BỨC THƯ ĐỂ LẠI

BỨC THƯ ĐỂ LẠI

– Luận vô thường,

 Tôn Vận Tuyền (孫運璿, Sun Yun-Suan, 10/11/1913 – 15/2 /2006), một nhà kinh tế, một chính trị gia Đài Loan. Ông là Bộ trưởng Bộ Kinh tế từ năm 1969 đến 1978, sau đó được bầu làm Thủ tướng Đài Loan (Premier of the Republic of China) từ năm 1978 đến 1984. Ngày 24 tháng hai năm 1984 ông bị đột quỵ do xuất huyết não và sau khi phục hồi chỉ có thể ngồi trên xe lăn. Tháng 2 năm 2006, ông qua đời tại Đài Bắc, hưởng thọ 92 tuổi. Ngoài các trước tác về Kinh tế, Chính trị, tôi quan tâm đến một bức thư ông để lại cho các con của ông.

Một bức thư giản dị nhưng thật chân tình và sâu sắc. Tôi (GS Nguyễn lân Dũng – NV) xin phép được giới thiệu lại cùng các bạn bức thư này: 

KIẾP SAU (NẾU CÓ) DÙ THƯƠNG HAY KHÔNG THƯƠNG, CŨNG KHÔNG CÒN DỊP GẶP LẠI NHAU ĐÂU...

Tôn Vận Tuyền đã để lại những lời căn dặn như sau: Các con thân mến,Viết những điều căn dặn này, cha dựa trên 3 nguyên tắc như sau:

  1. Đời sống là vô thường, không ai biết trước mình sống được bao lâu, có những việc cần , nếu được nói ra sớm để hiểu thì hay hơn.
  1. Cha là Cha của các con, nếu không nói ra thì chắc không ai nói rõ với các con những việc này đâu!

3.Những điều căn dặn để ghi nhớ này là kết quả của bao kinh nghiệm xương máu, thất bại đắng cay trong cuộc đời của chính bản thân mà Cha ghi nhận được, Nó sẽ giúp các con tránh những nhầm lẫn hoang phí trên con đường trưởng thành của các con.

Dưới đây là những điều nên ghi nhớ trong cuộc đời:

  1. Nếu có người đối xử với con không tốt, đừng thèm để tâm cho mất thời giờ. Trong cuộc đời nầy, không ai có bổn phận phải đôi xử tốt với con cả, ngoại trừ cha và mẹ của các con. Nếu có người đối xử tốt với con, ngoài việc các con phải biết ơn, trân quý, các con cũng nên thận trọng một chút, vì người đời thường làm việc gì cũng có mục đích của nó, chớ có vội vàng cho là bạn tốt của mình ngay.

2.Không có người nào mà không thể thay thế hay tồn tại mãi với mình được cả; không có vật gì mà nhất thiết phải sở hữu ,bám chặt lấy nó. Nếu hiểu rõ được nguyên lý nầy, thì sau nầy trong cuộc đời, lỡ người bạn đời không còn muốn cùng đi trọn cuộc đời, hay vì lý do gì con bị mất đi những gì trân quý nhất trong đời con, thì cũng nên hiểu: đó cũng không phải là chuyện trời sập.

  1. Đời người ngắn ngủi, nếu hôm nay ta để lãng phi thời gian, mai đây hiểu được thì thấy rằng quãng đời đó đã vĩnh viễn mất rồi!. Cho nên, nếu ta càng biết trân quý sinh mạng của mình càng sớm, thì ta được tận hưởng cuộc đời mình càng nhiều hơn. Trông mong được sống trường thọ, chi bằng mình cứ tận hưởng cuộc đời mình ngay từ bây giờ.

4.Trên đời nầy chẳng hề có chuyện yêu thương bất diệt. Aí tình chẳng qua là một cảm xúc nhất thời, cảm giác nầy tuyệt đối sẽ theo thời gian, hoàn cảnh mà biến thiên, thay đổi. Nếu người yêu bất diệt rời bỏ con rồi, hãy chịu khó nhẫn nại một chút, để thời gian dần dần trôi qua, để tâm tư mình từ từ lắng đọng, cái đau khổ cũng sẽ từ từ nhạt nhòa đi. Không nên cứ ôm ấp cái ảo ảnh yêu thương mãi, cũng không nên quá bi luy vì thất tình.

5.Tuy có nhiều người trên thế giới này thành công, nổi tiếng mà chẳng có học hành nhiều, chẳng có bằng cấp cao, nhưng điều đó cũng không có nghĩa là không cần học hành nhiều sẽ thành công. Kiến thức đạt được do việc học hành, giáo dục là vũ khi trong tay của mình. Ta có thể lập nên sự nghiệp với bàn tay trắng, nhưng không thể trong tay không có tấc sắt. Nên nhớ kỹ điều nầy!

  1. Cha không yêu cầu các con phải phụng dưỡng cha trong nửa quãng đời còn lại của cha sau nầy. Ngược lại, cha cũng không thể bao bọc nữa quãng đời sau này của các con. Lúc các con đã trưởng thành, độc lập, đó cũng là lúc cha đã làm tròn thiên chức của mình. Sau nầy các con có đi xe Bus công cộng hay đi Auto nhà, các con ăn soup vi cá hay ăn mi gói, đều là trách nhiệm của các con.
  2. Các con có thể yêu cầu mình phải giữ chữ TÍN, nhưng không thể bắt người khác phải giữ chữ TÍN với mình. Các con có thể yêu cầu mình phải đối xử TỐT với người khác, nhưng không thể kỳ vọng người khác phải đối xử TỐT với mình. Mình đối xử người ta thế nào, không có nghiã là nguời ta sẽ đối xử lại mình như thế , nếu không hiểu rõ được điều nầy, sẽ tự chuốc lấy buồn phiền cho mình.
  3. Trong mười mấy, hai mươi năm nay, có người tuần nào cũng mua vé số, nhưng vẫn nghèo trắng tay, điều nầy chứng minh: muốn phát đạt, phải siêng năng làm ăn mới khá được. Trên thế gian nầy không có cái gì là miễn phí cả.
  4. Sum họp gia đình, thân thích đều là duyên phận, bất luận trong kiếp nầy chúng ta sống chung với nhau được bao lâu, như thế nào, nên trân trọng và hãy qúy khoảng thời gian chúng ta được chung sống với nhau, kiếp sau (nếu có), dù ta có thuơng hay không thương, cũng không có dịp gặp lại nhau đâu.

H.P. (sưu tầm)

From: Dương Phong

Giới tranh đấu Việt Nam suy tư, liên hệ gì từ vụ đổ máu ở Myanmar?

Giới tranh đấu Việt Nam suy tư, liên hệ gì từ vụ đổ máu ở Myanmar?

01/03/2021

Người biểu tình làm lễ tưởng niệm những người thiệt mạng ở Yangon, Myanmar, 28/2/2021.

Biết tin các lực lượng an ninh ở Myanmar giết hại nhiều người biểu tình hôm 28/2, một số nhà hoạt động Việt Nam nói với VOA họ phản đối cuộc đàn áp, khâm phục lòng dũng cảm của người biểu tình, đồng thời họ chia sẻ suy nghĩ về hệ lụy của diễn biến đó đối với phong trào vì dân chủ ở Việt Nam.

Như tin đã đưa, cảnh sát và quân đội Myanmar nổ súng làm chết 18 người, 30 người bị thương hôm Chủ nhật khi hàng nghìn người tiếp tục biểu tình ôn hòa để phản đối cuộc đảo chính của giới nhà binh, tiếm quyền chính phủ dân sự hôm 1/2.

Tôi sốc, căm phẫn, phẫn uất và lên án việc các lực lượng ở Myanmar bắn đạn thật vào người biểu tình. Tinh thần đấu tranh cho dân chủ, chống độc tài của người dân Myanmar rất tuyệt vời.

Luật sư Lê Quốc Quân

Đại diện của Liên Hiệp Quốc, Liên hiệp châu Âu, Mỹ và một số nước khác ngay sau đó đã lên án hành động bạo lực chết chóc của các lực lượng thuộc chính quyền nhà binh ở Myanmar hiện nay.

Luật sư Lê Quốc Quân, một cựu tù nhân lương tâm ở Việt Nam, bày tỏ với VOA:

“Tôi sốc, căm phẫn, phẫn uất và lên án việc các lực lượng ở Myanmar bắn đạn thật vào người biểu tình. Tinh thần đấu tranh cho dân chủ, chống độc tài của người dân Myanmar rất tuyệt vời. Họ có nhà lãnh đạo là bà Aung San Suu Kyi, một người tuyệt vời, và tinh thần của họ đang lên sau mấy năm qua đã được cởi trói nhiều hơn”.

Nhà báo độc lập Chu Vĩnh Hải phản đối giới quân sự Myanmar vì đã đảo chính và ông mong muốn phe này thả các nhà lãnh đạo dân sự để họ quay lại nắm quyền. Đánh giá về quá trình đấu tranh của người dân Myanmar, trải qua những lần đổ máu từ trước đến nay, ông Hải nói:

“Người dân Myanmar rất bền bỉ đấu tranh. Hiếm có nhân dân ở đâu trên thế giới có được sự kiên trì, bền bỉ như vậy. Tôi tin họ sẽ đạt được kết quả như mong đợi”.

Ông Vũ Quốc Ngữ, Giám đốc tổ chức Người bảo vệ Nhân quyền tại Việt Nam, đưa ra nhận xét:

“Phong trào đấu tranh dân chủ của người Myanmar rất anh dũng. Họ rất kiên trì. Dù tổn thất nhưng vẫn tiếp tục đấu tranh. Chính quyền Myanmar không phải bây giờ mới đàn áp mà đã từng làm như vậy trong nhiều năm trước, gây ra số người chết gấp nhiều lần. Việc họ tiếp tục dùng bạo lực đẫm máu không phải điều mới”.

