Category: SƯU TẦM

Người Ăn Thì Còn… 

– Sông Hương –

Năm đó cả miền Nam đói meo sau lần đổi tiền kinh thiên động địa. Qua một đêm toàn dân thức dậy thấy mình trắng tay. Nhà nhà cầm cự bằng cách ôm đồ ra chợ trời, khi cần đong gạo thì giá nào cũng bán. Gần Tết. Nghĩ tới bầy con, làm sao để may cho mỗi đứa một bộ đồ mới. Nghĩ tới Tết nhất với mâm cúng gia tiên. Ít ra cũng phải có cái bánh chưng, đòn bánh tét, hủ dưa hành củ kiệu, chút ít thịt kho với trứng. Nghĩ tới nghĩ lui, bấn cả ruột gan, biết bán cái gì nữa đây cho đủ chi tiêu ba ngày Tết.

Rốt cuộc sau nhiều màn “chà đồ nhôm” thì năm đứa trẻ trong nhà, đứa lớn nhất 13 đứa nhỏ nhất 4 tuổi cũng được tíu tít, rộn ràng bên thau đậu, thau nếp và mấy miếng thịt heo mỡ và da nhiều hơn nạc. Mấy mẹ con “hồ hỡi” xúm nhau rửa lá, đãi đậu, ngâm nếp, rộn ràng xếp xếp, gói gói được 6 cái bánh chưng lớn, 4 đòn bánh tét và 5 cái bánh chưng nhỏ xíu đặc biệt phần mỗi đứa một cái.

Thấy bầy con lăng xăng sung sướng, đứa bé nhất cũng ngoan ngoãn ngồi bên cạnh đưa dây cho mẹ cột bánh, nhìn bàn tay bé xíu, ốm nhom vì không đủ dinh dưỡng, thỉnh thoảng sờ sờ, vuốt ve những cái bánh với đôi mắt sáng trưng thèm thuồng mà lòng đau như cắt. Chỉ mới mấy năm tuyệt đại đa số dân miền Nam đã rơi xuống gần chạm đáy vực thẳm thê thảm đến vậy rồi!!!

Tối đó cơm nước xong bầy trẻ nhất định xin thức để cùng canh nồi bánh. Nhà không có vườn sau, chỉ có sân trước với cây ngọc lan, cây khế ngọt và chỗ đậu của chiếc xe hơi chưa bán được. Hai đứa lớn lăng xăng bên nồi bánh được đào lỗ bắt ông táo dưới gốc ngọc lan, ba đứa nhỏ ngồi xích đu trên thềm nhà chọc ghẹo nhau nói cười như nắc nẻ, cả nhà hân hoan bên nồi bánh cho tới gần nửa đêm thì bầy trẻ bắt đầu ngủ gục. Cả ngày vất vả tới một giờ sáng cha mẹ cũng nhíp mắt. Lửa đang cháy liu riu, cổng đã khóa kỹ, tự nhủ mình chợp mắt một chút cho đỡ mệt rồi ra canh tiếp. Vậy nhưng ngủ quên cũng gần 2 tiếng đồng hồ.

Giật mình choàng dậy nhớ tới nồi bánh, thôi chết không biết lửa củi ra sao rồi. Ra sân thật mừng thấy than vẫn còn hồng dưới bếp dã chiến, vừa quay qua hông nhà lấy thêm củi khi ông xã dở nắp nồi định châm thêm nước thì bỗng nghe “ủa” một tiếng thật to, tiếp theo là tiếng nắp nồi rơi loảng xoảng trên sân xi-măng – Sao vậy bố?- Em coi nè, bánh mất tiêu hết rồi.- Trời đất ơi, thiệt không?- Thiệt, cái nồi trống rỗng.

Nồi bánh, công trình và tâm huyết của cả nhà, có cả 5 chiếc bánh chưng be bé xinh xinh của năm đứa trẻ đã không cánh mà bay. Hai vợ chồng ngồi xẹp xuống hiên, nghĩ tới gương mặt thất vọng của các con mà đau thắt ruột. Phải chi mình đừng vô ý ngủ quên. Phải chi người ta vớt hết bánh lớn, làm ơn làm phước chừa lại 5 cái nhỏ xíu cho bầy con nít. Đã ba mươi rồi, chỉ còn một ngày nữa là Tết, đào đâu ra bánh chưng bánh tét cho con ăn tết. Thời gian đó làm gì có hàng quán bình thường, cái gì cũng hợp tác xã, cũng nhà nước, từ cây kim sợi chỉ, từ cọng rau cho tới củ hành, chút tiêu chút muối nhất nhất đều phải sắp hàng trước cửa hợp tác xã …Cả đời chưa hề tưởng tượng có ngày chỉ vì mất chục cái bánh chưng mà mình phải rơi nước mắt. Cả đời chưa hề nghĩ tấm bánh, miếng ăn, lại trở thành quan trọng nhường ấy. Vậy mà khuya đó, giữa đất Saigon, giữa một xã hội dở tờ giấy nào ra cũng thấy đập vào mắt “độc lập, tự do, hạnh phúc” có người ngồi trước bếp lửa, than vẫn còn hồng, trước cái nồi đen thui trống rỗng mà khóc ngon lành.

Khóc chán. Lửa tàn. Muỗi bắt đầu tấn công. Thì cũng phải thất thểu đứng dậy vào nhà. Cũng may là người ta không lấy luôn cái nồi. Mà cũng đâu phải may mắn gì, người ta không lấy vì nó chỉ là nửa cái thùng phuy nhỏ cắt ra một năm chỉ dùng một lần để nấu bánh. Thôi thì tự an ủi bằng câu nói của người xưa “Người ăn thì còn, con ăn thì hết”, chắc con người ta còn đói hơn con mình … nghĩ thì nghĩ vậy nhưng cả cha lẫn mẹ lại nhìn nhau ngơ ngẩn, sáng ra biết an ủi các con bằng cách nào đây?

Cái Tết năm đó thật là xui hết biết. Mất nồi bánh làm lũ trẻ chưa hết buồn thì sáng mùng ba mới bảnh mắt đã nghe con gái lớn kêu hoảng “Bố mẹ ra coi nè”. Bước ra trước thềm thấy con gái đang chỉ tay vào chiếc xe Ford Taurus từ lâu nay vẫn nằm một chỗ chờ được bán. Thoáng nhìn thấy có gì kỳ kỳ, nhìn kỹ thì ra cái xe bỗng nhiên lùn tịt … 4 bánh xe đã bị gỡ mất tiêu. Kẻ trộm rành nghề chắc tay chân không hề bối rối trong khi chủ nhân của chiếc xe thật tình bối rối không biết giải thích với con trẻ ra sao trước những hành vi “bần cùng sinh đạo tặc” của một xã hội mới mẻ, hết mất mát này đến mất mát kia, với cuộc sống hoàn toàn đảo ngược mà những tâm hồn non trẻ chưa thể nào hiểu được.

