Posts

Posted on

ÁM ẢNH – bài của fb Kieu Duong – Truyen ngan

Nghệ Lâm Hồng

(bài của fb Kieu Duong)

Bức ảnh này là một sự ám ảnh kỳ quặc đối với tôi bao năm qua. Thời gian đó tôi ở Nhà Bè, sau này tách ra một phần thành quận 7.

Đó là thời gian gia đình tôi bốn người sống trong căn nhà lá ở đường số 10, xã Tân Qui Đông. Trước mặt nhà, cách một cái ao nhỏ là một cái đầm lúc nào cũng mênh mông nước. Rau muống mọc tự nhiên khắp nơi, loại rau muống cọng hơi cứng, màu đỏ. Thú thật chẳng bao giờ tôi dám hái vì chung quanh cái đầm đó toàn là … cầu tỏm. Những năm đó mưa ngập lụt cả một vùng quanh nơi tôi sống. Mỗi lần ra khỏi nhà là cả một vấn đề: quần xắn lên cao, giày dép bỏ lên xe, đẩy xe ra khỏi vùng nước lúp súp.

Năm đó, tôi phải ở nhà chăm sóc má chồng tôi và đứa con gái nhỏ mới mười tháng tuổi. Ông xã tôi lúc đó đang lám báo PL cùng lúc cộng tác với báo TT.

Trong một lần đi làm, ông xã bị xe tông trúng mắt cá, phải nằm một chỗ. Má chồng bệnh, con còn nhỏ, giờ chồng không đi làm được. hàng ngày tôi phải vừa lo việc nhà vừa chăm sóc mẹ chồng, chồng và con gái nhỏ.

Đến khi tôi thấy ông xã bớt đau nhức, tôi nói ổng viết bài, tôi sẽ mang đến báo gửi, và nhận tiển nhuận bút để xoay sở việc sinh nhai.

Một buổi sáng tôi chạy gửi bài sớm. Lúc trở về ngang cầu Khánh Hội cũ, tôi đã nhìn thấy bà cụ bán rau (ảnh đính kèm, bức ảnh này tình cờ tôi thấy trên mạng, giật mình đó đúng là bà cụ tôi vẫn gặp). Đôi gióng được làm bằng sợi kẽm to với chiếc đòn gánh to đặt bên lối đi dành cho người đi bộ. Nhìn dáng bà ngồi, chiếc lưng cong như không thể cong hơn được nữa làm tôi nhớ tới bà ngoại tôi cũng lưng còng như vậy nhưng lúc noại già vẫn có con cháu lo lắng, chăm sóc. Tôi tự hỏi con cháu bà đâu, sao để bà gồng gánh đi bán rau, những mớ rau đó chắc cũng do chính bà cắt hái từ ao quanh nhà bà.

Hai chiếc thau nhôm đặt lọt thỏm trong chiếc gióng với vài bó rau. Bà ngồi đó im lặng không nói gì, chỉ nhờ vào lòng hảo tâm của người qua đường mua giúp mấy mớ rau. Bà ngồi trên cầu như một bức tượng đài về nỗi thống khổ của con người.

Từ đó về sau, mỗi lần đi ngang qua cầu Khánh Hội, tôi hay đưa mắt nhìn, tìm kiếm bà dù không biết để làm gì.

Tôi không thể mua rau, vì chỗ tôi ở ngập nước rau mọc tùm lum tôi còn không hái. Tôi cũng không thể giúp gì được vì tôi cũng đang lâm vào cảnh khốn khó. Tôi phải tự lo, chẳng kêu gào ai giúp đỡ cả. Lúc nào cũng vội vội vàng vàng về nhà, nơi đó có ba con người đang chờ tôi về. Gần hai tháng sau, ông xã tôi mới tự đi xe, đi làm lại. Tôi ít ra ngoài hẳn…

Đến lúc có dịp đi thì không thấy bà cụ bán rau bên cầu Khánh Hội, nghe nói bà cụ đã qua đời. Tôi thoáng bâng khuâng, nhớ bà, nhớ những mảnh đời bất hạnh khác như ông đạp xích lô già hơn bảy mươi gầy tong teo vẫn phải oằn lưng chở người kiếm sống, rồi nhớ lại trước đây có lần tôi nhờ người chở hàng cho chủ, lúc lên dốc cầu tôi phải xuống xe đẩy phụ xe qua dốc cầu …

Rồi tôi nhớ về hoàn cảnh của mình, tôi bỗng trở nên “sến” khi nhớ đến câu hát trong bài bolero “Thói đời’: “Đường thương đau đầy ải nhân gian, ai chưa qua chưa phải là người…”.

Bao con người khốn khổ mà tôi gặp có phải là người không? Hình ảnh bà cụ ngồi bên thành cầu Khánh Hội cũ theo tôi cả cuộc đời như một nỗi day dứt về sự dửng dưng của con người với nhau.

 

Posted on

NGOAN CỐ – Lm. Minh Anh, Tgp. Huế

 Lm. Minh Anh, Tgp. Huế

“Người dựa thế quỷ vương mà trừ quỷ!”.

Lần kia, tranh luận với một thanh niên ngoan cố, Lincoln nói, “Được, cho tôi biết, một con bò có bao nhiêu chân?”; “Bốn!” – “Đúng vậy”, Lincoln đáp. “Bây giờ giả sử bạn gọi đuôi bò là chân; nó sẽ có bao nhiêu chân?”. “Dĩ nhiên là năm!”, câu trả lời đầy tự tin và anh ấy cứ khăng khăng. Lincoln nói, “Đó là chỗ bạn sai, gọi đuôi là chân không biến nó thành chân!”.

Kính thưa Anh Chị em,

Trong Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu gặp phải sự ‘ngoan cố’ tương tự nơi các kinh sư khi họ gán cho Ngài rằng, “Người dựa thế quỷ vương mà trừ quỷ!”.

Thật ngạc nhiên, ngay cả những lãnh đạo thông thái nhất cũng để cho sự ‘thù địch cá nhân’ làm cho ra mù quáng trước điều tốt đẹp nơi người khác. Các kinh sư đã chứng kiến bao việc tốt lành Chúa Giêsu thực hiện, và như những người khác, họ hẳn đã cảm nhận được – cách nào đó – họ đang đứng trước một con người lành thánh; đúng hơn, một Đấng Vô Tội. Vậy mà họ đã ‘ngoan cố’ từ chối thừa nhận Ngài. Những người tự nhận biết Chúa lại là những người không những không nhận ra Ngài mà còn cáo buộc Ngài là ma quỷ.

Thế nhưng, đang khi những người khác có thể đã trả đũa bằng một cơn giận bộc phát, hoặc quay lưng lại với những con người cứng lòng và những lời cáo buộc sai lầm của họ, thì Chúa Giêsu đã không phản ứng như thế, Ngài tìm cách thuyết phục họ một cách khiêm nhường về thiên tính của Ngài chỉ vì lợi ích của linh hồn họ.

Phần chúng ta – những người bước theo Chúa – cũng hãy biết rằng, chúng ta cũng sẽ gặp phải những con người ‘ngoan cố’ tương tự cả khi chúng ta hành động một cách thiện chí vì lợi ích của người khác. Khi điều này xảy ra, hãy nhớ đến Têrêxa Avilla, người đã phải nhẫn nại biết bao khi bà dẫn dắt chị em của mình đến với sự trọn lành. Vì thế, đừng ngạc nhiên nếu chúng ta tìm thấy những mâu thuẫn này trên con đường của mình. Chúng là dấu hiệu cho thấy chúng ta đang theo đuổi một con đường đúng đắn. Sau đó, hãy cầu nguyện cho những người này và xin Chúa ban cho chúng ta sự kiên nhẫn cần thiết.

Ngược lại, sự bướng bỉnh và cố chấp vẫn có thể là cám dỗ xảy đến nơi mỗi người chúng ta một khi sự ghen ghét ‘lên ngôi!’. “Khi lòng đố kỵ của một người trở nên sâu sắc thì với lòng tốt và những việc tốt của một ai đó vẫn có thể khiến người ta vu khống cho họ. Ở đây có một chất độc chết người thực sự; đó là sự độc ác – theo cách có chủ đích – huỷ hoại danh tiếng của người khác. Hãy cẩn thận, vì thái độ này không sớm thì muộn sẽ huỷ hoại gia đình, huỷ hoại tình bạn, cộng đồng và thậm chí cả xã hội!” – Phanxicô.

Anh Chị em,

Hôm nay, hãy suy gẫm về bất cứ điều gì mà bạn vẫn ‘ngoan cố’. Có vấn đề đức tin nào bạn đang từ chối tin? Có quan hệ tan vỡ nào mà bạn từ chối khôi phục cách khiêm tốn? Bạn có biện minh cho tội lỗi mình, từ chối thừa nhận nó và cần thay đổi? Hãy cầu xin Chúa ban cho bạn một trái tim khiêm nhường. Khiêm nhường không gì khác hơn là hoàn toàn thành thật với bản thân và người khác trước mặt Chúa. Hãy loại bỏ mọi sự ‘ngoan cố’ khỏi trái tim bạn để Chúa có thể bước tới, mang lòng thương xót của Ngài vào cuộc sống bạn!

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, đừng để con ù lì, cố chấp khi ‘vô tình hoặc cố ý’ không nhận ra việc tốt lành Chúa đang thực hiện nơi anh chị em con!”, Amen.

(Lm. Minh Anh, Tgp. Huế)

From: Kim Bang Nguyen

********************************************

Thứ Hai Tuần III Thường Niên, Năm Lẻ

✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mác-cô.

22 Khi ấy, các kinh sư từ Giê-ru-sa-lem xuống, nói về Đức Giê-su rằng Người bị quỷ vương Bê-en-dê-bun ám, và Người dựa thế quỷ vương mà trừ quỷ. 23 Đức Giê-su liền gọi họ đến, dùng dụ ngôn mà nói với họ: “Xa-tan làm sao trừ Xa-tan được? 24 Nước nào tự chia rẽ, nước ấy không thể bền; 25 nhà nào tự chia rẽ, nhà ấy không thể vững. 26 Vậy Xa-tan mà chống Xa-tan, Xa-tan mà tự chia rẽ, thì không thể tồn tại, nhưng đã tận số. 27 Không ai có thể vào nhà kẻ mạnh mà cướp của được, nếu không trói kẻ mạnh ấy trước đã, rồi mới cướp sạch nhà nó.

28 “Tôi bảo thật các ông : mọi tội lỗi và lời phạm thượng, dù nói phạm thượng nhiều đến mấy đi nữa, thì cũng sẽ được tha cho con cái loài người. 29 Nhưng ai nói phạm đến Thánh Thần, thì chẳng đời nào được tha, mà còn mắc tội muôn đời.” 30 Đó là vì họ đã nói: “Ông ấy bị thần ô uế ám.”