Cảnh sát VN tìm cách dẹp người biểu tình đối trên quốc lộ 1 ở Bình Thuận, 11/6/2018

Cảnh sát VN tìm cách dẹp người biểu tình đối trên quốc lộ 1 ở Bình Thuận, 11/6/2018

Liên hệ đến Việt Nam, ông Ngữ cho rằng trong tương lai nếu người dân Việt Nam xuống đường ồ ạt biểu tình, chính quyền cũng có thể đàn áp đẫm máu.

Chính quyền cộng sản cũng khát máu, sẵn sàng bắn giết. Việt Nam chưa có những vụ như thế nhưng không có nghĩa là không có. Tôi lo là nếu cộng đồng quốc tế chưa cứng rắn đối với Myanmar, Việt Nam cũng có thể như thế.

Ông Vũ Quốc Ngữ

Điểm lại lịch sử Việt Nam từ 1945 đến nay, đồng thời nhắc đến cuộc đàn áp biểu tình ở quảng trường Thiên An Môn của Trung Quốc hồi năm 1989, ông Ngữ nhận định:

“Chính quyền cộng sản cũng khát máu, sẵn sàng bắn giết. Việt Nam chưa có những vụ như thế nhưng không có nghĩa là không có. Tôi lo là nếu cộng đồng quốc tế chưa cứng rắn đối với Myanmar, Việt Nam cũng có thể như thế”.

Có suy nghĩ khá tương đồng với ông Ngữ, luật sư Lê Quốc Quân đưa ra ý kiến:

“Trung Quốc có vụ Thiên An Môn. Dường như Myanmar học Trung Quốc, xem đó như là ‘tấm gương’. Như vậy, tôi nghĩ rằng Việt Nam sẵn sàng áp dụng các biện pháp đó nếu họ thấy cần thiết. Việt Nam nói chỉ mong Myanmar ổn định, nhưng theo cách nhìn của Việt Nam, biểu tình là gây mất ổn định, vì vậy, điều Việt Nam nói cũng có nghĩa là họ ủng hộ độc tài”.

Trong khi đó, nhà báo độc lập Chu Vĩnh Hải so sánh rằng chính quyền Việt Nam “không đến nỗi như Myanmar” dù cũng ra tay trấn áp các cuộc biểu tình lớn, nổi bật là các cuộc biểu tình hồi tháng 6/2018 khi người dân Việt Nam phản đối hai dự luật về đặc khu và an ninh mạng.

Ông Hải nói: “Chính quyền Việt Nam không đến nỗi dùng quân đội đàn áp. Họ chỉ bắt nguội rồi sau đó xử án tù”.

Giám đốc tổ chức Người bảo vệ Nhân quyền, ông Vũ Quốc Ngữ, lưu ý rằng các bản án đó của Việt Nam và những cuộc đàn áp ở các nước khác đều gây tác động đến phong trào đấu tranh ở Việt Nam:

“Việt Nam chưa bắn giết, mới chỉ tuyên các bản án nặng, vậy mà đã làm chùn bước một số nhà hoạt động, làm phong trào hơi đi xuống. Bạo lực ở các quốc gia xung quanh cũng làm ảnh hưởng đến nhuệ khí của người Việt Nam, làm nhiều người lưỡng lự không dám bước hẳn vào tham gia phong trào dân chủ”.

Tòa án VN gần đây tuyên những bản án nặng nề đối với những người đấu tranh dân chủ; ảnh một phiên tòa hôm 5/1/2021 tại Tp. Hồ Chí Minh. Photo Tiền Phong

Tòa án VN gần đây tuyên những bản án nặng nề đối với những người đấu tranh dân chủ; ảnh một phiên tòa hôm 5/1/2021 tại Tp. Hồ Chí Minh. Photo Tiền Phong

Tuy nhiên, ông Chu Vĩnh Hải có quan điểm ngược lại. Ông không nghĩ rằng việc chính quyền Việt Nam bỏ tù những người đấu tranh lại gây ra nản chí:

“Tôi thấy số người lên tiếng đã tăng lên nhiều hơn, số người bị bỏ tù cao lên theo mỗi năm càng chứng tỏ rằng mọi người không sợ hãi”.

Trước sự đàn áp ngày càng tăng của chính quyền trong nước, giới đấu tranh Việt Nam không có giải pháp nào để chống lại, ngoại trừ trông cậy vào sự ủng hộ và lên tiếng từ cộng đồng quốc tế, đặc biệt là các nước tự do, ông Hải nói.

Giới hoạt động Việt Nam hiện nay chỉ có thể tiếp tục đấu tranh bằng cách đòi và thực hành các quyền hiến định như tự do hội họp và ngôn luận, vẫn theo ông Hải.

Tôi cảm nhận thấy ở Việt Nam, sẽ không có một cuộc cách mạng do người dân vùng lên … tôi cảm thấy sẽ có một sự thay đổi xảy ra từ bên trong chính quyền cộng sản.

Luật sư Lê Quốc Quân

Nhà báo độc lập này cho rằng mọi người cần tiếp tục đấu tranh bằng số đông nhưng không nên lập đảng phái vì đây là một vấn đề tối kỵ đối với nhà cầm quyền cộng sản. Họ sẽ lập tức bắt và bỏ tù những ai lập đảng phái thách thức sự độc quyền lãnh đạo của đảng cộng sản, theo ông Hải.

Về vấn đề này, một lần nữa, ông Vũ Quốc Ngữ có quan điểm khác với ông Chu Vĩnh Hải:

“Dân chủ không phải là một món quà tự nhiên có được. Cần có sự hy sinh của những thế hệ đi trước, cần có sự đánh đổi, trả giá. Phải chuẩn bị tinh thần đối đầu với mọi phương cách của chính quyền cộng sản. Phải có tổ chức, có sự liên kết, không nên lẻ tẻ, rời rạc”.

Trong suy nghĩ của mình, luật sư Lê Quốc Quân cho rằng việc tổ chức những cuộc xuống đường hàng ngàn người ở Việt Nam trong thời gian tới sẽ rất khó. Ông lưu ý rằng Việt Nam đang ngày càng toàn trị với việc chính quyền đẩy mạnh củng cố sự quản lý của họ đối với mọi mặt của xã hội, bao gồm cả việc đưa nhiều người của chính quyền vào các tổ chức tôn giáo.

“Tôi cảm nhận thấy ở Việt Nam, sẽ không có một cuộc cách mạng do người dân vùng lên, nhưng qua tiếp xúc với nhiều người, nhất là người của chính quyền, tôi cảm thấy sẽ có một sự thay đổi xảy ra từ bên trong chính quyền cộng sản”, luật sư từng là tù nhân lương tâm Lê Quốc Quân nói với VOA.

Giới trẻ Miến Điện thách thức tập đoàn quân sự

 

Bốn tuần sau cuộc đảo chính ngày 01/02, và bất chấp các vụ đàn áp đẫm máu làm gần 20 người chết, tính đến ngày 28/02/2021, làn sóng bất phục tùng dân sự, biểu tình phản đối quân đội Miến Điện đảo chính vẫn tiếp diễn. Cũng như tại Hồng Kông và Thái Lan, giới trẻ Miến Điện – một thế hệ « siêu kết nối » – là những người trên tuyến đầu phong trào phản kháng.

Lo sợ mất các đặc quyền, giới quân nhân Miến Điện bám lấy quyền lực khi bắt giữ các nhà lãnh đạo dân cử, và tìm cách kết tội bà Aung San Suu Kyi là « tàng trữ trái phép các bộ thiết bị điện đàm », cũng như « vi phạm luật về phòng chống thiên tai ».

Chỉ có điều, khi tiến hành đảo chính, tập đoàn quân sự Miến Điện đã đánh giá thấp tầm mức làn sóng phản đối. Trên mạng xã hội, ngoài đường phố, phong trào phản kháng không ngừng lan rộng. « Một dân tộc 54 triệu người chống lại 500 ngàn quân nhân », là hình ảnh ví von mà ông Aung Kyaw Moe, giám đốc Trung tâm Hội nhập Xã hội, đưa ra với nguyệt san Le Monde Diplomatique.

Cả nước sôi sục với khẩu hiệu « Đoàn kết chống độc tài ». Phong trào phản kháng quy tụ đủ mọi thành phần xã hội, từ công chức, nhân viên ngân hàng, y bác sĩ, luật sư, cho đến cả những thành viên các sắc tộc thiểu số. Nhưng chính giới trẻ, sinh viên học sinh Miến Điện là những người xông lên tuyến đầu.

Một tương lai tốt đẹp hơn, chính là một trong những động cơ chính thôi thúc giới trẻ Miến Điện xuống đường. Họ là những người trong độ tuổi 20-30, giống như ở Hồng Kông hay Thái Lan, được nuôi dưỡng trong một môi trường mở rộng dân chủ, yêu thích văn hóa pop đến từ phương Tây, lớn lên cùng với sự phát triển của các mạng xã hội như Facebook hay Twitter…

Theo quan sát của bà Alexandra de Mersan, Viện INALCO, với RFI, cũng giống như nước Thái Lan láng giềng, giới trẻ tại xứ Đông Nam Á này từ lâu được mô tả là phi chính trị, thích tiêu thụ, nhưng nay lại tỏ ra « tinh quái, táo bạo và xấc xược », « ít vâng lời hơn và có phần khiêu khích hơn », không còn sợ hãi khi phải đòi hỏi các quyền của mình.

Đối với họ, cuộc đảo chính ngày 01/02 đã đánh cắp hương vị « dân chủ » ngắn ngủi mà họ được hưởng thụ trong mười năm qua, kể từ khi tập đoàn quân sự, dưới thời thống chế Thein Sein, quyết định hé mở cánh cửa Miến Điện ra bên ngoài.

