…Chim Kêu Vượn Hú – Trần Mộng Tú.

 Kimtrong Lam  Lương Văn Can 75.

Trần Mộng Tú.

Má ơi! Đừng gả con xa

Chim kêu vượn hú biết nhà má đâu…

Câu ca dao của miền Nam thời xa xưa đó bỗng quay về trong trí tôi mấy ngày cuối năm. Thuở đó, gả con xa có nghĩa là gả con sang làng khác, sang tỉnh khác. Là đưa dâu, đón dâu hết một ngày đò dọc hay đi bằng xe hàng một chặng đường dài từ sáng đến chiều. Cô gái đi làm dâu xa, khi sanh đứa con đầu lòng mới được về cho mẹ chăm nom “Con so nhà mạ/Con rạ nhà chồng”. Sanh con cứng cáp rồi lại quay về bên chồng. Có khi cả năm tới tết mới được ôm con về thăm cha mẹ, hay cha mẹ ốm đau lắm hoặc qua đời mới được về trả hiếu. Vì cô đã thuộc về dâu con nhà người. Cha mẹ thương nhớ con nhưng gái lớn thì phải theo chồng, nên tuy khóc nhưng cũng mừng vì con có gia đình. Nếu con được vào gia đình khá giả, tử tế cha mẹ hãnh diện, an tâm; nếu chẳng may con lấy phải chồng nghèo cũng khuyên con chịu thương chịu khó gánh vác giang san bên chồng, ở cho phải đạo dâu con. Số cô có vất vả lắm cũng là thức khuya, dậy sớm, làm đủ mọi việc trong gia đình. Số cô có khổ lắm thì gặp anh chồng vô tích sự, còn cờ bạc, rượu chè, gặp mẹ chồng cay nghiệt bắt bẻ. Như thế đã là quá sức chịu đựng cho một người phụ nữ rồi và làng trên, xóm dưới, ai cũng chê trách cái gia đình bên chồng cay nghiệt đó.

Chữ “Má ơi” cho ta biết câu hát đó phát xuất ở miền Nam nước Việt. Gái quê của miền tây Nam Bộ đẹp nổi tiếng. Gái Mỹ Tho, Cần Thơ, Bến Tre, gái Cao Lãnh, Nha Mân cô nào cũng đẹp, cũng da trắng, tóc dài. Hình ảnh những cô gái dậy thì trong chiếc áo bà ba ngồi bên sạp trái cây là hình ảnh những du khách ngoại quốc cho in vào những tấm thiệp lưu niệm gửi đi khắp nơi trên thế giới.

Cha mẹ chỉ gả cô sang làng khác, sang tỉnh khác thôi mà cô đã tức tưởi kêu lên như vậy rồi. Bây giờ cô lìa cha mẹ, xa anh em, xa làng, xa nước, sang tận Đại Hàn, Đài Loan, Trung Quốc lấy chồng.

Cô đi lấy chồng, một người chồng lớn hơn cô từ 10 đến 20 tuổi, người chồng tàn tật hay người chồng mang bệnh tâm thần, có cô chồng gần bằng tuổi cha mình. Cô không nói cùng chung ngôn ngữ, cô không biết gia cảnh nhà chồng, cô bước lên máy bay, bay tít lên vòm trời rồi hạ xuống một vùng đất hoàn toàn xa lạ. Cô kêu lên “Má ơi!”.

Nhưng má cô không thể nào nghe được tiếng kêu đó nữa. Cô mất liên lạc với gia đình, với quê nhà, ngay khi bước chân vào nhà chồng. Cô bị hành hạ, đánh đập, cô không biết chỗ trốn, không biết chỗ chạy. Nhà chồng trấn lột hết giấy tờ tùy thân của cô, cô không có một tờ giấy nào chứng minh cô là một người vợ đến từ phương xa, cô không có ngôn ngữ để giãi bầy.

Ở Đại Hàn, cô bị cả nhà chồng đánh đập. Cô bị đánh đến gẫy xương, cô chết, xác vứt xuống hầm như vất một con chó chết; cô bị đánh đến dập gan, nát phổi, cô chết ngay bên cạnh đứa con sơ sinh; hay cô tự tử vì không còn lối nào thoát ra được sự hành hạ ngoài cái chết. Cô ôm cả hai đứa con thơ dại nhẩy từ lầu cao xuống để ba mẹ con cùng chết. Đó là cách duy nhất có thể bảo vệ mình và con mình.

Ở Đài Loan, sau khi làm vợ vài tháng, cô bị đánh đập gán cho bao nhiêu tội cô không hề có, trước khi họ mang đi bán, như bán một con heo vào những động mãi dâm. Cô mất hết đường về.

Ở Trung Quốc, hình ảnh những cô dâu Việt Nam mặc áo dài truyền thống được quảng cáo trên tường, trên cột đèn ngoài phố, với cái giá rẻ mạt kèm theo những hàng chữ: Không còn trinh, được đổi cô khác. Cô về đến nhà chồng mới hay mình được đem về làm con vật tế thần cho từ bố chồng, anh chồng, đến em trai của chồng. Người ta coi như mua về được một con nô lệ vừa lao động trong việc đồng áng vừa phục vụ tình dục cho những người đàn ông trong nhà. Cô cũng không bao giờ trốn được họa chăng là phép lạ.

Nhưng phép lạ, đôi khi cũng xẩy ra nên thế giới bên ngoài mới biết được những nghịch cảnh mà những cô gái Việt Nam gánh chịu. Có cô đã trốn thoát.

Tại sao biết những chuyện bất hạnh như thế có thể xẩy ra cho mình mà các cô gái quê, vẫn theo nhau vào Sài Gòn tìm đến những dịch vụ hôn nhân với người nước ngoài.

Các bà mẹ vẫn hân hoan khi có con gái lấy chồng Hàn, chồng Đài Loan. Vì cũng trong mười cô chết thì có một cô may mắn sống, một cô không bị nhà chồng hành hạ và mang được tiền về cho cha mẹ ở cái làng nghèo nàn bên Việt Nam. Cái làng mà ruộng đồng, ao cá, không còn vì đất đai bị chiếm hết để xây cao ốc hay công xưởng, nhà máy. Có khi bị chiếm để xây những nghĩa địa cho các đại gia hay các ông lớn (chưa chết), những ngôi nhà mồ, đắp tô với rồng bay phượng múa, phỏng theo mô hình cung điện của các vua chúa thời xưa bên Trung Hoa.

Có bà mẹ đã nói: “Ôi! Trời kêu ai nấy dạ. Đâu có phải ai lấy chồng Hàn, chồng Đài Loan cũng chết hay cũng bị mang bán cả đâu. May mắn nó mang tiền về xây nhà mới cho mình chứ lấy chồng Việt để ôm nhau chết đói à?”. Có bà ngoại, bà nội nhìn con cháu bé lên bốn lên năm cất tiếng khen: “Con bé này xinh quá, nuôi cho mau lớn rồi gả chồng Hàn.”

Tôi đã nhiều lần đọc được những cái tin như thế, nghe lòng bải hoải cả mấy tuần. Cứ tự hỏi: Sao ở trong nước, không có phu nhân hay một tiểu thư nào là vợ, con, của một ông bộ trưởng, ông tổng giám đốc, ông thủ tướng hay một đại gia nào đó với gia tài cả trăm triệu, cả bạc tỷ Mỹ kim, đứng lên làm một việc gì tốt lành cho những cô gái này, như: xây trường dạy nghề, hướng dẫn công việc, cho mượn vốn buôn bán, để cứu giúp những cô gái quê, ít học, có một công việc nuôi thân. Tôi nghĩ nếu các cô được hướng dẫn thì cái tỷ lệ mang thân làm dâu Hàn, dâu Đài Loan, dâu Trung Quốc sẽ bớt đi nhiều. Hay ít ra giúp họ tìm cho rõ ngọn nguồn trước khi ký vào những tờ giấy hôn thú mang rủi nhiều hơn may đó.

Cái động lực nào đã đưa các cô đến chỗ không sợ hãi trước những chuyện người chồng Hàn có thể đánh vợ cho đến chết, hay hành hạ cho đến lúc người phụ nữ phải tự tử để an thân. Người chồng Đài Loan có thể mang vợ đi bán cho ổ mãi dâm, hoặc chuyện phải làm nô lệ tình dục cho cả một gia đình bên Trung Quốc. Kinh hoàng quá!

Cái xã hội cô đang sống có đưa bàn tay nào ra, níu cô lại, giúp đỡ cô hay cũng chính cái xã hội đó thản nhiên nhìn cô bước vào một thế giới cô không có khả năng hình dung ra trước được. Đau thương quá!

Cô đi lấy chồng như thế đau khổ cho cô, tủi nhục cho cha mẹ đã đành mà còn xấu hổ cho cả một quốc gia nữa. Ông anh tôi ở tiểu bang California, một hôm kể cho tôi nghe, ở cái club anh chơi tennis, anh gặp một người đàn ông Đại Hàn mới nhập hội chơi. Sau vài lần chơi chung, cà phê, ăn sáng hai người có vẻ hợp lắm. Một hôm anh Đại Hàn hỏi anh tôi người nước nào, anh tôi nói là người Việt Nam. Hôm sau thấy anh ta lạnh lùng ra mặt và có ý tránh không nói chuyện, mới đầu anh tôi không để ý, sau thấy mình hỏi anh ta lờ như không nghe. Anh tôi thấy vậy cũng phớt tỉnh. Anh không thích tôi thì tôi cũng chẳng cần thích anh. Bẵng độ hai ba tuần không nói với nhau, anh Đại Hàn bỗng một hôm quay lại thú thật: Mới đầu tôi tưởng ông là người Hoa hay người Phi, tôi không biết ông là Việt Nam. Tôi không thích dân Việt Nam, một cái dân gì mà cứ mang con gái họ bán hết cho nước này nước khác làm vợ. Người Hàn tử tế coi thường người Việt ở chỗ đó. Anh tôi nổi xùng. Thế cái thằng đi mua vợ rẻ có đáng khinh không? Hai bên lý sự một hồi, bất phân thắng bại. Bây giờ họ nói chuyện với nhau trong lúc chơi banh, nhưng vẫn không phải bạn. Một bên mua vợ giá rẻ và một bên bán vợ với bất cứ giá nào. Bên nào đáng khinh hơn.

Anh tôi kết luận: Nhục cho cả nước, anh em mình sang tận đây rồi mà vẫn nhục lây.

Có con mà gả chồng gần

Có bát canh cần nó cũng mang sang.

Tôi được người lớn tuổi hơn giảng cho nghe: canh cần là do chữ tần tảo (một loại rau tần / tảo là rau) Ngày trước người nghèo có thể kiếm rau tần trong vườn nấu những bát canh đạm bạc. Người con gái nghèo đi kiếm rau tần cả ngày được gọi là tần tảo. Nên mới có chữ “tần tảo” chỉ cho người phụ nữ chịu khó làm việc trong hoàn cảnh túng thiếu.

Bây giờ ở Việt Nam, các cô gái quê dù có muốn tần tảo cũng hiếm có cơ hội, cô không lấy chồng gần, vì người chồng gần cũng chẳng có việc làm, cả hai vợ chồng cô giỏi lắm cũng chỉ kiếm được một bát canh cho cả gia đình, làm sao cô có cơ hội để đem sang chia cho cha cho mẹ được. Cô đành phải lấy chồng xa, cô coi thân cô như một cuộc bài may rủi. Biết đâu cô chẳng kiếm được người tử tế, biết đâu cô chẳng mang tiền về cho mẹ uống thuốc, cho mẹ có một bát canh thịt thơm ngon, cho cha sửa nhà, mua sắm truyền hình, tủ lạnh, biết đâu…, biết đâu…, biết đâu…Cô lại chết thảm thương như thế. Cô không kêu được: “Má ơi!” nữa rồi…

“Chim kêu vượn hú biết nhà má đâu.”

Tâm nào còn an được để đón Xuân về!

Trần Mộng Tú. 


 

 Từ dưới mộ, Navalny giáng đòn cuối cùng vào Putin

 Từ dưới mộ, Navalny giáng đòn cuối cùng vào Putin

10:49 | Posted by BVN4

Eva Hartog & Denis Leven, From the grave, Navalny takes a last jab at Putin, Politico, March 1, 2024

Phuc Lai GB dịch

Bất chấp nguy cơ bị đàn áp, hàng nghìn người vẫn công khai bày tỏ lòng kính trọng cuối cùng tới nhà lãnh đạo phe đối lập tại các thành phố trên khắp nước Nga.

Đã lâu lắm rồi câu khẩu hiệu “Putox là kẻ giết người” mới vang lên trên đường phố Moscow và chính quyền Nga chắc chắn đã cố gắng ngăn chặn điều đó.

Nhưng cái chết vẫn không dập tắt được khả năng của Alexei Navalny trong việc vượt lên trên Điện Kremlin. Ngay cả khi nằm trong quan tài với khuôn mặt úa tàn, ông vẫn làm được điều mà ở nước Nga ngày nay dường như không thể: thu hút hàng nghìn người xuống đường trong một hành động thách thức tập thể chưa từng thấy kể từ khi Putox phát động cuộc chiến toàn diện chống lại Ukraine từ hai năm trước.

Nếu còn sống, Navalny, một người rất yêu thích sự hài hước sâu cay, có thể sẽ coi việc chuẩn bị cho đám tang của chính mình là bằng chứng cuối cùng cho thấy sự suy thoái đạo đức của Điện Kremlin.

Kể từ thời điểm mẹ của Navalny, Lyudmila, đi đến trại giam phía bắc nằm trong Vòng Bắc Cực, nơi ông đột ngột qua đời vào giữa tháng Hai, bà cho biết chính quyền Nga đã cố gắng đe dọa bà để tổ chức một đám tang không công khai.

Đầu tiên, họ từ chối giao thi thể của Navalny cho bà. Sau đó, các đồng minh của Navalny không tìm được địa điểm đồng ý cho tổ chức tang lễ. Vào thứ Năm, đột nhiên không thể tìm được xe tang để chở thi hài ông về nhà thờ.