 

Posted on

ĐẤU TRANH VỚI BẢN THÂN- Truyen ngan HAY

Nghệ Lâm Hồng

Một người đàn ông đến ngân hàng để rút tiền tiết kiệm. Khi đếm lại số tiền nhận được, anh ta hơi sững lại. Thay vì 120.000 rupee (đơn vị tiền tệ của Ấn Độ, tương đương khoảng 36 triệu VNĐ) và trên giấy tờ cũng đã ghi nhận con số này, nhưng có lẽ giao dịch viên đã nhầm nên đã đưa cho anh ta tới 140.000 rupee (khoảng 42 triệu VNĐ). Thế nhưng, khi người đàn ông liếc nhìn giao dịch viên thì thấy người này không có biểu hiện gì là đã nhận ra sai sót, còn lịch sự chào anh. Thấy vậy, người đàn ông đã lẳng lặng cho tiền vào túi, rời đi trong im lặng.

Vừa đi, anh ta vừa nghĩ, cái ngân hàng này lớn như vậy, mất có 20.000 rupee thì cũng chẳng ảnh hưởng gì tới hoạt động của họ. Mà có phải do anh cố tình đâu. Đây là sai sót của họ mà, họ chẳng có lý do gì để kiện tụng hay làm khó anh cả. Từ trước đến nay, anh cũng thi thoảng trả nhầm tiền cho người khác, nhưng có ai đến tìm anh để trả lại đâu. Vì sao anh phải trả lại tiền cho ngân hàng. Cứ như thế, người đàn ông đã nghĩ ra đủ thứ lý do cho việc “ỉm” số tiền trả thừa của ngân hàng.

Song càng đi, càng về gần đến nhà, người đàn ông lại nhớ đến nụ cười lịch sự của giao dịch viên. Anh ta rất tử tế, hòa nhã và còn cảm ơn lúc anh rời đi nữa mà chẳng hề hay biết chuyện gì đang xảy ra. Không biết anh ta có phải đền số tiền này cho ngân hàng không nhỉ? Người đàn ông bắt đầu cảm thấy hơi có lỗi. Hai mươi ngàn rupee không phải số tiền quá lớn, nhưng cũng chẳng phải số tiền nhỏ. Nó có thể là thu nhập một tháng của bất kỳ người dân nào. Chẳng phải anh đang lợi dụng sai lầm của người khác ư?

Vậy là người đàn ông bắt đầu bồn chồn, mồ hôi túa ra khi đấu tranh tư tưởng có nên giữ số tiền đó hay không. Anh cảm thấy hơi khó thở. Rồi cuối cùng, anh nhìn đồng hồ, chỉ còn 1 tiếng nữa là ngân hàng đóng cửa và quyết định đem 20.000 rupee quay lại. Chỉ đến lúc này, sự căng thẳng trong anh mới bắt đầu giảm đi.

Khi nhận xong số tiền thừa từ người đàn ông, anh chàng giao dịch viên mới bắt đầu thở phào và cảm ơn anh rối rít. Anh ta lấy 1000 rupee từ trong túi của mình để cảm ơn người đàn ông và nói: “Cảm ơn anh rất nhiều. Hôm nay anh đã giúp tôi 1 việc lớn đấy. Tôi đang lo sẽ phải bù tiền lương của mình vào chỗ tiền bị nhầm lẫn. Thật hiếm có người nào trung thực như anh. Anh hãy nhận số tiền ít ỏi này của tôi thay cho lời cảm ơn và mua bánh kẹo cho các con của anh nhé”.

Người đàn ông nghe những lời nói này, vừa xúc động vừa lại có chút hổ thẹn. Chẳng phải ban đầu, anh đã định ỉm đi hay sao? May mắn là cuối cùng, lương tâm của anh đã chiến thắng. “Thực ra tôi mới là người phải cảm ơn anh đấy. Lẽ ra tôi mới là người phải tặng anh số tiền này. Vì thế, tôi xin phép không nhận món quà của anh”, người đàn ông từ tốn đáp.

Giao dịch viên lấy làm lạ, mới hỏi lại vị khách tại sao lại nói thế. “Hai mươi ngàn rupee anh trao nhầm đã cho tôi cơ hội được tự đánh giá bản thân mình. Nếu không có sự nhầm lẫn của anh, tôi sẽ không biết việc chiến đấu với lòng tham của bản thân lại khó khăn đến thế. Tôi đã mất hàng giờ để suy nghĩ, để đấu tranh tư tưởng, và may mắn là, cuối cùng tôi đã làm đúng. Tôi đã vượt qua được sự tham lam, ích kỷ để chiến thắng và giữ được sự trung thực. Đây đúng là 1 cơ hội hiếm có. Vì thế, người tôi muốn cảm ơn là anh”, người đàn ông thú nhận.

Cre: Cafebiz

 

Posted on

Đức Giê-su trở về miền Ga-li-lê, và tiếng tăm Người đồn ra khắp vùng lân cận. (Lc 4:1)-Cha Vương

Ngày CN hạnh phúc và tràn đầy ân sủng của Chúa nhé.

Cha Vương

CN: 26/1/2025

TIN MỪNG: Được quyền năng Thần Khí thúc đẩy, Đức Giê-su trở về miền Ga-li-lê, và tiếng tăm Người đồn ra khắp vùng lân cận. (Lc 4:1)

SUY NIỆM: Chúa Giê-su được Thần Khí thúc đẩy. Vậy Thần Khí là gì? Thần khí là một Ngôi Vị – Thần khí của Cha và của Con. “Thần khí là một năng lực vô hình mang tính thiêng liêng, vượt khỏi không gian và thời gian, một sức mạnh tự than có tính siêu phàm, tác động cả bên trong lẫn bên ngoài, có sức mạnh đẩy con người phải làm theo và có thể bị lệ thuộc hoàn toàn. Trong đời sống tâm linh, mỗi Kitô hữu có những lúc phải đối mặt với những thử thách, có thể làm đức tin của con người bị chao đảo, tê liệt hay tắt lịm. Những lúc như thế, con người rất cần phải phân định để biết rõ thần khí nào đang hoạt động nơi linh hồn.” (Hàn Cư Sĩ) Theo cha Jordan Anmaun o.p,

“các thần khí có thể được sắp thành ba loai: thần khí của Thiên Chúa, thần khí của ma qủy, thần khí của con người.

Thiên Chúa luôn hướng chúng ta về điều thiện hoăc trực tiếp hoặc gián tiếp qua các nguyên nhân phụ.

Ma qủy luôn xúi giục chúng ta làm điều xấu, nó hoạt động bằng sức riêng của mình hoặc qua vẻ quyến rũ của những sự vật trần thế.

Thần khí của con người có thể hướng về điều xấu hoặc điều tốt, tùy theo cá nhân đó trong lẽ phải hay theo những ước muốn vị kỷ”.  Bạn đang sống trong xã hội vàng thau lẫn lộn, để phân định được đâu là thần khí của Thiên Chúa, bạn phải dành thời giờ để cầu nguyện và phân định coi đâu ra là hoa trái của Thần Khí. Hoa trái của Thần Khí là bác ái, hoan lạc, bình an, nhẫn nại, nhân từ, lương thiện, hiền hòa, khoan dung, trung tín, khiêm nhu, tiết độ và thanh khiết. Không có luật nào chống lại những điều như thế” (Gal 5, 22-23). Bạn cứ nhìn vào quả thì sẽ biết cây thôi.

LẮNG NGHE: Lạy CHÚA, Lời CHÚA là thần khí và là sự sống. (Ga 6:63c)

CẦU NGUYỆN: Lạy Chúa, xin ban cho con lòng trí sáng suốt để con nhận ra và sống trong Thần Khí của Chúa.

THỰC HÀNH: Thần khí nào đang lấp đầy khoảng trống của con tim bạn vậy? Đọc lại hoa trái của Thần Khí coi lối sống của bạn có sống đúng với Thần Khí Chúa không nhé.

From: Do Dzung

*************************

THẦN KHÍ CHÚA SAI ĐI -Trình bày: Thành Trung (ST: Nguyễn Đức Tuấn) 

Posted on

Xe VinFast ‘tự động chạy,’ gây náo loạn Tân Sơn Nhất, báo Việt Nam ‘im lặng’

Ba’o Nguoi-Viet

January 26, 2025

SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Mạng xã hội dấy lên hàng ngàn bình luận về một video clip cho thấy một chiếc xe điện mang nhãn hiệu VinFast của hãng Xanh SM “tự động chạy” mà không cần tài xế tại phi trường Tân Sơn Nhất vào đêm 25 Tháng Giêng (26 Tháng Chạp).

Trong đoạn video clip, chiếc xe màu đen là loại VF 8, trị giá hơn 1 tỷ đồng ($39,872), mất kiểm soát, chạy hơn cả trăm mét trong lúc ít nhất hàng chục người, gồm người dân và nhân viên bảo vệ của Tân Sơn Nhất đuổi theo, tìm cách chặn chiếc xe.

Chiếc xe điện VinFast của hãng Xanh SM “tự động chạy” tại phi trường Tân Sơn Nhất vào đêm 25 Tháng Giêng. (Hình: Chụp qua màn hình)

Thậm chí, một số người đàn ông được nhìn thấy “dũng cảm” chạy trước đầu xe trong lúc những người khác đứng la hét, hoảng loạn.

Chiếc xe điện chỉ dừng lại khi bị chặn bởi các xe đẩy hành lý, khiến nhiều người chứng kiến thở phào.

Vụ việc thu hút sự hiếu kỳ của hàng trăm người ra đón hoặc tiễn người thân. Nhiều người trong số này dùng điện thoại phát livestream trên mạng xã hội.

Đoạn clip đăng trên Facebook Hoàng Dũng thu hút hơn 3,000 lượt bình luận, đa phần là cười nhạo tính năng “tự động chạy” bất ngờ xuất hiện trên xe điện VinFast.

Tính đến sáng 26 Tháng Giêng, không thấy bất kỳ tờ báo ở Việt Nam đưa tin này.

Trong khi đó, các diễn đàn, hội nhóm chuyên về công nghệ, xe hơi, kinh tế cũng tuyệt đối giữ im lặng.

Hàng chục người tìm cách chặn chiếc xe VinFast. (Hình: Chụp qua màn hình)

Đây không phải là ngoại lệ. Hầu hết các vụ xe gây tai nạn mang nhãn hiệu Vinfast tại Việt Nam đều được báo chí nhà nước tránh nêu tên hãng xe này.

