếp tục sống.

Hàng triệu độc giả của tờ báo danh tiếng hàng đầu thế giới bàng hoàng nhận ra, sự rách rưới, bẩn thỉu, tàn tật hay nghèo khó, không ngăn cản con người trở nên tôn quý và cao cả. Và không cần phải giàu có bạn mới có thể trao đi tình yêu thương, nỗi đồng cảm, thậm chí cả một chút vật chất vốn không có mảy may ra giá trị gì đối với hầu hết mọi người… như là một cây gậy…

James đã viết trong loạt bài gây chấn động của mình rằng: “Tôi dễ dàng hơn cậu một chút”, là câu nói kỳ lạ nhất lưu truyền trong những người vô gia cư, câu nói kỳ lạ nhất mà anh từng đươc nghe thấy trong đời, bởi vì mỗi khi nó được thốt ra từ một người vô gia cư tàn tật, rách nát mà với anh là không thể nào khốn khó hơn, nó bỗng biến thành một sức mạnh cảm hoá mãnh liệt khiến hết thảy những quan niệm cố hữu về người khác, sự lạnh nhạt, vô tình, sự hãnh tiến và ích kỷ của một người ở tầng lớp trên như anh tan biến. Nó cho anh một thứ niềm tin về cuộc sống mà anh chưa bao giờ cảm thấy khi đến những toà nhà tráng lệ nhất New York, giữa những chính khách, nhà tài phiệt, hay ngôi sao đỉnh cao thế giới..

Và chúng ta, những con người chắc chắn giàu có hơn rất nhiều những người vô gia cư khốn khổ, lại thường là những kẻ kêu ca than phiền nhiều nhất về số phận. Thực ra cuộc đời sẽ đơn giản và hạnh phúc hơn rất nhiều nếu chúng ta có thể nói: “Tôi dễ dàng hơn cậu một chút” với bất kỳ ai đó mà bạn gặp trên đường đời. Bởi vì như những người vô gia cư kia, bạn luôn có thể nói câu nói đầy cảm hứng đó ngay cả khi bạn không có gì cả, ngoài… một trái tim.

Theo Aboluowang.

Fb Nhung Nguyen

---

 

 Trần Thuận

NGHĨ GÌ KHI BỘ TRƯỞNG CŨNG VƯỢT BIÊN

Ngày 15/5/1975, Sài Gòn mở cuộc diễn binh mừng chiến thắng.

Trên khán đài danh dự, có một người đàn ông ngồi đó, với chức vụ Bộ Trưởng Tư Pháp của Chính Phủ Lâm Thời miền Nam Việt Nam.

Ông tên Trương Như Tảng.

Trương Như Tảng sinh ra tại Chợ Lớn, trong một trong một gia đình giàu có và thành đạt.

Sau khi tốt nghiệp trường trung học Chasseloup-Laubat, nơi ông có những người bạn nổi tiếng như Norodom Sihanouk, Dương Quỳnh Hoa, Phạm Ngọc Thảo,… ông được gia đình gửi sang Pháp để học ngành dược. Tuy nhiên ông đã bỏ khoa này nửa chừng để chuyển sang học chính trị và luật. Trong thời gian ở Paris, Trương Như Tảng tham gia phong trào chống chiến tranh của Đảng Cộng sản Pháp, vì thế ông bị gia đình cắt viện trợ và phải rửa chén, gọt khoai kiếm tiền sinh sống để có thể tiếp tục con đường đã chọn. Trương Như Tảng cũng từng gặp ông Hồ Chí Minh vào năm 1946. Năm 1951, ông tốt nghiệp cao học chính trị và cử nhân luật sau đó trở về nước vào năm 1954.

Từ 1958, Trương Như Tảng bắt đầu hoạt động bí mật cho cộng sản, tại Sài Gòn.

Sau khi Tổng thống Ngô Đình Diệm bị lật đổ, ông được cử làm Tổng Giám đốc Công ty Đường Việt Nam, một công ty quốc gia lớn. Trong thời gian này ông đã hoạt động ngầm cho hai tổ chức cộng sản là “Phong trào Tự Quyết” và “Ủy ban bảo vệ Hòa Bình”.