Khao khát tự do, nhưng cũng lo sợ bị trấn áp thô bạo. Chính vì lý do này mà giới trẻ Miến Điện dần dần thay đổi chiến thuật theo tiến triển của phong trào. Facebook và Twitter là những công cụ chính của phong trào bất tuân dân sự cả trên mạng lẫn ngoài đường phố. Khi mạng xã hội bị cúp, và để tránh kiểm duyệt, họ tìm đến VPN (mạng Internet riêng ảo) giống như ở Việt Nam hay Trung Quốc.

Khác với những phong trào đấu tranh của cha anh, giới trẻ Miến Điện ngày nay hiểu rằng mô hình đấu tranh truyền thống khó thể thu hút sự quan tâm của cộng đồng quốc tế. Những người trẻ tuổi này đã cho thấy rõ sự sáng tạo của họ trong suốt 4 tuần biểu tình, từ tọa kháng ôn hòa, trang phục sặc sỡ như đi trẩy hội, hay dùng xe ô tô cũ mở nắp ca-pô ghi dòng chữ « Xe hỏng máy » chắn ngay giữa đường…

Nhà xã hội học Chloé Baills, trường EPHE tại Pháp, nhận định, việc giới trẻ Miến Điện lấy cảm hứng từ phim ảnh Mỹ (Hunger Games, Spiderman) cho thấy « có một thiện chí thật sự muốn chứng tỏ rằng họ là một phần của một nền văn hóa toàn cầu hóa. Giới trẻ Miến Điện từ chối quay trở về với thời kỳ đen tối của chế độ độc tài khép kín với phần còn lại trên thế giới, như những gì đã xảy ra trong quá khứ ».

Sự tức giận ở giới trẻ là hiển nhiên. Bất chấp nỗi sợ quân đội, nỗi khát khao tự do và nhất là khát khao dân chủ đang mang lại cho giới trẻ Miến Điện một xung lực cần thiết để tiếp tục phong trào phản kháng!

Giới trẻ Miến Điện thách thức tập đoàn quân sự

RFI.FR

Giới trẻ Miến Điện thách thức tập đoàn quân sự

Bốn tuần sau cuộc đảo chính ngày 01/02, và bất chấp các vụ đàn áp đẫ

Mỹ, Anh, LHQ lên án hành động “ghê tởm” của cảnh sát Myanmar, sẽ ra tay sớm!

May be an image of 2 people, people standing and text that says '米 POLICI CHÂU DO DO CHÂU Mỹ, Anh, LHQ lên án hành động "ghê tởm" của cảnh sát Myanmar, sẽ ra tay sớm!'

 

Mỹ, Anh, LHQ lên án hành động “ghê tởm” của cảnh sát Myanmar, sẽ ra tay sớm!

Hoa Kỳ và Anh ngày 1-3 gọi hành động bạo lực của cảnh sát Myanmar đối với người biểu tình hôm chủ nhật là “ghê tởm” và kêu gọi các lãnh đạo quân đội nhanh chóng khôi phục lại nền dân chủ, trong khi đó Liên hiệp quốc (LHQ) cũng khẳng định hành vi của chính quyền quân sự Miến Điện là “không thể chấp nhận được”.

“Chúng tôi sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các đồng minh và đối tác trong khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương và trên toàn thế giới để buộc những kẻ gây ra bạo lực phải chịu trách nhiệm”, Cố vấn an ninh quốc gia Hoa Kỳ Jake Sullivan cho biết trong một tuyên bố.

“Chúng tôi đang chuẩn bị các hành động bổ sung để buộc những kẻ chịu trách nhiệm cho đợt bùng phát bạo lực mới nhất này và cuộc đảo chính gần đây phải trả giá. Chúng tôi sẽ có nhiều điều để chia sẻ hơn trong những ngày tới”, ông nói thêm.

Hôm 28-2, cảnh sát Myanmar đã nổ súng vào đám đông biểu tình khiến 18 người chết và ít nhất 30 người bị thương nâng tổng số người chết dưới tay cảnh sát lên 21 người kể từ đầu tháng.

Trong khi đó, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Antony Blinken bày tỏ trên Twitter rằng:

“Chúng tôi lên án bạo lực ghê tởm của lực lượng an ninh Miến Điện đối với người dân và sẽ tiếp tục đề cao trách nhiệm giải trình đối với những người có trách nhiệm.

Chúng tôi sát cánh cùng với những người dân dũng cảm của Miến Điện và khuyến khích tất cả các quốc gia cùng chung tiếng nói ủng hộ ý chí của họ”, ông Antony Blinken viết.

Hôm 10-2, Tổng thống Mỹ Joe Biden tuyên bố áp đặt lệnh trừng phạt lên các tướng lĩnh quân đội chịu trách nhiệm tham gia cuộc đảo chính hồi đầu tháng, ngăn chặn các tướng lĩnh có thể tiếp cận với 1 tỷ USD tiền ngân sách của chính phủ nước này đang cất trữ tại Mỹ.

Bạn nghĩ sao?

#RFAVietnamese #SaveMyanmar #SaveBurma #WhatishappeninginMyanmar

Công ty điện lực Texas khai phá sản do phải trả hóa đơn $1.8 tỷ sau vụ bão tuyết

Công ty điện lực Texas khai phá sản do phải trả hóa đơn $1.8 tỷ sau vụ bão tuyết

Mar 1, 2021

HOUSTON, Texas (NV) – Công ty cung cấp điện lớn nhất và lâu đời nhất ở Texas hôm Thứ Hai, 1 Tháng Ba, nộp đơn khai phá sản tại tòa liên bang ở Houston, lấy lý do là có tranh chấp liên quan đến hóa đơn trị giá $1.8 tỷ từ công ty điều hành hệ thống phân phối điện của tiểu bang.

Công ty Brazos Electric Power Cooperative Inc là một trong hàng chục công ty cung cấp điện đang phải đối diện với số chi phí khổng lồ sau khi xảy tình trạng giá lạnh trầm trọng ở tiểu bang Texas hồi tháng qua. Tình trạng thời tiết khắc nghiệt hiếm thấy này đã khiến các công ty điện lực cùng là các công ty môi giới bán điện phải cùng chịu số chi phí nhiều tỷ đô la, liên quan đến việc bị mất điện.

Hệ thống dẫn điện tại Houston, Texas. (Hình: AP Photo/David J. Phillip, File)

Hồi giữa Tháng Hai, thời tiết lạnh bất thường đã khiến gần một nửa các nhà máy điện ở Texas phải ngưng hoạt động, làm khoảng 4.3 triệu người không có điện hoặc sưởi, dẫn tới việc bể đường ống dẫn nước gây thiệt hại trong nhà dân cũng như các cơ sở doanh nghiệp. Công ty Brazos cùng các công ty khác, do đã ký giao kèo cung cấp điện cho hệ thống dẫn điện, phải đồng ý mua điện từ các nguồn khác với giá rất cao để thế vào.

Công ty điều hành hệ thống dẫn điện Texas, có tên Electric Reliability Council of Texas (ERCOT), hôm Thứ Sáu nói rằng hiện chưa công ty nào trả hóa đơn sơ khởi là $2.1 tỷ. Sẽ có thêm nhiều công ty khác sẽ nhận được hóa đơn trong ít ngày tới và nhiều phần là họ cũng sẽ từ chối không trả tiền.

Một gia đình co ro trong nhà ở Houston thời gian mất điện. (Hình: Brett Coomer/Houston Chronicle via AP, File)

Thành phố Denton, ở về phía Bắc Texas, tuần qua đưa đơn kiện ERCOT để buộc công ty này không được đòi thành phố phải trả tiền phí tổn mà những người khác cũng sử dụng hệ thống phân phối điện không trả được. Đơn kiện nói rằng thành phố có thể bị đòi trả hàng chục triệu đô la mà ERCOT không thu được từ các người sử dụng khác.

Người dân Houston sắp hàng ngoài trời giá lạnh để chờ nạp bình gas. (Hình: AP Photo/David J. Phillip)

ERCOT, trong thời gian 4 ngày lạnh cóng, đã đưa giá cung cấp điện từ các nguồn khác lên tới $9,000 mỗi megawatt giờ (mwh) và cũng đẩy tiền lệ phí cung cấp dịch vụ lên rất cao. Lệ phí cung cấp điện của ERCOT trong thời gian này cao gấp 500 lần hơn giá bình thường, theo các giới chức kỹ nghệ điện.

Brazos Electric Coop có 16 công ty điện lực thành viên và cung cấp điện cho hơn 660,000 khách hàng khắp tiểu bang Texas. (V.Giang)

Liên Hợp Quốc: Ít nhất 18 người chết ở Myanmar

Liên Hợp Quốc: Ít nhất 18 người chết ở Myanmar

Thắp nến tưởng niệm những người thiệt mạng trong các cuộc biểu tình.

VOATIENGVIET.COM
Liên Hợp Quốc: Ít nhất 18 người chết ở Myanmar

Văn phòng nhân quyền của Liên Hợp Quốc cho biết rằng cảnh sát Myanmar hôm 28/2 đã bắn vào người biểu tình, làm ít nhất 18 người chết.

Lực lượng cảnh sát hùng hậu đã sớm đổ ra đường phố và nổ súng tại nhiều nơi ở thành phố lớn nhất nước này, Yangon, sau khi việc dùng lựu đạn gây choáng, hơi cay và bắn chỉ thiên không thể giải tán các đám đông. Các binh sĩ cũng được triển khai để tăng cường cho cảnh sát.

Các hình ảnh đăng trên truyền thông cho thấy người biểu tình đưa những người bị thương khỏi hiện trường, để lại những vết máu trên vỉa hè. Một bác sĩ không muốn nêu danh tính cho biết rằng một người đàn ông tử vong sau khi được đưa tới bệnh viện vì bị bắn vào ngực.

Văn phòng nhân quyền của Liên Hợp Quốc cho biết đã nhận được “thông tin đáng tin cậy” về việc lực lượng cảnh sát và quân đội “sử dụng vũ lực gây sát thương” làm “ít nhất 18 người chết và hơn 30 người bị thương”.