Putox, người đã rất nổi tiếng vì từ chối, không bao giờ gọi Navalny bằng tên, dường như đã quyết định rằng kẻ thù chính trị của ông sẽ biến mất dưới lòng đất trong im lặng. Tuy nhiên, bất chấp nguy cơ bị đàn áp, vào thứ Sáu, hàng nghìn người đã công khai bày tỏ lòng kính trọng cuối cùng đối với Navalny tại các thành phố trên khắp nước Nga.

Cả (lý do) cá nhân và chính trị

Moscow tụ tập được đám đông lớn nhất, nơi người già và người trẻ xếp hàng hàng giờ trong giá lạnh ở khu Marino, nơi ở trước đây của Navalny; đầu tiên là bên ngoài một nhà thờ Chính thống Nga để làm lễ, sau đó đến một nghĩa trang gần đó, nơi cuối cùng Navalny sẽ được chôn cất.

Có thể nói, đám đông chỉ là phần nổi của tảng băng trôi. Nhiều người ủng hộ Navalny, bao gồm toàn bộ đội ngũ của ông, đã trốn khỏi Nga và không có lựa chọn nào khác ngoài việc theo dõi các sự kiện từ nước ngoài. Những người khác ở Nga sẽ không thể hoặc quá sợ việc tới tận nơi tham dự.

Buổi phát trực tiếp vào thứ Sáu do nhóm của Navalny tổ chức trên YouTube đã thu hút lượng khán giả ổn định là 250.000 người theo dõi. “Putox nghĩ rằng vấn đề của Navalny sẽ biến mất cùng với cơ thể vật lý của anh ta. Nhưng hắn đã tính toán sai lầm nghiêm trọng”, đồng minh thân cận của Navalny, Maria Pevchikh nói với người xem.

Mặc dù nhóm của Navalny khẳng định đám tang không phải là một cuộc biểu tình phản đối, có lẽ là để giảm thiểu rủi ro cho những người ủng hộ họ, nhưng đối với nhiều người Nga, cái chết của ông vừa mang tính cá nhân vừa mang tính chính trị. Những tiếng hô vang ban đầu: “Navalny!” và “Bạn không sợ và chúng tôi cũng vậy” nhanh chóng chuyển thành: “Nước Nga sẽ được tự do!” Đến chiều, các nhóm lớn cũng hô vang: “Không chiến tranh!”.

“Đối với tôi hôm nay là lời nhắc nhở mạnh mẽ nhất có thể, rằng (đời sống) chính trị ở Nga vẫn chưa chết, rằng mọi người không từ bỏ và tiếp tục tin tưởng vào một tương lai không có chế độ độc tài, bất công và chiến tranh”, Roman, một thanh niên 24 tuổi từ nhóm “những người Muscovy” nói với POLITICO và yêu cầu họ của anh được giữ kín vì lý do an toàn.

Trong nhiều năm, bộ máy nhà nước Nga đã cố gắng biến Navalny thành một nhân vật độc hại. Sau khi bị bỏ tù vào đầu năm 2021, toàn bộ mạng lưới của ông bị coi là “tổ chức cực đoan” buộc các đồng minh thân cận của ông phải lưu vong và những người ủng hộ ông phải im lặng.

Động lực cuối cùng

Đáng chú ý, vợ của Navalny, Yulia, người đã cam kết tiếp tục cuộc đấu tranh của chồng mình, cùng hai con của họ Daria và Zakhar, đã không đến dự đám tang và vẫn ở nước ngoài. Thay vào đó, họ đăng những lời tri ân cảm động trên mạng xã hội.

Với lo ngại về một cuộc đàn áp đang dâng cao trước lễ tang, nhóm nhân quyền Pervy Otdel khuyên những người đưa tang thậm chí không nên mang theo ảnh hoặc hình ảnh của thủ lĩnh phe đối lập – mặc dù không có luật nào của Nga chống lại việc đó.

“Mọi thứ xảy ra trong những năm gần đây xung quanh Alexei Navalny cho thấy rằng khi nói đến người đàn ông này, chính quyền không nói ngôn ngữ của luật pháp mà là ngôn ngữ của đường phố hoặc nhà tù và vũ lực” – Dmitry Zair-Bek, một nhà phân tích luật tại Pervy Otdel, nói với POLITICO.

Nhưng nếu Điện Kremlin hy vọng rằng cái chết của Navalny sẽ thể hiện sự thành công của họ trong việc tiêu diệt mọi phe đối lập, thì thay vào đó, điều đó lại mang lại cho người Nga động lực cuối cùng để thoát khỏi. Ngay sau cái chết của Navalny, một làn sóng cảm xúc dâng trào được thể hiện, người dân khắp nước Nga mang hoa đến các tượng đài về cuộc đàn áp chính trị thời Liên Xô ở các thành phố của họ. Nhà chức trách đã dọn sạch số hoa này và thực hiện hàng trăm vụ bắt giữ.

Hôm thứ Sáu, nhóm nhân quyền OVD-Info đưa tin hơn 60 người đã bị giam giữ tại khoảng 13 thành phố. Nhưng ở Matscova, chính quyền chủ yếu chọn cách không đụng độ. Theo nhà phân tích Abbas Gallyamov, Điện Kremlin dường như đã quyết định tránh các cuộc va chạm công khai ở thủ đô trước cuộc bầu cử tổng thống được dàn dựng chặt chẽ trong hai tuần tới.

Nhà phân tích Abbas Gallyamov nói với POLITICO: “Mọi thứ đang có nguy cơ đi quá xa, với cuộc chiến chống lại một người đã chết và sự thiếu tôn trọng trắng trợn đối với mẹ của Navalny”. Ông nói, các quan chức Điện Kremlin “không muốn trông giống những người theo đạo Satan trước mặt những cử tri bảo thủ của chính họ”. Ông nói thêm, thay vào đó, chiến lược này dường như nhằm mục đích kiềm chế quy mô đám đông vào thứ Sáu và ngăn chặn luồng thông tin.

Trước đám tang, sinh viên và công chức được lệnh không đến dự và một số người đã bị cảnh sát cảnh cáo sơ bộ. Vào chính ngày đó, những người đưa tang đã phải đối mặt với tình trạng Internet trục trặc và cản trở việc tiếp cận nhà thờ và nghĩa trang. Các nhân viên nhà thờ và nghĩa trang vội vã làm thủ tục tang lễ, chỉ cho một số ít cơ hội để nói lời từ biệt trước khi quan tài của ông được chôn xuống đất.

Lời cuối

Nhưng sự đe dọa và kiểm duyệt chỉ có thể đạt được bấy nhiêu (kết quả). Truyền thông đưa tin có thể nghe thấy tiếng học sinh ở một trường học gần nhà thờ hét lên “Navalny” từ cửa sổ. Và một số nhân vật của công chúng cũng tham dự, thu hút thêm sự chú ý, bao gồm Yevgeny Roizman, cựu thị trưởng Yekaterinburg và là người chỉ trích Putox mạnh mẽ, cũng như chính trị gia phản chiến Boris Nadezhdin – người sau này đã gây chú ý toàn cầu sau khi người Nga xếp hàng bên ngoài văn phòng chiến dịch tranh cử của ông để ủng hộ việc ứng cử của ông.

Nadezhdin ngay lập tức bị loại khỏi cuộc đua và chắc chắn Putox sẽ trở thành người chiến thắng trong cuộc bỏ phiếu tháng Ba.

Nhưng hàng dài người xếp hàng ủng hộ Nadezhdin và đám tang của Navalny hôm thứ Sáu đã làm sứt mẻ huyền thoại của Điện Kremlin rằng nhà lãnh đạo Nga và cuộc chiến của ông nhận được sự ủng hộ nhất trí của người Nga. Họ cũng đã truyền cho những người Nga chống Điện Kremlin niềm hy vọng đang rất cần thiết và mang lại cho họ một lối thoát.

Kyrill Martynov, tổng biên tập của Novaya Gazeta Europe, nói với kênh truyền hình Dozhd: “Người dân xếp hàng dài đã trở thành cách mới để người Nga tham gia chính trị”.

Khi được hỏi về đám tang của Navalny hôm thứ Sáu, người phát ngôn Điện Kremlin D. Peskov từ chối bình luận, ngoài việc nhắc nhở người Nga tuân thủ luật biểu tình vốn vẫn cấm mọi hoạt động bất đồng chính kiến trong công chúng một cách hiệu quả.

Vì vậy, chính Navalny là người nói lời cuối cùng.

Khi quan tài của ông được hạ xuống một huyệt mộ mới đào, các nhạc sĩ đã chơi bài “My Way” của Frank Sinatra, sau đó là bài hát cuối cùng của bộ phim yêu thích của ông: “Kẻ hủy diệt 2”.

E.H.- D.L.

Nguồn bản dịch: FB Phuc Lai GB


 

CSVN và ngoại giao ‘mẹ nó sợ gì’

Ba’o Dat viet

March 3, 2024

Phạm Minh Chính và ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov

Lúc này khi còn đang ở thế thượng phong với sự ưu ái từ các cường quốc, chế độ CSVN vẫn đang thể hiện đường lối đối ngoại hết sức ngạo mạn, thậm chí côn đồ với thế giới văn minh bên ngoài.

Hồi tháng 5 năm ngoái, tại Bangkok, một nhân viên trong khối cộng đồng ngoại giao Mỹ kể với người viết về một trong những buổi trao đổi công việc giữa họ và Hà Nội. Trong đó, ngay khi vừa nghe nhắc đến vấn đề tù nhân chính trị, thì người đại diện bên phía Việt Nam đã cắt ngang và cho rằng: “Chủ đề này sẽ chẳng giải quyết được gì, vui lòng không đề cặp đến!”

Không chỉ thế, hạ tuần tháng 12/2023, nhân dịp kỷ niệm 75 năm ngày ra đời của bản Tuyên ngôn Quốc tế Nhân quyền, chính quyền Việt Nam đưa ra lời cam kết gồm 8 điểm với Liên Hiệp Quốc, rằng họ sẽ cải thiện hồ sơ nhân quyền vào ngày 31/12/2099 (tức là sau 76 năm nữa?!).

Điều này cho thấy thái độ ngạo mạn, thiếu nghiêm túc của chế độ đối với cộng đồng quốc tế như thế nào.

Mặc cho sự ứng xử của Việt Nam như thế nào đi nữa, nhưng thực tế thì chính quyền Hoa Kỳ và các đồng minh của họ vẫn một mực giữ thái độ hết sức vuốt ve đối với chính quyền Việt Nam. Chúng ta cứ nhìn các hoạt động đối ngoại nhộn nhịp của chính quyền trong vài năm trở lại đây, hoặc ít nhất, từ khoảng giữa năm 2023 thì sẽ thấy rõ điều ấy:

Hạ tuần tháng 6/2023, nâng cấp quan hệ Việt – Hàn lên mức cao nhất: “Đối tác chiến lược toàn diện”; Tương tự, tháng 9/2023, Tổng thống Hoa Kỳ, ông Joe Biden đích thân đến Hà Nội ký kết thỏa thuận nâng cấp quan hệ Việt – Mỹ lên mức “Đối tác chiến lược toàn diện”.

Nhân chuyến đi này, công chúng đã từng hy vọng về sự “lại quả” của chính quyền Việt Nam cho món quà nâng cấp quan hệ ngoại giao mà đích thân ông Joe Biden vượt cả nửa vòng quả đất mang đến. Ít nhất cũng là sự trao trả tự do cho một số tù nhân chính trị hàng đầu hiện đang được cộng đồng quốc tế mong đợi. Nhưng không, một con số 0 tròn trĩnh.

  • Cũng trong tháng 9/2023, bên lề Hội nghị Cấp cao ASEAN 43 tại Jakarta, Indonesia, Việt Nam Úc cùng bày tỏ nguyện vọng sớm ký kết nâng cấp quan hệ Việt – Úc lên mức “Đối tác chiến lược toàn diện”; Ngay trong tháng kế tiếp, tháng 10/2023, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc, ông Tập Cận Bình đến Hà Nội ký kết hàng loạt thỏa thuận. Trong đó, đáng chú ý nhất là việc Việt Nam đã chính thức gia nhập khối “Cộng đồng chung vận mệnh” do Trung Quốc chủ trương; Hạ tuần tháng 11/2023, nâng cấp quan hệ Việt – Nhật lên cấp “Đối tác chiến lược toàn diện”;
  • Trước đó, năm 2016, Việt Nam cũng đã sớm ký kết nâng cấp quan hệ Việt – Ấn lên mức “Đối tác chiến lược toàn diện”.
  • Như vậy, có lẽ chỉ còn thiếu khối Cộng đồng chung Châu Âu, thì hầu hết các cường quốc lớn trên thế giới và khu vực gồm Hoa Kỳ, Nhật Bản, Úc, Trung Quốc, Hàn Quốc, Ấn Độ đều đã nâng cấp mối bang giao với chính quyền Việt Nam lên mức cao nhất.
  • Câu hỏi đặt ra rằng tại sao Việt Nam, một đất nước nghèo nàn, tụt hậu so với thế giới về mọi mặt, không hề chia sẻ những giá trị chung, mang tính phổ quát với thế giới văn minh, thậm chí trái lại, còn là một quốc gia độc tài, phản dân chủ, đàn áp, nô lệ hóa công dân nước mình… lại được ưu ái trong mối bang giao với các cường quốc phương tây như vậy? Không chỉ thế, mà trong các cuộc đối thoại nhân quyền, cho dù là một chế độ bị cả thế giới chán ghét, bị săm soi về “thành tích” nhân quyền tệ hại, nhưng họ cũng vẫn thể hiện thái độ hết sức ngạo mạn, kẻ cả?
  • Câu trả lời không quá bí hiểm, vì chúng đã là hiểu biết chung của những người quan tâm đến thời sự Việt Nam. Tất cả chỉ gói gọn trong một lý do: Vì vị thế địa chính trị của Việt Nam quan trọng trong thế cờ bao vây Trung Quốc của Hoa Kỳ và đồng minh mà thôi.
    Trung quốc, khi bước vào thế kỷ XXI đã tự tin về tiềm lực của mình đến mức độ đã xếp lại sách lược “ẩn mình chờ thời” của ông Đặng Tiểu Bình, mà ngày càng cả quyết “trỗi dậy”, thể hiện mình như một mối nghi ngại cho hòa bình và sự ổn định trên chính trường quốc tế. Đáng kể nhất là thách thức quyền lực của Hoa Kỳ và đồng minh của họ. Điều này là cơ sở khiến chính quyền Hoa Kỳ phải thay đổi chính sách đối ngoại với chủ trương “Xoay trục hướng Đông”, bắt đầu vào nhiệm kỳ tổng thống của ông Barak Obama. Trong chủ trương đó, bao hàm chiến lược bao vây, khống chế Trung Quốc.
  • Trong chiến lược bao vây Trung Quốc, không thể thiếu vai trò quan trọng của Việt Nam. Thật vậy, vị trí địa lý Việt Nam nằm ở phía nam Trung Quốc, sở hữu bờ biển kéo dài đến hơn 3.200 km nhìn ra biển Đông, nơi có tuyến đường hàng hải quan trọng, nhộn nhịp nhất nhì thế giới, được đánh giá vận chuyển đến 50% khối lượng hàng hóa trên toàn thế giới.
  • Với đặc điểm như thế, giả thiết khi xảy ra một cuộc chiến giữa Trung Quốc với Hoa Kỳ và đồng minh, thì vô hình trung, Việt Nam trở thành một tiền đồn án ngữ, ngăn chặn quân đội Trung Quốc tràn xuống phía nam bằng đường bộ. Về phía đông, nhờ sở hữu ven biển kéo dài, cho nên, không cần phải đưa tàu chiến ra biển, thì Việt Nam vẫn có khả năng khống chế toàn bộ khu vực biển Đông.
  • Các hải đảo thuộc khu vực Hoàng Sa và một phần Trường Sa mà Trung Quốc đang chiếm đóng, thậm chí, xây dựng cả đường băng cùng các công trình quân sự cũng không còn mấy ý nghĩa, vì tất cả đều nằm trong tầm khống chế của khí tài Việt Nam hiện có.