Sau khi việc làm của Trương Như Tảng bại lộ, ngày 16 tháng 6 năm 1966, ông bị chính quyền Sài Gòn bắt.

Nhờ có Trần Bạch Đằng thu xếp với người Mỹ về trao đổi tù binh, ông được trả tự do và đã ra bưng hoạt động hẳn cho cộng sản.

Sau khi Liên minh các Lực lượng Dân tộc, Dân chủ và Hòa bình Việt Nam thành lập, ông là phó chủ tịch liên minh ở Sài Gòn – Chợ Lớn – Gia Định. Ngày 8 tháng 6 năm 1969, Trương Như Tảng tham gia sáng lập và giữ chức bộ trưởng Bộ Tư Pháp của Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam.

Để rồi sau đó năm 1976, tại Hà Nội, bộ trưởng Bộ Lương thực Thực phẩm Ngô Minh Loan đã mời ông này làm thứ trưởng với lí do Trương Như Tảng có kinh nghiệm để phát triển ngành công nghiệp mía đường của Việt Nam nhưng Trương Như Tảng đã từ chối.

Năm 1977, để tránh bị theo dõi, ông Trương Như Tảng nhận lời mời của ông Võ Văn Kiệt phụ trách ngành công nghiệp cao su.

Ngày 25 tháng 8 năm 1978, Trương Như Tảng xuống thuyền vượt biển và hơn một tuần sau thì được một tàu hàng Singapore chở tới đảo Galang, thuộc Indonesia.

Sau đó ông Tảng định cư ở Pháp.

Trương Như Tảng đã viết hồi ký nguyên văn bằng Tiếng Pháp là Mémoire d’un Vietcong, bản dịch Tiếng Anh là A Vietcong Memoir, tiếng Việt là “Hồi Ký của một Việt Cộng”.

Cuốn sách này viết về ước mơ tan vỡ của Trương Như Tảng, về một nước Việt Nam độc lập, hòa bình và dân chủ, về một quả lừa mà không những riêng ông, rất nhiều trí thức tầm cỡ khác cũng phải ngậm đắng nuốt cay sau khi ăn phải. 

---

 

 Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

“Đã bao lần Ta muốn tập hợp con cái ngươi lại, như gà mẹ tập họp gà con dưới cánh, mà các ngươi không chịu!”.

Trong Phúc Âm “Luca cho Mọi Người”, Luke for Everyone, N. T. Wright kể, sau một vụ cháy chuồng trại, người ta đã tìm thấy một con gà mẹ bị thiêu chết, thân cháy đen, nhưng những chú gà con dưới đôi cánh nó vẫn sống.

Kính thưa Anh Chị em,

Giữa đống tro tàn, một sự sống đã mất để những sự sống khác được giữ lại. Hình ảnh ấy trở thành hiện thực nơi Chúa Giêsu trong Tin Mừng hôm nay. Tình yêu Ngài sẽ đi đến tận thập giá, nơi nghịch lý cứu độ được tỏ bày: ‘mẹ chết, con sống’.

Trước lời đe dọa của Hêrôđê – “con cáo ấy”; như gà mẹ, Chúa Giêsu vẫn tiếp tục chữa lành, trừ quỷ và vẫn lên Giêrusalem. Điều khiến Ngài đau lòng không phải là cái chết đang chờ mình ở đó, mà là sự khước từ của những người Ngài muốn quy tụ. Đã bao lần Ngài muốn ôm lấy họ, nhưng họ không chịu đến! Gà mẹ dang cánh, nhưng đàn con vẫn có thể không tìm đến. Tình yêu Thiên Chúa cũng thế: tha thiết đến cùng, nhưng không cưỡng bức tự do con người. “Ngài không thể cưỡng đoạt; Ngài chỉ có thể dùng tình yêu mà lôi kéo!” – C. S. Lewis.