Myanmar đã rơi vào tình trạng hỗn loạn kể từ khi quân đội đảo chính và bắt giữ lãnh đạo dân bầu Aung San Suu Kyi và phần lớn lãnh đạo đảng của bà vào ngày 1 tháng Hai, lấy lý do có gian lận trong cuộc bầu cử tháng 11 năm ngoái mà đảng của bà đã giành chiến thắng vang dội.

Cuộc đảo chính, vốn gây đình trệ các bước tiến tới nền dân chủ sau gần 50 phe quân nhân nắm quyền, đã dẫn tới việc hàng trăm nghìn người xuống đường phản đối và bị các nước phương Tây lên án.

 

 10 LỐI SỐNG TỰ SÁT TUYỆT ĐỐI TRÁNH

 10 LỐI SỐNG TỰ SÁT TUYỆT ĐỐI TRÁNH

  1. Thức khuya

Hãy thử nghiệm xem trong 2 tuần, tuần đầu hãy ngủ lúc 2h sáng và tuần tiếp theo ngủ 11h tối. Kết quả sẽ cho bạn thấy tại sao không nên thức khuya.

  1. Không thèm khám bệnh

Việc thờ ơ với bản thân, không khám sức khỏe định kỳ mỗi năm có thể so sánh với việc… bạn đang tự gắn quả bom nổ chậm vào cơ thể.

  1. Lười đọc

Giới trẻ ngày nay một cuốn sách không thể thu hút hơn bằng một status trên Facebook được. Nhưng có thể khi bạn đọc một cuốn sách sẽ khiến bạn được thu hút hơn so với bạn đọc một status đấy.

  1. Tình dục thái quá

Sức khỏe suy giảm, Rối loạn chức năng sinh lý, Độ mãn nguyện giảm thấp, Nguy cơ vô sinh, Tăng nguy cơ mắc bệnh sinh dục,…

  1. Khoái tốc độ

Chạy càng nhanh thì dễ dẫn đến tử vong nhiều hơn bất cứ nguyên nhân nào.

  1. Khoái nhậu

Cái này thì các cánh mày râu sẽ hiểu rõ nhất, tác hại của nó cũng giống như cái khoái tốc độ thôi.

  1. Hay giận giữ

Ông bà xưa hay nói giận quá mất khôn mà, vậy thì bọn hay giận giữ thường không khôn à ta?

  1. Nghiện sống ảo

Nếu bạn sống ảo quá nhiều thì tình cảm của bạn cũng chỉ là ảo.

  1. Hút thuốc lá

Nếu muốn hủy hoại sức khỏe, hãy cứ đốt thuốc; vì chỉ cần một điếu thôi cũng đã làm tăng huyết áp và giảm đáng kể tuổi thọ. Điều gì sẽ xảy đến khi bạn đốt cả gói mỗi ngày?!

  1. Ăn quà vặt

Theo một khảo sát hồi năm ngoái, có ít nhất 400.000 người Mỹ được coi là “tự sát” khi dựa trên tiêu chí ăn uống. Mặc dù chịu ảnh hưởng một phần từ di truyền, nhưng chính các vấn đề về ăn uống – như thích các loại thức ăn nhanh, quà vặt nhiều đường và giàu béo – đã gây ra bệnh tim mạch, là kẻ thủ ác số một hiện nay tại quốc gia này…

Sưu tầm

Marry Trump: Donald Trump giấu giếm gian lận thừa kế hàng năm trời

 

TRUMP ĐỐI DIỆN THÊM MỘT VỤ ÁN KIỆN: “ĂN CẮP TÀI SẢN THỪA KẾ” TỪ CÔ CHÁU GÁI MARRY TRUMP…

***

Marry Trump: Donald Trump giấu giếm gian lận thừa kế hàng năm trời

(Bloomberg) — Cháu gái ông Donald Trump cho toà hay, lẽ ra bà đã khởi kiện chú mình sớm hơn nếu như ông ta không che đậy âm mưu của mình kỹ đến vậy. Lập luận này làm thất bại tuyên bố của cựu Tổng thống rằng, bà đã đệ đơn vụ kiện hàng triệu Mỹ kim chống lại ông ta quá trễ,

Mary Trump vào thứ Sáu yêu cầu toà bác bỏ thỉnh nguyện của ông Trump kêu gọi bãi bỏ vụ kiện được nguyên đơn đệ lên toà vào tháng 9 năm ngoái chống lại ông Donald Trump, Robert Trump và bà Maryanne Trump Barry. Theo Mary Trump, mấy anh chị em ông Trump đã âm mưu lấy hàng triệu Mỹ kim cổ phần của bà trong công việc kinh doanh gia đình hàng chục năm qua kể từ sau khi bố bà mất và để họ làm người uỷ thác.

Vụ kiện từ con gái ông Fred Trump Jr – người anh quá cố của ông Donald Trump – là một trong những mối đe doạ pháp lý nghiêm trọng mà cựu Tổng thống phải đối mặt khi quay trở lại làm thường dân. Nếu vụ kiện ở toà tiểu bang New York tại Manhattan tồn tại được, thì cựu Tổng thống có thể phải ra lấy lời khai hữu thệ vào cuối năm hoặc đầu sang năm.

Cuộc chiến pháp lý này có thể xoay quanh thời tiêu hình phạt của New York, được tính 2 năm kể từ lúc nạn nhân “phát giác ra gian lận, hoặc có thể nhờ thận trọng đã phát giác ra.” Phía bị đơn gồm ông Donald Trump, bà Maryanne Trump và gia sản của ông Robert Trump vừa mới qua đời vào tháng 8 năm ngoái, lập luận rằng, cô cháu của họ lẽ ra khởi kiện sớm hơn dựa vào hồ sơ họ giao về một tranh chấp pháp lý khác liên quan đến di chúc năm 1999.

Nhưng Mary Trump – một nhà tâm lý học, và là tác gỉa của cuốn sách viết về thâm cung bí sử giả đình ông Trump vào năm ngoái – lại tranh cãi, bà ta không phát giác ra âm mưu kéo dài hàng chục năm trời cho đến tận tháng 10 năm 2018, khi tờ New York Times xuất bản tường trình được giải Pulitzer về tài chánh của cựu Tổng thống. Số tài liệu được giao cho Mary Trump trong vụ tranh chấp trước không liên quan gì đến gian lận hoặc chứa đựng những thông tin sai trái không thể cảnh báo bà.

Anh em nhà Trump “không thể né tránh trách nhiệm gian lận của họ chỉ đơn giản bởi vì họ nghĩ đã trốn được cách đây nhiều năm,” luật sư Roberta Kaplan ghi trong hồ sơ đệ lên toà vào thứ Sáu.

Gian lận này chỉ được lôi ra ánh sáng nhờ 3 ký giả chuyên điều tra của tờ New York Times “có thể truy cập vào thông tin mà Mary không có và không bao giờ có thể có,” gồm “hàng chục ngàn trang hồ sơ mật” và hoá đơn, cũng như các cuộc phỏng vấn với cựu nhân viên và cố vấn của ông Fred Trump, theo Mary Trump.

Cõi Tạm hay Trần Gian Một Khúc

 Cõi Tạm hay Trần Gian Một Khúc

Con người ta sinh ra, ai thoát khỏi: sinh, lão, bệnh, tử ?

Sinh, Trụ, Hoại, Diệt là định luật của tạo hóa, không có cách chi thay đổi được.

Cây cối đâm chồi nảy lộc vào muà xuân, xanh tốt xum xuê trong mùa hè, lá héo vàng vào mùa thu, đến mùa đông thì lá vàng rơi rụng, chỉ còn trơ trụi cành cây. Rồi tới mùa xuân năm sau, cây lại đâm chồi nảy lộc. Cái chu kỳ sinh, trụ, hủy, diệt cứ tiếp nối nhau, không ngưng nghỉ.

Ðời người là bể trầm luân, cõi thế gian đầy những ưu tư phiền não. Vạn vật đều bị chi phối bởi luật vô thường..

Vừa mới sinh ra cất tiếng khóc oa oa chào đời.

Rồi lớn lên, bước vào đời với bao nhiều mộng đẹp. Thoắt một cái, mái tóc đã điểm sương, mắt đã mờ, lưng đã mỏi, 2 chân đã chậm chạp. Rồi cuối cùng, là hai tay buông xuôi, đi vào lòng đất, bỏ lại trên thế gian tất cả các thứ mà cả đời phải bôn ba vất vả mới làm ra được..

Ðời người như giấc mộng. Người ngoại quốc cũng có câu:- Life is too short. (cuộc đời quá ngắn) Thế mà, con người ta khi còn sức khỏe thì mải mê kiếm tiền, lo củng cố địa vị, danh vọng, không có thì giờ để hưởng đời đúng nghĩa.

Cũng ít ai sửa soạn tâm tư để đón nhận những cái vô thường của tuổi gìà. Ðến khi mái tóc đã điểm sương, da đã nhăn, mắt đã mờ, chân đã chậm thì mới giật mình, rồi buồn phiền, thất vọng, nuối tiếc. Khi đó, bao nhiêu tiền của cũng trở thành vô dụng.

Ăn uống thì phải kiêng thứ này, cữ thứ kia vì đường lên cao, cholesterol lên cao. Ăn đồ cứng không được vì hàm răng cái rụng, cái lung lay. Ði chơi xa thì không dám vì sức khỏe kém, đầu gối đau nhức. Nghe nhạc, xem phim cũng không được vì tai đã nghễng ngãng, mắt đã kèm nhèm.

Người VN mình vốn cần kiệm, chăm làm, chắt bóp để có của ăn của để. Làm việc thì liên miên quên cả cuối tuần, bất kể ngày lễ hay ngày Tết. Làm thì nhiều, mà ít dám vui chơi huởng thụ như người Âu Mỹ..