Bầy trẻ năm đứa mặt mũi buồn hiu một ngày Tết năm nào bây giờ đã là những trung niên với đời sống vui vẻ thoải mái nhờ bao nhiêu năm được hấp thụ không khí “độc lập, tự do, hạnh phúc” thật sự chứ không chỉ trên những mảnh giấy. Những gương mặt trẻ thơ mếu máo ngày nào bây giờ mỗi lần nhắc lại kỷ niệm cũ ở Saigon không bao giờ quên được “chiếc xe cụt bốn giò” và “nồi bánh chưng không bánh” mùa Tết năm đó. Có khi chúng còn đùa đùa đổ lỗi cho cha mẹ, phải chi bố mẹ cho tụi con thức canh lửa thì mình đã không mất tiêu nồi bánh chưng bánh tét ít thịt nhiều đậu đó rồi!!!

Sông-Hương

From: TU-PHUNG

Hai Năm Tình Lận Đận

 Nguyễn Ngọc Duy Hân

(Đặc San Lâm Viên)

Chắc hẳn thỉnh thoảng bạn cũng đã “ca lẻ” trong phòng tắm (chứ không phải là “ca sỉ” trong phòng trà) với bài hát “Hai năm tình lận đận”. Bài nhạc này Phạm Duy đã phổ từ thơ của thi sĩ Nguyễn Tất Nhiên, trong đó có những câu rất gợi cảm:

Hai năm tình lận đận

hai đứa cùng xanh xao

Hai năm tình lận đận

hai đứa cùng hư hao

Em bây giờ có lẽ

toan tính chuyện lọc lừa

anh bây giờ có lẽ

xin làm người tình thua

chuông nhà thờ đổ mệt

tượng Chúa gầy hơn xưa

hai năm tình lận đận

mình đã già hơn xưa!…

Vâng, những câu thơ này được viết từ năm 1970 tức là hơn 50 năm rồi, mà lại vẫn đúng với tâm trạng của tôi bây giờ trong mùa đại dịch Covid. Sau 2 năm dài với bao chuyện lọc lừa, lận đận, nhà thờ chùa chiền bị đóng cửa, mất mát người thân, ai cũng đã già hơn xưa rất nhiều dù chỉ mới 2 năm.

Tình lận đận mà tôi muốn nói ở đây không phải là tình yêu nam nữ, mà là tình người, tình quê hương, tình cảm xã hội, mà sao cũng đã phải gặp đủ thứ khó khăn lận đận.

Cuối năm mạt Chạp, tôi xin viết lại đôi chút kinh nghiệm trong khoảng thời gian “dịch vật” này, mong rằng bạn sẽ đồng cảm trong một vài chi tiết, cũng như hy vọng mình có thể bớt tiêu cực hơn dù có khi phải cười ra nước mắt.

Đúng thế, từ cuối năm 2019 khi cơn đại dịch xuất phát từ Vũ Hán lan tỏa, thì cả thế giới điêu đứng, lận đận trong suốt hai năm dài mà còn chưa biết khi nào chấm dứt. Sau nhiều lần “lockdown” đóng cửa, người dân đã quá khổ sở, mỏi mệt nên tôi xin gọi đó là cơn lốc đau. Cơn lốc khủng khiếp này đã thổi mạnh làm đau đớn cả địa cầu. Tính tới giữa tháng 1 năm 2022, số người lây nhiễm vi trùng Covid trên thế giới đã lên tới 305 triệu người, số người chết vào khoảng 5 triệu rưởi, cũng may số người đã chích ngừa lên tới gần 5 tỷ, khoảng 60% dân số khắp nơi.

Khởi đầu chuyện 2 năm dài lận đận thì phải nhắc lại việc bắt đầu phải đeo khẩu trang. Lúc đầu năm 2019, nhiều tranh cãi, thậm chí đánh nhau, bắn nhau đã xảy ra cũng vì việc ép buộc phải đeo cái mặt nạ này, chưa kể tới việc khan hiếm khẩu trang trong thời gian đó. Để làm gương, người ta cho các bức tượng thật to, thật nổi tiếng trên thế giới cũng đeo khẩu trang. Mới đây vào Noel 2021, một nhà thờ ở Việt Nam cũng cho ba ông vua Phương Đông và Chúa Hài Đồng tức là baby Jesus đeo mặt nạ, cũng gây nhiều tranh cãi. Thú thật thời gian đầu khi thấy các tu sĩ Công Giáo, Phật Giáo đeo khẩu trang khi mặc lễ phục, tôi thấy rất lạ, rất khó chấp nhận nhưng riết rồi cũng quen. Bây giờ khi ra đường mà không có miếng vải che mặt này, lại thấy trống trải chi đâu. Nhưng tính ra che mặt cũng có cái lợi, vì không ai biết mình xấu hay đẹp, khỏi phải tốn giờ tốn tiền mua mỹ phẩm trang điểm, giảm bớt hít thở phải bụi bậm ô nhiễm. Chỉ có cái hơi lẫn lộn, nhìn người nọ xọ ra người kia. Nghe nói có ông chồng vô ý đã chở bà khác về nhà thay vì vợ mình, không biết có thật không!?

Thời Covid mới bắt đầu lây lan, người ta còn dành nhau mua các nhu yếu phẩm, đặc biệt giấy dùng khi đi cầu là món hàng khan hiếm đã xuất hiện nhiều trên các trang mạng xã hội, báo chí lúc đó. Các đôi bông tai, nữ trang hình cuộn giấy vệ sinh cũng được chế tạo đánh dấu một sự kiện chưa từng có trước nay. Điều này đã làm mình suy nghĩ lại. Nhiều vật dụng, tiện nghi mình có và dùng hằng ngày nhưng vì bận rộn đã không thấy tầm quan trọng cho tới khi nó trở thành khan hiếm. Một thí dụ khác là hơi thở. Hằng phút hằng giây mình đã thở và sống, cho tới khi mình hay người thân nhiễm Covid, hấp hối khó thở thì mới thấy khi được thở bình thường là quý giá cỡ nào. Lúc bị cấm cửa trong nhà, nhất là trong thời gian hoàn toàn không thể ra đường như ở bên Tàu, bên Việt Nam, lúc đó mới thấy quý hơn những giờ khắc được sum họp, đi thăm nhau, cùng nhau ăn uống, xem văn nghệ, sinh hoạt thể thao, cộng đồng…Tin tức cũng đã loan truyền việc bên Tàu trừng phạt người dân vi phạm luật dám ra đường đi chợ, bằng cách bắt họ đeo tấm hình của mình to tướng trước ngực, đi vòng quanh thành phố để bêu xấu. Tục “gọt đầu bôi vôi” ngày xưa mà nay vẫn còn bị áp dụng tại xứ Tàu, nghe thấy mà rầu.