Trong nguyên bản Hy Lạp, Luca đặt hai lần động từ “muốn” đối diện nhau: ēthelēsa – “Ta muốn”; ouk ēthelēsate – “các ngươi không chịu”, không muốn. Một bên là khát vọng không ngơi của Thiên Chúa; bên kia là sự chối từ của con người. Giêrusalem không thiếu Đấng muốn cứu mình; họ không muốn Ngài cứu! Chúa Giêsu đau lòng không chỉ vì họ cự tuyệt, nhưng vì Giêrusalem đang khép lại con đường dẫn đến sự sống của mình. Đôi cánh vẫn rộng mở, đàn con vẫn đứng ngoài.

“Vẫn đứng ngoài” là cám dỗ muôn thuở của ma quỷ. Cuộc chiến của người môn đệ không nhằm đánh bại những kẻ chống đối mình, nhưng chống lại sự dữ đang tìm cách đẩy xa chúng ta khỏi Thiên Chúa. Vì thế, “Hãy mang toàn bộ binh giáp vũ khí của Thiên Chúa, để có thể đứng vững trước những mưu chước của ma quỷ!” – bài đọc một. “Chúc tụng Chúa là núi đá cho tôi nương ẩn!” – Thánh Vịnh đáp ca.

Có khi chúng ta đứng ngoài đôi cánh Chúa mà không hay. Biết điều gì đang làm mình xa Ngài, chúng ta vẫn chống chế; biết sự dữ đang rình rập, vẫn tưởng mình an toàn. Chúng ta sợ mất điều đang níu mình lại hơn sợ đánh mất linh hồn. Chúa muốn che chở, chúng ta cứ cứng lòng. Điều đáng sợ không phải là đã đi xa, nhưng là không còn thấy cần trở về.

Anh Chị em,

“Trên thập giá, Chúa Giêsu đã hiến tế chính thân mình làm lá chắn, hứng chịu toàn bộ sức mạnh của hận thù và bạo lực thế gian!” – Robert Barron. Ngài không tìm cách thoát chết để tự cứu mình; Ngài đón lấy cái chết để cứu nhân loại đã đóng đinh Ngài. Đôi cánh từng muốn quy tụ con cái Giêrusalem nay dang rộng trên thập giá ôm trọn mọi người. Chính nơi đó, nghịch lý ‘mẹ chết, con sống’ trở thành sự thật cứu độ. Đức Kitô không chết vì chúng ta đã chịu đến với Ngài; Ngài chết cả khi chúng ta còn không muốn đến!

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, con tưởng mình tự do mà đang nô lệ sự dữ; giúp con muốn điều Chúa muốn; xin kéo con về dưới đôi cánh đang dang rộng trên thập giá!”, Amen.

Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)

*****

Lời Chúa Thứ Năm Tuần XXX Thường Niên, Năm Chẵn: 

https://www.vaticannews.va/vi/loi-chua-hang-ngay/2026/10/29.html

Ngôn sứ mà chết ngoài thành Giê-ru-sa-lem thì không được.

✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Lu-ca.   Lc 13,31-35

31 Khi ấy, tại Giê-ru-sa-lem, có mấy người Pha-ri-sêu đến thưa Đức Giê-su rằng : “Xin ông đi ra khỏi đây, vì vua Hê-rô-đê đang muốn giết ông !” 32 Người bảo họ : “Các ông hãy đi nói với con cáo ấy thế này : ‘Hôm nay và ngày mai tôi trừ quỷ và chữa lành bệnh tật, ngày thứ ba tôi hoàn tất. 33 Tuy nhiên, hôm nay, ngày mai và ngày mốt, tôi phải tiếp tục đi, vì một ngôn sứ mà chết ngoài thành Giê-ru-sa-lem thì không được.’

34 “Giê-ru-sa-lem, Giê-ru-sa-lem ! Ngươi giết các ngôn sứ và ném đá những kẻ được sai đến cùng ngươi ! Đã bao lần Ta muốn tập họp con cái ngươi lại, như gà mẹ tập họp gà con dưới cánh, mà các ngươi không chịu. 35 Thì này, nhà các ngươi sẽ bị bỏ mặc cho các ngươi. Mà Ta nói cho các ngươi hay : các ngươi sẽ không còn thấy Ta nữa cho đến thời các ngươi nói : Chúc tụng Đấng ngự đến nhân danh Đức Chúa !”

---