Suốt đời cặm cụi, nhịn ăn nhịn mặc, để dành, mua cái nhà cái cửa để một mai khi chết thì để lại cho con cháu. Sống như vậy quả là thiệt thòi.

Người xưa đã nói:

Một năm được mấy tháng xuân

Một đời phỏng được mấy lần vinh hoa

Và:

Chẳng ăn, chẳng mặc, chẳng chơi

Bo bo giữ lấy của trời làm chi

Bẩy mươi chống gậy ra đi

Than thân rằng thuở đương thì chẳng chơi

Con người có tham vọng, có nhu cầu nên mới bon chen. Suốt đời cứ miệt mài lo tìm kiếm những thứ vô thường mà quên mất chữ “nhàn”. Những thứ vô thường này là nguyên nhân đưa đến lo âu, căng thẳng, mất ăn, mất ngủ. Và nếu kéo dài có thể đưa đến bệnh tâm thần.

Ông Cả ngồi trên sập vàng

Cả ăn, cả mặc, lại càng cả lo

Ông bếp ngồi cạnh đống tro

Ít ăn, ít mặc, ít lo, ít làm

Ðời người sống mấy gang tay

Hơi đâu cặm cụi cả ngày lẫn đêm

Hoặc là

Ăn con cáy, đêm ngáy o..o

Còn hơn ăn con bò, mà lo mất ngủ.

Người xưa tuổi thọ kém, ngay tới vua chúa cũng chỉ sống tới khỏang 50 tuổi. Tới 60 tuổi đã ăn mừng “lục tuần thượng thọ. Còn tới 70 tuổi, thì thực là hiếm hoi. Bởi vậy mới có câu: “nhân sinh thất thập cổ lai hy (tức là, người ta có mấy ai mà sống được tới 70).

Ngày nay nhờ khoa học tiến bộ. Con người được sống trong điều kiện vật chất vệ sinh, và thoải mái hơn.

Những phát minh của ngành Y, Dược đã giúp nhân loại vượt qua được các bệnh hiểm nghèo, mà người xưa kêu là bệnh nan y như bệnh lao, bệnh phong cùi, bệnh suyễn.

Ngày nay người ta sống tới 80, 90 tuổi không phải là ít. Tuy nhiên sống lâu chưa phải là hạnh phúc. Hạnh phúc là luôn cảm thấy vui vẻ, yêu đời, biết tận hưởng cuộc sống. Muốn vậy thì cần phải giữ cho thân tâm được an lạc.

Tâm thân an lạc là biết vui với những cái trong tầm tay của mình, chấp nhận những điều mình không thể nào tránh khỏi. Sống hòa hợp vui vẻ với mọi người xung quanh, không chấp nhất, tỵ hiềm.

Lớn tuổi thì không làm ra tiền, nhưng cũng may, ở những nước tân tiến đều có khoản tiền trợ cấp cho người gìà để có thể tự lực mà không cần nhờ cậy vào con cháu. Các cụ gìà nên mừng vì sang được xứ này, thay vì ấm ức với số tiền quá khiêm nhượng, không thể tiêu pha rộng rãi như bạn bè.

Già thì phải chịu đau nhức, mắt mờ, chân chậm, đừng nên than thân trách phận, cau có, gắt gỏng, đã không làm được gì hơn mà còn tạo sự áy náy, thương cảm cho những người xung quanh.

Ở đời mỗi người một cảnh, vui với cảnh của mình, không suy bì, thèm muốn, ganh ghét với những người xung quanh.

Biết đủ thì đủ (Tri túc, tiện túc).

Người ta bảo trên 60 tuổi, mỗi ngày sống là một phần thưởng cho thêm (bonus) của Thượng Ðế.

Vậy thì hãy nên vui vẻ, tận hưởng những ân sủng mà không phải ai cũng có được.

Ðời sống của mình vui tươi hay buồn thảm là tùy thuộc vào thái độ của mình đối với cuộc SỐNG.

Sưu tầm….

Nước Mỹ sau Donald Trump

Nước Mỹ sau Donald Trump

Nguyễn Gia Kiểng

Cho đến nay Mỹ vẫn được coi là chế độ tổng thống duy nhất đã thành công, không bị lâm vào ách độc tài hoặc xung đột bế tắc giữa lập pháp và hành pháp. Ngoại lệ đó bây giờ đã chấm dứt và Mỹ phải đối diện với thực tế. Mỹ sẽ không đương đầu được với những thách thức nghiêm trọng đang đe dọa nền dân chủ và hòa bình xã hội với chế độ tổng thống như hiện nay, ngay cả với một tổng thống đầy thiện chí và kinh nghiệm như Joe Biden.

Hôm 06/01/2021, Thượng Viện Mỹ đã biểu quyết tha bổng Donald Trump sau khi ông bị Hạ Viện buộc tội xúi giục bạo loạn. 

Thượng Viện Mỹ đã biểu quyết tha bổng Donald Trump sau khi ông bị Hạ Viện buộc tội xúi giục bạo loạn. Tuy vậy đây không phải là một thắng lợi của Donald Trump như một số người tận tình ủng hộ ông có thể nghĩ. Trái lại đây là một thất bại của Trump. Điều cần được nhìn rõ là chân dung của nước Mỹ hiện nay qua sự kiện này.

Một điều rất kỳ cục và rất sai của chế độ dân chủ Mỹ

Donald Trump đã thua vì một đa số mạnh, 57 trên tổng số 100 nghị sĩ, đã biểu quyết là ông ta có tội. Hơn nữa một số đông đảo trong số 43 nghị sĩ bỏ phiếu tha tội cho ông ta cũng tuyên bố là thực ra ông ta có tội, họ chỉ bỏ phiếu tha tội vì lý do khác.

Lý do đó là một điều rất kỳ cục và rất sai của Hiến pháp Mỹ, theo đó việc xét xử để cách chức các nhân vật cao cấp trong chính quyền Mỹ là độc quyền của Thượng Viện (Senate). Trong những trường hợp này Thượng Viện biến thành một tòa án với các nghị sĩ bỗng nhiên trở thành các bồi thẩm (Jurors). Thật là quá vô lý vì Thượng Viện không có thể xét xử tổng thống một cách đúng đắn. Các thẩm phán phải có khả năng chuyên môn cao về luật và phải hoàn toàn vô tư, không thể chịu một áp lực nào, để chỉ xét xử theo luật pháp và lương tâm. Ở đây các nghị sĩ không phải là các thẩm phán chuyên nghiệp cũng không xét xử theo luật pháp và lương tâm mà theo thẻ đảng và chỗ đứng cá nhân. Hậu quả nghịch thường là trong số những người nghị sĩ bỗng nhiên trở thành bồi thẩm này có hai người đáng lẽ cũng phải bị coi là có tội và bị đem xét xử cùng với Donald Trump. Đó là Josh Hawley và Ted Cruz. Cả hai đều đã hùa với Trump hô hào cuộc bạo loạn này. Chúng ta có thể biết trước họ sẽ biểu quyết như thế nào. Tại đa số các nước dân chủ thường có một tòa án gọi là Tòa án Hiến pháp (Cour Constitutionnel, Constitutional Court) để xét xử các nhân vật quan trọng. Thẩm phán của các tòa án này là những thẩm phán chuyên nghiệp được chọn trong số những người có uy tín nhất. Họ tuyệt đối không chịu một áp lực nào và vì thế chỉ xét xử theo hiến pháp, luật pháp và lương tâm. Mỹ cũng cần một tòa án như vậy. Đây là một dịp thêm nữa cho thấy nước Mỹ cần xét lại thể chế chính trị của mình, đặc biệt là vai trò của Thượng Viện.

Thể diện của nước Mỹ

Tuy không bình thường nhưng vụ xét xử này rất quan trọng để gỡ thể diện cho nước Mỹ và nền dân chủ Mỹ. Tội của Donald Trump quá lớn và cách hành xử của ông ta quá tệ.

Nhiều người vẫn chưa ý thức được mức độ nghiêm trọng của biến cố 06/01/2021. Không thể so sánh cuộc bạo loạn đập phá điện Capitol này với những hành động của vài phần tử lưu manh lợi dụng các cuộc biểu tình của phong trào Black Lives Matter để đập cửa kính, cướp vài đôi giầy hay vài quần Jean, cũng như không thể nói con voi bằng con chuột.

Cuộc bạo loạn 06/01 là một hành động có chuẩn bị để tấn công điện Capitol, thánh đường của nền dân chủ Mỹ, với ý đồ phá tan cuộc họp của lưỡng viện quốc hội Mỹ để long trọng tuyên bố kết quả cuộc bầu cử tổng thống 03/11/2020, một trong những cuộc bầu cử quan trọng nhất của nước Mỹ. Các tổ chức cuồng Trump –Proud Boys, Oath Keepers, Southern Plains Patriots v.v. – chủ động cuộc bạo loạn này cũng sẵn sàng giết người. Họ đã dựng một giá treo cổ để hành quyết Phó tổng thống Mike Pence, Chủ tịch hạ viện Nancy Polesi và nhiều dân biểu, nghị sĩ khác. Hậu quả đã có thể rất nghiêm trọng, đưa nước Mỹ vào khủng hoảng và nội chiến. Rất may là đã chỉ có 5 người chết và hai người tự tử sau đó.