Tiếp theo phải nhắc tới chuyện chích ngừa. Mới đầu người ta ước ao mau có thuốc chủng để bớt chết vì dịch, nhưng khi có thuốc rồi thì một số suy nghĩ trái chiều đã xảy ra. Nhiều nước nếu không có giấy chứng nhận chích ngừa sẽ không được đi du lịch, thậm chí không được đi ra chợ, đi tới nơi công cộng. Nhưng ngược lại nhiều người lại không tin vào thuốc, sợ vaccine có các phản ứng phụ, thí dụ bị ảnh hưởng không thể sanh con, nên đã biểu tình chống vaccine, thậm chí bỏ xứ, bỏ việc đi Mexico hay các nước không bắt buộc phải chủng ngừa để sinh sống. Chính phủ các nơi phải “dụ” người dân đi chích bằng các giải thưởng, nào là trúng xổ số nhiều tiền, nào là trúng súng săn, được uống bia miễn phí hay các món quà nhỏ. Vui nhất là được xem vũ sexy miễn phí ở Las Vegas nếu tới đó tiêm chủng. Nghe nói nhiều ông đã hăng hái tham gia chương trình này, thật là bất công vì không có vũ nam sexy cho các bà! Tại tiểu bang West Virginia, Hoa Kỳ, người ta làm bảng quảng cáo rằng không chích ngừa cũng được trúng số luôn, nhưng lô trúng là cái chết, tức là trúng được tiếng gọi của Tử Thần. Quả là chuyện dài chích ngừa, đi đâu cũng nghe người ta hỏi nhau, chích chưa, chích thuốc gì, có bị hành không. Để khuyến khích người dân chích ngừa, một nhiếp ảnh gia đã chụp được hình đàn cừu sắp hàng thành hình cái ống chích và kim chích, nhìn cũng rất đặc biệt, muốn “train” đàn cừu này đứng sắp thành hàng như thế không dễ đâu.

Quan trọng hơn cả là nền kinh tế đã bị ảnh hưởng nặng nề. Có thực mới vực được đạo, dù chánh phủ các nước đã cố gắng hỗ trợ, giúp tiền để người dân sống tạm qua ngày, nhưng số nhà hàng, cơ sở thương mại phải đóng cửa tạm hoặc đóng cửa luôn lên rất cao, làm biết bao người bị khốn đốn. Thương hiệu Victoria’s Secret tuyên bố phá sản, Zara đóng cửa 1200 cửa hàng, La Chapelle rút xuống chỉ còn hơn 4000 cửa hàng, Chanel, Hermes, Patek Philippe, Rolex ngừng sản xuất. Nike và rất nhiều công ty phải sa thải nhân viên liên tục. Người sáng lập dịch vụ thuê nhà AirBnb nói rằng vì đại dịch, 12 năm nỗ lực của họ đã bị phá hủy trong 6 tuần. Ngay cả hệ thống Cà-phê Starbucks cũng đóng cửa vĩnh viễn hơn 400 cửa hàng. Biết bao người có cửa tiệm khóc dở, người tiêu thụ cũng gặp bao khó khăn.

Riêng ngành du lịch thì thê thảm, lận đận hơn hết. Hồi xưa du lịch thì sang, bây giờ du lịch cả làng cách ly. Báo chí đã đăng tin 30 ngàn người đi chơi Disney Land ở Thượng Hải đã bị đóng cửa xét Covid rất lâu rồi mới được về nhà. Các hãng máy bay, xe taxi và Uber, khách sạn, nhà hàng và các dịch vụ liên hệ đói meo. Khi cơn dịch bớt hoành hành thì chính phủ cho đi tới đi lui trở lại, ngành du lịch tạm thời tái hoạt động, nhưng thủ tục khám xét chích ngừa vừa rắc rối vừa hao tốn nhiều tiền, làm nhụt chí khách đi chơi, đi thăm viếng gia đình. Tiếp theo vì thiếu nhân viên, thiếu xăng dầu nên nhiều chuyến bay bị đình trệ hoặc hủy bỏ hẳn, khiến việc đi chơi đã trở thành “flymare”, lấy từ chữ “nightmare” tức là cơn ác mộng mà ra. Có khi chuyến bay đầy đủ xăng dầu, có phi công, đông đủ hành khách nhưng không cất cánh được chỉ vì thiếu người đẩy xe đem thức ăn lên máy bay. Nhiều con chip nhỏ, nhiều việc rất nhỏ nhưng vì bị trở ngại nên việc sản xuất bị đình trệ, khó khăn, làm giá thành tăng cao nhiều lần. Cũng có lúc khoai tây, nông sản, thịt cá phải đem bỏ bãi rác vì ảnh hưởng dây chuyền của Covid, thật là một giai đoạn đầy cam go, lận đận.

Số người mất việc tại các nước kể cả Việt Nam cũng lên cao kỷ lục. Mới đầu là bị đóng cửa không được đi làm, nhưng sau khi ở nhà một thời gian thì lại đâm ra ươn lười, mệt mỏi không muốn đi làm nữa. Chưa kể rất nhiều người phải từ chức, mất việc một cách lãng xẹt. Chẳng hạn ông bộ trưởng bộ y tế nước Anh chỉ vì một cái hôn mà phải mất chức. Ông ôm hôn cô bạn gái ở nơi công cộng không theo luật gián cách xã hội nên bị phản đối. Còn rất nhiều nhân vật chính phủ, chính trị gia bị “in trouble” vì đi du lịch trong khi dân bị cấm cửa, nói một đàng làm một nẻo không làm gương “người tốt, việc tốt” cho dân nên bị ép phải từ chức.

Tại Việt Nam thì kinh khủng hơn, mới đầu nhà cầm quyền Cộng Sản rất tự hào đã chống dịch như chống giặc, nhưng rồi cuối cùng vẫn bị “dính”. Khoảng 1 triệu rưởi dân lao động đã phải rời thành phố, đặc biệt là Saigon để về quê tránh dịch, tạo thành một cuộc di tản to lớn. Dân chúng về quê để có gì ăn đó, tìm cách sinh nhai vì ở thành phố mà không được ra đường đi làm, suốt ngày trong bốn bức tường chật hẹp thì làm sao sống. Việc thử nghiệm, cách ly người nghi ngờ bị Covid đã bị thực hiện cách thiếu khoa học, quan niệm sai lầm nên người dân vô cùng khổ sở. Hình ảnh người phụ nữ bị xe cần cẩu “cẩu” đi đem bỏ ở khu vực cách ly ô hợp, dơ dáy là hình ảnh xấu không tin được, nhưng đã xảy ra ở nước Việt Nam Xã hội chủ nghĩa.