Facebooker Hoàng Dũng bình luận trên trang cá nhân: “[Các báo] tiếp tay cho Phạm Nhật Vượng – xét cho cùng, cũng là một dạng tội ác. Đừng dạy nhà giàu cách tiêu tiền. Câu này tuyệt đối đúng. Nhưng phải chỉnh nhà giàu cách tôn trọng mạng sống người khác. Điều đó là cần thiết. Xin đừng lôi mạng người Việt ra để thử nghiệm xe nữa, Vượng à!”

Vụ xe điện VinFast tự chạy ở phi trường Tân Sơn Nhất diễn ra chỉ một ngày sau khi báo chí trong nước đồng loạt đăng bài “Doanh thu mảng sản xuất của Vingroup lần đầu chạm mốc tỷ đô la mỗi quý.”

Trong khi đó, đài Tiếng Nói Hoa Kỳ (VOA) hôm 23 Tháng Giêng đưa tin, cổ phiếu Vingroup gần chạm đáy, áp lực lên VinFast trong khi nhà đầu tư ngoại quốc bán tháo.

Xe đẩy hành lý được đem ra chặn chiếc xe VinFast. (Hình: Chụp qua màn hình)

Bản tin dẫn lời ông Leif Schneider, người đứng đầu công ty luật quốc tế Luther tại Việt Nam cho biết năm 2025 “có thể là chỉ báo về sức khỏe tài chính nói chung của Vingroup”.

“Vingroup có thể phải đối mặt với tình trạng sụt giảm tài chính hơn nữa nếu hiệu suất của VinFast không được cải thiện. Voệc cắt giảm hỗ trợ của Vingroup cho các công ty con có thể giúp giảm bớt căng thẳng tài chính,” ông Schneider nói.

Dữ liệu mới nhất cho thấy VinFast đã lỗ gần $2 tỷ trong ba quý đầu năm ngoái, nhưng đang thu hẹp khoản lỗ khi doanh thu tăng nhờ doanh số bán xe vượt mục tiêu đã điều chỉnh giảm xuống. (N.H.K) [kn]

 

Posted on

Chính phủ có thể đỡ phải vay nợ một khoản tiền vài trăm tỷ nhờ cắt giảm gian lận trong chi tiêu Medicaid

theo Nhật Báo Phố Wall – WSJ

Chính quyền Biden để các tiểu bang Dân chủ nới lỏng việc xác minh có đủ điều kiện hưởng trợ cấp Y Tế Medicaid và sử dụng quỹ này để chi trả cho các khoản chi tiêu xã hội khác như nhà ở cho người vô gia cư, thực phẩm và tủ lạnh mini. Các quan chức của Biden cũng để các tiểu bang sử dụng các thủ thuật kế toán để moi thêm tiền Medicaid từ Washington.

California, nơi 37% cư dân được Medicaid bảo hiểm. Tiểu bang đã mở rộng Medicaid cho những người nhập cư không có giấy tờ và miễn giới hạn tài sản cho những người thụ hưởng Medicaid. Ngân sách của ông Newsom dự báo khoảng 190 tỷ đô la cho Medicaid và các khoản chi tiêu y tế khác trong năm nay, trong đó 119 tỷ đô la sẽ do chính phủ liên bang chi trả. Số tiền sau lớn hơn ngân sách hàng năm của Florida.

Political Cartoon U.S. GOP Medicaid repeal | The Week

Dưới thời Biden, con số người nhận Medicaid cao như thời đại dịch Covid. Tỷ lệ thất nghiệp toàn quốc đã giảm xuống còn 4,1% từ mức 6,3% của thời kỳ cuối Covid khi bắt đầu nhiệm kỳ Tổng thống của Biden, nhưng danh sách phúc lợi vẫn chưa giảm. Khoảng 84,6 triệu cá nhân được ghi danh vào Medicaid, tức là lên đến khoảng một phần tư dân số. Khoảng 42,6 triệu người Mỹ nhận tem phiếu thực phẩm, tương tự như tháng 1 năm 2021 thời điểm Ông Biden lên làm Tổng Thống.

Đặc biệt, ông Biden và đảng Dân chủ đã sử dụng đại dịch như một cái cớ để biến Medicaid thành một quyền lợi khác cho tầng lớp trung lưu. Quốc hội cuối cùng đã chấm dứt việc mở rộng đại dịch vào mùa xuân năm 2023. Tuy nhiên, vẫn còn khoảng 10 triệu người tham gia Medicaid so với trước Covid. Chi tiêu hàng năm của liên bang và tiểu bang cho chương trình đã tăng 60% lên 963 tỷ đô la, nhiều hơn số tiền mà Hoa Kỳ hiện chi cho quốc phòng.

Báo chí đưa tin rằng đảng Cộng hòa tại Quốc hội đang lo lắng về việc cắt giảm chi tiêu cho các chương trình xã hội vì quá rủi ro về mặt chính trị. Một phe phái khác của đảng Cộng hòa muốn giữ lại các khoản trợ cấp xanh của Joe Biden. Và đây chỉ là tuần đầu tiên của Chính quyền mới. Nếu tình hình này tiếp tục, tại sao không để đảng Dân chủ điều hành nơi này?
Phan Sinh Trần – Kẻ Đi Tìm,  bình luận:
– Ý định tốt của cựu tổng thống Biden và đảng Dân Chủ là nâng đỡ người nghèo, tuy nhiên khi chính sách đó bị lợi dụng thì sẽ dẫn đến quá tải và phá sản. Chính Quyền cần dung hòa giữa việc bảo bọc xã hội cho những người bị tổn thương đồng thời cân bằng với ngân sách và tạo nên nền tảng bền vững cho An Sinh Xã Hội.
– Welfare rất cần và rất tốt cho người cùng khổ trong lúc khẩn cấp nhưng nó không được là rào cản cho người muốn và cần phấn đấu để tiến lên từ tình trạng nghèo khổ thay vì cam chịu nhận sụ bố thí của Welfare.
Posted on

NHững thay đổi hanh pháp có thể gây nên tình trạng khó xử cho cơ quan tiếp nhận hồ sơ

Theo nhật báo WSJ

Một trong những sắc lệnh hành pháp đầu tiên của  Tổng thống Trump tuyên bố rằng “phụ nữ về mặt sinh học là nữ, và đàn ông về mặt sinh học là nam”. Nghe có vẻ đơn giản, nhưng việc biến nó thành hành động trên toàn bộ bộ máy quan liêu liên bang rộng lớn sẽ không dễ dàng.

Hành động ngay theo lệnh của Tổng ThốngTrump có Bộ Ngoại giao, nơi đã ban hành một bản ghi nhớ nội bộ, được The Wall Street Journal xem xét, hướng dẫn nhân viên đình chỉ bất kỳ đơn xin hộ chiếu nào yêu cầu thay đổi giới tính của một người hoặc ghi trong đơn có giới tính trung lập. Các luật sư cho biết sự thay đổi này sẽ là một công thức gây nhầm lẫn, vì hầu hết các tiểu bang đều cho phép mọi người thay đổi giới tính trên cả giấy khai sinh và giấy phép lái xe. Có khả năng cá nhân có thể có các tài liệu nhận dạng của chính phủ bị mâu thuẫn vì chúng sử dụng các dấu hiệu giới tính khác nhau, một vấn đề đau đầu khi hoàn thành các nhiệm vụ như mở tài khoản ngân hàng mới.

Khi các chuẩn mực xã hội về giới tính trở nên linh hoạt hơn trong những năm gần đây, chính quyền liên bang trong nhiều bối cảnh đã có động thái hỗ trợ những người không xác định được giới tính khi sinh con của mình. Những người nộp đơn xin giấy tờ du lịch hoặc thẻ An sinh xã hội và nộp đơn khiếu nại phân biệt đối xử trong việc làm có thể đánh dấu X thay vì nam hoặc nữ.

Người Mỹ đã có thể xin thay đổi dấu hiệu giới tính trên hộ chiếu của họ nếu họ có được giấy chứng nhận của bác sĩ kể từ năm 2010 thời Obama. Những thay đổi khác gần đây, Chính quyền Biden cho phép sinh viên xác định mình là nam, nữ hoặc phi nhị phân trên các biểu mẫu xin trợ cấp cho sinh viên, điều này có thể giúp làm sáng tỏ những rào cản mà sinh viên chuyển giới phải đối mặt. Chính quyền cũng tạo điều kiện dễ dàng hơn cho mọi người thay đổi giới tính của mình trên hồ sơ An sinh xã hội để đơn giản hóa quá trình tiếp cận các chế độ phúc lợi hưu trí và nộp đơn xin chăm sóc sức khỏe và việc làm.

Posted on

NGƯỜI YÊU CỦA CHÚA – Lm. Minh Anh, Tgp. Huế

(Lm. Minh Anh, Tgp. Huế) 

“Thưa ngài Thêôphilô, sau khi đã cẩn thận tra cứu đầu đuôi mọi sự, thì thiết tưởng cũng nên tuần tự viết ra để kính tặng ngài!”.

“Thánh Kinh như một viễn vọng kính. Người chỉ nhìn vào nó sẽ không thấy gì khác ngoài nó; nhưng ai biết ‘nhìn xuyên qua’ nó, sẽ thấy những thế giới bên ngoài. Thánh Kinh, Lời tỏ tình của Chúa – một thứ cần ‘nhìn xuyên qua’ – để thấy bao huyền nhiệm. Tiếc thay! Hầu hết người ta chỉ ‘nhìn’ nó, nên nó chỉ là những bức thư chết; họ không nhận ra đó là những bức thư tình Chúa gửi cho những người Ngài yêu!” – Phillip Brooks.

Kính thưa Anh Chị em,

Như Brooks gợi ý, chúng ta hãy đọc Lời Chúa như những ‘người yêu của Chúa!’. Thật thú vị, đó là một đề nghị khá bất ngờ nhân Chúa Nhật Lời Chúa hôm nay.

“Thưa ngài Thêôphilô!”. Luca bắt đầu câu chuyện của mình như thế! Thật ý nghĩa và lãng mạn! “Thêôphilô” – tiếng Hy Lạp – không phải là tên của một người, nhưng theo các nhà chú giải, “Thêôphilô” là tên của tất cả những ai yêu mến Chúa, những người bạn, người yêu của Chúa. Luca muốn nói rằng, “Tôi viết cho bạn câu chuyện lạ lùng nhất mà nhân loại từng biết; câu chuyện mà nhiều nhân chứng và sứ giả của Lời đã công khai giải thích. Tôi muốn bạn và tất cả những ai đọc tường thuật của tôi “nhận thức được rằng, giáo huấn đã học hỏi thật là vững chắc”. Rằng, Chúa Giêsu đã đến để loan báo Nước Thiên Chúa, mang lại cho chúng ta niềm vui được nghe Tin Mừng, cũng là niềm vui được giải thoát khỏi mọi xiềng xích gông cùm!”.