Thế nên, giữ cho Việt Nam không trở thành đồng minh của Trung Quốc, hoặc ít nhất, không quá ngả về phía Trung Quốc một khi xảy ra trận chiến quyết định là giải pháp mang tính chất quyết định của bàn cờ thế bao vây Trung Quốc. Làm được điều đó, không có cách gì hay hơn là đành phải ve vãn chính quyền Cộng Sản Việt Nam, nâng cấp mối quan hệ bang giao với Việt Nam lên mức cao nhất, cho dù, họ biết rất rõ về tình trạng đàn áp, nô lệ hóa người dân của chính quyền Cộng Sản hiện tại là không thể chấp nhận.

Cho thấy, các thành tựu ngoại giao mà chính quyền Cộng Sản đang tự tán dương hoàn toàn xuất phát từ vị thế địa chính trị của Việt Nam mà thôi và nguồn gốc của địa chính trị Việt Nam là di sản, là thành quả mở mang bờ cõi của tiền nhân để lại. Chúng không phải là công trạng gì của Đảng Cộng Sản như ông Nguyễn Phú Trọng đang cố ra sức tán dương khi phát biểu về điều đó. Cho nên, cho dù không phải là chính quyền Cộng Sản, mà bất kỳ chính quyền nào nắm giữ quyền lực chính trị tại Việt Nam cũng sẽ đều được Hoa Kỳ và đồng minh ưu ái bang giao như thế cả.

Mặt khác, tuy không có công trạng gì, nhưng đảng Cộng Sản Việt Nam lại đang thu lợi từ sự ưu ái bang giao của Hoa Kỳ và đồng minh, như: Giúp gia tăng tính chính danh của chế độ, khoe khoang là công trạng của chế độ như lời tuyên bố của ông Nguyễn Phú Trọng “Đất nước ta chưa bao giờ có được tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay”.

Thế nhưng, bên cạnh sự thu lợi của chế độ, thì điều đáng buồn rằng sự ưu ái bang giao của Hoa Kỳ và đồng minh lại không mang lại lợi ích gì đáng kể cho người dân Việt Nam, vốn là người chủ của đất nước và là người chủ của vị thế địa chính trị cần thiết cho Hoa Kỳ và đồng minh cả. Vì lẽ, tuy nâng cấp bang giao với chính quyền Cộng Sản, nhưng không mấy ai trong số họ tin cậy vào sự thành thật của chính quyền Cộng Sản cả, khi họ luôn luôn chứng kiến mối bang giao thâm tình “Môi hở, răng lạnh”, nồng ấm trong quan hệ Việt – Trung, cùng với đó là những lời lẽ có cánh dành cho nhau. Thế nên, mối nghi ngại về việc chính quyền Cộng Sản Việt Nam đóng vai con ngựa thành Troa là khả năng có thật.

Do đó, những lợi ích về kinh tế, quốc phòng mà Việt Nam từng mong mỏi đến từ Hoa Kỳ và đồng minh khi ký kết thỏa thuận nâng cấp bang giao vẫn chỉ đang tồn tại ở dạng lời hứa hẹn đẹp mắt, bùi tai mà không thực chất.

Chưa kể rằng, sự ưu ái mà Hoa Kỳ và đồng minh dành cho chính quyền Cộng Sản Việt Nam chỉ có tính cách giai đoạn. Vì lẽ, nếu một khi vấn đề Trung Quốc được giải quyết xong, chiến lược bao vây Trung Quốc không còn cần thiết nữa, thì mặc nhiên, sự ưu ái sẽ chấm dứt. Lúc đó, chế độ Cộng Sản tại Việt Nam hoàn toàn mất chỗ chống lưng từ chính quyền Cộng Sản Trung Quốc. Đồng thời, với thái độ ngạo mạn, thiếu nghiêm túc hiện nay lại càng sớm bị Hoa Kỳ và các đồng minh quay lưng, thì khi đó, sự cáo chung của chế độ độc tài là lẽ đương nhiên.

Vấn đề còn lại, sự cáo chung ấy đánh dấu bằng biện pháp hòa bình hoặc đổ máu là hoàn toàn tùy thuộc vào tương quan lực lượng giữa các bên và phản ứng của chế độ Cộng Sản vào thời điểm ấy.

Thế nhưng, lúc này khi còn đang ở thế thượng phong với sự ưu ái từ các cường quốc, chế độ vẫn đang thể hiện đường lối đối ngoại hết sức ngạo mạn, thậm chí côn đồ với thế giới văn minh bên ngoài, mà các phát ngôn đầy khinh suất của ông Phạm Minh Chính, bị ký giả Mỹ vô tình ghi âm được trong chuyến công du đến Hoa Kỳ vào trung tuần tháng 5/2022 đã thể hiện hết sức đầy đủ, chân thực: “Rõ ràng, sòng phẳng, mẹ nó, sợ gì!”.

Mạnh Đặng


 

 Tỷ phú và quyền lực được bảo kê nơi cung đình (Kỳ 1)

 Ba’o Tieng Dan

Trần Kỳ Khôi

2-3-2024

Lâu nay, báo chí quốc doanh thường đề cập đến nạn quan chức bảo kê cho doanh nghiệp, công ty, các tập đoàn kinh tế tư nhân, hoạt động trên các địa phương, tỉnh thành cả nước. Tuy nhiên, việc chỉ đích danh các chóp bu trong thượng tầng chính trị của đảng, đang bảo kê, hậu thuẫn nọ kia, thì không ai dám nhắc đến. Nhân việc Nguyễn Văn Hậu, chủ tịch Tập đoàn Phúc Sơn bị bắt, chúng ta cùng tìm hiểu đôi điều về vấn nạn bảo kê nhức nhối này.

Rũ bùn đứng dậy, làm ông chủ Phúc Sơn 

Nguyễn Văn Hậu, còn gọi là Hậu “pháo”, Hậu “nổ”, Hậu “vịt”, sinh năm 1981, quê Vĩnh Phúc. Hậu sinh ra trong gia đình nông dân nghèo, tuổi thơ phải đi chăn vịt, làm ruộng. Học hết cấp hai, Hậu bỏ ngang, đi làm thợ xây dựng. Tuổi ngoài hai mươi, Hậu được người bà con bên mẹ là bí thư Tỉnh uỷ, chủ tịch Hội đồng Nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc nhận làm con nuôi.

Từ đó, cuộc đời Nguyễn Văn Hậu chính thức bước sang trang mới. Năm 2004, Hậu “vịt” lập Công ty TNHH Thương mại và Xây dựng Phúc Sơn, sau nâng lên Tập đoàn Phúc Sơn. Phúc Sơn trúng thầu hầu hết các dự án công ích, các công trình lớn của tỉnh Vĩnh Phúc như chợ búa, trường học, bệnh viện, công sở.

“Bố nuôi” vào Trung ương đảng, lên thứ trưởng, bộ trưởng, Phó thủ tướng, thì Hậu “vịt” cũng bám theo những nấc thang quyền lực đó mà làm giàu. Phúc Sơn được thầu các dự án khủng, được đầu tư ngàn tỷ từ ngân sách nhà nước, như: Xây dựng hạ tầng đô thị, khu dân cư, xây chợ, xây kênh đê, nạo vét sông Hồng, xây các toà nhà trung tâm hành chính, mở đường…

Tập đoàn Phúc Sơn trúng thầu và thắng lớn tại nhiều dự án ngàn tỷ ở các tỉnh Phú Thọ, Tuyên Quang, Quảng Trị, Quảng Ngãi, Hà Nội… và vươn đến tận… tỉnh Khánh Hòa! Tại Khánh Hoà, được Trịnh Đình Dũng và Phùng Quang Thanh bảo kê, Hậu “vịt” được tham gia “xẻ thịt” Sân bay Nha Trang với dự án có số vốn lên tới 10.000 tỉ đồng.

Kinh doanh với người sống chưa đủ, Hậu “vịt” còn chi ra 1500 tỷ để xây dựng nghĩa trang Thiên An Viên (Vĩnh Phúc) để “phân lô, bán nền” cho người chết!

Trâu buộc ghét trâu ăn. Các phe nhóm ở thượng tầng vốn không ưa Trịnh Đình Dũng, bắt đầu nhắm vào Hậu “vịt” để ra đòn.

Năm 2019, Ủy ban Kiểm tra Trung ương đảng nhảy vào. Tỉnh Khánh Hòa căn cứ vào số liệu kết luận của Ủy ban Kiểm tra Trung ương tại “Thông báo số 680” năm 2019, để truy thu 12.000 tỉ đồng của Tập đoàn Phúc Sơn. Tuy vậy, Hậu “vịt” đưa ra những lập luận khác để bác bỏ, chỉ nộp cho Khánh Hòa 370 tỷ đồng.

Năm 2021, Thanh tra Chính phủ vào cuộc và kết luận, có nhiều sai phạm, vi phạm pháp luật trong việc giao đất sân bay Nha Trang cho Tập đoàn Phúc Sơn và các nhà đầ tư khác. Bộ Công an, Công an tỉnh Khánh Hoà bắt đầu vào cuộc, nhưng mọi cuộc điều tra vẫn giậm chân tại chỗ.

Ngày 27-1-2024, Trịnh Đình Dũng, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ban cán sự Đảng Chính phủ, Phó Thủ tướng Chính phủ nhiệm kỳ 2016 – 2021 bị Bộ Chính trị khiển trách về mặt đảng. Khi “bố nuôi” đã rời chính trường, lại còn phải nhận kỷ luật, nên số phận Nguyễn Văn Hậu và Tập đoàn Phúc Sơn đã được định đoạt.

Ngày 27-2-2024, Bộ Công an khởi tố, bắt giam Nguyễn Văn Hậu, chủ tịch Tập đoàn Phúc Sơn. “Ông lão đánh cá” đã trở về với cái máng lợn. Tỷ phú Hậu “vịt” từ giờ quay lại nơi xuất phát, có điều không đi chăn vịt nữa, mà “chăn kiến” trong trại giam.

Ảnh: Nguyễn Văn Hậu khi bị bắt. Nguồn: Bộ Công an 

Cựu Phó Thủ tướng Trịnh Đình Dũng, bố nuôi của Hậu. Nguồn: VGP

Hoàn Cầu Group làm mưa làm gió ở miền Nam 

Ngược thời gian, sẽ thấy rõ hơn những câu chuyện bảo kê còn rúng động hơn nhiều so với Hậu — Dũng. Ở các vụ kia, nhân vật chính giấu mặt phía sau, không lộ diện; dù chỉ nghe tên, người nghe đã kinh hồn bạc vía.

Trần Thị Hường, còn gọi là bà Tư Hường (1936-2017), quê Bình Định. Bà Tư Hường kể, bà sinh ra trong gia đình nghèo, đông con. Học chưa hết lớp 5, phải đi ở đợ, buôn dầu dừa, đậu phộng, bỏ mối rượu… Sau năm 1975, gia đình bà Tư Hường dắt díu nhau vào Sài Gòn sinh sống. Rồi bà móc nối với các công ty quốc doanh, thuê đất, góp vốn, xây dựng nhà máy, cơ sở hạ tầng, rồi chuyển nhượng, bán cổ phần cho các đối tác.

Tiền sinh ra tiền, bà Tư Hường đứng đầu “đế chế” bất động sản Hoàn Cầu và Ngân hàng Nam Á (NamABank), sở hữu Trường Đại Học Quang Trung, Quy Nhơn và rất nhiều dự án, bất động sản, cùng chuỗi các công ty con của Hoàn Cầu khắp cả nước.