Sau khi mất hàng triệu mạng sống vì Covid, thiệt hại về tiền bạc, kinh tế, thì phải kể tới những hao tổn tinh thần to lớn chưa từng xảy ra trước giờ. Do nằm nhà lâu ngày bị tù túng ảnh hưởng tinh thần, nhiều người đã trở nên nóng nảy, thậm chí dễ dàng rút súng rồi gây ra nhiều tai nạn, chết chóc. Một người khi ra Starbucks mua bánh mì bagel ăn sáng, chỉ vì cái bánh không có cream cheese mà ông đã rút súng ra hăm dọa cô gái bán hàng. Ở Hy Lạp, một linh mục Chính Thống giáo đã tạt acid vào 7 vị giám mục khác. Rất nhiều chuyện hăm dọa, kiện tụng, đánh đấm xảy ra vì “stress” quá không chịu nổi các áp lực, khó khăn, sợ hãi trong cuộc sống. Vợ chồng thì gây lộn ì sèo vì ở nhà cả ngày, nhìn thấy nhau bèo nhèo phát chán! Có người còn đưa ra “thuyết âm mưu”, cho rằng vì thuốc chích ngừa làm ảnh hưởng nên người ta mới mau quên, mau nổi nóng. Riêng “sự cố” lên cân mùa Covid thì không biết bao nhiêu là chuyện tiếu lâm đã được lan truyền.

Quả là rảnh rỗi sinh nông nỗi, cấm cung ở nhà có nhiều giờ dư nếu không suốt ngày nấu ăn rồi nằm dài xem phim bộ, thì làm cái gì cho hết ngày. Các trung tâm tập thể dục lại bị đóng cửa nên tha hồ mà lên ký. Quả thế, mùa Covid các bà không làm vương phi, quý phi mà lại làm thùng phi mới chết chứ. Thương hiệu Victoria Secret chuyên bán quần áo lót cho phụ nữ bị ế ẩm, phải thay đổi người mẫu. Thay vì thon đẹp sexy, vào thời Covid hãng phải thay quảng cáo bằng hình ảnh người mập cũng có thể mặc loại quần áo lót của họ như các người mẫu! Bản thân tôi cũng bị lên cân khá khá, nghĩ cũng sợ nhưng xem hình thấy Bill Gate, nhiều tài tử ca sĩ nổi tiếng cũng tròn trịa hẳn ra, đành phải an ủi là phải theo thuở theo thì, không cần đi ngược lại thời đại, người ta sao mình vậy!

Cũng có người nói đùa sẽ mướn luật sư “sue” chánh phủ vì họ không cho đi gym tập thể dục, làm mình mập ra yếu đi nên bắt họ phải bồi thường. Cũng xin mở ngoặc là mùa Covid, các luật sư đã giàu to vì có nhiều job hơn bao giờ hết. Không biết bao nhiêu vụ bất đồng, kiện tụng đã xảy ra, bên nào cũng có lý, bên nào có tiền mướn luật sư thì bên đó có nhiều cơ hội thắng hơn. Bạn bè cũng trêu chọc sau khi lận đận 2 năm với Covid, đã đạt được danh hiệu “Da trắng tóc dài”. Bốn chữ này khi xưa ông bà ta dùng để diễn tả người khá giả, không bị chân lấm tay bùn, không phải cắt tóc ngắn để làm ruộng, bây giờ cấm cung ở trong nhà riết ai nấy da trắng bệch, tiệm bị cấm mở cửa không đi cắt tóc được thì tóc không dài sao được. Nhiều đám tang, đám cưới bị giới hạn số người tham dự nên vắng hoe. Năm ngoái chúng tôi đi lễ đám cưới con người bạn tại nhà thờ, khi ấy được tối đa 60 người dự, vị linh mục vui vẻ cho biết đây là đám cưới lớn nhất trong năm.

Sau những lận đận vì Covid, tôi cũng xin nhắc sơ qua vài sự kiện được cho là “nổi cộm” xảy ra trong năm vừa qua.

Điều đầu tiên được cho là khủng hoảng ở Mỹ khi 1,7 triệu người đã nhập cư bất hợp pháp vào xứ Cờ Hoa này. Người ta than phiền nước Mỹ ngày nay xuống cấp, chính trị rối beng, đời sống khó khăn nhưng nó vẫn là thiên đường và nhiều người tứ xứ muốn được vào sinh sống, dù là làm chui lấy tiền mặt không bảo hiểm, không giấy tờ hợp lệ. Tiếp tới là thống kê của những vấn đề an ninh quốc gia bị vi phạm, số lượng ma tuý khổng lồ bị đưa vào nước Mỹ bán chợ đen và các tội phạm, đặc biệt các vụ bắn nhau hằng loạt do sự dễ dãi quá đáng của việc cho phép mua súng. Số cảnh sát thiệt mạng khi làm nhiệm vụ trong năm 2021 cao kỷ lục, đám tang của họ thua xa đám tang của George Floyd – một người từng có nhiều thành tích bất hảo đối với pháp luật Hoa Kỳ và bị ông cảnh sát da trắng chấn cổ đến chết. Cùng thời gian này, nhiều nhà thờ bị đốt cháy, các bức tượng, di tích lịch sử bị đập phá. “Asian Hate” tức hiện tượng người châu Á da vàng mũi tẹt bị ghét, bị đuổi về Tàu cũng xảy ra thường xuyên hơn, người Việt cũng bị vạ lây, không lẽ ra đường phải đeo bảng “Tôi không phải người Tàu!”

Chuyện được báo chí cho là đặc biệt xảy ra trong năm là vụ nổi loạn tại Điện Capitol, Hoa Kỳ vào ngày 6 tháng Giêng 2021. Hiện vấn đề này cũng còn phải điều tra, nhiều vụ lùm xùm ý kiến trái ngược nhau. Gia đình tranh cãi, mất vui vì kẻ bênh Biden, người bênh Trump.

Vào 24 tháng 3, một trong những tàu container lớn nhất thế giới với trọng tải hơn 200,000 tấn đã mắc cạn ở kênh đào Suez, bịt kín tuyến hàng hải quan trọng bậc nhất thế giới, khiến mọi hoạt động bị đình trệ trong gần một tuần, gây thiệt hại rất nhiều.

Kế tới là việc sét đánh từ trời xuống trong lúc người dân Bắc Kinh đang chứng kiến màn trình diễn ánh sáng vào tháng 6, 2021, khi Trung Cộng mừng lễ 100 năm thành lập Đảng. Trung Cộng cũng hứng chịu nhiều thiên tai bão lụt như trận lũ rất lớn Hà Nam. Nhiều người cho rằng do chính quyền Trung Cộng quá ác nên uất khí tuôn ra quá nhiều đã chạm tới Trời, nên ông Trời phải trừng phạt.

Việc căn nhà 12 tầng ở Surfside, Florida (Mỹ) bị sập khiến gần 100 người thiệt mạng vào ngày 24/6/2021 cũng được cho là chuyện đáng chú ý trong năm.

Cuộc đảo chánh tại Miến Điện, Thế Vận Hội tại Tokyo, cuộc chiến tại Afghanistan chấm dứt cũng được truyền thông nhắc tới như những sự kiện quan trọng đã xảy ra năm 2021 trên thế giới. Riêng tôi rất quan tâm và bất bình trước các bất công, đàn áp xảy ra ở Miến Điện và Afghanistan. Hình ảnh dân Afghanistan phải trốn khỏi nước mong đi tị nạn khi bị Mỹ bỏ rơi bất ngờ không khác gì hình ảnh Saigon trong cơn hấp hối 1975. Thương thay cho người dân xứ này khi nhóm Taliban lên cầm quyền, họ giới hạn quyền cơ bản của phụ nữ, diễn giải nghiêm ngặt luật Hồi giáo khiến người dân vô cùng khổ sở.