Một lý do rất quan trọng khác nằm ở trong triết lý chính trị mà nhiều người chưa ý thức được. Nền tảng của mọi nền dân chủ là sự chấp nhận kết quả các cuộc bầu cử và chuyển giao quyền hành một cách hòa nhã. Donald Trump đã không như thế. Vài tháng trước cuộc bầu cử ông ta đã nói rằng nếu ông ta không thắng thì cuộc bầu cử chỉ có thể là gian lận. Sau khi thất bại ông ta đã khởi kiện hơn 60 vụ, tất cả đều bị các tòa án bác bỏ vì không có bằng chứng và lập luận xác đáng. Các luật sư của ông không hề phản đối các phán quyết này. Bộ trưởng tư pháp Bill Barr, Phó tổng thống Mike Pence, lãnh tụ Cộng hòa tại Thượng Viện Mitch McConnell đều nhìn nhận là không có gian lận. Còn cần gì thêm nữa để Trump nhìn nhận kết quả cuộc bầu cử ? Tuy vậy ông ta vẫn ngoan có nói bừa là đã có gian lận lớn và hô hào bạo loạn, kể cả tấn công và trụ sở Quốc hội ngày 06/01. Đây là một xúc phạm trắng trợn tới ngay nền tảng của chính quyền Mỹ.

Trump phải bị xét xử để Mỹ còn là một nước dân chủ, để nước Mỹ còn là nước Mỹ.

Lập luận của hai bên là gì ? Đúng sai ra sao ?

Điều đáng chú ý là Trump, các luật sư của Trump và những người người ủng hộ ông nhấn mạnh nhất vào vấn đề thủ tục thay vì vào nội dung. Họ nói rằng vụ án này không hợp hợp hiến pháp vì Trump không còn tại chức nữa. Như vậy một cách mặc nhiên họ đã nhìn nhận Trump có tội. Nhưng lập luận thủ tục này cũng không có giá trị vì chính Thượng Viện -định chế có thẩm quyền để phán quyết vụ xét xử này có hợp hiến hay không- đã biểu quyết đúng theo quy định là cuộc xét xử này hợp hiến. Về nội dung, họ chỉ viện dẫn được một câu nói của Trump trong bài diễn văn trước Nhà Trắng với đám đông trước khi họ tiến về điện Capitol là “hãy tiến tới một cách hòa bình và yêu nước” (going on peacefully and patriotically). Nhưng ngay trong bài diễn văn này ông ta cũng kích động bạo lực bằng những câu nói hung bạo như “Hãy chiến đấu chết bỏ” (We’ll fight like hell) ; “Nếu yếu nhược chúng ta sẽ không giành lại được đất nước” (We won’t take back our country with weakness). “Giành lại đất nước” có nghĩa là coi những người không cùng phe với ông là quân cướp nước ? Còn gì hung bạo hơn ? Trump cũng kích động căm thù cả với Phó tổng thống Mike Pence chỉ vì ông này muốn tuân thủ hiến pháp, nghĩa là không nghe theo lời ông để lợi dụng vai trò chủ tịch Thượng Viện –dành cho phó tổng thống, một trong những điều quái gở khác của hiến pháp Mỹ- để tuyên bố rằng cuộc bầu cử là gian lận và do đó Joe Biden không đắc cử. Điều này chứng tỏ Donald Trump hoặc điên hoặc không hiểu gì về Hiến pháp Mỹ. Cuộc bầu cử đã xong, các đại cử tri đã bỏ phiếu, phó tổng thống chỉ có vai trò nghi lễ là long trọng tuyên bố Joe Biden chính thức đắc cử tổng thống mà thôi. Trước đó Trump cũng đã gửi cả ngàn Tweet kích thích bạo loạn. Kể cả kêu gọi những người ủng hộ ông phải man rợ (will be WILD). Điều đặc biệt nghiêm trọng là, theo các cộng sự viên thân cận của ông, Trump theo dõi trực tiếp cuộc bạo hành tại Capitol trên truyền hình nhưng không hề can thiệp, cụ thể như kêu gọi đồng đảng chấm dứt bạo loạn hay ra lệnh cho Vệ Binh Quốc Gia cứu nguy cho Quốc hội mặc dù đã được các cộng sự viên, kể cả cựu chánh văn phòng Nhà Trắng khẩn khoản yêu cầu. Nói chung là những lập luận bênh vực Trump không có gì có trọng lượng. Các công tố, chính xác là các dân biểu Dân chủ đảm nhiệm vai trò công tố, trưng những hình ảnh của cuộc bạo loạn, những tuyên bố của Trump và đồng đảng. Họ có đầy đủ bằng cớ. Họ cũng đã biện luận rất thuyết phục và cảm động. Thực ra họ cũng không cần phải biện luận. Tất cả các nghị sĩ đều có mặt tại điện Capitol hôm đó và đều suýt là nạn nhân nếu không chạy kịp. Phòng họp của Thượng Viện, bây giờ là tòa án xét xử Trump, đồng thời cũng chính là hiện trường của cuộc bạo loạn. Tất cả các nghị sĩ đều biết Trump có tội. Tuy vậy đã chỉ có 7 nghị sĩ Cộng hòa bỏ phiếu cùng với 50 nghị sĩ Dân chủ để kết tội Trump, một ngoại lệ chưa từng có trong lịch sử Mỹ và chứng tỏ Trump đã thất bại, bởi vì trong những vụ xử trước đây chưa bao giờ một nghị sĩ nào biểu quyết kết án một tổng thống cùng đảng với mình. 43 nghị sĩ Cộng hòa khác đã biểu quyết theo thẻ đảng. Và Trump được tha bổng.

Lãnh tụ Cộng hòa tại Thượng Viện Mitch McConnell nhìn nhận cuộc bầu cử tổng thống Mỹ ngày 03/11/2020 là không có gian lận.

Kết quả và hậu quả của vụ xử án này sẽ ra sao ?

Kết quả này không làm ai ngạc nhiên nhưng hậu quả vụ này rất quan trọng. Trước hết, nó báo động về sự băng hoại của chính trị Mỹ. Băng hoại đến nỗi một con người thô lỗ và trơ trẽn, sơ sài về kiến thức, thấp kém về nhân cách, vô đạo đức và vô trách nhiệm như Donald Trump mà đã có thể trở thành tổng thống Mỹ và hơn thế nữa vẫn còn được gần một nửa dân chúng tín nhiệm sau bốn năm tác hại khiến đoàn kết dân tộc và uy tín nước Mỹ tiêu tan. Hàng trăm ngàn người cũng đã không bị thiệt mạng nếu dịch Covid-19 được xử lý một cách nghiêm túc hơn.

Vụ xử án Trump đồng thời cũng là một vụ xử án Đảng Cộng Hòa. Câu hỏi thực sự đặt ra là Đảng Cộng Hòa liệu có thể còn tồn tại được không và còn xứng đáng tồn tại nữa không ? Trong rất nhiều năm Đảng Cộng Hòa đã là nơi trú ẩn của khối người da trắng ít học kỳ thị mầu da và cuối cùng đã tạo ra hiện tượng Donald Trump. Trump không làm băng hoại bản chất của Đảng Cộng Hòa như nhiều người nghĩ. Chính sự xuống cấp cả về trí tuệ lẫn đạo đức của Đảng Cộng Hòa đã thai nghén ra Trump.

Những người có tư cách và liêm sỉ trong Đảng Cộng Hòa có đủ can đảm và sức mạnh để loại bỏ Trump để cứu Đảng Cộng Hòa không ? Không dễ.

Nếu loại bỏ Trump họ có nguy cơ sẽ mất trước mắt gần phân nửa số cử tri và cần một cố gắng hồi phục rất lớn mà chưa chắc gì họ có được. Đó hình như đang là chọn lựa của Mitch McConnell, lãnh tụ Công hòa tại Thượng Viện, và những người ủng hộ ông, kể cả lãnh tụ Cộng hòa tại Hạ Viện Kevin McCarthy. McConnell dù bỏ phiếu tha tội Trump đã lên án Trump một cách đặc biệt gay gắt. Cuộc chiến giữa Trump và McConnell đã công khai.

Nếu không dám đoạn tuyệt với Trump họ sẽ còn thảm bại hơn. Sức mạnh chính của Trump là đã phản ánh trung thực sự xuống cấp của chính trị Mỹ, thể hiện qua sự mạnh lên của những nhóm với lập trường lạc hậu như kỳ thị chủng tộc, tinh thần dân tộc hẹp hòi, chống toàn cầu hóa v.v. Nhưng giờ đây, sau khi chúng bùng phát, nước Mỹ và thế giới đã được cảnh giác về sự sai lầm của những thành kiến này. Sức mạnh của Trump cũng là sức thu hút của một diễn viên màn ảnh đã hoạt náo thành công những chương trình giải trí bình dân, nhưng Trump đã già đi và không còn khả năng giải trí nữa. Trump cũng đã gây thất vọng sau khi bỏ rơi những người bị giải tòa vì tham gia cuộc bạo loạn 6/01. Nói chung, sức thu hút của Trump đang sút giảm. Chưa kể là nhiều phiên tòa hình sự với những thẩm phán chuyên nghiệp chỉ xét xử theo luật pháp đang chờ đợi Trump và khả năng Trump có thể bị đi tù không nhỏ. Đảng Cộng Hòa nếu dại dột cố bám lấy Trump cũng không khác một người sắp chết đuối cố bám lấy một chiếc phao đang chìm. Nhưng một số khuôn mặt nổi của Đảng Cộng Hòa, như Ted Cruz và Lindsey Graham đang chọn giải pháp thiển cận này.

Sau cùng cũng có những người, như các nghị sĩ và dân biểu đã bó phiếu lên án Trump, không chấp nhận cả Trump lẫn McConnell. Họ muốn một Đảng Cộng Hòa lành mạnh và xứng đáng.

Đảng Cộng Hòa sẽ trải qua một giai đoạn tranh chấp nội bộ gay go và có nguy cơ bể thành hai đảng, thậm chí thành ba đảng nhỏ.

Chế độ lưỡng đảng của Mỹ có nhiều triển vọng sẽ chấm dứt nhường chỗ cho một giai đoạn đầy ẩn số. Đảng Dân Chủ có thể có đa số vuợt trội sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ hai năm tới đây và trong một thời gian sau đó nhưng không có gì bảo đảm là tình trạng này sẽ kéo dài. Đảng Dân Chủ cũng có thể sẽ bị vỡ thành hai, với một đảng dân chủ trung hữu và một đảng xã hội, bởi vì chính nó cũng không còn đồng thuận trên một tư tưởng chính trị chung. Có gì chung giữa Bernie Sanders và Joe Biden?