Nhờ Luca, Giáo Hội được tặng một kiệt tác chuyện kể những gì ít ai biết nhất về Chúa Giêsu. Không có Luca, sẽ không ai biết gì về cuộc Truyền Tin, Thăm Viếng; không có Luca, không có câu chuyện Đứa Con Hoang Đàng hay câu chuyện Chúa Phục Sinh tại Emmaus. Chúng ta cũng sẽ không có các tường thuật về cuộc khổ nạn được các Phúc Âm khác kể lại cách khái quát. Nhờ Luca, chúng ta hiểu biết sâu sắc hơn việc đổ mồ hôi máu của Con Thiên Chúa hay sự đùa cợt của hai tên trộm cạnh thập giá Ngài.

Tin Mừng Luca được gọi là Tin Mừng của lòng thương xót và sách Công Vụ Tông Đồ của Luca đã giúp cho những ‘người yêu của Chúa’ khám phá cuộc đời Chúa Giêsu, lời dạy của Ngài; đặc biệt, hoạt động của Chúa Thánh Thần vào buổi sơ khai. Phaolô cũng nói rất rõ về các cộng đoàn này. Đó là những “Thêôphilô”, ‘người yêu của Chúa’, những chi thể sống động trong Thân Thể Mầu Nhiệm Chúa Kitô, tức là Hội Thánh – bài đọc hai. Bởi lẽ, “Lời Chúa là thần trí và là sự sống!” – Thánh Vịnh đáp ca.

Anh Chị em,

“Lời của Chúa Giêsu không trừu tượng; đó là những lời dạy chạm vào và định hình cuộc sống chúng ta, thay đổi cuộc sống chúng ta, giải phóng nó khỏi sự mờ mịt của điều ác, thoả mãn và truyền vào nó một niềm vui không bao giờ mất!”; “Hãy bắt đầu ngày mới bằng Lời Chúa. Hãy dành thời gian vào buổi sáng để đọc, suy niệm trước khi bắt đầu một ngày bận rộn. Hãy tự hỏi, bắt đầu một ngày mới của mình, tôi có lao đầu ngay vào những việc cần làm không, hay trước tiên tôi tìm kiếm sự soi dẫn trong Lời Chúa?”; “Nếu chúng ta rời khỏi nhà với việc ghi nhớ một lời của Chúa Giêsu, thì chắc chắn ngày đó sẽ có được một cung điệu được đánh dấu bằng lời đó, là lời có quyền năng để định hướng hành động của chúng ta theo mong muốn của Chúa!” – Phanxicô.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, đừng để con chỉ “nghe suông và tự lừa dối mình” khi Lời Chúa – đối với con – chỉ là những bức thư chết!”, Amen.

(Lm. Minh Anh, Tgp. Huế) 

******************************************

Hôm nay ứng nghiệm lời Kinh Thánh quý vị vừa nghe.

✠Khởi đầu Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Lu-ca.  Lc 1,1-4 ; 4,14-21

1 1 Thưa ngài Thê-ô-phi-lô đáng kính, có nhiều người đã ra công soạn bản tường thuật những sự việc đã được thực hiện giữa chúng ta. 2 Họ viết theo những điều mà các người đã được chứng kiến ngay từ đầu và đã phục vụ lời Chúa truyền lại cho chúng ta. 3 Tôi cũng vậy, sau khi đã cẩn thận tra cứu đầu đuôi mọi sự, thì thiết tưởng cũng nên tuần tự viết ra để kính tặng ngài, 4 mong ngài sẽ nhận thức được rằng giáo huấn ngài đã học hỏi thật là vững chắc.

4 14 Khi ấy, được quyền năng Thần Khí thúc đẩy, Đức Giê-su trở về miền Ga-li-lê, và tiếng tăm Người đồn ra khắp vùng lân cận. 15 Người giảng dạy trong các hội đường, và được mọi người tôn vinh.

16 Rồi Đức Giê-su đến Na-da-rét, là nơi Người đã được dưỡng dục. Người vào hội đường như Người vẫn quen làm trong ngày sa-bát, và đứng lên đọc Sách Thánh. 17 Họ trao cho Người cuốn sách ngôn sứ I-sai-a. Người mở ra, gặp đoạn chép rằng : 18 Thần Khí Chúa ngự trên tôi, vì Chúa đã xức dầu tấn phong tôi, để tôi loan báo Tin Mừng cho kẻ nghèo hèn. Người đã sai tôi đi công bố cho kẻ bị giam cầm biết họ được tha, cho người mù biết họ được sáng mắt, trả lại tự do cho người bị áp bức, 19 công bố một năm hồng ân của Chúa.

20 Đức Giê-su cuộn sách lại, trả cho người giúp việc hội đường rồi ngồi xuống. Ai nấy trong hội đường đều chăm chú nhìn Người. 21 Người bắt đầu nói với họ : “Hôm nay đã ứng nghiệm lời Kinh Thánh quý vị vừa nghe.”

 

Posted on

Mâm Ngũ Quả – Nguyễn Gia Việt

Nguyễn Gia Việt

Người Miền Nam mà nói “chưng mâm ngũ quả” nghe kỳ cục!

Một bạn hỏi rằng, “ngũ quả” là cách của Miền Bắc trăm phần trăm, vì chữ “quả”. Bạn nói nếu trúng Nam Kỳ phải kêu là “chưng 5 thứ trái cây”

  1. Người Miền Nam không có “quả”, kêu trái hết.

Ca dao Nam Kỳ thì có câu:

“Đưa em cho tới Đông Hồ

Em trả trái mít, em bù trái thơm.”

Nam Kỳ kêu trái,  Bắc Kỳ kêu “quả”. Người Miền Bắc kêu bưởi, đào, táo, cam, quýt…đều là “quả”hết. Chữ quả là chữ Hán Việt, 果quả là trái cây.

“Đôi ta ăn một quả cau

Cùng mặc áo vá nhuộm nâu một hàng

Bao giờ cho gạo bén sàng

Cho trăng bén gió, cho nàng bén anh.”

Nhưng người Miền Nam lại không kêu quả, mà kêu là “trái”. Chữ “trái” là chữ bổn địa Miền Nam.

“Nghe vẻ nghe ve, nghe vè trái cây

Dây ở trên mây là trái đậu rồng,

Có vợ có chồng là trái đu đủ,

Chặt ra nhiều mủ là trái mít ướt

Hình tựa gà xước, vốn thiệt trái thơm

Cái đầu chơm bơm, thiệt là bắp nấu

Hình thù xâu xấu, trái cà dái dê

Ngứa mà gãi mê là trái mắt mèo

Khoanh tay lo nghèo là trái bần ổi

Sông sâu chẳng lội là trái mãng cầu.”

Người Bắc đọc “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây” thì Nam Kỳ dạy “Ăn trái nhớ kẻ trồng cây.”

Sơn Nam trong “Cá tính của Miền Nam” viết về “Đào mương lên liếp” của Miệt Vườn. Miệt Vườn là văn minh Miền Nam, là nơi trồng nhiều trái cây.

Cây ổi thì cho ra trái ổi và trái bưởi, trái cam, trái nho, trái lựu, trái bòn bon, trái dâu, trái măng cụt, trái cà chua, trái dưa leo, trái nhãn …đều là trái hết

Hãy đọc những câu ca dao của người Nam Kỳ:

“Đói lòng ăn trái ổi non

Nhịn cơm nuôi mẹ cho tròn nghĩa xưa.”

Và:

“Thân em như trái bần trôi

Gió dập sóng nhồi biết tấp vào đâu?”

Nam Kỳ là xứ sở của vườn trái cây, của những vựa trái cây, chành trái cây.

Bài vè “Bậu lỡ thời” so sánh con gái quá lứa như trái cây chín rục:

“Bậu lỡ thời như trái chín cây

Trái chín cây người ta làm mứt

Bậu lỡ thời như giấy trôi sông

Giấy trôi sông không ai thèm ngó.”

Miền Nam có quả, nhưng là “quả phụ” tức đàn bà góa chồng còn kêu là “cô phụ”, “sương phụ”. Ngoài ra còn có “nhơn quả” , “công quả” trong nhà Phật .

Trong thể thao môn túc cầu hay còn kêu là môn “đá banh” , các cầu thủ giành nhau “trái banh”. Người Miền Nam không kêu quả banh.

  1. Chưng trái cây Miền Nam:

Tết thấy nhiều bạn viết “trưng bông”, ”trưng trái cây”.

Nếu bạn là người Nam Kỳ viết “trưng bông” là sai. Người Bắc hay viết “trưng diện” và ‘trưng ngũ quả”.

Nam Kỳ phải là chưng bông và chưng trái cây.

Chưng trái cây xuất xứ từ chữ chưng diện.

Hồ Biểu Chánh viết vầy:

”Còn cô Hai Phục thì cô chưng diện theo cái phẩm “hoa khôi sắc đẹp.”

-Bàn thờ Nam Kỳ mình sao ta?

Nhà Nam Kỳ có cái tủ thờ ở giữa, hai bên mé chái tả hữu là hai bộ ván (bộ ngựa), giữa nhà là cái bàn dài có chừng 10 cái ghế dựa, khách tới nhà thường được gia chủ mời ngủ ở hai bộ ngựa này.

Người Lục Tỉnh chưng trên tủ thờ có bộ tam sự gồm hai chưn đèn, cái đỉnh trầm vuông trái đào, cái lư hương (vùa hương), bên trái là cái bình bông, bên phải là bàn thang chưng trái cây, giữa ngay cái vùa hương là ba chung nước, để cái đèn hột vịt nhỏ xíu hoặc sau này có thêm cây đèn điện màu đỏ để suốt ngày đêm.

Người Miền Nam khác Miền Bắc là chưng trái cây trên cái chò cây cao cao, trên cái chò là dĩa lớn kêu là dĩa bàn thang hay dĩa chưng trái cây.

Người Bắc kêu là “dĩa quả tử”, trên bàn thờ người Bắc chỉ có dĩa trái cây mà không có cái chò.

-Nghệ thuật chưng trái cây Miền Nam:

Nhà giàu, nhà quý tộc:

Trái cây Nam Kỳ mình nhiều không kể hết nên ông bà mình có nghệ thuật chưng trái cây, kêu chính xác là “Chưng nghi ở Nam Kỳ.”

Nam Kỳ mình hồi xưa ở những nhà điền chủ, quý tộc không có chưng trái cây trên bàn thờ bình thường, họ xếp trái cây thành hình tứ linh Long, Lân, Qui, Phụng trên cái dĩa bàn thang lớn.