Tại Đức, bà Angela Merkel hôm 8/12/2021 đã kết thúc 4 nhiệm kỳ dài tổng cộng 16 năm, nhường ghế Thủ tướng lại cho Olaf Scholz cũng là điều đáng nói trong giới truyền thông và chính trị.

Trở lại Việt Nam, với tôi sự kiện quan trọng xảy ra vào tháng 12, 2021 là việc Cộng sản tiếp tục đàn áp, bắt bớ người bất đồng chính kiến. Tiêu biểu là nhà báo Phạm Đoan Trang bị kết án 9 năm tù. Sau vụ Đồng Tâm, Trịnh Bá Phương cũng bị tuyên phạt 10 năm, Nguyễn Thị Tâm 6 năm và Đỗ Nam Trung 10 năm. Sau đó đầu tháng 1, 2022, anh Lê Trọng Hùng, một nhà báo độc lập cũng bị tuyên án 5 năm. Họ cũng đã kết tội ít nhất 18 người khác chỉ vì những người này dám lên tiếng đòi cải tổ xã hội. Các tổ chức nhân quyền quốc tế như Human Rights Watch, Phóng viên không biên giới, Ủy ban Bảo vệ Nhà báo cũng như một số nước phương Tây đều đã mạnh mẽ lên án các vụ xử này, nhưng bọn cầm quyền Việt Nam vẫn trơ trơ thi hành “nghị quyết”, tưng bừng ăn hối hộ, ăn bò dát vàng như vụ Tô Lâm và Việt Á khi đấu thầu các dụng cụ thử nghiệm Covid 19, số tiền hối lộ lên tới mức khủng khiếp và là đường dây có tính cách quốc gia rộng lớn. Những người có tài, có tinh thần đấu tranh đều bị bắt, bị trù dập cả, tương lai của nền Dân Chủ Việt Nam rồi sẽ ra sao?

Việc bà Nguyễn Phương Hằng kiện ông “thần y” Võ Hoàng Yên rồi sau đó thành “youtuber” đông đảo khán giả cũng là chuyện lạ đã xảy ra ở quê nhà, nhiều ca nghệ sĩ, nhân vật nổi tiếng tại Việt Nam bị vạch mặt chỉ tên, việc làm từ thiện cần phải được xem xét lại. Dù bao bất công, đói khổ vẫn xảy ra, các Hoa hậu Việt Nam vẫn tưng bừng nhận chức, một vài cô chiếm được giải trên thế giới, cũng là chuyện hay nhưng quả là Việt Nam ta thiếu hoa tươi, thừa hoa hậu!

Nhìn chung, thế giới năm qua hứng chịu nhiều bất ổn chính trị, xung đột, thiên tai và rắc rối, trong khi Covid-19 vẫn diễn biến phức tạp, sau Omicron rồi không biết còn biến thể nào nữa. Con số nợ quốc gia, thất nghiệp, lạm phát, giá nhu yếu phẩm, xăng dầu lên đến mức không tin được, nhưng thôi đành an ủi sống lây lất qua cơn đại dịch này là may rồi. Hy vọng tương lai sẽ tốt đẹp hơn. Dù sao cũng nên nói tới mặt tích cực của cơn dịch Covid là do nhà hàng đóng cửa ở nhà phải tự nấu ăn, nhiều người đã trở thành đầu bếp giỏi, có thì giờ trồng cây, đọc sách, dọn dẹp, gia đình có nhiều giờ hơn để quay quần bên nhau, lại cũng có thể để dành được tiền cho người nghèo vì không thể du lịch, đi shopping mua sắm. Nhưng xin đừng để cô Vi thành cô đơn, vì một số người lại quen với cách ở một mình, sống ảo, mua sắm “online” không thích gặp nhau nữa.

Nãy giờ điểm qua toàn tin buồn, nghe tin tức mà không dám tin, chỉ thấy tức, thì xin nói tới tin vui nhất trong 2 năm qua là Mỹ đã phê duyệt thuốc viên điều trị Covid-19 của hãng Pfizer. Tin khác cũng vui chút chút là dù số người lây nhiễm vi trùng Omicron cao nhưng con số nhập bệnh viện hoặc chết ít hơn. Người ta cũng sáng chế ra máy thay cho chó để đi tìm ra mùi của bệnh Covid. Giống chó thính mũi ghê, ngửi được mùi Covid, nhưng kiếm không ra nhiều chó để làm công việc này, lại chưa chính xác nên ngày nay đã phát minh ra được máy, hay các Rapid Test cũng giúp rất nhiều. Chị bạn tôi hi vọng sau này chó hay máy cũng có thể tìm ra mùi “tiểu tam”, phát hiện được bồ nhí của chồng vì họ dấu rất tài tình!

Tin vui khác là nếu được Thống Đốc Ron DeSantis chấp nhận và ký trong năm 2022, ngày 7 tháng 11 hàng năm tại Florida sẽ được công nhận là “Ngày Nạn nhân của Chủ nghĩa Cộng sản”. Học sinh trung học tại Florida cũng sẽ được hướng dẫn về sự tàn bạo của chủ nghĩa Cộng sản và câu chuyện về những nạn nhân của chủ nghĩa này ở Cuba, Venezuela, Nicaragua, Trung Cộng, Bắc Hàn, Việt Nam, Nga… Điều này nếu thành sự thật thì tôi vui lắm, vì thế giới và giới trẻ cần biết nhiều hơn về tai hại của chủ nghĩa Mác Lê này.

Vâng, hy vọng năm 2022 sẽ có nhiều điều tích cực hơn, lạc quan hơn, so với hai năm vừa qua. Chúng ta ca bài “Hai năm tình lận đận”, mong rằng không có bài “Ba năm tình lận đận”. 

Để kết thúc 2 năm tình hư hao, xanh xao, tôi xin thay đổi không khí bằng một chuyện vui cười thời Covid để chấm dứt bài viết.

Chuyện là một ông chồng nọ bị nhiễm Covid và phải cách ly. Ông bị ở riêng một mình dưới tầng hầm basement trong nhà. Hằng ngày không phải đi làm, được vợ con cơm bưng nước rót tận cửa phòng. Quần áo thay ra ông bỏ vào cái bọc chìa ra ngoài cửa, vợ đeo bao tay, bịt mũi đem đi giặt, có gì cần thì “text”, thì email, ít khi vợ con dám đứng gần nói chuyện trực tiếp, khỏi nghe nói nhiều nhức xương. Sau 10 ngày, bác sĩ long trọng báo tin vui ông đã hết vi khuẩn, có thể trở về cuộc sống bình thường. Ông run run xin bác sĩ đừng báo cho bà vợ biết tin này. Ông còn muốn tận hưởng những ngày “cách ly” không bị nghe cằn nhằn, không phải giúp việc nhà, lại được phục vụ tận cửa. Bạn có muốn “được” cách ly như ông chồng trong chuyện vui cười có thật này không??!!