Không phải chỉ riêng Đảng Cộng Hòa có vấn đề mà Đảng Dân Chủ cũng có bởi vì chính chế độ dân chủ Mỹ đang lung lay.

Không phải chỉ riêng Đảng Cộng Hòa có vấn đề mà Đảng Dân Chủ cũng có bởi vì chính chế độ dân chủ Mỹ đang lung lay.

Dân chủ đã khiến Mỹ từ một vùng đất hoang vu với dân cư thưa thớt trở thành siêu cường vượt trội của thế giới, nhưng rồi vì đã quá tự mãn với thành công của mình Mỹ đã không chịu xét lại mô hình dân chủ của mình và dần dần tích lũy những tật bệnh nghiêm trọng. Nền dân chủ Mỹ không vững mạnh như nhiều người nghĩ. Đã có rất nhiều tác phẩm giá trị trình bày tình trạng xuống cấp báo động của nền dân chủ Mỹ. Tóm tắt rất sơ lược những báo động này cũng đòi hỏi cả một bài viết công phu. Ổ đây chỉ xin liệt những nét chính liên quan đến bầu cử.

Thứ nhất là chính quyền Mỹ không còn thực sự đại diện cho người Mỹ. Do mê mải chạy theo chủ nghĩa kinh tế phóng khoáng (liberalism), tài chính sau cùng đã chế ngự kinh tế và chính trị. Chi phí tranh cử tốn kém và không được ngân sách quốc gia tài trợ đã khiến các ứng cử viên vào các chức vụ công cử như dân biểu, nghị sĩ, thống đốc phải được những người giầu có nhất tài trợ và muốn như thế phải được họ chọn lựa để phục vụ họ. Một nghiên cứu của giáo sư Lawrence Lessig cho thấy là trên thực tế quyền chỉ định những người lãnh đạo Mỹ -tổng thống, thống đốc, dân biểu, nghị sĩ v.v.- thực ra chỉ nằm trong tay 0,02% -hay khoảng 60.000 người- giầu nhất. Không ai có thể đắc cử nếu không có sự bảo trợ của họ. 99,98% cử tri Mỹ chỉ được bầu trong số ứng cử viên đã được họ chọn trước. Cũng tương tự như các chế độ “đảng cử dân bầu” dù các quyền tự do cá nhân được tôn trọng (1).

Sau đó, trong đa số các trường hợp lá phiếu của người dân cũng không có tác dụng nào do hậu quả của thủ thuật mà tiếng Mỹ gọi là Gerrymandering, tạm dịch là “chắp vá đơn vị bầu cử”, trong đó các đơn vị bầu cử không phải là những cộng đồng gần gũi mà chủ yếu được sắp xếp để gần như chắc chắn sẽ bầu cho ứng cử viên của Đảng Cộng Hòa, hay Đảng Dân Chủ. Cả hai đảng đều thi đua chắp vá cho nên cuối cùng bản đồ bầu cử là cả một sự xúc phạm đối với địa lý. Có những đơn vị bầu cử với hình thù quái đản, đôi khi giống như những con giun quằn quại. Trong một nghiên cứu đăng trên báo Washington Post, nhà báo Christopher Ingraham cho biết vì thủ thuật chắp vá này kết quả bầu cử dân biểu tại 345 trên tổng số 435 đơn vị đã được biết trước, bầu cử chỉ diễn ra trong 90 đơn vị.

Với thủ thuật Gerrymandering, cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa Mỹ đều thi đua chắp vá cho nên cuối cùng bản đồ bầu cử là cả một sự xúc phạm đối với địa lý. (Ảnh Christopher Ingraham, The Washington Post, 15/05/2014)

Tóm lại, cử tri Mỹ chỉ được bầu trong số những ứng cử viên đã được một thiểu số rất nhỏ chọn trước và sau đó trong đa số trường hợp lá phiếu của họ cũng không có tác dụng gì. Nền dân chủ Mỹ còn giá trị gì?

Và không phải chỉ có thế. Chênh lệch giầu nghèo và bất công xã hội quá đáng, hậu quả của chủ nghĩa phóng khoáng không kiểm soát, còn tạo ra nhiều hậu quả nghiêm trọng khác. Trong các nước dan chủ phát triển Mỹ là nước có chỉ số hạnh phúc thấp nhất, tuổi thọ trung bình thấp nhất, tỷ lệ tốt nghiệp đại học thấp nhất, tỷ lệ người mắc bệnh tâm thần và tỷ lệ tội phạm cao nhất v.v. Tất cả những vấn đề đó đều rất khó giải quyết vì đã tích lũy quá lâu. Nhưng tại sao Mỹ đã không thể giải quyết các vấn đề ngay khi chúng lộ diện?

Cho đến nay Mỹ vẫn được coi là chế độ tổng thống duy nhất đã thành công, không bị lâm vào ách độc tài hoặc xung đột bế tắc giữa lập pháp và hành pháp. Ngoại lệ đó bây giờ đã chấm dứt và Mỹ phải đối diện với thực tế. Mỹ sẽ không đương đầu được với những thách thức nghiêm trọng đang đe dọa nền dân chủ và hòa bình xã hội với chế độ tổng thống như hiện nay, ngay cả với một tổng thống đầy thiện chí và kinh nghiệm như Joe Biden. Lý do là vì những cải tổ lớn đòi hỏi một đồng thuận lớn trong khi chế độ tổng thống có đặc tính là làm yếu đi các chính đảng và do đó làm xuống cấp dân trí. Một đặc tính khác của chế độ tổng thống là nó tự nhiên dẫn tới chế độ dân túy và sau đó độc tài. Donald Trump vừa là một báo động. Mỹ sẽ chỉ giải quyết được những thử thách nếu thoát ra khỏi chế độ tổng thống, bằng một cố gắng liên tục giảm dần quyền hạn của tổng thống, gia tăng quyền của Hạ Viện đề cuối cùng tiến tới chế độ đại nghị với một tổng thống do Hạ Viện bầu ra và chịu trách nhiệm trước Hạ Viện. Quyền lực của Thượng Viện được giới hạn trong quan tâm bảo vệ quyền lợi của các bang nhỏ. Nền dân chủ Mỹ rất yếu bệnh và sẽ đòi hỏi một thời gian dài để bình phục, nếu có thể bình phục.

Dân chủ và nhân quyền không còn tùy thuộc vào Mỹ mà đã trở thành nguyện ước và khuynh hướng của toàn thế giới. Ảnh minh họa : Biểu tình tại Myanmar đòi chấm dứt chế độ độc tài quân phiệt Miến

Lời cuối cùng thay cho kết luận:

Có phải lo âu cho phong trào dân chủ thế giới và các dân tộc đang chật vật để có dân chủ như Việt Nam không ? Dĩ nhiên là có khi Mỹ, nước dân chủ mạnh nhất và cho tới nay được coi là trung tâm dân chủ của thế giới, đang bị chao đảo và phải lo cho chính mình.

Tin mừng là dân chủ và nhân quyền không còn tùy thuộc vào Mỹ mà đã trở thành nguyện ước và khuynh hướng của toàn thế giới. Dân chủ chưa bao giờ mạnh bằng lúc này. Các chế độ độc tài không còn dưỡng khí để thở và sẽ tắt thở.

Nguyễn Gia Kiểng

(26/02/2021)

———————

(1) Nguyễn Gia Kiểng, “Vũ khí của Donald Trump“, thongluan-rdp.org, 26/01/2021

Cầu nguyện Biden thành công chống đại dịch

#CàPhêBuổiSáng #ĐiểmBáo #ThoátTrump

Tối hôm qua số chết vì covid ở Mỹ vượt mức 500.000, hơn tổng số chết 3 cuộc chiến lớn của nước Mỹ, đệ nhất và đệ nhị thế chiến, cùng chiến tranh Việt Nam.

Cờ Mỹ được hạ xuống (cờ rũ), như để tang, như buồn, cảm thông với số chết nầy, ở Nhà Trắng (Tòa Bạch Ốc, White House), và điện Capitol (Quốc Hội).

Tổng Thống Biden và phu nhân, Phó Tổng Thống Kamala Harris cùng chồng, đã đích thân giữ một phút mặc niệm chia buồn cùng những người xấu số, gia đình họ, và nước Mỹ rộng lớn, mất mát quá nhiều.

Trong hình có 500 đèn, tượng trưng cho 500.000 người đã mất. Biden nói, “To heal we must remember”, muốn vết thương lành lại, chúng ta phải nhớ. Xin chia buồn cùng nước Mỹ.

Cầu nguyện Biden thành công chống đại dịch. Một nước Mỹ hùng mạnh sẽ đóng góp tích cực hơn cho dân chủ, tự do, và hòa bình thế giới, chống lại sự thống trị của trục độc tài đảng trị cố hữu Nga-Tàu.

Biden tuyệt nhiên không nhắc đến Trump. Nhưng nước Mỹ và nhân dân Mỹ hiểu. Nước Mỹ ngày nay bệnh và chết nhiều nhất thế giới, là do sự lãnh đạo chống dịch của Trump.

Khi Biden nhậm chức, mỗi ngày số bệnh mới là 187.000. Hôm qua, số này chỉ còn 55.195, tỷ lệ thay đổi trung bình 14 ngày (14 days change average) xuống -44%. Số chết xuống từ 3.500 mỗi ngày, chỉ còn 1.247. Tỷ lệ thay đổi trung bình 14 ngày xuống -32%. Số bệnh nằm nhà thương cũng xuống, từ 130.000, xuống chỉ còn 56.159.

Trump để cho mấy con số này lên cao quá, đưa chúng xuống cũng phải mất nhiều thời gian.