Đó là chưng nghi, kêu là tạo hình mâm quả.

Đám cưới nhà giàu có mâm chưng nghi, họ sẽ lấy những thứ trái cây như bưởi, khóm, dừa, xoài, nhãn, ớt, đậu đũa, đậu que, cà tím, đậu bắp hòa cùng đinh lăng, nha đam, mạch môn, lưỡi cọp …mà tạo thành hình rồng phụng.

Thí dụ mâm đám cưới tên là mâm “Loan phụng hòa minh” có hình con rồng quấn quít bên con phụng thì ớt hiểm, ớt sừng trâu đỏ chót thành móng rồng, lá thiên tuế kết thành hình đuôi rồng, trái muối đỏ xỏ kẽm xen kẽ với bông vẹt làm đuôi phụng, trái đậu bún làm miệng rồng, đậu bắp làm mặt phụng, vỏ trái cám, trái cóc kèn làm vảy rồng, trái mận làm mắt rồng…

Bàn thờ chưng mâm quả lớn này cũng phải rộng, lớn mới đủ, kết hợp với hai cặp chưn đèn và cái lư hương cũng lớn.

Với trung lưu và bình dân:

Tết nhứt, các gia đình Miền Nam ngày xưa chứng rất nhiều loại trái cây và xếp lên trên dĩa bàn thang. Hồi xưa chưng tuỳ thích, tức là có gì chưng nấy, ba loại cũng được, chục loại cũng xong.

Có nhà chưng hai thứ là bưởi và quýt. Có nhà chưng bưởi và mãng cầu. Có nhà chưng chuối sứ và trái bưởi trên bàn thờ cũng xong.

Thuật ngữ “Mâm ngũ quả” rõ ràng không phải của người Miền Nam xưa.

3.Tại sao Miền Nam lại có “mâm ngũ quả”?

Chữ “quả” chỉ trái không phải của Miền Nam. Người Miền Nam rất tự do không gò bó trong chưng trái cây thì làm sao có “chưng mâm ngũ quả” trong năm thứ?

Trong truyện Hồ Biểu Chánh không thấy dòng nào “mâm ngũ  quả”. Và đương nhiên đọc Trương Vĩnh Ký cũng không thấy nói.

Sao mờ thấy vì dân Lục Tỉnh Nam Kỳ tánh tự do chưng bao nhiêu trái là tuỳ thích, tuỳ hòan cảnh, không bó buộc.

Nhưng đọc Hồ Trường An thấy viết rằng: ”chưng ngũ huê ngũ quả”.

Có thể hiểu, chưng “ngũ quả” có lẽ ảnh hưởng từ người Bắc di cư vào trong Miền Nam. Nhưng từ trước 1975 không ảnh hưởng nhiều lắm trong Miền Nam vì người Miền Nam vẫn có gì chưng nấy.

Người Miền Bắc thích áp đặt này nọ, trong chưng trái cây cũng vậy. Thí dụ trái Phật thủ như bàn tay Đức Phật nhưng chưng thôi, không ăn được.

Con số 5 là tượng trưng cho “ngũ hành ”kim – mộc – thủy – hỏa – thổ” là năm thứ tạo ra thế gian.

Mâm ngũ quả ở Bắc Kỳ phải có chuối và bưởi là không thể thiếu vì nó tượng trưng cho âm-dương. Ngoài  ra còn có thứ không thể thiếu là trái sung hoặc trái mây, rồi thêm trái “quất” (tắc).

Cái chữ “mâm ngũ quả” xuất hiện rầm rộ ở Miền Nam sau 1975 sau khi “giải phóng Miền Nam”, khi mà truyền thông, tuyên truyền là do người Miền Bắc nắm hết.

Trên báo người ta đọc được những bài về “Nghệ thuật trưng ngũ quả Miền Nam”.

Chưng ngũ quả của người Nam Kỳ theo truyền thông thường là : Mãng cầu Xiêm. – Sung. – Dừa. – Đu đủ. – Xoài. ngụ ý “cầu sung túc vừa đủ xài”.

Kinh tế bao cấp, cuộc sống khó khăn, vượt biên, đi kinh tế mới, đánh tư sản đói rách nên làm người ta mơ về bàn thờ ngày Tết kêu là “mâm ngủ quả” kiểu “Cầu Dừa Đủ Xoài Sung” hay “Cầu Vú Dừa Đủ Sung”.

Trái sung là trái vô dụng trong các loại trái cây Miền Nam vì không ăn được. Xóm làng Nam Kỳ sung chín rục đỏ đất không ai dòm. Trước 1975 không ai chưng trên bàn thờ trái sung, chưng cho ông bà quở à? Sau 1975 nghèo quá, đói quá, mơ quá nên bắt chước người Bắc lôi trái sung lên bàn thờ luôn.

Thiệt ra chưng hơn 5 loại hoặc ít hơn 5 loại trái cây cũng được.

  1. Trái chuối trong văn hoá chưng trái cây của người Nam Kỳ. 

Ngày xưa, trước 1975 người Miền Nam chưng trái cây luông tuồng, tự do. Nhà có bụi chuối sứ, chuối cau cứ ra chặt đem chưng lên dĩa bàn thang.

Chuối cúng ở Miền Bắc phải là chuối già lớn trái  và cong vút lên. Còn Nam Kỳ thì không cúng chuối già vì nó giống cái kia. Nam Kỳ chưng chuối sứ và chuối cau thôi.

Ngày thường, đám giỗ, đám cưới Nam Kỳ hồi xưa chưng chuối thoải mái.

Nhưng cũng sau 1975, sau những năm đói khát bao cấp, người Miền Nam bắt đầu “sợ phong long”.

Tết người Nam Kỳ không cúng chuối vì sợ chúi nhủi, chúi lúi.

Dân Miền Nam Tết chưng chuối sẽ bị phản ứng liền, nhứt là những nhà làm ăn, nhà thượng lưu, đó là quy tắc hình thành theo năm tháng.

Ông bà mình từ từ loại chuối ra khỏi cái dĩa bàn thang ngày Tết và đám cưới, chuối chỉ còn trong đám ma, đám giỗ và chưng ngày thường.

Từ trước do ảnh hưởng người Tàu, Tết và đám cưới người Miền Nam cũng kiêng chưng bông trắng. Bông huệ trắng được xem là bông đám ma.

Tết Nam Kỳ kiêng cử từ đó.

Xin khẳng định chữ “kiêng cử”, “kiêng kị” không phải là mê tín dị đoan, phạm trù mê tín dị đoan nó qua cái nghĩa sùng kiểu thần thánh và u mê, đôi khi lạc hậu và có hậu quả, kiêng kị thì chẳng hậu quả chi hết.

“Có thờ có thiêng

Có kiêng có lành”

Ngày Tết người Nam Kỳ kiêng kị chưng bông trắng, mặc đồ đen. Nếu Tết mặc áo dài trắng mà màu trắng là màu tang tóc và màu đen cũng tốc tang, người Tàu cũng kiêng hai màu này.

Nam Kỳ chưng bông vạn thọ và bông mai, bông cúc vàng, mặc áo dài xanh, vàng, đỏ, xanh đậm và có hoa văn.

Cái đỏ lòm đáng yêu của người Nam Kỳ ngày Tết là dưa hấu, dưa hấu ngon ngọt và đỏ xẻ ra cát mịn nguyên trái, màu đỏ của quê nhà làm người ta yêu thương xứ sở.

Cây chưng ngày Tết, Bắc Kỳ chưng tắc vì nó là cây quất, quất Tết sướng quíu. Tàu thích chưng tắc vì nó vàng vàng tròn tròn giống vàng, rồi 稷子 tắc tử có nghĩa hạt kê là sung túc. Nhưng người Nam Kỳ lại có “Tắc tử” có nghĩa là “Thì chết” trong câu “Phúc thống phục nhân sâm tắc tử”( Đau bụng uống nhân sâm thì chết).

Nhưng Nam Kỳ cũng không quan niệm hết về cây tắc.

Bắc Kỳ kêu cây tắc là cây quất, Trung Kỳ kêu cây tắc là cây quật, vùng Sài Gòn xung quanh tới Mỹ Tho kêu cây tắc, xuống miệt dưới Miền Tây né kêu là cây hạnh.

Nam Kỳ kiêng chưng cam trên bàn thờ vì nó cam phận, chỉ chưng quýt chưng bưởi. Nhưng nghĩ vầy, cam là trái nuôi người bịnh, Tết nhứt thấy trái cam là nghĩ tới cái cảnh lê lết ở bịnh viện nên kiêng nó chăng?

Tết Nam Kỳ có một món nhà nào cũng có, đi chung thịt kho hột vịt, đó là nồi khổ qua nhồi cá thát lát hầm.

Vì sao nó tên khổ qua thì không ai biết, nhưng làm nồi khổ qua xả xui là tâm lý dân Nam Kỳ ta ngày Tết.

Mà ngẫm cũng rất khoa học, ăn đồ Tết rất nóng táo bón -nổi ghèn muốn chết, ăn khổ qua vô cho mát, dù nó có vị đắng nhưng đâu ai nói nó đắng nghét cuộc đời đâu.

Tết Nam Kỳ không ăn vịt, có người nói vịt lẹp bẹp chậm, cũng có thể, nhưng thịt vịt có tính hàn, khó tiêu, có lẽ kiêng bị Tào Tháo rượt chăng?

From: haiphuoc47 & NguyenNThu

 

 

Posted on

PHÂN ĐỊNH TRONG ĐỜI THƯỜNG – PHẦN 2 – Nguyễn Cao Siêu, S.J.

 Nguyễn Cao Siêu, S.J.

TẠI SAO PHẢI PHÂN ĐỊNH ĐỂ TÌM Ý CHÚA?

Làm sao để tìm được chọn lựa tốt nhất là ước mong của mọi người.  Để làm điều đó cần biết phân định (discern, discernment).  Đức Thánh Cha Phanxicô đã muốn đưa thái độ phân định vào lối hành xử của mọi Kitô hữu.  Người trẻ cũng cần tập phân định.  Không phải chỉ phân định trước những chọn lựa lớn như chọn bậc sống (đi tu hay lập gia đình) hay chọn người bạn trăm năm, mà còn phải phân định trước những chọn lựa nho nhỏ hàng ngày.  Phân định trở thành một thói quen tự nhiên làm cho cả cuộc sống được thống nhất theo một hướng.