Bà Trần Thị Hường, còn gọi là Tư Hường (1936-2017), từng là một trong những người giàu có và quyền lực nhất Việt, xây dựng đế chế hàng chục ngàn tỷ với hai bàn tay trắng và học chưa hết lớp 5! Nguồn: Nam Á Bank

Cả ông Sáu Khải và bà Tư Hường đều ra người thiên cổ, cho nên chúng tôi không đi sâu chi tiết cơ duyên mối quan hệ giữa hai người. Chỉ muốn khẳng định rằng, Thủ tướng Phan Văn Khải chính là nhân vật đứng sau lưng, giúp đỡ và bảo kê cho bà Tư Hường kinh doanh. Ông Sáu Khải giúp bà Tư Hường từ khi ông còn làm Phó bí thư, chủ tịch UBND thành Hồ.

Năm 2017, khi bà Tư Hường qua đời, gia đình bà đã nổ ra cuộc chiến tranh chấp khối tài sản khoảng 30.000 tỉ đồng mà bà để lại. Đỉnh điểm giành giật, dẫn đến cha tố con trai, rồi ba cô con gái phát đơn tố cáo cha ruột tuổi ngoài 90. Đơn tố cáo rúng động cả nước, gởi đến Bộ Công an, Viện Kiểm sát Tối cao… tốn khá nhiều bút mực của các phóng viên báo đảng và các cuộc tranh luận trên các diễn đàn.

Thiên đường Bảo Sơn 

Nguyễn Trường Sơn sinh năm 1945, quê Nghệ An. Sơn là ông chủ của Công ty Cổ phần Tập đoàn Đầu tư Xây dựng và Du lịch Bảo Sơn (Bảo Sơn Group).

Trong hệ sinh thái Bảo Sơn Group, hàng chục công ty như Du lịch Giải trí Thiên đường Bảo Sơn, Bệnh viện đa khoa Bảo Sơn, Hotel Bảo Sơn… là những cỗ máy kiếm tiền từ các dịch vụ giải trí, y tế, lưu trú, đem lại ngàn tỷ cho Nguyễn Trường Sơn. Chưa đủ, cha con Nguyễn Trường Sơn còn xin đất, thuê đất, lấn sân sang đầu tư xây dựng chung cư, căn hộ cao cấp để bán.

Năm 2011, con gái của Nguyễn Trường Sơn là Nguyễn Thanh Thủy, sinh năm 1976, Tổng giám đốc Công ty TNHH giải trí Thiên Đường Bảo Sơn, bị chồng tố cáo ngoại tình. Thuỷ ly hôn với chồng là Bùi Đức Minh, sinh năm 1976.

Vụ ly hôn chấn động cả nước, bởi Bùi Đức Minh tranh chấp với Nguyễn Thanh Thuỷ, đòi chia khối tài sản lên đến 500 triệu đô la. Kết quả, không những chẳng chia được gì, Bùi Đức Minh còn bị Công an Hà Nội khởi tố tội “vu khống”, bị bắt nhốt, sau đó còn bị ném vào tù, với mức án 15 tháng tù giam.

Từ những năm đầu của thập niên 1990, Bảo Sơn đã có khách sạn 4 sao đầu tiên ở Hà Nội, có 35 hecta đất thủ đô để xây “thiên đường”, thì quả là có một không hai.

Thời ấy dư luận xì xầm, rằng Nguyễn Trường Sơn là con nuôi của ông Đỗ Mười. Con nuôi hay con rơi của lãnh tụ tối cao, thì chỉ có cha mẹ của anh ta và ông Trời mới biết. Nhưng chắc chắn, nếu không có chóp bu của đảng chống lưng, có lẽ chỉ có cách in tiền, Nguyễn Trường Sơn mới có được hàng chục ngàn tỷ. Nếu không có nhân vật này chống lưng, cho dù có hàng chục ngàn tỷ đồng, Sơn cũng không thể đứng vững cho đến hôm nay.

Ảnh: Nguyễn Trường Sơn, ông chủ Tập đoàn Bảo Sơn. Nguồn: Infonet

Đế chế BRG 

Nguyễn Thị Nga, tức Nga BRG, còn gọi là Nga “lật”, sinh năm 1955, quê Hà Nội. Dù không có tên trong danh sách mới nhất về 10 phụ nữ giàu nhất Việt Nam, nhưng Nga được cho là quý bà giàu có nhất nước. Hiện bà Nga là Chủ tịch Hội đồng quản trị Ngân hàng Thương mại cổ phần Đông Nam Á (SeaBank) đồng thời là Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Intimex Việt Nam, Chủ tịch Tập đoàn BRG.

Cũng giống như Phạm Nhật Vượng (VinGroup), Lê Viết Lam (SunGroup), Nguyễn Thị Phương Thảo (VietJet Air) … đi lao động xứ người và trở về từ Đông Âu, Nga BRG theo hướng kinh doanh chính là buôn chính sách và buôn đất. Nhưng họ lợi dụng chủ trương, móc ngoặc quan chức từ trung ương đến địa phương để cướp đất, thì đúng hơn. Khi lắm tiền rồi thì kinh doanh đa ngành, thao túng chính trường. Thế nhưng, bản chất của giới này là chuyên nói chuyện đạo lý làm giàu và thiện nguyện trên truyền thông.

Mua lại vốn các công ty quốc doanh thua lỗ, phá sản, hay tham gia cổ phần hoá, thành lập “hệ sinh thái” với hàng chục công ty con… là cách làm của Nga BRG để sở hữu những khu đất vàng, đất kim cương, giá trị hàng ngàn tỷ đồng. Qua mặt hàng loạt ông trùm bất động sản máu mặt, Nga BRG đang là nữ đại gia sở hữu nhiều đất vàng nhất ở Hà Nội.

Nga BRG đang sở hữu cả chục sân golf tiêu chuẩn thế giới, chuỗi các khách sạn sang trọng bậc nhất Việt Nam, như khách sạn 5 sao Hilton Hà Nội. Ở tận Đà Nẵng, năm 2010, Nguyễn Bá Thanh đã dâng cho Nga BRG 150 hecta đất để làm sân golf. Hiện nay, Nga BRG liên danh với các đối tác Nhật, vận động để trúng thầu xây dựng Dự án cảng biển Liên Chiểu – Đà Nẵng, có vốn đầu tư lên tới 2 tỷ Mỹ kim.

Chồng của Nga là Lê Hữu Báu. Có thông tin cho rằng, ông Báu là con rơi của ông Lê Duẩn. Vì vậy, Nga luôn nói với người quen rằng bà ta là con dâu cố tổng bí thư Lê Duẩn.

Có một thời gian dài Nga cùng Lê Kiên Thành, con trai ông Lê Duẩn, sáng lập và điều hành Techcombank, ngân hàng tư nhân đầu tiên ở Việt Nam.

Ảnh: Bà Nguyễn Thị Nga bắt tay Thủ tướng Phạm Minh Chính (ảnh trên) và Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng (ảnh dưới). Nguồn: Ảnh độc quyền của tác giả dành cho Tiếng Dân

Thông tin nội bộ rò rỉ, Nga được các Uỷ viên Bộ Chính trị của nhiều khoá bảo kê, thậm chí nhiều vị có cổ phần trong BRG. Có thông tin cho rằng, ông “chủ lò” hiện nay, cũng đỡ đầu cho nhóm của Nga BRG, nhờ đó Nga cũng sở hữu chéo, huy động vốn, rút tiền ngân hàng đầu tư bất động sản, thao túng chứng khoán tương tự như Trương Mỹ Lan, FLC, Tân Hoàng Minh… nhưng vẫn là nhân vật “bất khả xâm phạm”.

Một ngày nào đó, “quả bom” BRG phát nổ, tương tư như Vạn Thịnh Phát, lúc ấy xem nhân vật nào sẽ ra tay cứu Nguyễn Thị Nga.

(Còn nữa) 


 

ĐỊNH NGHĨA THẾ NÀO LÀ GIÀU

Thuha T. Tran

– Nguyễn Bích Lan-

Thứ nhất con cái thuận hòa

Thứ nhì có một ngôi nhà ấm êm

Thứ ba sức khỏe vững bền

Thứ tư không nợ ngày đêm yên bình

Đời có lúc nhục lúc vinh

Miễn sao mình thấy lòng mình thảnh thơi

Mỗi người chỉ một cuộc đời

Bằng lòng với những gì trời cho ta

Hạnh phúc là ở mỗi nhà

Tích nhiều công đức – là ta đã giàu

Chết có mang được đi đâu

Nghèo tiền nghèo bạc nhưng giàu yêu thương

Mỗi người chọn một con đường

Riêng tôi xin chọn yêu thương để giàu.

(Tác giả: Đỗ Xuân)

Cậu bé vô gia cư và tấm bằng ĐH Harvard

 Cậu bé vô gia cư và tấm bằng ĐH Harvard.

Chỉ có một bàn tay với 2 ngón tay, Sơn đã bắt đầu hành trình của một đứa trẻ vô gia cư không biết đọc biết viết, rồi trở thành sinh viên trường đại học danh tiếng bậc nhất thế giới.

Sơn bên em trai hồi nhỏ ẢNH: NVCC

Lớn lên ở công viên

Năm 2006, lần đầu tiên tôi gặp Trần Tôn Trung Sơn khi cậu đang học lớp 7 Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa (TP.HCM), để viết bài về một tấm gương nghị lực tuyệt vời. Ấn tượng đầu tiên của tôi về Sơn là rất lễ phép, ít nói, nhưng đôi mắt thì ánh lên sự ấm áp và thông minh đặc biệt. Cậu còn có vẻ hài hước nữa. Tôi đã chảy nước mắt khi nghe anh Trần Sơn, ba của Sơn kể về những tháng ngày tối tăm của gia đình.

Năm 1992, Trần Tôn Trung Sơn sinh ra trong một gia đình nghèo ở bờ sông Bến Hải (Quảng Trị), mảnh đất hứng chịu chất độc da cam suốt những năm 1960 – 1970. Ba của Sơn là bộ đội từng chiến đấu trên mặt trận Lào. Ngày Sơn ra đời, cả nhà ai cũng buồn vì cánh tay trái ngắn tũn teo lại, không có bàn tay, còn tay phải thì cũng chỉ có 2 ngón. Vợ chồng anh Sơn đau đớn vì biết đây là di chứng của những năm chiến tranh. Càng đau đớn hơn khi dân làng bàn tán vì hình hài khác thường của Trung Sơn. Thương con, vợ chồng anh quyết định rời làng. Thế là giữa đêm khuya, ôm đứa con chỉ mới 20 ngày tuổi, vợ chồng anh Sơn nuốt nước mắt vào lòng, âm thầm lên tàu vào nam với hy vọng mảnh đất này sẽ có nhiều cơ hội để mở ra tương lai cho đứa con không lành lặn.

Điều kỳ diệu từ hai ngón tay

Cánh tay trái teo lại sát nách, cánh tay phải không còn nguyên vẹn, bàn tay chỉ có hai ngón. Nhưng, với hai ngón tay này, Trần Tôn Trung Sơn (Gio Linh, Quảng Trị) đã làm nên nhiều điều bất ngờ.

3 năm đầu tiên, “nhà” của Sơn là công viên Tao Đàn, “giường” chính là tấm chiếu trải xuống đất. Ba mẹ Sơn ban ngày gửi Sơn tại làng Hòa Bình (Bệnh viện Từ Dũ) để đi làm thuê, đi học nghề, đêm cả nhà lại về công viên ngủ. Trong hoàn cảnh ngặt nghèo ấy, vợ chồng anh Trần Sơn vẫn ngày đêm không nguôi giấc mơ nuôi con ăn học nên người.

Khi Trung Sơn lên 7 tuổi, ba mẹ mới dành dụm đủ tiền để thuê một phòng trọ nhỏ. Hành trình đi xin học cho con lúc bấy giờ của anh Sơn khổ cực trăm bề. Không trường học nào chịu nhận một đứa trẻ tật nguyền. Nhưng sau đó, ánh mắt vừa hy vọng vừa đau đớn của anh Sơn đã làm cô Hiệu trưởng Trường tiểu học dân lập Vạn Hạnh xúc động, nhận Sơn vào học. Trường cách nhà trọ 20 km, anh Sơn phải xin làm ở một chỗ mới gần trường để giúp con. Hết giờ học ở trường, ba lại chở Sơn đến nhà một cô giáo dạy trẻ khuyết tật cách trường 15 km để học viết chữ. Hôm nào cũng vậy, 9 giờ đêm hai cha con mới về tới phòng trọ.

Điều kỳ diệu là càng lớn Sơn càng thông minh và nghị lực. Những tháng ngày nhìn con tập viết bằng 2 ngón tay vô cùng đau đớn, ba của Sơn đau nhói lòng nhưng vẫn thủ thỉ động viên con… Sơn nhận thức được tình yêu vĩ đại của cha mẹ, nên đã không phụ lòng. Năm lớp 5, Sơn là học sinh giỏi cấp thành phố môn toán và tiếng Việt, là một trong 5 học sinh giỏi nhất Q.Tân Bình, thủ khoa đầu vào Trường Nguyễn Gia Thiều, thủ khoa khi thi vào lớp chuyên Anh Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa. Lên THPT, Sơn đậu vào Trường phổ thông Năng khiếu (ĐH Quốc gia TP.HCM) và liên tục là học sinh xuất sắc của trường.

Người khiến các giáo sư Đại học Harvard bật khóc

Sau đúng 10 năm, năm 2016, tôi bất ngờ khi nhận được điện thoại của anh Trần Sơn. Anh nói như reo: “Trung Sơn đã tốt nghiệp ĐH Harvard và trở thành cố vấn của IBM rồi cô!”, khiến tôi nghẹn ngào.

Gặp lại tôi, anh Trần Sơn kể, sau khi học xong lớp 11 Trường phổ thông Năng khiếu TP.HCM, năm 2010, Sơn nhận được học bổng 2 năm lớp 11 và 12 tại Trường trung học Fairmont (Mỹ). Sơn cũng tham gia rất nhiều hoạt động thiện nguyện tại châu Phi, dạy học cho trẻ em nghèo, gây quỹ giúp đỡ người vô gia cư…

Anh Trần Sơn đưa tôi xem rất nhiều thứ, trong đó có bức thư khen của Tổng thống Obama và những bài luận của Trung Sơn khi nộp đơn vào ĐH Harvard.

