Tôi đang phải để tang một đứa con—đứa con ấy vẫn khỏe mạnh và đang sống cách đây chỉ vài giờ lái xe. Nó không mất tích, cũng chẳng qua đời. Thế nhưng, với tôi, nó đã trở thành một bóng ma.
Tôi tên là Ana, 58 tuổi. Đã bảy năm rồi tôi không được gặp con trai mình.
Không có ma túy, không giáo phái cực đoan, cũng chẳng có những bí mật đen tối nào cả. Không có những trận cãi vã nảy lửa, không đập phá bát đĩa, cũng chẳng có kịch tính nào để người đời dễ dàng thấu hiểu. Chỉ có một quyết định im lặng đến tàn nhẫn: Nó quyết định rằng cuộc đời nó không còn cần mẹ nữa.
Lần cuối tôi gặp con là khi nó 25 tuổi. Nó đang chất đồ lên xe: mấy thùng carton ở ghế sau, một chiếc túi ở phía trước. Nó chuyển đến Barcelona. Tôi vẫn nhớ buổi sáng xám xịt hôm đó, không khí lạnh buốt, và bàn tay tôi khẽ chạm vào vạt áo khoác của nó, như muốn níu giữ thêm dù chỉ một giây. Nó nhìn tôi và nói:
— Mẹ ơi, con cần không gian riêng. Con phải tự đi tìm xem mình là ai.
Tôi mỉm cười với một cục nghẹn ở cổ họng. Kiểu cười mà người mẹ nào cũng phải gồng lên để không làm con sợ hãi bởi nỗi buồn của mình.
— Được rồi con trai. Mẹ sẽ ở đây. Mẹ đợi con.
Lúc đó, tôi không hề biết mình đang chờ đợi một người chẳng bao giờ quay lại.
Mới đầu, những dòng tin nhắn thưa dần. Rồi chúng trở nên lạnh nhạt. Và rồi, chúng biến mất hẳn. Mọi cuộc gọi của tôi đều rơi vào hộp thư thoại. Tôi tự trấn an mình: “Bình thường thôi mà, nó đang bắt đầu cuộc sống mới, công việc, bạn bè, trăm thứ việc. Cứ để nó thở. Nó là người lớn rồi.”
Nhưng rồi, đến một lúc nào đó, chuyện này không còn là “để nó thở” nữa. Mà là… nó tan biến.
Có một ngày, tôi không chịu nổi nữa. Tôi không đòi hỏi giải thích, cũng chẳng trách móc gì. Tôi chỉ nhắn: “Cho mẹ biết là con vẫn ổn thôi.” Một câu duy nhất. Chỉ để lồng ngực tôi bớt thắt lại.
Và nó đã trả lời. Một lần duy nhất. Một dòng chữ vẫn còn thiêu đốt tâm can tôi đến tận bây giờ:
“Làm ơn đừng liên lạc với con nữa. Mẹ đang lấn quá sâu vào ranh giới cá nhân của con. Vì sức khỏe tinh thần của con, tốt nhất là nên như vậy.”
Tôi đã ngồi thẫn thờ nhìn tin nhắn đó suốt nhiều ngày. Không phải lúc nào cũng khóc. Có lúc chỉ ngồi im, tay cầm điện thoại, cảm giác như thời gian ngừng trôi. Tôi đợi một câu thứ hai. Một chữ “xin lỗi”. Hay “con sẽ gọi khi nào thấy sẵn sàng”. Một chút gì đó tình người. Nhưng chẳng có gì cả.
Và thế là những câu hỏi bắt đầu bủa vây, không bao giờ dứt.
Tôi đã sai ở đâu? Từ lúc nào tôi trở thành “kẻ phiền phức”? Tại sao tình yêu — nơi mà ta tin là nhà — lại có thể trở thành một gánh nặng?
Tôi tua lại thước phim cuộc đời mình như thể đang lật lại những bức ảnh cũ trong hộp. Những lần nó sốt khi còn bé. Những đêm tôi thức trắng. Những buổi học bên bàn bếp. Bàn tay nhỏ bé nắm chặt tay tôi khi qua đường. Những ngày Chủ nhật bình yên khi nó kể cho tôi nghe mọi thứ, coi tôi là bến đỗ an toàn nhất.