Thiên Chúa không giấu ý muốn của Ngài đối với ta, nhưng Ngài vẫn muốn chúng ta phân định để tìm ý Ngài như một cử chỉ khiêm tốn của lòng kính trọng và yêu mến.  Hơn nữa, tìm ý Chúa cũng là hành vi mà chỉ con người có lý trí, ý chí và tự do mới làm được.  Đó là một hành vi nhân linh.  Mỗi người phải tìm ý Chúa cho cuộc đời mình.  Chẳng ai làm thay cho mình được, vì trong từng hoàn cảnh, mỗi người có những câu hỏi rất riêng tư.  Hùng tự hỏi có nên vào chủng viện khi ở nhà chỉ có người mẹ già sống một mình không?  Hương sẽ chọn ai làm chồng, anh Thắng giàu có, đạo đức, nhưng không cùng tôn giáo, còn anh Phúc thì nghèo hơn, ít đạo đức hơn, nhưng cùng tôn giáo và được lòng mẹ của Hương?  Phát được làm trong Ban giám hiệu của một trường quốc tế.  Anh suy nghĩ có nên tiếp tục làm việc ở trường này nữa không vì thấy nó quá chú tâm vào lợi nhuận?  Phát có nên ở lại trường với hy vọng từ từ mình có thể đổi được hướng đi của trường?  Duyên phải giúp cha mẹ nuôi các em.  Cô tìm được một chỗ làm lương cao để nuôi các em, nhưng cô lại không được nghỉ ngày Chúa nhật, ít có giờ đi lễ hay tham gia một nhóm sống đạo.  Duyên có nên tìm một việc khác ít lương hơn nhưng có sự thảnh thơi hơn không?

Tìm ý Chúa không phải là chọn giữa một điều tốt và một điều là tội.  Thánh Inhaxiô Loyola nhắc chúng ta không được phép chọn một điều xấu hay ngược với giáo lý của Hội Thánh (Linh Thao số 170).  Thí dụ không được lấy một người đã lập gia đình và vẫn đang sống với người phối ngẫu; không được ly dị người bạn đời của mình để lấy người khác; không được phá thai…  Tìm ý Chúa là tìm xem Chúa muốn tôi làm điều nào giữa hai (hay nhiều điều) được phép làm.  Giữa hai điều tốt, tôi chọn điều tốt hơn mà tôi biết mình có thể làm được nhờ ơn Chúa.

Ngay cả khi đã biết ý Chúa, chúng ta cũng sẽ phải trả lời nhiều câu hỏi cụ thể hơn.  Thí dụ, bác sĩ Phong mới ra trường, phải suy nghĩ xem Chúa muốn mình phục vụ ở vùng quê hay ở thành phố.  Nếu về vùng quê thì có nhiều cơ hội giúp người nghèo, nhưng đời sống vật chất của mình và sự thăng tiến trong nghề sẽ ra sao?

Một bạn trẻ quyết định đi Mùa Hè Xanh cũng phải phân định để tìm ý Chúa.  Nên đi khi nào?  Địa điểm nào cần sự hiện diện của tôi hơn?  Tôi sẽ làm gì khi đến đó?  Tôi sẽ ở đó bao lâu?  Có câu trả lời chỉ tìm ra được khi đến nơi mình phục vụ.  Ánh sáng của Chúa đến với tôi qua thực tế tôi đang trải nghiệm.  Nếu tôi còn nhiều môn phải thi lại hay tôi còn phải hoàn tất bài luận văn ra trường, thì năm nay tôi có nên đi Mùa Hè Xanh, hay chỉ đi một tuần thôi?

Nói chung, hàng ngày ai cũng phải đối diện với những chọn lựa.  Trước đây, trên đường lên Đà Lạt, có ngôi nhà thờ căng một tấm bảng lớn có ghi câu: Sống là Chọn.  Mà chọn thì phải bỏ.  Bỏ nhiều khi làm tôi thấy mình bị giằng co, xâu xé, tiếc nuối, đau đớn.  Tôi không thể nào chọn mọi sự, vì tôi không thể nào làm hết mọi sự, dù lòng tôi có tốt đến đâu.  Tôi không thể vừa muốn đi tu, vừa muốn tiếp tục nuôi dưỡng mối tình với người ấy.  Tôi không thể lập gia đình với hai người, dù tôi đã có nhiều kỷ niệm với cả hai, dù mỗi người đều có những nét riêng làm tôi ngưỡng mộ.  Chấp nhận chọn là chấp nhận có thể bị tổn thương, ít là lúc đầu.  Không muốn chịu tổn thương thì cũng không chạm đến chọn lựa một cách triệt để.

Thường thường người ta chọn lựa dựa theo cái tôi của mình.  Cái tôi của tôi là trung tâm.  Tôi chọn điều tôi thích.  Tôi chọn điều đem lại cái lợi cho tôi: tiếng tăm, tiền bạc, khoái lạc, quyền lực…  Tôi chọn điều đem lại cái lợi cho đất nước tôi, cho gia đình tôi, cho những người thân của tôi, cho tổ chức hay nhóm của tôi, dù cái lợi ấy gây hại cho nước khác hay người khác.  Khi đọc báo hàng ngày, chúng ta thấy nhiều người đã chọn theo kiểu ấy, vì thế biết bao thảm kịch đã xảy ra khắp nơi trên toàn cầu: chiến tranh, xung đột, giết chóc, bất công, tham nhũng, dối trá, bóc lột, áp bức, kỳ thị, hố sâu giữa người giàu người nghèo…  Mọi nỗi khổ đau của nhân loại đến từ những chọn lựa quy về cái tôi và những gì là của tôi.  Khi cái tôi trở thành tiêu chuẩn để chọn lựa, thì tôi không thể nghĩ đến người khác, không thể tôn trọng quyền lợi của họ.

Như thế để làm một lựa chọn đúng đắn, tôi phải được giải phóng khỏi cái tôi ích kỷ.  Tôi không bị nô lệ cho cái tôi đầy thèm muốn chiếm đoạt của mình.  Dĩ nhiên là tôi phải yêu tôi, nhưng tôi lại không phải là trung tâm để mọi sự, mọi người phải quy hướng vào đó.  Trung tâm của tôi phải ở ngoài tôi, phải ở trên tôi.  Đối với một Kitô hữu, trung tâm của tôi là Thiên Chúa, Đấng Tạo Hóa, nhờ Đấng ấy mà tôi hiện hữu trên đời này.  Mọi chọn lựa của tôi phải quy về Đấng ấy.

Các nhà luân lý nói đến việc mỗi người cần xác định đâu là lựa chọn căn bản của đời mình (fundamental option).  Tôi chọn tôi hay chọn Thiên Chúa?  Tôi chọn tôi hay chọn tha nhân?  Lựa chọn căn bản này sẽ chi phối mọi lựa chọn nhỏ khác của đời tôi.

(Còn tiếp)

Nguyễn Cao Siêu, S.J.

Nguồn: https://dongten.net

From: Langthangchieutim

 

Posted on

Phạm Lan Phương: Bốn ngàn đồng và 500 ngàn đồng

Ba’o Dan Chim Viet

Tác Giả: Đàn Chim Việt

24/01/2025

“Yêu nữ” quỵt tiền và xua em trai, người yêu, bạn ra đánh chết shipper. Ảnh mạng xã hội

Một người shipper đã bị giết ở Hoà Vang khi anh đến đòi lại số tiền mà anh nhận thu hộ khi giao đơn hàng cho cô Trần Thanh Thảo.

Anh để lại một người vợ, một con gái 5 tuổi quỳ lạy ảnh của anh trước quan tài.
Cô Thảo sau khi đã nhận gói hàng gồm nước lau sàn, thảm, khăn ướt, trị giá 375.000 đã không chuyển tiền thu hộ lại cho anh.

Cô đánh giá anh 1 sao và bắt anh đến xin lỗi mình. Công ty chuyển phát hàng của anh Thành “gọi điện cho chị hỏi lý do, gửi lời xin lỗi và đề nghị rút lại đánh giá để anh Thành không bị phạt 500.000 đồng.” (Vnexpress viết).

Nếu giao đơn hàng này suôn sẻ, anh kiếm được 4.000đ tiền công. Để kiếm được 4.000đ cho đơn hàng này, anh Thành đã hai lần bị đẩy vào thế yếu trong một phương thức làm việc hoàn toàn bất công với người lao động tay trắng.

  1. 1. Anh phải thu hộ được tiền từ tay người nhận hàng, nếu không thu được, gần như hàm nghĩa anh sẽ phải đền số tiền này cho bên bán hàng. Anh Thành chỉ là một case trong hàng ngàn shipper chúng ta đã coi trên mạng, khi những người khách bom 20 ly trà sữa hay 10 hộp cơm.

Ở đây bạn có thể tự hỏi: “Ồ sao lại dại dột nhận một công việc mà lợi thế đàm phán không thuộc về mình, mình nắm dao đằng lưỡi như thế?

Shipper – nghề trong ngành kinh tế gig- dành cho những người vốn đã luôn nắm dao đằng lưỡi và chẳng có quyền thoả thuận gì ngoài việc bào sức khoẻ lấy tiền. Đương nhiên (hoặc các cơ quan quản lý lao động xem là đương nhiên), đơn vị tạo ra cái app hay công ty vận tải không cần phải chịu trách nhiệm gì phụ với anh shipper nếu anh bị bom hàng.
Trong nền kinh tế gig thần thánh mà chúng ta vô cùng ca ngợi, những công ty startup hào nhoáng như Grab, Uber, Lyft… đang ngồi trên cổ của người giao hàng vì pháp luật lờ họ đi (như một ưu thế).

  1. Công ty chuyển phát trên sẽ phạt anh Thành 500 ngàn nếu khách hàng đánh giá 1 sao. Lần thứ hai, anh Thành nắm thêm một lưỡi dao.

Giả định người nhận hàng vẫn trả đủ tiền nhưng đ.é.o vui và đánh giá anh một sao, thì dù anh đã hoàn thành nhiệm vụ giao hàng, thu đủ tiền hàng cho bên bán và công ty chuyển phát (nghĩa là hoàn thành nghĩa vụ lao động, bỏ công sức đi làm). Anh kiếm được bốn ngàn. Sau đó anh sẽ bị trừ 500 ngàn vì có người không cuối. Túm lại, hôm đó anh sẽ mất 496 nghìn đồng nếu lỡ đi làm và gặp khách hàng hãm lol.

Tới đây chúng ta đều thấy người shipper đã nắm cả hai lưỡi dao cả hai tay, không có gì bảo vệ họ để họ làm việc lương thiện.

Bạn nghĩ gì nếu mình chỉ kiếm được bốn ngàn đồng và bị phạt 500 ngàn đồng? Bạn có thể mưu sinh không?

Nhưng câu hỏi trên nặng mùi đạo đức quá, thôi bạn không cần hỏi. Giờ mình thử tìm xem luật lao động nói gì.