Đó là bài luận bằng tiếng Anh của cậu bé bị chất độc da cam cướp đi sự lành lặn của đôi tay, tựa đề Nhìn đời qua bàn tay, có đoạn: “Khi còn là đứa trẻ, bàn tay này đã víu chặt mặt đất để giúp tôi cân bằng. Nó đã nắm chặt lại để giúp tôi có những cú đấm mạnh nhất khi chơi võ. Nó bám chặt vào thành chiếc xe đạp đua 4 bánh của tôi. Khi lớn lên, bàn tay này đã chịu đau đớn viết nên những con số, những nét chữ cho đến khi tôi có thể viết nên bài luận đầu tiên của mình về mẹ. Sau này, nó đã cầm bút để diễn tả những ý nghĩ tôi có trong đầu và giúp tôi giải những bài toán khó. Bàn tay duy nhất này đã từng tháo rời chiếc xe đạp của bố tôi ra để xem nó hoạt động thế nào, giúp tôi xoay tròn chiếc thước lên không trung giống như các nhà sư Thiếu Lâm, hay thích thú vẽ nên những bức tranh người que. Nó đã cầm viên phấn khi tôi dạy toán cho trẻ em nghèo, gõ lên bàn phím khi tôi làm việc cho một công ty máy tính trong kỳ nghỉ hè, và nắm lấy tay của bất cứ ai tôi gặp”…

Đọc xong bài luận, các giáo sư của ĐH Harvard đã bật khóc trước chàng trai nhỏ bé có nghị lực phi thường. Cùng với thành tích học tập và các hoạt động đáng nể trong quá trình học trung học của Sơn, năm 2011, Trường ĐH Harvard đã đón Sơn bằng học bổng toàn phần ngành công nghệ thông tin.

Trong một bài luận khác có tựa Hành trình của tôi, Sơn viết: “Những chiếc ghế công viên đã trở thành ngôi nhà mới của chúng tôi, nơi hành trình của tôi bắt đầu. Bố tôi làm việc cả ngày trong nhà hàng, trên lưng vừa cõng tôi vừa rửa bát đĩa và lau chùi nhà vệ sinh. Đêm đến, hai cha con tôi ngủ trên bất kỳ chiếc ghế nào tìm thấy. Để giữ ấm cho tôi, bố tôi cởi áo trải lên ghế và ôm chặt lấy tôi… Trong 3 năm, bố tôi chưa một đêm ngủ yên. Trong 3 năm đó, ông đã không ngừng từ bỏ hy vọng sẽ tìm ra cuộc sống tốt hơn cho tôi”.

Trần Tôn Trung Sơn và mẹ tại trụ sở của IBM ở Mỹ

Trở thành cố vấn của IBM

Năm 2016, trước khi tốt nghiệp ĐH Harvard, Sơn nộp hồ sơ vào Tập đoàn IBM. Vượt qua hàng ngàn ứng viên, Sơn đã được chọn để thể hiện khả năng của mình. Trong 2 ngày, Sơn phải chứng minh thực tài trước 4 hội đồng qua các bài thuyết trình, kiểm tra trình độ chuyên môn và hoạt động khác với các yêu cầu khắt khe. Cuối cùng, Sơn là một trong 8 ứng viên được nhận vào Tập đoàn IBM với vai trò cố vấn.

Trong lần gặp lại anh Trần Sơn vào năm 2016, anh kết nối với con trai qua điện thoại. Sau khi được ba giới thiệu có tôi, người từng viết bài về Sơn cách đây hơn chục năm, đang ngồi cùng, Sơn lập tức lễ phép “con chào cô” và trò chuyện cùng tôi. Trong giây lát, hình ảnh cậu bé với đôi mắt thông minh và ấm áp vụt trở về. Và rồi chớp mắt một cái, cậu bé đã trở thành một Trần Tôn Trung Sơn chững chạc, trưởng thành đã thực hiện trọn vẹn giấc mơ của ba mẹ dưới vòm trời công viên năm nào. Tất cả đều được làm nên từ một đôi bàn tay khuyết thiếu ấy!

Được thăng chức sau một năm làm việc

Mới đây nhất, trong tháng 12.2017, nhờ xuất sắc trong công việc, Sơn được Tập đoàn IBM thăng chức, trở thành quản lý vùng, làm việc tại Atlanta, bang Georgia (Mỹ).

Hầu như hằng ngày, Sơn đều gọi điện về thăm ba mẹ. Sơn cho biết cậu nhớ mãi những lời thủ thỉ của ba ngày xưa: “Bàn tay con có thể viết chữ, làm văn, giải toán, có thể ôm ba mẹ, có thể chơi võ và bơi… Nghĩa là con không có gì khác thường với bạn bè cả. Con hãy sống chân thành, vui vẻ, bạn bè sẽ hiểu và đón nhận con”. Sơn đã học tập, lớn khôn và được đón nhận bằng chính ý chí, niềm tin và nghị lực mà ba đã truyền cho Sơn, theo cái cách rất riêng đó của ba!

Thật vui mừng khi em trai của Sơn, Trần Tôn Đại Nghĩa cũng đang học lớp 11 tại Mỹ. Đại Nghĩa cũng thông minh, học giỏi và sắp tới có ý định nộp hồ sơ vào Đại học Harvard như anh trai mình.

Mỹ Quyên

Cánh tay trái teo lại sát nách, cánh tay phải không còn nguyên vẹn, bàn tay chỉ có hai ngón. Nhưng, với hai ngón tay này, Trần Tôn Trung Sơn (Gio Linh, Quảng Trị) đã làm nên nhiều điều bất ngờ.

Mới chào đời 20 ngày, Sơn đã phải theo người cha xuôi vào Nam. Cha ẵm Sơn đi gõ cửa khắp các cơ sở xã hội, các bệnh viện để tìm nơi điều trị di chứng chất độc da cam cho con. Cuối cùng, Sơn được Làng Hòa bình Từ Dũ (TP.HCM) nhận nuôi dưỡng. Suốt mấy năm liền, cha của Sơn sống ở Công viên Tao Đàn để tiện chăm sóc vệ sinh cá nhân cho con. Mỗi lần cùng cha ra công viên, Sơn cặm cụi tập viết bằng hai ngón tay. Từ năm lên 7, tuy vẫn thuộc “quân số” của Làng Hòa bình Từ Dũ nhưng Sơn bắt đầu theo cha ra ngoài trọ học.

Chỗ trọ không ổn định, những công việc thời vụ của người cha vô cùng bấp bênh, khoảng cách vô hình giữa Sơn và bạn bè đồng lứa…, bao nhiêu khó khăn tưởng sẽ làm “cậu học trò da cam” nản chí. Nhưng không, sức học của Sơn càng ngày khiến nhiều người nể phục. Năm lớp 5, cậu đã đoạt giải ba cấp thành phố môn Văn và Toán. Lên cấp 2, Sơn thi đậu vào trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa (Q.1, TP.HCM). Tại ngôi trường này, Sơn thường đạt điểm trung bình từ 9,6 điểm trở lên (môn Toán, Hóa) và trên 8,5 điểm (môn Anh văn)… Hiện nay, Sơn là học sinh lớp 11D trường Phổ thông năng khiếu – ĐH Quốc gia TP.HCM.

Tối 10.1, chúng tôi có dịp trò chuyện với Sơn trước khi em vào giờ học tiếng Anh tại Trung tâm Anh ngữ ILA Việt Nam. Với kết quả dự tuyển tiếng Anh 90/100 điểm (kỹ năng nói) và 88/100 điểm (kỹ năng viết), Sơn đã giành được học bổng toàn phần chương trình trung – cao cấp tại ILA từ tháng 11.2008 đến tháng 9.2009. Thay vì phải trải qua 5 tháng để hoàn tất lớp học đầu tiên thì chỉ sau hơn 1 tháng, Sơn đã được giáo viên nước ngoài đề nghị nhà trường cho em vượt lớp!

Được biết, những năm qua, Sơn đã mấy lần đập ống heo, lấy những đồng tiền dành dụm được để giúp những trẻ em bất hạnh khác. Không chỉ mê học tiếng Anh, Sơn còn ham thích “voọc” máy tính. Từ năm học lớp 6, Sơn mày mò tự học lập trình phần mềm. Hè năm 2008, Sơn đăng ký làm thêm ở Công ty phần mềm SiGlaz. Sau 3 tháng thực hành, Tổng giám đốc SiGlaz tại Việt Nam hết lời khen ngợi khả năng làm việc, sự nhanh nhạy của Sơn. Sơn ao ước một ngày nào đó sẽ được những nhà hảo tâm tạo điều kiện phẫu thuật cánh tay phải thẳng lại; lắp tay giả (bên trái) và có thể vận hành bằng con chip. “Nếu giấc mơ này trở thành hiện thực, việc đầu tiên Sơn muốn làm là gì?” – tôi hỏi. Sơn nói ngay: “Đó là được sử dụng máy vi tính bằng cả hai tay!”.

Ít ai biết, Sơn đã có nhất đẳng taekwondo từ mấy năm trước. Ngoài thời gian học ở trường, học thêm Anh văn, tự viết phần mềm…, Sơn còn dành nhiều thời gian đọc các loại sách. Ông Trần Sơn, cha của Sơn tự hào nói: “Ngoài quê, tui chỉ học hết lớp 1. Nhờ cháu, tôi đã biết đọc, biết viết, được cập nhật tình hình thời sự trong và ngoài nước…”.

Như Lịch
https://thanhnien.vn/gioi-tre/dieu-ky-dieu-tu-hai-ngon-tay-369000.html


 

NƠI BUÔN BÁN – Lm. Minh Anh, Tgp. Huế

Lm. Minh Anh, Tgp. Huế

“Đem tất cả những thứ này ra khỏi đây, đừng biến nhà Cha tôi thành nơi buôn bán!”.

Gặp gỡ các Giám mục Armeni ngày 28/02/2024. Đức Phanxicô cảnh giác về điều mà ngài gọi là “ngoại tình mục vụ” khi một Giám mục coi Giáo Phận của mình là bước đệm để đạt tới một vị trí “uy tín” hơn, trong khi quên rằng mình ‘đã kết hôn’ với Giáo Phận. Ngài cũng cảnh giác việc lãng phí thời gian để đàm phán ‘những điểm đến’ hoặc việc ‘thăng chức mới’ bởi vì “người ta không mua các Giám mục ở chợ, nhưng chính Chúa Kitô đã chọn họ làm người kế vị các tông đồ và mục tử cho đàn chiên Ngài!”.

Kính thưa Anh Chị em,

Tôi e rằng, khi Đức Thánh Cha nói những lời mạnh mẽ trên – “ngoại tình mục vụ”, “người ta không mua các Giám mục ở chợ” – hẳn ngài đã liên tưởng đến những gì Chúa Giêsu nói trong Tin Mừng Chúa Nhật hôm nay, “Đừng biến nhà Cha tôi thành ‘nơi buôn bán!’”.

Mùa Chay, mùa xét xem những không gian thánh của Chúa nơi chúng ta, liệu chúng có biến dạng vì đã trở thành ‘nơi buôn bán?’. Mùa Chay còn là thời gian để tái khám phá khuôn mặt của Thiên Chúa trong mỗi người, vốn là đền thờ của Ngài, của Chúa Thánh Thần. Như vậy, những gì ‘chúng ta có’, những gì ‘chúng ta là’ đâu còn thuộc về mình!

Bài đọc Xuất Hành nói đến mười điều răn. Luật pháp Chúa luôn chuẩn mực, có giá trị cho mọi thế hệ và mọi thời đại. Bỏ qua chúng, thế giới sẽ sụp đổ, tội lỗi sẽ xảy ra. Mọi hành động tội lỗi đều bắt nguồn từ việc vi phạm nó. Chính tội lỗi và những gì ô uế đã tràn ngập, làm nhuốc nhơ linh hồn, đền thờ Chúa Kitô; nhuốc nhơ Giáo Hội, Hiền Thê của Ngài.

Tin Mừng nói đến việc Chúa Giêsu trục xuất những kẻ mua bán ra khỏi đền thờ, hành động này nhắc chúng ta rằng, có lẽ chúng ta đã làm ô uế ‘các đền thờ’ của Ngài. Không chỉ những gì chúng ta được giao – Giáo Phận, Giáo Xứ, cộng đoàn, gia đình… nhưng có thể là chính thân xác chúng ta. ‘Đền thờ’ trở thành ‘nơi buôn bán’ là điều bất thường. Việc sử dụng những ân tứ, địa vị và thân thể Chúa ban vào mục đích thương mại là một tội lỗi.

Hãy bắt đầu cuộc chiến bằng cách vạch tên chúng tại toà giải tội. Xác định được một vấn đề đã là một thành công trong việc giải quyết nó. Hãy cầu xin lòng thương xót Chúa và Ngài sẽ thứ tha. Khi đi xưng tội, chúng ta không chỉ nhận được ơn tha thứ mà còn nhận được ân sủng để vượt qua những cám dỗ trong tương lai. Nếu muốn giành chiến thắng trong cuộc chiến, bạn và tôi hãy trang bị vũ khí cho mình tại toà giải tội.

Anh Chị em,

“Đừng biến nhà Cha tôi thành nơi buôn bán!”. Có lẽ chúng ta đã biến nhiều không gian thánh thành ‘nơi buôn bán’ khi tích lũy rất nhiều thứ vốn đang đè nặng về mặt tinh thần. Cuộc sống chúng ta chứa đầy những điều phù phiếm vốn đã chiếm giữ không gian của Chúa. Để mang vào cái mới, cái cũ phải nhường chỗ! Vì vậy, phải loại bỏ những thói quen, khuynh hướng và đường lối tội lỗi vốn đã làm tê liệt ân sủng thiêng liêng trong cuộc sống, khiến chúng ta phá sản về mặt thiêng liêng và chậm lớn trong việc phát triển tinh thần. Đó có thể là hám danh, tham lam, ngoại tình, thờ ngẫu tượng… khiến bạn và tôi suy sụp suốt những năm qua và khiến cuộc sống của chúng ta tràn ngập nhiều điều ô uế. Mùa Chay, mùa tuyên chiến và bày tỏ sự tức giận đối với những ‘nơi buôn bán’ không đáng có!