Cuối năm Âm lịch, Tết Nhâm Dần đã sắp đến, chúc quý bạn gia quyến, một năm mới tràn đầy thương yêu, niềm tin và hy vọng. Để bớt những tiêu cực làm mình xanh xao, hư hao, lận đận, hãy cùng nhau nhắc nhở chính mình suy nghĩ tích cực, vận động cơ thể. Xin chúc nhau nhẹ gánh buồn, khỏe mạnh hơn, và nhất là không bị mắng là đồ mắc dịch dù nghĩa đen hay nghĩa bóng. Cầu chúc “Hai năm tình lận đận” được chấm dứt ngay đầu năm 2022 này

Nguyễn Ngọc Duy Hân

(Đặc San Lâm Viên)

Cuộc tấn công Mậu Thân nằm trong kế hoạch nhuộm đổ thế giới, nhưng cũng là một trong những nguyên do làm cho Liên sô sụp đổ

Chu Chi Nam và Vũ Văn Lâm (Danlambao) – Cuộc Tấn Công Tết Mậu Thân (1968) đến nay Tết Nhâm Dần (2022), như vậy là đã được 54 năm. Một thời gian tương đối dài so với một đời người, 2/3 đời người, nếu lấy tuổi thọ trung bình là trên 70, hơn nửa thế kỷ.

Từ đó đến nay, nhìn lại Biến cố mậu Thân (1968), cuộc tấn công cộng sản vào miền Nam, có người cho rằng: “Nó nằm trong kế hoạch nhuộm đỏ thế giới của Liên sô; nhưng nó cũng là một trong những nguyên do chính đưa đến sự sụp đổ của đế quốc cộng sản này.”

Chúng ta nghĩ sao về câu nói trên?

1. I) Cuộc Tấn công Mậu Thân nằm trong kế hoạch nhuộm đỏ thế giới

Đất nước Việt Nam từ ngày Hồ chí Minh và Đảng Cộng sản nổi lên cướp chính quyền, 19/8/1945, rồi đọc Bản Tuyên ngôn Độc lập, ngày 02/09 cùng năm; trên thực tế là họ Hồ và những người cộng sản đã đưa nước chúng ta vào gông cùm cộng sản, biến nước chúng ta thành bãi chiến trường cho cuộc tranh hung tư bản-cộng sản; dân chúng ta là nạn nhân.

Từ đó, và có thể nói cho tới ngày hôm nay, độc lập chẳng thấy đâu, mà chỉ thấy vận nước nổi trôi, dân chúng lầm than.

Cuộc tranh hung này diễn ra dưới hình thức Chiến Tranh Lạnh (1947-1990), mà cao điểm là vào thời thập niên 1960.

Cuộc Tấn công Tết Mậu Thân (1968) nằm đúng vào thời cao điểm này, tất nhiên không thể nào không bị ảnh hưởng sâu đậm bởi các Siêu Cường Mỹ và Liên sô lúc bấy giờ.

Riêng về Liên sô, từ ngày Lénine được Bộ Tham Mưu Đức, đưa từ Thụy sĩ về cướp chính quyền năm 1917 cho tới những năm 60, đã trải qua 4 đời Tổng Bí thư, Lénine (1917-1924), Staline (1924-1953), Khrouschev (1953-1964) rồi tới Brejnev (1964-1983).

Sau khi Staline chết thì Khrouschev lên, chủ trương “Hòa hoãn với tư bản”, “Nguyên tử phụng sự hòa bình”.

Tuy nhiên bắt đầu từ năm 1960 trở về sau, phía tư bản cầm đầu bởi Mỹ gặp rất nhiều khó khăn, qua những sự lầm lỡ, như vụ thất bại khi đổ bộ lên Cuba, nhất là vụ chiến tranh Việt Nam, qua việc đảo chính nền Đệ Nhất Cộng hòa, tiếp theo là những cuộc đảo chính, trong khi đó thì tình hình quân sự càng ngày càng xấu đi.

Trước tình thế đó, phe chủ chiến, không hòa hoãn với tư bản, cầm đầu bởi Brejnev trong Trung Ương Đảng Cộng sản Liên sô nắm được ưu thế, liên tục chỉ trích Khrouschev, cho rằng phía cộng sản, cộng với những lực lượng như phong trào những nước nổi lên giành độc lập, và phong trào đòi hòa bình ngay tại những nước tư bản, những lực lượng này không yếu hơn tư bản; vì vậy chiến lược phòng thủ, chủ trương hòa hoãn với tư bản là sai. Phải chủ trương chiến lược tấn công.

Chính vì lẽ đó mà phe chủ chiến cầm đầu bởi Brejnev đã thắng, hạ bệ Khrouschev và đưa Brejnev lên thay thế năm 1964.

Brejnev không những chỉ trích Khrouschev, mà còn đưa ra một chiến lược gồm 2 kế sách:

Thượng sách: Tổng hợp 3 lực lượng, cộng sản, phong trào đòi độc lập và phong trào phản chiến, như 3 dòng thác cách mạng, cuốn trôi tư bản, để ngọn cờ cộng sản tung bay ở mọi nơi trên thế giới.

Trung sách: Nếu không được như vậy, thì chia đôi thế giới, lấy trục Sài Gòn, Phnomp Penh, Băng kok, Kaboul, làm giới tuyến, phía đông thuộc về cộng sản, phía tây thuộc về tư bản.

Ở Việt Nam, phe chủ trương nhất định phải đánh vào miền Nam, cầm đầu bởi Lê Duẩn và Lê Đức Thọ, gặp được Brejnev, như cá gặp nước.

Vào đầu năm 1964, trong tờ báo Học Tập, số tháng 2, Lê Duẩn có viết một bài, sao chép y nguyên những gì phe chủ chiến và Brejnev đã dùng để chỉ trích Khrouschev.

Lê Duẩn cũng viết: “Chiến lược của chúng ta không thể là một chiến lược phòng thủ, mà phải là một chiến lược tấn công.” Chúng ta “Tấn công tư bản từng mảnh một, tiêu diệt từng mảnh, rồi đi đến tiêu diệt toàn bộ.”

Chính vì lẽ đó, mà khi mới lên ngôi, Brejnev đã gửi một phái đoàn quân sự gồm những sĩ quan Liên sô, Cu Ba và Bắc Hàn, sang Hà Nội, rồi theo đường Căm Bốt vào miền Nam.

Sau một cuộc viếng thăm ngắn, phái đoàn này đã làm một bản tường trình cho rằng chiến lược du kích, chủ trương “Nông thôn bao vây thành thị “ của Mao, hoàn toàn thất bại, và phải nâng cuộc chiến lên mức sư đoàn, vũ trang mạnh, và Liên sô sẵn sang hỗ trợ.