Khi Biden nhậm chức, Ông long trọng hứa với nhân dân Mỹ, sẽ chích ngừa 100.000.000 liều vaccine trong 100 ngày đầu tiên. Tức chích 1 triệu liều mỗi ngày.

Sau 2 tuần nhậm chức, Biden đã tăng số này lên 1.300.000 mỗi ngày. Gần đây số nầy tăng lên 1.5 triệu, và sẽ tăng thêm những ngày tới. Đồng thời Biden cũng mua thêm vaccine, nâng tổng số vaccine cho nước Mỹ lên đến 600.000.000, đủ chích cho tất cả mọi người đang sống ở Mỹ.

Hình này chụp ở Nhà Trắng lúc Tổng Thống và Phó Tổng Thống Mỹ giữ một phút im lặng.

Bà Rịa, ngày 26 tháng 4 của 45 năm trước

May be an image of 1 person

Bà Rịa, ngày 26 tháng 4 của 45 năm trước

Bà Rịa ngày xưa là tỉnh Phước Tuy, một tỉnh lỵ nhỏ của miền đông nam phần, phía đông giáp biển Long Hải, 3 phía còn lại giáp Long Thành, Long Khánh và Vũng Tàu. Phước Tuy cách Sài Gòn khoảng 100 cây số, du khách từ Sài Gòn và miệt lục tỉnh xuống Vũng Tàu tắm biển đều đi ngang qua Phước Tuy theo quốc lộ 15. Trước năm 75, con đường quốc lộ này thường hay bị “đắp mô” (hồi đó “mấy chả” hay đặt mìn trên đường quốc lộ rồi lấy lá cây phủ lên trên gọi là đắp mô) nhằm cản trở lưu thông. Con người Bà Rịa hiền hoà, tình nghĩa và hiếu khách, họ lấy chữ tín làm trọng trong buôn bán và đối nhân xử thế.

Biểu tượng của tỉnh là một cái tháp mà trên đỉnh là cái château d’eau chứa nước hình tròn có mái che phía trên được xây từ thời Pháp, chân đế của tháp là phòng thông tin (sau này được gọi là nhà tròn). Tháp château d’eau này tạo nên một vòng xoay giao thông như một ngã sáu ngay đầu đường Thành Thái. Các còi báo động giới nghiêm của Bà Rịa được gắn trên tháp nước này, hướng ra 4 phía để nơi nào cũng có thể nghe được tiếng còi hụ. Mặt dưới của bồn nước là nơi chim én thường làm tổ. Sáng sớm, từng đàn én bay lượn dưới ánh nắng mai xung quanh tháp nước trông thật an bình.

Từ đầu tháng 3 đến giữa tháng 4 năm 1975, tin tức chiến sự trên TV và radio dồn dập mỗi ngày từ khi Tây Nguyên thất thủ, lan ra vùng 1 rồi tới vùng 2 thất thủ, vùng 3 và vùng 4 chỉ còn tính bằng ngày. Những gia đình có thân nhân trong quân đội đã dự đoán được “phía bên kia” sẽ không dừng lại để chờ bất cứ một hiệp định ngừng bắn nào nữa. Bởi vì họ đang thắng như chẻ tre.

Ngày thứ Bảy, 26/4/1975, khoảng 5 giờ chiều, khi mọi người đang chuẩn bị cho bữa cơm chiều thì những đợt pháo kích đầu tiên từ phía núi Dinh dội xuống Phước Tuy, bắt đầu cho một cuộc tấn công. Những tiếng nổ đinh tai nhức óc mỗi lúc mỗi dồn dập và liên tục hơn. Trước đó, radio cho biết Long Khánh đã thất thủ cách đây một tuần. Dường như mọi người đã đoán biết rằng Phước Tuy thất thủ chỉ là sớm hay muộn, tuy nhiên ai cũng thầm mong sẽ có …một phép lạ.

Trước đây tôi đã từng nghe những tiếng nổ của đạn pháo vọng về từ miệt Đất Đỏ, nhưng nó ở khá xa trung tâm tỉnh lỵ nên không cảm thấy sợ. Lần này những tiếng nổ nghe sát bên tai cùng với sức ép của không khí mạnh đến tức ngực và khó thở. Những cột khói đen ngòm bốc lên bao phủ bầu trời trung tâm thị xã Bà Rịa. Không khí ngột ngạt bao trùm làm mọi người bắt đầu hoảng loạn. Ông Ba Bắc trong xóm có chiếc xe ba lua (loại xe tải mui kín để chở hàng lê gim từ Đà Lạt về Sài Gòn), ông kêu mọi người lên xe để ông chở đi tránh đạn. Sống trong thời chiến tranh nên ai cũng chuẩn bị sẳn một túi đồ cá nhân, khi cần đi tản cư là xách cái túi phóng liền.

Mọi người trong xóm tôi ùa lên chiếc xe tải của ông Ba. Có khoảng 30 người trên xe, ông lái xe theo hướng quốc lộ 15 ra Vũng Tàu. Dọc đường, có nhiều người lính VNCH buông súng và cởi bỏ bộ đồ lính đang mặc trên người bỏ lại trên đường. Từng đoàn người chạy bộ theo hướng ra Vũng Tàu để tránh pháo kích. Ông Ba cho xe qua cầu Cỏ Mây rồi dừng lại nghe ngóng tình hình. Từ cầu nhìn về phía Bà rịa, quang cảnh thật kinh hoàng, Bà rịa chìm trong khói đen mù mịt, những cột lửa bốc cao ở vài nơi sáng rực cả một vùng. Tôi nghe ông Ba lẩm bẩm :”Sao không thấy bên mình phản pháo lại…điệu này chắc bỏ chạy hết rồi”. Thật ra những ngày cuối cùng của tháng Tư là sự tan rã của quân đội miền Nam, giống như những quân cờ domino ngã rạp một cách liên hoàn… Không phải là giao tranh giữa hai bên mà chỉ có một bên tiến và một bên lùi. Những quả đạn pháo của phía bên kia dội xuống Bà Rịa chẳng qua chỉ là một tín hiệu báo động rằng giờ G đã đến.

Ông Ba tiếp tục cho xe chạy về hướng Vũng Tàu. Có lẽ ông vẫn còn một chút hy vọng là Vũng Tàu sẽ được cố thủ chờ viện binh từ Sài Gòn xuống tiếp ứng qua ngõ đường biển. Một gia đình trên xe ông Ba đã xin xuống xe tại căn cứ hải quân Rạch Dừa để xuống một chiếc tàu Mỹ. Nghe đâu sau đó gia đình này đã đến đảo Guam rồi đến Mỹ.

Ông Ba dừng xe tại Rạch Dừa cho mọi người xuống “cắm trại” tại một khu vườn dừa của một người dân, khu vườn rộng rãi trồng rất nhiều dừa dọc ngang các con mương ươm đầy những cây dừa non. Đêm đó mọi người quấn mền dựa lưng quanh các gốc dừa chợp mắt. Trưa hôm sau, nghe radio báo tin Phước Tuy đã hoàn toàn thất thủ. Mọi người lặng lẽ nhìn nhau …Lúc đó họ chỉ nghĩ đến những người thân yêu của mình trong quân đội vẫn còn đang kẹt lại đâu đó trong cuộc chiến.

Ông Ba đưa mọi người quay về Bà Rịa, cầu Cỏ Mây đã bị giật sập, phải đi ghe qua sông. Tôi nhìn thấy có nhiều xác người lính Việt Nam Cộng Hòa vẫn còn trôi dưới dòng nước…

Trở về căn nhà cũ, một cảnh tượng đổ nát thật hoang tàn, tất cả chỉ còn lại một đống tro tàn tỏa mùi khét lẹt. Khoảng chục căn nhà xóm tôi cháy rụi vì trúng đạn pháo kích. Bà Tư nhà bên cạnh không theo xe ông Ba đi tản cư mà ở lại bám lấy căn nhà của mình, bà đã ngồi núp ở gốc cây khế trước sân nhà tôi suốt đêm hôm đó, thẩn thờ nhìn ngôi nhà của mình cháy rụi dần một cách bất lực. Bà kể nhờ trời thương nên vẫn lành lặn sau một đêm khói lửa và đạn pháo kinh hoàng. Tôi cố bươi móc từng chút trong đống tro tàn, hy vọng tìm thấy những đồ vật thân yêu còn sót lại. Không còn gì có thể sử dụng được ngoài tro bụi….

Ngày 1 tháng 5 năm 1975, tôi và vài đứa hàng xóm rủ nhau đi bộ ra nhà tròn xem bộ đội ra sao. Tháp nhà tròn vẫn còn đó, phòng thông tin ngay chân tháp có nhiều lổ đạn. Tôi ngước lên, cái bồn nước vẫn còn nguyên vẹn, nhưng đàn én đã không còn bay lượn dưới ánh nắng mai như mọi ngày…Có lẽ chúng cũng cảm nhận được đã có một cái gì thay đổi .

Tôi nghe nặng trĩu một nổi buồn mông lung vô định. Tôi đã hết mọi hy vọng được nhìn thấy quê hương mình như những ngày trước tản cư, những ngày mà mọi thứ đã trở nên quen thuộc trong ký ức ngọt ngào của một tuổi thơ chưa biết buồn bao giờ.

Đã 45 năm trôi qua, ngày hôm ấy vẫn chưa khi nào phai nhạt trong trí nhớ tôi, một ngày đáng nhớ, một ngày đáng buồn, và một ngày đã làm cho nhiều người miền Nam phải suy nghĩ về nó, khi thân phận họ thay đổi như không còn là một công dân Việt trên chính quê hương mình.

….

Cho tôi xin lại một ngày, ở nơi nơi thành phố cũ

Cho tôi xin lại một đời, một đời sống với quê hương

Cho tôi đi lại đoạn đường, hàng cây vương dài bóng mát

Cho tôi an phận ngàn đời, bên bờ đê vắng làng tôi.

Tháng 4/2020