Theo Điều 127, Bộ luật Lao động 2019 quy định các hành vi bị nghiêm cấm khi xử lý kỷ luật lao động, và trong đó có cấm “Phạt tiền, cắt lương thay việc xử lý kỷ luật lao động.”
Đồng thời Khoản 3, Điều 19, Nghị định số 12/2022/NĐ-CP cũng ghi rõ nếu công ty thuê người lao động “dùng hình thức phạt tiền hoặc cắt lương thay việc xử lý kỷ luật lao động” thì sẽ bị phạt tiền 20 – 40 triệu đồng nếu họ là chủ lao động cá nhân, nếu họ là công ty, thì công ty sử dụng lao động sẽ bị phạt từ 40-80 triệu đồng.

Đến đây, tôi không tìm được bài báo nào nêu tên công ty đã thuê anh Thành là shipper là ai trên hầu hết các trang báo tôi đọc. Nếu bạn biết công ty chuyển phát đó là công ty nào, bạn có thể cho tôi biết không?

Tại sao một bên có tác động vô cùng quan trọng đến sinh mạng của người shipper này (mức phạt khốc liệt, gọi điện thoại dỗ dành chị Thảo bỏ đánh giá 1 sao) lại có thể được phép ẩn nấp và vô danh khi vụ án nghiêm trọng và kinh khủng thế này khiến mọi người bàng hoàng?

Tại sao công ty này không phải trả lời trước dư luận rằng nó lấy quyền gì để phạt anh Thành 500 ngàn đồng nếu anh bị đánh giá 1 sao? Tại sao không một tờ báo nào ghi rõ nơi làm việc của anh Trần Thành là ở đâu? Nhà sử dụng lao động đã làm gì để khiến anh đêm hôm phải quay lại đi đòi công bằng vì bị phạt 500 ngàn.

Công ty chuyển phát đã làm sai luật lao động bằng cách phạt tiền người lao động. Hay nó đã tự “làm đúng” bằng cách gọi tên anh Thành là “cộng tác viên”, tức không phải người lao động, không có hợp đồng, không phải nhân viên, phủi tay cực dễ.

Dù anh Trần Thành đã bỏ mạng khi làm shipper trong cơ chế thưởng phạt vô nhân tính của công ty ship hàng, kết hợp cùng bàn tay giết người của nhóm người nhà chị Thảo, và nước mắt mong muốn người yêu và em trai được tha bổng về ăn Tết của chị Thảo, chúng ta vẫn không hiểu vì sao những công ty chuyển phát “kinh tế gig” đang sử dụng người lao động yếu thế nhất trong xã hội để làm giàu cho chính nó, lại có thể tàn nhẫn đến mức ấy.

Và chúng vẫn được phép núp bóng, vô danh, lẩn đi, khi người lao động bị thương tật trên đường tác nghiệp.

Phải giao bao nhiêu đơn hàng anh Thành (nếu còn sống) mới kiếm được một sao trị giá 500 ngàn của chị Thảo?

Là 125 quốc xe.

Hoặc bỏ mạng.

(Facebook Pham Lan Phuong)

 

Posted on

Tùy Bút những ngày Giáp Tết Ất Tỵ 2025-Khang Duy Nguyen

Khang Duy Nguyen

Trong ký ức của tôi, ngày Tết Nguyên Đán cổ truyền của dân tộc là một lễ hội truyền thống rất thiêng liêng và gần như là một điều gì đó không thể thiếu vắng trong gia đình tôi mỗi độ Xuân về.

Quan niệm về thời gian tuần hoàn thể hiện rõ nhất trong sự quay vòng 4 mùa xuân, hạ, thu, đông. Xuân kỳ diệu trong hoài niệm, mong ngóng, đợi chờ những điều tốt đẹp sẽ đến, những niềm vui “quay trở lại”” thay thế cái cũ, cái buồn, cái không may… Mùa xuân hoa mai khoe sắc thay cho hình ảnh hoa cải cuối mùa đông. Sự quay trở lại ngoạn mục của mùa xuân, làm cho thi ca mang màu tươi trẻ, khi thời tiết, cảnh vật và tâm trạng của thi nhân quyện hòa trong các ca từ chào đón xuân sang.

Con người đến một độ tuổi nào đó thường hay hoài niệm về quá khứ. Có lẽ bởi vì đến lúc trải qua nhiều thăng trầm của cuộc đời, người ta càng biết trân trọng những gì đẹp đẽ khó quên của thời đã qua, nhất là thời thơ ấu. Hoài niệm giúp người ta giữ lại những kỷ niệm in đậm trong tâm khảm, nhất là kỷ niệm về người thân. Những thời khắc quan trọng thường là những lúc hoài niệm về quá khứ lại tràn về trong tâm tưởng…

Đời người, trong tất cả những năm tháng đã qua cũng như những năm tháng của tương lai, Tết bao giờ cũng là một khoảng thời gian thiêng liêng, lắng đọng, mang đến cho mỗi chúng ta thật nhiều xúc cảm. Người thì đến với Tết bằng đoàn tụ sum vầy, người thì đến với Tết bằng lạc quan hy vọng, người thì đến với Tết bởi những khắc khoải nhớ thương… Riêng tôi, Tết mang đến cho tôi hai tâm trạng: Vui niềm vui sum vầy có bố có mẹ và anh chị em bạn bè bên cạnh và cũng mang đến nỗi Buồn khắc khoải nhớ thương ông bà, cô dì đã khuất.

Nhớ đến Tết là đêm giao thừa ấm áp bên bếp lửa hồng canh nồi bánh chưng, bánh tét, chờ tiếng pháo nổ đì đùng; là sáng mùng Một xúng xính quần áo mới, nhận những phong bao lì xì, hít hà hương vị đất trời vào xuân…. Và mỗi lần tết đến, những ký ức tết xưa lại ùa về. Với người Sài Gòn xưa, vào đêm giao thừa, ngoài Lăng Ông Bà Chiểu thì các chùa như Chùa Ông, Chùa Bà… là nơi đông đúc người dân tìm đến cầu may, khấn vái những điều tốt lành cho gia đạo, cầu bình yên cho sơn hà xã tắc. Vì gia đình bên Nội của tôi theo Đạo Thờ Ông Bà do đó ngày nhỏ, đêm giao thừa năm nào cả nhà đều đến Đền Đức Thánh Trần _ vị anh hùng dân tộc (Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn) trên đường Hiền Vương (VTS) để cầu cho gia đình và người thân trong gia đình. Lớn lên chút nữa, anh em chúng tôi theo Đạo Công Giáo là nhất định phải đi tham dự Thánh lễ giao thừa tại nhà thờ Tân Định và cả ba ngày Tết để cùng nhau Tạ ơn Thiên Chúa và cầu nguyện bình an cho gia đình và bạn bè thân yêu. Truyền thống tốt đẹp này gia đình anh em chúng tôi vẫn duy trì cho đến hiện nay mặc dù sống ở hải ngoại hơn 35 năm nhưng vẫn chưa bao giờ quên ba ngày lễ Tết _ Mùng Một: Tạ ơn Thiên Chúa, Mùng Hai: cầu cho cha mẹ và ông bà tổ tiên, Mùng Ba: cầu nguyện cho công ăn việc làm.

Tết không nhắc đến ẩm thực là một thiếu sót lớn. Tết về không thể thiếu vị chua chua, ngọt ngọt, giòn giòn của dưa món và củ kiệu, những món ăn đặc trưng mang hương vị truyền thống, góp phần làm nên mâm cơm ngày Tết thêm trọn vẹn như Bánh Chưng, giò thủ, Thịt đông, canh măng, canh bóng, bún mộc, miến gà, thịt gà luộc với muối tiêu chanh và món chè kho mà bà nội tôi thường nấu…. là những món ăn quen thuộc, đặc trưng của miền bắc Việt Nam trong những ngày Tết. Những món ăn ngày Tết của Miền Trung thì phải nhắc đến món bánh Tét, Tôm chua, giò bò, Nem chua và cuối cùng là Tré: Tré vừa là món ăn quen thuộc hàng ngày vừa là món ngon ngày Tết được nhiều người yêu thích. Tré chế biến từ những nguyên liệu chính như bì heo, thịt heo, dầu trộn cùng với gia vị đặc trưng. Miền Nam thì có Bánh Tét, Nem chua, Thịt kho tàu nước dừa với trứng, dưa giá, củ kiệu với tôm khô, canh khổ qua. Tất cả các món ăn ngày Tết, tôi nghĩ củ kiệu không chỉ là một món ăn quen thuộc trên mâm cơm gia đình mà còn là một nét ẩm thực truyền thống không thể thiếu vào dịp Tết của người dân Việt Nam. Dưa Món và Củ kiệu muối chua ngọt có hương vị chua thanh, ngọt dịu đặc trưng. Đây là một món ăn kèm hoàn hảo với các món mặn như bánh chưng, bánh tét, tôm khô. Vị chua ngọt thanh tao của dưa món và củ kiệu còn tượng trưng cho cuộc sống đủ đầy, khỏe mạnh. Chính vì thế mà dưa món và củ kiệu đã trở thành món ăn không thể thiếu trên mâm cơm ngày Tết, với niềm hy vọng và mong ước một năm mới an lành, thịnh vượng. Tôi nhớ khi còn ở quê nhà, những ngày đầu tháng Giêng, Bà nội và mẹ của tôi phải chuẩn bị dưa món, củ kiệu ngâm và nhất là phơi củ cải trắng ngoài sân dưới ánh nắng chói chang để kịp ủ ướp để cả nhà sẽ dùng trong ba ngày Tết.

Về trái cây ngày Tết, Trái Dưa Hấu là một loại trái cây không thể thiếu trong ba ngày Tết…. còn biết bao nhiêu trái cây khác cũng không kém phần quan trọng nhưng không thể không nhắc đến người miền Nam nói chung luôn chuộng các loại trái cây mà âm của nó đọc lên là “cầu vừa đủ xài”_ phiên âm theo 4 loại trái cây tiêu biểu trên bàn thờ tổ tiên (Mẵng Cầu, Dừa, Đu Đủ và Trái Xoài). Thậm chí có nhà còn loại bỏ luôn cả trái sung, trái tắc dù nó chẳng tội tình gì cũng chỉ vì khi đọc lên gợi nhớ đến… xung khắc, xung đột hoặc tắc tị, bế tắc. Riêng gia đình tôi không có theo truyền thống này…. bản thân tôi nếu có thì phải là: “Cầu Dừa Đủ Xài Liếp Ba Ga” (Cầu Dừa Đủ Xài hết cỡ).