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, con không là thiên thần, đừng để con thách thức bản thân! Dọn sạch lòng con, đừng để nó thành ‘nơi buôn bán’ hay ‘hang trộm cướp’ không hơn không kém!”, Amen.

Lm. Minh Anh, Tgp. Huế

From: KimBang Nguyen


 

Chữa ung thư cho con bằng tinh dầu CBD, người mẹ ở Oregon lãnh án tù

Ba’o Nguoi-Viet

March 2, 2024

SALEM, Oregon (NV) – Người mẹ ở Oregon bị kết án ba tháng tù và quản chế vì cố ngăn con gái chữa ung thư gan bằng hóa trị, mà thay vào đó, cố điều trị bằng tinh dầu CBD và vitamin, theo tạp chí People hôm Thứ Năm, 29 Tháng Hai.

Bà Christina Dixon, 39 tuổi, trở nên xúc động khi lãnh án hôm Thứ Hai tuần này. Công tố viên cho rằng bản án quá nhẹ.

Bà Christina Dixon. (Hình: Clackamas County Sheriff)

Trước đó, công tố viên đòi kết án bà Dixon 19 tháng tù vì cố ngăn đứa con gái, lúc đó 13 tuổi, điều trị như bác sĩ khuyên hồi năm 2019.

“Lý do hôm nay cô còn sống là vì được hóa trị, được mổ, được cắt bỏ khối u,” ông Brian Powell, công tố viên, cho hay tại phiên tòa kết án hôm Thứ Hai.

Nhưng Chánh Án Michael Wetzel chỉ tuyên án 90 ngày tù vì con gái bà Dixon, năm nay 17 tuổi, vẫn ủng hộ bà.

Con gái bà Dixon không dự phiên tòa, nhưng cha cô, ông Jim Dixon, có dự. Ông nói ông thất vọng vì bản án quá nhẹ.

“Tôi mừng vì cuối cùng đã xong,” ông phát biểu. “Tôi hơi buồn vì bà dễ dàng thoát được mọi chuyện bất chấp tất cả thiệt hại bà gây ra.”

Con gái bà Dixon được chẩn đoán mắc ung thư gan năm 2018. Cô làm hóa trị ba đợt trước khi bà Dixon bắt đầu từ chối chở con đi điều trị tiếp. Sau đó, Bộ Dịch Vụ Nhân Sinh Oregon can thiệp và giành quyền chăm sóc cô bé, cho tiểu bang quyền quyết định về điều trị cho cô nhưng vẫn để cô sống với mẹ.

Chỉ vài giờ trước khi cô bé đi mổ hồi Tháng Sáu, 2019, bà Dixon dẫn con bỏ trốn khỏi Oregon, chạy tới Las Vegas, Nevada. Cảnh sát tìm thấy cô bé rồi đưa về Oregon, nơi cô được giải phẫu thành công năm 2020.

Hiện tại, con gái bà Dixon không còn bị ung thư, cha cô cho hay. (Th.Long) [qd]


 

MƠ VỀ…-Song Như

Kimtrong Lam

Song Như

Chập chờn trong giấc mơ đêm

Thấy về trường cũ học thêm tình người

Đời vui méo mó nụ cười

Tình vui ai nở biếng lười gặp nhau

Bảy mươi u vẫn biết đau

Tóc phai màu tóc nhuốm màu thời gian

Giăng tay níu lại muộn màng

Ước chi có chuyến đò ngang ngược về

Bến bờ vượt thoát trầm mê

Cõi xa chốn ấy tái tê bọt bèo

Trăm năm một cuộc gieo neo

Ấy là duyên phận chắt cheo cội nguồn

Xá gì chuyện cũ tay buông

Cho lòng cay đắng cho buồn xa di

Thương hoài người cũng ra đi

Nhớ hoài mình vẫn sầu bi sớm chiều

Dặn lòng lòng dặn bao nhiêu

Dòng sông bến nước cánh diều đón đưa

Võng còn kẽo kẹt giữa trưa

Tình đầy mấy đoạn cho vừa trăm năm

Đường tơ kết kén bao tằm

Tằm nay thành bướm ai chăm phận mình…

 

Liverpool.1-3-2024.

Song Như.


 

TẾT THA-HƯƠNG!-Truyện ngắn hay

“Chú ơi, đánh giày đi chú.”

Tôi quay lại. Trời ơi, chú bé ốm như con mèo ướt. “Trời mưa. Ai lại đánh giày?”

Chú bé nói giữa hai hàm răng run cầm cập: “Thế nên từ sáng đến giờ cháu chưa đánh được đôi nào cả.”

Tôi kéo chiếc ghế ra. Thân thiện nói: “Cháu ngồi xuống đây cho đỡ lạnh.”

Chú bé ôm hộp đánh giày khúm núm. Tôi giục hai ba lần chú mới dám khẽ kê mông, ngồi xuống. “Cháu uống sữa đậu nành nóng nghe?”

Chú bé sáng mắt lên. Nhưng chú lại lắc đầu. Tôi biết chú đang đói. Cố ép: “Cháu uống sữa đậu nành, ăn xong cái bánh pâté chaud là chú sẽ để cho cháu đánh giày.”

Chú bé mở đôi mắt tròn xoe nhìn tôi như không tin, lắc đầu: “Cháu không dám đâu.”

Tôi cười: “Chú đãi cháu mà.”

Chú bé vẫn ngần ngại. Tôi vẫy tay kêu người hầu bàn. Chú bé khẽ dò hỏi: “Thế chú có cho cháu đánh giày không?”

Tôi đùa: “Cháu đánh xong, chú ra ngoài mưa, bùn bắn. Lại như không!”

Mặt chú bé lại tái đi. Nỗi thất vọng chực tràn những giọt nước mắt quanh khoé. Tôi vội trấn an: “Chú đùa thôi.”

Chú bé hăng hái ngồi thụp xuống đất cởi giày tôi ra. Tôi cản: “Từ từ. Chú không chạy đâu.”

Trong lúc đó, người hầu bàn bưng ly sữa đậu nành bốc khói cùng đĩa bánh đến. Tôi nghe chú bé nén nước bọt đánh ực trong cuống họng. Tôi kéo tay chú: “Cháu ngồi lên ghế, ăn đi.”

Chú bé tự nhiên ăn uống một cách ngon lành. Tôi châm thuốc nhìn ra bầu trời trước mặt.

Bên kia đường là chợ Đà- Lạt, người người co ro trong những chiếc áo mưa tơi. Những cô bán hoa ngồi héo mặt trong góc khuất chờ mưa tạnh. Những bà bán trái cây buồn rầu nhìn ông đi qua, bà đi lại; có bà tỉ mỉ lau bóng những trái táo nhập cảng như sợ nước mưa sẽ làm mẹt trái cây chóng thối. Bà bán bún ngồi ủ rũ khều mấy cục than trong lò ra, vì sợ lửa lớn sẽ chóng làm cạn nồi nước lèo. Những người bán rau tranh thủ ngồi nhặt những chiếc lá héo bên ngoài.

Trời Đà Lạt buồn rầu đón thêm một cái Tết lạnh lùng. Không khí như đặc lại bởi cơn mưa cứ nhỏ hạt lê thê. Chợ búa như khép kín với nỗi buồn muôn thuở. Tôi đã nghe những người chung quanh than vãn suốt hai ngày qua. Lạ, Tết đến rồi sao ông trời chẳng cười giùm cho một chút, ông khóc sụt sùi hoài thì dân chúng làm sao mà dám cười?

Tôi nhìn qua khu Hòa Bình. Xe cộ thưa thớt, đường phố đắm chìm trong mưa. Phố Đà Lạt nhỏ, trời mưa khiến những con đường chảy nước ràn rụa, làm tăng vẻ rét mướt. Tôi nhìn lại, chú bé đã uống cạn ly sữa nóng.

Gợi chuyện:

“Ba mẹ cháu đâu? Sao để cháu ra làm thế này?”

“Bố mẹ cháu ngoài Bắc.”

“Như vậy cháu ở với ai?”

“Cháu ở với chúng bạn.”

“Cháu không có bà con gì trong Nam sao?’

“Không. Ngoài Bắc đói lắm, chúng cháu mới rủ nhau vào đây kiếm ăn!”

“Cháu bao nhiêu tuổi rồi hả?’

“Mười hai.”

“Mười hai? Nhìn cháu như mới lên bảy, tám là cùng.”

“Đói quá làm sao mà nhớn được chú?”

Chú bé cười sau câu nói, nhe hàm răng cáu vàng. À, thì ra chú bé cũng biết đùa.

Tôi hỏi tiếp:

“Cháu vào đây bao lâu rồi?”

“Hai năm.”

“Vậy cháu bỏ nhà vào Nam lúc cháu mới mười tuổi?”

Chú bé cãi: “Cháu không bỏ nhà đi. Bố mẹ cháu cho phép.”

Tôi cười thành tiếng: “Ừ, thì ba mẹ cháu cho phép. Cháu đi một mình?”

“Không. Cháu đi cùng chúng bạn.”

“Vậy mấy bạn đâu rồi?”

“Chúng cháu chia nhau đi làm. Đêm đến mới gặp.”

“Tối về cháu ở đâu?”

Đứa bé đưa tay chỉ. Tôi bật lên âm thanh hơi lớn, khiến một vài cái đầu trong quán quay lại nhìn: “Trong chợ?”

Đứa bé gật đầu. Tôi nghĩ, trời lạnh như thế này, rồi chặc lưỡi: “Tại sao ba mẹ cháu lại để cho tụi cháu đi như vậy?”

“Bố mẹ chúng cháu nuôi chúng cháu không nổi.” Chú bé thản nhiên trả lời.

Tôi bần thần nhìn đứa bé còi cọc trong chiếc áo “sida” bằng nỉ rộng thùng thình. Chiếc áo vượt không biết bao nhiêu đất trời, từ những người hảo tâm bên Tây, bên Mỹ, về Việt-Nam được hân hạnh khoe mình trên những sạp đồ cũ ngoài chợ trời, với cái tên đầy vẻ“thời thượng” – sida – Tôi biết nếu chủ nhân cũ của nó nghe được chắc chẳng bao giờ dám mang áo quần đi cho.

Lạ, đầu óc tôi khi không lại đảo một vòng quanh thế giới. Tôi nhìn lại mình, nhìn lại chú bé bên cạnh đang kín đáo thè chiếc lưỡi nhỏ liếm vành môi còn đọng lại chút sữa.

Tôi hỏi. Cháu uống thêm ly nữa nhé. Trong khi bàn tay như thói quen kêu người chạy bàn thêm một lần nữa, không để ý đến sự phản đối yếu ớt của chú bé.

Tôi bỗng buồn. Tại sao tôi lại trở về Việt-Nam để thấy lòng mình buồn hơn bao giờ hết? Tôi chợt nghĩ đến những đứa cháu tôi bên Mỹ. Những đứa con nít ở Mỹ mới sung sướng làm sao! Buổi sáng, mẹ chúng phải năn nỉ chúng uống từng hớp sữa trước khi đến trường. Chiều về, lại dán mắt vào TV, hoặc những chiếc máy vi tính. Những trò chơi điện tử, chúng chơi chưa qua một ngày, đã chán!!!

Chú bé rụt rè đặt ly sữa thứ hai xuống bàn. Xong, hăng hái ngồi xuống đất gỡ dây giày tôi ra. Tôi lại kéo chú ngồi dậy, cười: “Chú có một đề nghị.”

“Gì cơ?”

“Trời mưa, chú đi chơi không được. Cháu làm việc cũng không được. Bây giờ, cháu ngồi nói chuyện với chú, coi như là làm việc với chú. Được không?”

“Thế đôi giày của chú?”

“Chú không cần cháu đánh giày cho chú đâu.”

“Sao cơ?” Chú bé có vẻ hốt hoảng.

Tôi trấn an: “Chú trả tiền cho cháu đàng hoàng mà. Đừng lo!”

Tôi hỏi thăm về chú bé, về công việc mưu sinh hàng ngày. Chú bé nói mới thông thạo làm sao. Tôi yêu quá tiếng Việt được nói ra lưu loát từ cửa miệng của một em bé. Đã lâu lắm rồi, tôi chưa có dịp nghe em bé Việt-Nam nói chuyện một cách mạch lạc. Ở Mỹ, tôi đã quen với những tràng tiếng Mỹ xen với những câu tiếng Việt ngô nghê của mấy đứa cháu khi bị ba mẹ lườm mắt, ý không được nói tiếng Mỹ ở nhà.

Chú bé quay qua hỏi tôi: “Chú về thăm gia đình hở?”

“Chú có đi đâu mà về?” Tôi nheo mắt trêu.

Chú bé cười, ra vẻ hiểu biết: “Nhìn chú, cháu biết chú là người nước ngoài rồi.”

“Sao biết?”

Chú bé thân thiện hơn: “Không sao cả. Biết là biết.”

“Chú cũng là người Việt mình mà?”

“Chú khác với những người Việt ở đây. Chú là Việt kiều!”

“Chú thấy có khác gì đâu?”

“Tại chú không thấy. Nhưng cháu thấy!”

Tôi đổi sang chuyện khác, nói vu vơ: “Tết năm nay hoa anh đào bị tàn hết vì mưa?”

“Vâng!” Chú bé vội vã nói tiếp: “Nhưng cháu thấy hoa đào ở ngoài cháu đẹp hơn nhiều.”

“Phải!”

Chú bé reo lên: “Chú cũng thấy nữa sao?”

“Chú chưa ra Bắc lần nào, nhưng chú thấy trên phim ảnh.”