Tôi không tìm thấy “thủ phạm”. Không có một sự cố rõ ràng, không có một khoảnh khắc chính xác nào để tôi thốt lên: “À, mình mất con từ lúc này.”
Có khi, tôi nghĩ “lỗi lầm” nằm ở chính cách tôi yêu. Quá hiện diện. Quá bao bọc. Quá khăng khít. Có lẽ tôi đã cố bảo vệ con khỏi thế giới này đến mức vô tình làm con ngạt thở. Có lẽ, để cảm thấy tự do, con phải chặt đứt sợi dây liên kết với mẹ.
Và rồi ý nghĩ đau lòng nhất ập đến: Có lẽ tôi chẳng làm gì “nghiêm trọng” cả. Đơn giản là con chọn một cuộc sống không có tôi.
Sinh nhật 30 tuổi của con, tôi gửi thiệp. Im lặng.
Giáng sinh, tôi gửi một món quà nhỏ. Im lặng.
Nghe tin con được thăng chức từ người quen, tôi nhắn: “Mẹ rất tự hào về con.” Vẫn chỉ là im lặng.
Mất một người mà không có nấm mồ nào để viếng thật kỳ lạ. Không lễ tang. Không lời từ biệt. Không có một dấu chấm hết để mình được thở phào. Chỉ có sự im lặng. Một sự im lặng đặc quánh, nặng nề như một bức tường.
Người ta cố an ủi tôi bằng những câu như: “Bình thường mà, con cái lớn rồi thì bay đi thôi, hội chứng tổ trống ấy mà.”
Nhưng đây không phải là “tổ trống”.
“Tổ trống” là sự xa cách nhưng vẫn còn sợi chỉ kết nối. Dù buồn, nhưng vẫn còn một cuộc gọi, một chuyến thăm, một tấm hình, một câu “mẹ khỏe không?”. Còn ở đây, sợi chỉ đã đứt. Và tôi là người cầm đầu dây còn lại trong tay.
Nhiều khi đi siêu thị, thấy một cậu thanh niên đội mũ lưỡi trai cũ, hơi lệch giống con, tim tôi đập loạn xạ trước khi lý trí kịp nhận ra. Trong một giây, tôi lại được làm mẹ “thật sự”, chứ không phải mẹ trong tâm tưởng. Rồi cậu ấy quay mặt lại. Đó là một người lạ. Tôi thấy mình thật nực cá nhân… và tan nát.
Ở nhà, có một chiếc ghế không ai ngồi. Đó chẳng phải là đóng kịch hay làm màu. Nó chỉ là một chiếc ghế thôi. Nhưng có những ngày, nó nặng trĩu như một câu hỏi lớn.
Tôi đi quanh các phòng và chợt nghĩ: “Nếu bây giờ nó bước vào, mình sẽ…”
Rồi ngay sau đó: “Nó sẽ không vào đâu.”
Tôi viết những dòng này không phải để xin lòng thương hại. Tôi không cần lời khuyên, không cần giải pháp nhanh gọn hay những câu an ủi sáo rỗng. Tôi viết vì gần như chẳng ai dám nói thật lòng về những người mẹ bị bỏ lại phía sau. Chẳng ai nói về nỗi đau khi bị chính đứa con mình dứt ruột đẻ ra làm tan nát trái tim bằng sự im lặng.
Nếu bạn cũng là một người cha, người mẹ đang ngồi trong căn nhà quá đỗi tĩnh lặng, đang yêu một đứa con đã xóa tên bạn khỏi cuộc đời… tôi thấu hiểu bạn. Tôi ôm bạn thật chặt qua màn hình này.
Mỗi ngày trôi qua là một cuộc chiến thầm lặng với khoảng trống trên bàn ăn. Và mỗi đêm, khi nhắm mắt lại, tôi chỉ cầu nguyện một điều—vừa dịu dàng vừa nghiệt ngã:
Ít nhất, hãy để con về thăm tôi trong những giấc mơ.
Chỉ một lát thôi.
Để tôi được cảm thấy mình lại là mẹ, dù chỉ trong một giây ngắn ngủi.
TG Văn Chương