Ngoài bánh chưng xanh, câu đối đỏ, cành mai vàng thì mứt Tết cũng là một món không thể thiếu trong ngày tết cổ truyền Việt Nam. Các loại Mứt….Mứt Mãng Cầu, Mứt Bí, Bí Tăm, Mứt Chùm Ruột, Mứt Dừa, Mứt Hạt Sen, Mứt vỏ trái Bưởi, Mứt Cà rốt, Mứt Gừng, Mứt Me, Mứt trái thơm, Mứt Khoai Lang, Trái Hồng khô, Chuối Khô và sau cùng là Thèo lèo cứt chuột hay còn được gọi là kẹo đậu phộng mè đen, đây cũng là một trong những món ăn vặt thường xuất hiện trên mâm bánh mứt ngày Tết của hầu hết mọi gia đình. Dẫu rằng với tuổi này, phải kiêng cữ đủ thứ nhất là những loại có chất Đường nhưng “tín đồ hảo ngọt” như tôi cũng không quên nhâm nhi Mứt Hạt Sen Bảo Hiên Rồng Vàng với tách trà thơm nồng trong những ngày Tết.

Ngày Tết từ xưa tới nay không thể thiếu hoa. Mai Vàng rực rỡ tươi sáng của Miền Nam và Cành Đào e ấp những nụ nhú ra với sự lịch lãm và quý phái của Miền Bắc mà gần như nhà nào cũng phải mua về để chưng trong phòng khách của ba ngày Tết. Vì tôi sinh trưởng tại Sài Gòn nên gần như năm nào Bố Mẹ tôi hay dẫn cả nhà đi chợ hoa Nguyễn Huệ và những năm cuối khi gia đình còn ở Việt Nam là Hội Hoa Xuân tại công viên Tao Đàn ngay nhà ông ngoại của tôi. Những nhà vườn ở Gò Vấp, Hóc Môn, Thủ Đức… và từ các nhà vườn từ các tỉnh miền Tây cũng có mặt cung cấp hoa kiểng đa dạng đủ màu sắc rực rỡ, bắt mắt. Các cây kiểng như Cây Quất (tắc), Cành Mai, Cành Đào, Nụ Tầm Xuân, Hoa Thủy Tiên, Hoa Mặt Trời, Thược Dược, Hoa Mồng Gà, Hoa Lan, Hoa Vạn Thọ, Cúc Đại Đóa, Mãn Đình Hồng, Hoa Sống Đời và cả những chậu Ớt xanh đỏ đủ màu sắc… luôn hấp dẫn khách thưởng xuân vui Tết. Dọc bến Bình Đông vào những ngày cuối năm, nay vẫn còn hình ảnh tấp nập tàu bè bán hoa như đã từng có từ ngày xửa ngày xưa. Những năm sau này thì nghe nói chợ hoa được bày bán ở ngay tiền sảnh công viên Lê Văn Tám (nghĩa trang Mạc Đĩnh Chi cũ)… Rồi một trong những dấu ấn khiến người Sài Gòn xưa yêu thích, tha hồ ngắm hoa ngày Tết vẫn là du xuân ở đường Nguyễn Huệ mà nay đã trở thành đường hoa truyền thống hằng năm. Truyền thống chưng hoa trong 3 ngày Tết này vẫn mãi theo trong gia đình tôi đến tận hôm nay.

Một trong những nét đẹp trong văn hóa Tết Sài Gòn trước 1975 cho đến hiện nay còn là báo xuân. Hình thức in đẹp hơn, số trang nhiều hơn, có báo còn in tặng kèm ảnh nghệ sĩ, diễn viên mà công chúng ái mộ như quà chúc Tết. Đặc biệt là báo nào cũng xuất hiện mục Sớ Táo Quân nhằm trình bày về những chuyện quan trọng trong năm qua một cách khôi hài và tinh tế.

Những ngày giáp Tết, âm thanh của những bài hát mừng Xuân mới luôn vang lên trên khắp mọi nhà với những bài hát xưa và nay đã đi vào tâm khảm của biết bao nhiêu người Việt sống khắp nơi trên thế giới. Nhiều nhạc sỹ đã thi vị tình yêu quê hương đất nước qua các bài hát Xuân cả vài thế kỷ xuyên suốt hành trình của dân tộc. Nhạc xuân ngày tết, mỗi thời kỳ có phong cách khác biệt, nhưng tất cả đều có cái hay, nét chấm phá độc đáo, mới lạ, làm phong phú đóng góp một gia sản nhạc phẩm trong nền âm nhạc nước nhà. Người nghe cũng tùy chọn cho mình dòng nhạc, bài hát mà mình yêu thích. Để rồi, khi chào đón một mùa xuân mới, các khúc hát về xuân lại vang lên, đưa nhiều người trở lại với những hoài niệm dấu yêu hay thúc đẩy nguồn năng lượng mới, để thêm yêu những mùa xuân tươi đẹp…Riêng tôi nhạc Xuân xưa vẫn là gu nghe nhạc của riêng mình. Mặc kệ có ai nói sao toàn nghe nhạc xưa, nhưng với tôi nghe nhạc là mình sống lại với kỷ niệm, với ký ức xưa. Lời ca của những bài hát Xuân xưa nó hay và thi vị bóng bẩy làm sao. Âm nhạc mang ta trở về với quá khứ vàng son một thuở mà không thể nào có thể quên được. Một mùa xuân mới lại đang tới, sắc xuân đã rực rỡ trên những phố phường, cây cỏ dang cành lá quấn quít với gió xuân, lòng người tràn ngập niềm vui sướng trong sự thanh bình. Chợt lắng lại bên chén rượu ấm, trà ngon, bồi hồi nghe những khúc ca mùa xuân rộn rã để thấy tâm hồn được bay bổng vào cõi chân – thiện – mỹ, để thấy lòng đầy viên mãn cùng mùa xuân trẻ mãi không già, để những điệu tứ mùa xuân lại có đất đâm chồi nảy lộc, mang đến cho đời những khúc ca vui.

Nhắc đến nhạc xuân, tôi xin được nhắc tới nhạc sỹ Hoài Bắc Phạm Đình Chương, người nhạc sỹ đã sáng tác bài hát ca ngợi Mùa Xuân bất hủ nhất mỗi độ xuân về “Ly Rượu Mừng”. Bài hát đã để lại dấu ấn khá đậm trong âm nhạc những năm 60, 70 của thế kỷ trước: “Ngày xuân nâng chén ta chúc nơi nơi, mừng anh nông phu vui lúa thơm hơi, người thương gia lợi tức, người nông dân ấm no, thoát ly đời gian lao nghèo khó…”. Nét nhạc phơi phới hân hoan, dễ nghe dễ hát, lời ca lại mang nội dung thích hợp với mọi tầng lớp thính giả, vì thế mà Ly rượu mừng từng thịnh hành đến nỗi với nhiều người thời đó, đêm giao thừa có thể không cần nghe tiếng pháo nổ nhưng không thể không nghe âm hưởng của khúc xuân ca này.

Những trò chơi dân gian trong những ngày Tết mang lại niềm vui và có từ rất lâu đời mang tính giải trí mà các tiền nhân đã để lại trong văn hóa Việt Nam suốt bao thế hệ trải dài khắp ba miền đất nước. Phải kể đến là chơi Bài, Bầu Cua Cá Cọp, đánh bài Tổ Tôm, Mạc Chược, Đánh Chắn, Bài Tam Cúc và bài Tứ Sắc là những trò chơi tiêu biểu của dịp đầu Xuân. Ngoài ra lễ hội còn có kéo co, đấu vật là những môn thể thao thường được diễn ra trong những ngày Tết cổ truyền của dân tộc.

Khoảng hai mươi ba tháng chạp đưa ông Táo về trời, Tết xem như đã bắt đầu chạm ngõ. Nhà nào cũng tất bật lo chuẩn bị đón Tết. Không khí rộn ràng khắp trong làng, ngoài xóm. Đêm giao thừa là những giây phút rất quý báu, rất thanh bình, rất riêng tư cho mỗi gia đình đoàn tụ sau một năm xuôi ngược mưu sinh, thắt chặt thêm mối dây liên kết gắn bó. Đó là những mảnh ghép trong bức tranh đất nước đón năm mới thái bình, an lạc. Tiếng pháo đêm giao thừa như đánh dấu cột mốc tôn nghiêm, thời khắc chuyển giao giữa cũ và mới, giữa mùa đông giá lạnh và mùa xuân ấm áp, giữa những buồn vui, nhọc nhằn trong năm cũ và những hy vọng tốt đẹp đang chờ đón trong năm mới. Thời khắc lòng người như giao hòa cùng đất trời, cùng thiên nhiên, vừa xao xuyến vừa hoan ca, như thỏa lòng mong đợi sau một năm với bao lo toan vất vả.

Những ngày giáp tết, lòng tôi bỗng nhiên cảm thấy bơ vơ, hụt hẫng. Sự thiếu hụt tình thương của ông, bà như đứa trẻ mồ côi thèm thuồng hơi ấm. Xúc cảm đó ứ đọng trong lòng, dần dần dâng lên cay xè khóe mắt, tràn thành từng giọt tủi thân lăn dài trên gò má. Lớn lên, đi xa, ngắm nhìn rất nhiều thành phố, học hỏi được nhiều điều mới mẻ mới nhận ra rằng khung cảnh đẹp nhất có lẽ là trước hiên nhà ông bà, bình yên nhất có lẽ là màn sương đêm còn khẽ đọng lại giỏ thành từng giọt trên phiếm lá xanh ngoài vườn. Người ta thường nói trưởng thành là một hành trình đơn độc mà tự thân mỗi người phải trải qua nhưng có lẽ người ta cũng quên mất một điều rằng hành trình ấy sẽ rực rỡ biết bao khi có những người thương yêu ta luôn kề cạnh.

Không biết những người xa quê vào những ngày giáp tết thường có xúc cảm gì, lòng có mong ngóng, háo hức để trở về nơi thân thuộc khi xưa. Nhưng với riêng bản thân tôi, mỗi khi nhận được một dòng tin nhắn của bạn bè hoặc cuộc gọi của người thân phương xa với lời chúc Tết đầu năm mới, nỗi niềm hân hoan, mong ngóng cứ kéo dài suốt cả những ngày giáp tết. Tết có bao giờ cũ không? hẳn nhiên là không rồi nhưng dư vị tết có nhạt màu theo thời gian không? thì chắc hẳn là mỗi người phải tự hỏi chính mình. Câu trả lời rõ ràng nhất có lẽ nằm sâu trong trái tim mỗi người. Tết chưa bao giờ nhạt đi chỉ là ta không còn giữ được sự háo hức như khi còn bé thơ nữa.

Tùy Bút những ngày Giáp Tết Ất Tỵ 2025

Nguyễn Duy Khang