Tất nhiên đề nghị này vô cùng làm vừa lòng giới lãnh đạo cộng sản Việt Nam, bắt đầu bởi Lê Duẩn và Lê Đức Thọ, một con người vô cùng giáo điều, mù quáng tin vào lý thuyết cộng sản, một người kia vô cùng phong kiến và ác ôn, côn đồ.

Thế rồi một kế hoạch tổng tấn công vào miền Nam được trao cho Võ Nguyên Giáp soạn thảo, và được thực hiện 3 năm sau đó.

Sự việc này có liên quan đến cái chết của tướng Nguyễn Chí Thanh, Chính Ủy Quân đội cộng sản lúc bấy giờ từ thời chống Pháp, thân Trung cộng, chủ trương du kích chiến.

Có 3 giả thuyết, có nguồn tin cho rằng ông chết ở miền Nam, vì bom B52, ông đang chú ẩn dưới một gốc cây lớn, bị bom làm gãy cây, rơi chúng đầu rồi chết. Đó là giả thuyết chính thức do Đảng cộng sản đưa ra.

Nhưng cũng có giả thuyết cho rằng ông chết ngay ở Hà Nội, bị người của Võ Nguyên Giáp, ám sát.

Giả thuyết thứ 3 cho rằng ông bị người của Lê Đức Thọ thanh toán.

Giả thuyết này có vẻ đúng hơn, vì Lê Đức Thọ ác ôn, côn đồ hơn Võ Nguyên Giáp, chống Tàu, và là đại diện chính thức của Bộ Chính trị Đảng, lo về vấn đề miền Nam.

Ngày xưa thâm cung bí sử của thời phong kiến rất là bí hiểm. Ngày nay thâm cung bí sử của cộng sản còn bí hiểm hơn nhiều.

Sau khi kế hoạch tấn công miền Nam vào Tết Mậu Thân 1968, được Liên sô và Đảng Cộng sản Việt Nam chấp nhận, thì bắt đầu thi hành vào đúng ngày Tết.

Chúng ta nhớ, cuộc Tấn công Tết Mậu Thân ở Việt Nam lúc bấy giờ khởi đầu cho sự nổi dậy, biểu tình, đình công, phản chiến ở gần như tất cả thủ đô của những nước tư bản, từ Ba lê, Berlin, Rome, đến Hoa Thịnh Đốn v.v…

Đây là thực hiện Kế hoạch Thượng sách của Liên sô dưới sự lãnh đạo của Brejnev.

Quả thực thế giới tự do lúc đó cũng đảo điên.

Vì cuộc tấn công Tết Mậu Thân 1968, đương kim Tổng thống Hoa kỳ lúc đó là Lyndon Johnson không dám ra tái tranh cử.

Cuộc tấn công này làm mất lòng Trung cộng, như chúng ta biết sau đó, đưa đến cuộc tranh chấp Việt – Trung ở Căm bốt, Việt -Trung ở biên giới, rồi cuộc tranh chấp cũng ở biên giới giữa 2 siêu cường cộng sản, Trung cộng và Liên sô, càng ngày càng leo thang, một trong những lý do chính đưa đến sự sụp đổ Liên sô sau này.

Theo một nghiên cứu, trong 20 năm cầm quyền của Brejnev, Liên sô đã tiêu xài cả ngàn tỷ $ cho chiến tranh biên giới với Trung cộng.

Có thể nói cuộc tấn công Tết Mậu Thân ở Việt Nam vừa khởi đầu và cũng là kết thúc cho kế hoạch nhuộm đỏ thế giới của Brejnev.

Sau đó ông bước sang thực hiện Trung sách. Nhưng có một cái xương mắc ở cổ họng Liên sô là sự tranh chấp với Trung cộng, nên có sự gặp gỡ giữa Kissinger và ông Đại sứ Liên sô (Xin nói sau).

Nhưng như trình bày ở trên, Nixon không chịu khoanh tay ngồi nhìn Liên sô tấn công Trung cộng bằng bom nguyên tử.

Tuy nhiên Liên sô của Brejnev vẫn tiếp tục thực hiện kế hoạch Trung sách, chia đôi thế giới, ký Hiệp ước quân sự với Cộng sản Việt Nam năm 1978, trong đó có điều khoản “Trong hai nước, nếu nước nào bị tấn công, thì có nghĩa là nước kia cũng bị tấn công”, rồi xúi Cộng sản Việt Nam tấn công sang Căm Bốt 1978, tiếp theo sau là Liên sô tấn công xâm chiếm A Phú Hãn năm 1979.

Tuy nhiên cả 2 nước đều bị sa lầy.

Liên sô ở A Phú Hãn. Còn Cộng sản Việt Nam ở Căm bốt.

Từ ngày xâm chiếm A Phú Hãn đến ngày Brejnev chết năm 1983, chỉ có 4 năm. Trước khi chết, Bejnev đã phải than lên: “Xã hội chủ nghĩa gì mà 1/3 xe chạy ngoài đường là ăn cắp săng của công; 1/3 bằng cấp là bằng cấp giả; công chức đến sở làm là đến để có mặt, sau đó là đi coi hát hay làm việc riêng!”

Vào cuối những năm 80, khi đế quốc cộng sản Liên sô sụp đổ, có người đổ lỗi cho Gorbatchev, nhưng người Tổng Bí thư làm cho đế quốc này sụp đổ chính là Brejnev, vì những sai lầm sau:

– Quá coi thường địch thủ là thế giới tư bản, vẫn còn giáo điều theo lời dạy của Marx “Tư bản đang dãy chết”.

Theo Binh thư Tôn Tử: “Biết người biết ta trăm trận không thua”, đằng này Brejnev và Cộng sản Việt Nam đánh giá quá cao về mình và đánh giá quá thấp về địch.

Chúng ta còn nhớ, khi Cộng sản Việt Nam tấn công sang Căm bốt, chính Võ Nguyên Giáp đã nói với báo chí: “Chúng ta đừng nên quá coi thường địch thủ!”

– Brejnev đã tiêu xài quá độ, chạy đua vũ trang không tiền khoáng hậu, đi vào những vụ đầu tư hoang phí ở Syberie, quên đi việc sửa sai nội bộ, đưa đến việc kinh tế ngừng trệ, không có thực phẩm ở chợ, ở những cửa hàng, giành cho công chức cao cấp.

1. II) Cuộc tấn công Tết Mậu Thân 1968 là một trong những nguyên do chính đưa đến sự sụp đổ của đế quốc cộng sản Liên sô

Có người cho rằng Cuộc Tấn công Mậu Thân chỉ là một vấn đề nhỏ, làm sao có thể ảnh hưởng đến chính trị các Siêu Cường như Liên sô, Hoa kỳ, Trung Cộng.

Không phải vậy!

Cuộc tấn công này nằm trong kế hoạch nhuộm đỏ thế giới của Liên sô thời Brejnev, đã lên ngôi được 4 năm.

Nó ở vào thời điểm cao độ nhất của Chiến tranh Lạnh.