“Ở ngoải cũng có phim ngoài Bắc nữa sao?”

Tôi bật cười vì khi không chú bé lại nói giọng Nam: “Phải, ở ngoải cũng có. Chú thấy những cành hoa đào thật đẹp ngoài Bắc.”

“Đẹp mà làm gì hở chú? Nhà cháu không bao giờ ăn Tết bằng hoa đào.”

“Ai lại ăn Tết bằng hoa đào?”

Chú bé không hiểu tôi đùa. Nghiêm giọng: “Thật đấy chú. Đắt lắm chú ạ. Có cành cả bạc triệu cơ đấy. Chỉ có nhà giàu mới sắm hoa đào ăn Tết!”

“Thế Tết cháu không về, ba mẹ có mong không?”

“Tiền đâu mà về chú. Cháu để dành tiền vé xe lửa gửi về cho bố mẹ còn hơn!”

“Cháu nhớ nhà không?”

“Cháu nhớ lắm chú. Cháu nhớ cái Hà nữa cơ. Cái Hà em cháu còn bé mà ngoan lắm, giúp được việc cho mẹ cháu lắm!”

Tôi cao giọng, vui lây với chú bé đôi mắt cứ nhấp nháy khi nhắc đến đứa em gái:

“Cái Hà giúp được việc gì nào?”

“Cái Hà giúp mẹ cháu đi nhặt lúa rơi.”

“Thế ba mẹ cháu làm gì?”

“Bố mẹ cháu làm nông. Nhưng bây giờ cũng ít ruộng để làm rồi.”

“Sao vậy?”

“Người ta lấy ruộng để xây nhà hết.”

“Thế hả?” Rồi tôi trầm ngâm.

Chú bé hỏi: “Chú cũng về quê ăn Tết à?”

Tôi thở dài: “Chú không có quê. Chú không còn ai thân ở Việt-Nam cả!”

“Thế chú về làm gì? Ở ngoải sướng hơn. Cháu nghe nói bển cũng có bánh tét, bánh chưng, có… đủ thứ. Đâu cần phải về!”

Tôi cười xòa: “Chú đâu thèm bánh tét, bánh chưng,… Thế cháu thèm bánh tét, bánh chưng lắm phải không?”

Tôi bật cười hồn nhiên. Khi không, nói chuyện với chú bé một hồi, chú bé lại giả giọng Nam, tôi lại lái qua giọng Bắc.

Chú bé le lưỡi: “Cháu thèm bánh chưng. Mà đắt lắm chú ơi. Nhưng cháu nhất định sẽ ăn nó vào Tết năm nay!”

Chú bé nói chữ “nhất định” nghe ra thật cương quyết. Tôi thấy bồi hồi. Ước mơ và mục tiêu của em bé nghèo Việt- Nam chỉ đơn giản như thế sao?”

Tôi khỏa lấp: “Tại sao lại nhất định?”

Chú bé cắt nghĩa: “Này nhé. Chúng cháu gửi tiền về nhà. Còn dư, chúng cháu góp lại mua được những hai chiếc bánh chưng lận!”

Tôi cười: “Mấy đứa mà những hai chiếc lận?”

“Lẽ ra là mười đứa. Nhưng hai đứa xuống Phan-Rang nhảy tàu về quê, còn lại tám đứa. Cháu tính rồi, mỗi đứa được một phần tư cái. Cháu mong cái Hà năm nay cũng được ăn bánh chưng như cháu!”

Tôi quay mặt nhìn xuống lòng đường. Nước cuồn cuộn dưới chân. Vài chiếc xe hơi đời mới chạy ngạo nghễ bắn bùn vào khách bên đường, để lại những tiếng chửi rủa tục tằn. Chú bé tò mò nhìn tôi. Chắc chú chẳng hiểu tại sao mắt tôi lại ngầu đục?

Trở về Đà Lạt lần này, tôi muốn ăn Tết với gia đình người bạn thân thời trung học một cách bất ngờ. Nhưng dự định của tôi tiêu tan! Bao nhiêu năm rồi, nếu lòng tôi không thay đổi, chưa chắc người khác đã không đổi thay như tôi. Bây giờ tôi mới biết, hoàn cảnh và môi trường sống khác nhau đã khiến con người ta khó thể gần gũi nhau được. Bạn bè ngày xưa từng mặc áo lẫn nhau, bây giờ nhìn lại mới thấy thời gian đã làm thay đổi nhiều quá! Không có gì tồn tại mãi!

Tôi lần mò đến con dốc cũ, chẳng buồn biết nó có bị thay tên hay chưa? Đà Lạt không có những thay đổi lớn lao, ngoài khí trời hình như không còn lạnh như năm nào.

Căn nhà cũng như xưa, không được sửa sang, trông già nua quá thể, giàn hoa giấy cũ đã bị chết khô tự bao giờ! Và, cánh cửa gỗ nứt nẻ không buồn sơn phết lại. Tôi gõ cửa. Người đàn ông yếu đuối, tóc lưa thưa bạc phếch, mở cửa nhìn tôi bằng đôi mắt mệt mỏi.

Tôi lễ phép: “Thưa bác có Thuần ở nhà không ạ?”

Người đàn ông ngạc nhiên, cau mày nhìn tôi một thoáng rồi bảo tôi vào nhà ngồi chờ.

Một lúc khá lâu, cũng người đàn ông ấy chậm rãi bước ra, vỗ vào vai tôi: “Thằng Thuần không có ở nhà con à.”

Chưa kịp che giấu nỗi thất vọng hiện ra trên khuôn mặt tôi, thì người đàn ông lại đánh đét vào đầu tôi, la lớn, giọng Huế đặc sệt: Tuân ‘tồ’!! ‘Mi không nhận ra tau hỉ?”

Bây giờ thì đến phiên tôi ngạc nhiên: “Sao bác lại biết tên tục của cháu?”

Người đàn ông đấm mạnh vào vai tôi: “Bác cái mả cha mi! Tau là Thuần đây, khỉ à!!!”

Tôi há hốc miệng: “Trời ơi! Mày… mày giống ba mày quá!”

“Mi lại nói móc tau đó hỉ? Con khỉ, nói tau già thì nói đại đi! Bày đặt!!!”

Tôi ngượng ngùng: “Mấy chục năm rồi mày à. Nói thật, tao không nhận ra mày! Chỉ thấy có nét giống ông cụ nên tao tưởng là bác trai chứ???”

Thuần cười móm mém: “Tau hiểu. Đời sống khó khăn. Mau già lắm!”

Tôi nheo mắt cười. Thuần đổi giọng: “Về hồi nào vậy?”

“Một tuần rồi. Tao mới lên Đà Lạt ngày hôm qua! Ở Mỹ hàng năm có tổ chức sinh hoạt cựu học sinh, anh em vẫn thường nhắc tới mày!!!”

Thuần lơ đãng: “Thế à!”

Tôi nhìn vào mắt Thuần, đục ngầu màu khói thuốc. Thuần già đến nỗi tôi không thể nào tưởng tượng ra được! Ngày còn đi học, Thuần chăm chút hình hài lắm! Sau một cuộc thất tình, Thuần bỏ ngang năm thứ hai Luật khoa, đi lính!!!

Sau đó chúng tôi ít gặp nhau, nhưng vẫn thường xuyên liên lạc. Năm 1979, tôi vượt biên, nghe đâu Thuần vẫn còn bị học tập cải tạo.

Thuần mang đầy mặc cảm, tự ái! Thuần ăn nói nhiều khi rất cay độc với người, và cả chính mình!

Tôi thân với Thuần vì học cùng lớp thời trung học, lớn lên trong một thành phố. Xong tú tài hai, chúng tôi cùng xuống Sài-Gòn ghi danh vào trường Luật, ở chung phòng trọ.

Khi ra đi, tôi mang theo rất nhiều kỷ niệm thời thơ trẻ cùng Thuần. Trở về, tôi có rất nhiều điều muốn nói với anh, nhưng khuôn mặt Thuần lạnh căm, không bày tỏ một chút xúc cảm, làm tôi thấy thất lạc!

Thuần hất hàm:

“Ở khách sạn hả? Đúng rồi, Việt kiều phải vậy chứ? Ở nhà rách chắc không quen!”

Tôi nhăn nhó: “Mày nói nghe nhột quá!”

Thuần đổi đề tài: “Hai bác và mấy đứa em mi bên đó vẫn khỏe chứ?”

“Ba mẹ tao đã qua đời. Mấy đứa em vẫn khoẻ.”

Thuần chặc lưỡi: “Ba mạ tau cũng vậy. À! Ngôi nhà của gia đình mi nhà nước cấp cho cán bộ cao cấp, họ sửa lại thành biệt thự đẹp lắm. Mi tới đó chưa?”

“Tao định thăm mày xong tao qua đó coi cho biết.”

“Ừ ngôi biệt thự đó bây giờ không rẻ đâu. Phải rồi, nghe nói mi vừa ly dị?”

Tôi thở nhẹ: “Năm năm rồi.”

Thuần đùa: “Tin tức đi chậm, nhưng chính xác! Mấy cháu?”

“Một. Ở với mẹ nó.”

“Về đây kiếm vợ hả?”

“Mẹ. Mày đừng có đùa. Tao già rồi!”

“Mi còn “sữa” chán. Lúc xưa ai cũng kêu mi là “tồ” vì lớn con nhất đám. Không ngờ bây giờ trông mi “sữa” nhất đám!”

Tôi đùa: “Bộ mấy cô thích “sữa ông già” như tao lắm sao?”

“Sữa gì cũng thích. Sữa Hà-Lan, sữa Con Chim, sữa Ông Già, sữa quá đát (date)… miễn là hàng ngoại!”

Tôi cười lớn: “Ông cũng còn giễu như lúc xưa!”

Thuần cũng há miệng cười thành tiếng, không thèm che đậy chiếc răng cửa đã rụng: “Giễu để mà sống chứ!”

“Bộ liệt tao vào thứ hàng ngoại thiệt sao?”

Thuần nhìn tôi từ đầu đến chân: “Mi là hàng ngoại một trăm phần trăm!”

Tôi chưa kịp mở miệng. Thuần lại tiếp: “Áo da của Mỹ, áo thun của Mỹ quần bò của Mỹ. Cả đôi giày cũng Made in USA tuốt! Thế mà không phải là hàng ngoại một trăm phần trăm à???”

Tôi thấp giọng: “Đừng giễu nữa. Tao là người Việt-Nam một trăm phần trăm!”

“À! Điều này chỉ có mi biết! Ra đường ai nói mi là người Việt-Nam đâu. Họ bảo mi là Việt…. kiều!!!”

Tôi xua tay đổi đề tài: “Mày càng nói càng đi xa vấn đề. Bà xã đâu? Con mày ra sao?”

Thuần thở dài: “Tau cứ bịnh lên bịnh xuống, nên bả phải lo chạy gạo! Tụi con tau lớn hết trơn rồi. Chúng nó cũng sống trôi nổi lềnh bềnh như tau! Chỉ có đứa út là dính vào vợ chồng tau, trôi được khúc nào hay khúc đó.”

Tôi nén tiếng thở dài.

Tôi đứng dậy cáo từ. Thuận tay, tôi xoa đầu cậu bé đang khép nép bên khung cửa, tôi nghĩ là con út của Thuần. Tôi khéo léo nhét vào túi áo cháu ít tiền. Rồi đi!

Nhìn gia cảnh Thuần, tôi hiểu nó túng thiếu lắm! Năm cùng tháng tận!!! Không có một bình hoa trên bàn thờ. Ngay cả ly nước trà cháu mang cho tôi uống cũng rất loãng. Tôi hiểu bạn tôi lắm. Nhưng tôi không biết chia sẻ bằng cách nào. Bạn tôi tự ái rất cao!!!

Thành phố bắt đầu lên đèn. Cơn mưa còn chút bụi nước bay lất phất qua những ngọn đèn đường trên cao.

Chú bé níu áo tôi: “Chú thật không muốn đánh giày hả?”

Tôi giật mình nhìn chú bé, thương hại: “Chú không đánh. Hôm nay là bao nhiêu rồi nhỉ?”

“Hai chín Tết!”

“Sao không thấy chợ Tết hả cháu?”

“Mưa quá. Người ta nhóm chợ bên trong!!!”

“Thế làm sao cháu ngủ?”

“Đợi đêm đến chúng cháu mới lẻn vào!”

Tôi xoa đầu đứa bé: “Chúng ta kiếm cái gì ăn không?”

“Cháu không dám đâu!!!”

Tôi đùa: “Dám một chút đi mà!”

Đứa bé cương quyết: “Cháu thật không dám!”

Tôi móc tiền cho chú bé. Số tiền nhỏ lắm đối với tôi, nhưng có thể là cả ước mơ của chú bé! Cho chú bé và các bạn tha hồ ăn bánh chưng năm nay.

Chú bé tròn mắt nhìn tôi, ngần ngại. Tôi dúi tiền vào tay chú. Chú cầm lấy, miệng lí nhí cảm ơn – hình như hai tiếng cảm ơn rất khó nói đối với chú – rồi, chú vùng chạy. Hộp đồ nghề đánh giày lắc lư một bên. Cứ chạy dăm ba bước, là chú bé dừng lại, ngoái đầu nhìn tôi. Có thể chú đang sợ tôi đổi ý, đòi tiền lại chăng?

Tôi đưa bàn tay lên vẫy, bỗng thấy hụt hẫng vô cùng. Tôi nhìn theo cho đến khi chiếc bóng nhỏ bé kia lẫn trong màn sương.

Đêm hai chín Tết. Không biết đêm mai tôi đón giao thừa ở đâu? Ngay trong khách sạn, một mình? Không biết Tết năm nay đến với tôi là năm thứ mấy mươi tha hương? Riêng chú bé thì hẳn tôi đã biết mấy năm chú tha hương rồi!!!

VietH.

From: haiphuoc47 & NguyenNThu


 

Sự tiến hóa của chế độ thực dân-Dương Quốc Chính

Ba’o Tieng Dan

Dương Quốc Chính

29-2-2024

Cứ lần nào nhắc đến chuyện thực dân đô hộ là anh em thiện lành, bò đỏ nhảy dựng lên chửi phản động, tự hào dân tộc dâng lên cuồn cuộn. Đọc thấy buồn cười. Đấy là do anh em không có góc nhìn đủ rộng mà thôi.

Khi có nghiên cứu liên ngành đủ rộng, không còn thuần túy lịch sử nữa, mà combo sử, địa, văn, kinh tế, chính trị, triết học, thì phải thấy rằng chế độ thực dân nó là tất yếu lịch sử.

Thời tư bản hoang dã, người bóc lột người là chuyện đương nhiên, như động vật ăn thịt lẫn nhau trong chuỗi thức ăn. Anh em nhìn thực dân Anh, Pháp tàn sát, cai trị thổ dân phải thấy giống đàn sư tử truy đuổi hươu nai, linh dương, trâu rừng để ăn thịt. Loài người cũng là động vật ăn tạp và ăn nhiều thịt vậy thôi. Con khỏe mạnh hơn sẽ ăn thịt con già yếu. Quốc gia, dân tộc mạnh sẽ xâm lược, sáp nhập, tiêu diệt quốc gia yếu kém hơn.

Anh em bò đỏ não bất thường, nên tư duy cực đoan, nhưng lại tiêu chuẩn kép ở chỗ kêu gào chửi bọn Tây bóc lột, tàn ác với ta, nhưng khi ta đi xâm lược, đàn áp, bóc lột thậm chí xóa sổ quốc gia khác thì lại hoan hỉ, gọi là mang gươm đi mở cõi! Rất là lãng mạn và nhân văn.

Bằng chứng là nước Chiêm Thành và Thủy Chân Lạp chính là miền Trung và miền Nam nước ta. Khi mình đi thăm thánh địa Mỹ Sơn thì đã đặt câu hỏi: Tại sao dân tộc này chỉ có kiến trúc đền thờ? Vậy nhà cửa thành quách của họ đâu? Họ từng có một nền văn minh rực rỡ mà?

Câu trả lời là: Kinh tộc ta phá hủy con mẹ nó hết rồi còn đâu! Như thế có ác không? Còn ác gấp tỷ thằng Pháp. Vì Pháp nó không phá hủy toàn bộ, thậm chí còn góp phần bảo tồn di sản cho các dân tộc thuộc địa. Lưu ý là, Angkor Wat và Mỹ Sơn là do người Pháp tìm ra, khai quật và bảo tồn chứ có phải dân bản xứ đâu. Nó còn đẻ ra cái Viện Viễn đông bác cổ để làm việc này. Chả có nền văn hóa, dân tộc bản xứ nào ở Đông Dương bị nó xóa sổ cả.

Hay như người anh hùng dân tộc của chúng ta, hoàng đế Quang Trung, cụ ác lắm đó, tàn sát người Hoa rất dã man, khiến anh em Hoa tộc chạy té đái từ Biên Hòa vào Chợ Lớn. Tất nhiên lúc đó coi như cụ đi mở cõi đi, he he.

Cụ Huệ (tức Quang Trung) thành công được, một phần không nhỏ là nhờ vào cái sự ác đó. Thế nhưng anh em bò đỏ biết mẹ gì đâu! Từ quân dân đến tướng, sợ cụ như sợ hùm beo.

Rồi thời nhà Trần có danh tướng Trần Khánh Dư chém câu kinh điển mà mang tính triết học, vẫn được áp dụng đến giờ: “Tướng như chim ưng, dân như gà vịt. Lấy gà vịt để nuôi chim ưng có gì là lạ”.

Khi bọn Tây lông mới tìm ra châu Mỹ, chúng tàn sa’t người da đỏ mà chống lại chúng, nhiều bộ tộc bị diệt vong, nếu ngoan cố bất hợp tác. Bởi vì sự chênh lệch văn minh quá lớn, hòa thì sống, chống thì chết. Nên đừng có nói cứ ngoan cường chống ngoại xâm thì là thắng được nó đâu. Nếu không biết lượng sức mình thì sẽ vào họa diệt vong.

Trước đây, xứ An Nam ta chống Tàu mà tồn tại, thực ra là do sự chênh lệch văn minh không lớn lắm. Đội quân mạnh nhất trong lịch sử Trung Quốc là quân Nguyên, khi đánh nước ta thì chênh lệch văn minh với Đại Việt cũng không có gì là lớn. Nó có vũ khí, kỹ thuật chiến tranh nào vượt trội đâu. Nó có gì thì mình có cái đó. Khác nhau về độ thiện chiến mà thôi.

Hay việc Quang Trung đánh bại quân Thanh cũng vậy, thậm chí quân Tây Sơn còn có tượng binh vượt trội hơn Thanh, khác gì xe tăng đâu! Thanh làm gì có. Thế nên, quân đông và mưu mẹo tý là thắng trận, rồi thủ d*m hoan hỉ.

Nhưng từ khi phương Tây vượt trội, việc xâm lược thuộc địa của Tây là nhờ vào sự chênh lệch văn minh, hoàn toàn khác thời đế chế La Mã hay Mông Cổ chiếm cả châu Âu. Cứ nhìn một đại đội Pháp chiếm thành Hà Nội với 2000 quân, với “đại tướng tư lệnh” anh cả toàn quân Nguyễn Tri Phương chiến công lừng lẫy, là đủ hiểu. Sau đó 7 thằng Tây chiếm thành Ninh Bình. Sự chênh lệch đó còn hơn sư tử so với thỏ. Mà là súng máy đọ với dao găm.

Rất may mắn là dân Việt Nam tuy anh dũng kiên cường để kháng Pháp, nhưng đa số vẫn đủ hèn để hòa hoãn, không thì khó thoát nạn diệt vong. Lúc Tây mới sang, nếu chống nó quá là nó diệt tộc luôn đó. Không có nhân văn như sau này đâu. Đừng nói đảng ta là thần thánh nên thắng Pháp, nhìn Xô Viết Nghệ Tĩnh và khởi nghĩa Nam Kỳ đó, nó dẹp phút mốt.

Biếm họa: “Còn cái lai quần cũng đánh”. Bùi Giáng: “Đánh cho Mỹ cút ngụy nhào/ Đánh cho chết mẹ đồng bào miền Nam”. Nguồn: Tiếng Dân edit

Năm 1945-1954 ta thắng được là do có nước bạn hỗ trợ, lúc đó sự chênh lệch về văn minh, vũ khí không còn nhiều nữa. Giả sử bộ đội ta đánh Điện Biên Phủ mà không có pháo Tàu bơm, chỉ có bom ba càng và súng trường, thì có thắng được nó không? Thần thánh nó còn nằm ở sự tiến hóa đó. Cuốc thuổng gậy gộc không đánh thắng Tây được đâu.

Đấy là bàn chuyện thắng thua và diệt tộc. Còn chuyện bóc lột tàn tệ thì sao?

Nó cũng là chuyện tất yếu của lịch sử. Chế độ thực dân là một phần của tư bản hoang dã. Khi tốc độ phát triển quá nhanh thì bọn tư bản nhanh chóng tiêu thụ vãn cả tài nguyên, thiếu nhân công, thiếu thị trường, thiếu đất đai… Nên nó phải đi xâm lược, với mục đích đầu tiên là tích tụ tư bản cho giới chủ.

Anh em nên nhớ là, khởi thủy của chế độ thực dân phương Tây lại không bắt đầu bởi việc quốc gia xâm lược mà là các công ty đi xâm lược, cực kỳ tư bản nhé. Đó là các công ty Đông Ấn Anh, Đông Ấn Hà Lan, Đông Ấn Pháp đi mở thị trường rồi thuê lính đi theo để gây chiến với thổ dân. Hay như Colombus đi tìm châu Mỹ cũng có phải theo lệnh triều đình đâu. Anh em con buôn hùn vốn đầu tư cho chuyến thám hiểm thôi, “nhà nước” cũng chỉ hùn vốn.

Ấn Độ, Indonesia, Malaysia… bị xâm lược bởi các công ty Đông Ấn Anh và Hà Lan, sau đó triều đình mới tiếp quản. Đông Ấn Pháp thì không xâm lược Việt Nam, vì Pháp đi xâm lược muộn hơn Anh, nên lúc đó các công ty không còn nhiệm vụ đó, mà là quân triều đình.

Còn việc giới chủ bóc lột công nhân, nông dân, khiến anh em phẫn nộ, thực ra cũng là tất yếu. Bởi ở chính mẫu quốc, giới chủ nó cũng bóc lột y chang. Ở Anh, giai đoạn tiền Karl Marx thì bóc lột lao động trẻ em là bình thường. Còn ở Việt Nam ta bây giờ thì trẻ em vẫn đi đánh giày, bán báo, bán vé số, ăn mày ăn xin, kiếm tiền cho bọn chủ đó! Sao không đứa nào phẫn nộ.

Ở mẫu quốc nó còn bóc lột bỏ mẹ ra thì ở thuộc địa nó tha sao? Thế nên những chuyện kiểu “Cao su đi dễ khó về”… cũng là chuyện đương nhiên. Nhưng phải nhìn nhận cho khách quan là, trước khi Tây vào thì bọn địa chủ phong kiến nó bóc lột kém dell gì, phỏng ạ?! Cứ có thằng chủ và làm thuê là có bóc lột. Sở dĩ sau này đỡ hơn, đó chính là sự tiến hóa của thực dân và thuộc địa.

Sự tiến hóa đó lại bắt nguồn từ chính trong lòng của Chủ nghĩa Tư bản (CNTB) ở Tây Âu, Anh, Đức… Đó là sự trỗi dậy của phong trào công nhân và sự hình thành của tổ chức công đoàn, sự hình thành phong trào cánh tả rồi cộng sản ở Tây Âu rồi lan qua Mỹ, đều là cái nôi của CNTB cũng chính là các mẫu quốc.

Khi đó, đám đông cần lao đấu tranh với giới chủ để giành quyền lợi, nền dân chủ phương Tây bắt nguồn từ sự đấu tranh của giới quý tộc với nhà vua, rồi lan ra giới trung lưu với quý tộc, rồi dần tới công nông với giới chủ. Khi cần lao mẫu quốc có quyền lợi rồi thì tư tưởng cánh tả, CS đó mới lan qua Nga, rồi sang các nước thuộc địa.

Anh em lãnh đạo Khmer đỏ, nhóm CS Nam Kỳ và nhiều đảng viên CS Việt Nam là tiếp cận tư tưởng CS từ chính nước Pháp chứ gì đâu. Chủ nghĩa dân tộc cũng từ Pháp lan qua Việt Nam rồi trở thành con dao đâm vào mẫu quốc để giải phóng dân tộc. Thời phong kiến làm gì có tư tưởng này. Bác Hồ tiếp cận tư tưởng cánh tả cũng từ đảng Xã hội Pháp, khi hoạt động bên đó.

Chế độ thực dân cũ thực sự cáo chung khi chiến tranh thế giới thứ 2 kết thúc, Việt Nam cũng được ké theo thôi. Do trâu bò đánh nhau thì ruồi muỗi hưởng lợi. Bọn thực dân, đế quốc đều hiểu rằng, nguyên nhân của hai cuộc thế chiến chính là sự tranh giành địa bàn, quyền lợi của các nước đế quốc mà thôi. Giống các đàn sư tử đánh nhau để tranh địa bàn. Nên chúng nó thống nhất là giật nước chế độ thực dân, mà vai trò chính là hai con đầu đàn là Mỹ và Liên Xô.

Thế là anh em bảo nhau đẻ ra cái Liên Hiệp quốc (LHQ) để cầm chịch, dàn xếp các cuộc chiến và các con to thắng trận kia được ngồi chiếu trên, gọi là Hội đồng Bảo an. Các nước đều bình đẳng trong LHQ nhưng mấy thằng trong HĐBA được bình đẳng hơn. Anh em cường quốc nhận thức được tư bản hoang dã và thực dân 1.0 nó tàn bạo quá, nên anh em đẻ ra khái niệm mới là chế độ thực dân mới, đại khái là nước này bảo kê nước kia hay bảo kê nguyên một nhóm các nước. Đầu tiên là Mỹ bảo kê Tây Âu, Liên Xô bảo kê Đông Âu và thế giới sinh lưỡng cực, chiến tranh lạnh bắt nguồn từ đó.

Đến khi chiến tranh lạnh kết thúc khi Liên Xô, một thằng bảo kê, sụp đổ, nhưng cái gọi là chế độ thực dân mới không bao giờ sụp đổ, nó chỉ biến tướng sang dạng mới, có bề ngoài nhân văn hơn mà thôi. Đại khái, Việt Nam, Bắc Triều Tiên phải chịu sự bảo kê của Trung Quốc. Nhật, Hàn, Đài bảo kê bởi Mỹ… Ukraine lẽ ra do Nga bảo kê, nhưng mon men ngả qua Tây thì Nga nó đang tẩn đó. Nga đang quay lại cách hành xử của thế kỷ 19, là xâm lược thuộc địa. Trung Quốc thì khôn khéo hơn, dùng bẫy nợ để xâm lược Lào, Sri Lanka và các nước châu Phi.

Tóm lại là, cứ nghèo và ngu là mãi mãi làm thuộc địa, đừng tưởng có cái vỏ độc lập thì là độc lập thật được đâu. Thế giới này luôn là mạnh được, yếu thua, không bao giờ có sự bình đẳng giữa kẻ mạnh và kẻ yếu. Nếu muốn bình đẳng thì hãy phấn đấu mà giàu mạnh lên. Bề ngoài nhân văn đôi khi là để che giấu dã tâm bóc lột mềm, kiểu bẫy nợ, giống giới chủ cho cave và giang hồ vay tiền và cho chơi mai thúy ấy. Nô lệ kiểu mới đó. Ở tầm quốc gia thì chính là bẫy nợ và viện trợ, ODA.