Về phía Hoa kỳ, sau sai lầm của Kennedy, đảo chính Chế độ Đệ Nhất Việt Nam Cộng hòa, tình hình chính trị bất ổn, tình hình quân sự càng ngày càng xấu đi. Tổng thống Johnson đã đổ bộ quân vào miền Nam, có lúc lên tới 500 000 quân, nhưng cũng không ổn định được tình thế. Chính vì lẽ đó mà ông không dám ra tranh cử vào năm 1968.

Người thắng cử vào lúc này là ông Nixon, đảng Cộng Hòa. Nhưng ông đã chọn Henry Kissingger, giáo sư sử học ở Hardvard, ủng hộ đối thủ của Nixon, là ông David Rockfeller, đảng Dân chủ, làm Cố vấn về vấn đề an ninh.

Theo nhật kỳ của Kissinger, thì sau khi được bổ nhiệm làm cố vấn, ông đã nhận được cú điện thoại của ông Đại sứ Liên sô lúc bấy giờ ở Hoa kỳ, mời ông đi ăn.

Tất nhiên ông không từ chối.

Trong bữa ăn, ông Đại sứ có ngỏ ý rằng: Yêu cầu Hoa kỳ đứng trung lập, nếu Liên sô dùng nguyên tử bỏ bom Trung cộng.

Ông trả lời: Đây là một vấn đề quá quan trọng, và quá to lớn, ông không thể quyết định, phải hỏi ý tổng thống.

Ông đã tường trình ý kiến lên Nixon.

Ông này đã triệu tập Hội đồng An ninh quốc gia. Trong cuộc họp, Nixon đã nói: Kẻ thù chính của chúng ta hiện nay là Liên sô. Chúng ta không thể để Liên sô làm như vậy.

Đây cũng là một trong những lý do chính khiến Hoa kỳ và Trung cộng bắt tay với nhau, đưa đến cuộc gặp gỡ Mao- Nixon 1972.

Nói như vậy để nói đến tầm quan trọng của chính trường miền Nam và Cuộc tấn công Mậu Thân.

Có thể nói cuộc tấn công này là cuộc tấn công quan trọng nhất trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, về cả quân sự và chính trị.

Cuộc tấn công này nó là dây truyền, đưa đến cuộc xâm chiếm miền Nam Việt Nam sau này, năm 1975, là mầm mống đưa đế cuộc tranh chấp Việt – Trung, đưa đến thế giới cộng sản vỡ tung ra thành nhiều mảnh, đưa đến sự sụp đổ của Liên sô.

Nói đến nguyên do đưa đế quốc cộng sản Liên sô sụp đổ thì có rất nhiều:

Người ta có thể nói nguyên do chính đó là sự không tưởng của lý thuyết của Marx.

Thật vậy, mặc dầu Marx đã giành 1/3 quyển Tuyên Ngôn Thư Đảng Cộng sản để chỉ trích những nhà tư tưởng xã hội trước ông như Robert Owen, Saint Simon, Charles Fourrier v.v… Nhưng ngày hôm nay sau gần một thế kỷ áp dụng lý thuyết của ông, người ta mới thấy chính Marx mới không tưởng.

Không cần chứng minh dài dòng, chỉ cần lấy quan niệm ông bãi bỏ quyền tư hữu, một nguyên động lực khiến con người làm việc, đưa đến cảnh “Cha chung không ai khóc, ruộng chung không ai cày.”

Quan niệm “Làm theo năng lực, hưởng theo như cầu” cũng vậy.

Đấy là chưa nói đến lý thuyết cách mạng tất yếu tại những nước tư bản mà nhiều giới lãnh đạo cộng sản cứ bám theo cho tới ngày hôm nay với Tập Cận Bình.

Đế quốc cộng sản Liên sô đã sụp đổ. Ngày hôm nay còn đế quốc cộng sản Tàu. Đế quốc này còn tồn tại là nhờ ở một số lãnh đạo như Đặng tiểu Bình, Giang trạch Dân, Hồ cẩm Đào biết dùng kinh tế tư bản để vực dậy kinh tế kiệt quệ cộng sản.

Tuy nhiên từ ngày Tập cận Bình lên ngôi 2012 tới giờ, nhiều người ví ông ta giống Brejnev: cả 2 người đều được hưởng những thành quả của những chế độ trước đó; cả hai đều tiêu xài quá độ, ngày xưa Brejnev với kế hoạch Thượng sách và Trung sách, đầu tư vào những dự án không tưởng ở Sybérie, chạy đua võ trang không tiền khoáng hậu. Ngày nay Tập cận Bình cũng đưa ra những giấc mộng nhỏ, mộng lớn, như vào năm 2025 chạy kịp về khoa học các nước tư bản; năm 2049 thực hiện một nước Tàu giàu mạnh, thực hiện con đường Tơ lụa.

Người ta thấy những giấc mộng này của họ Tập khó bề thực hiện. Thêm vào đó họ Tập đã gây hấn lung tung với thế giới, bằng chứng rõ ràng là ngày xưa nước Úc rất thân thiện với Trung cộng, ngày nay trở nên thù địch, đã cùng với Anh, Mỹ đi bước đầu trong việc thành lập Khối “Bắc Đại Tây dương” thứ nhì ở Á châu để bao vay Trung cộng. Trung cộng hiện nay có thù địch ở mọi nơi, ngay cả những nước cùng chung ý thức hệ như Việt Nam, Bắc Hàn, nhưng cũng “đồng sàng, dị mộng”.

Kỷ niệm 54 năm vụ tấn công Tết Mậu Thân 1968 là dịp để chúng ta suy ngẫm lại lịch sử.

Trung cộng của Tập cận Bình đang đi vào vết xe đổ của Liên sô thời Brejnev?

Hãy chờ xem! (1)

Paris ngày 31/12/2021

Chu Chi Nam và Vũ Văn Lâm (Danlambao)

danlambaovn.blogspot.com

Ngày Xuân tản mạn chuyện bói toán

Sáng nay trên đường đi cầu kinh, người ngồi bên cạnh bỗng nhiên hỏi:

-Năm nay là năm gì của Âm Lịch vậy anh?

-Năm Nhâm Dần.

Nghe vậy, nàng liền đáp:

-Năm nay ai mà sinh con gái thì không tốt. Con gái mang tuổi dần thường có tướng sát phu, đàn ông con trai ít ai dám bén bảng tới!

Những quan niệm như vậy không biết đã ăn sâu vào tâm trí và đời sống văn hóa người Việt từ bao lâu, nhưng thực tế nó đã đem lại những oan trái cho rất nhiều nạn nhân. Ngay trong số bạn bè quen biết của người viết, có ít nhất ba người phụ nữ giờ đây đang sống trong cái hối hận và thù ghét mấy ông bà thầy bói. Hai trong số đó bị thầy phán: “gái tuổi dần sát phu!” Kết quả là tình duyên đã không đến được với họ. Một người khác vì yêu người tuổi dần nên người yêu cũng gặp hẩm hiu, và cho đến giờ này ở tuổi “thất thập cổ lai hy” rồi mà vẫn cô đơn, tôn thờ hình bóng người xưa.

“Bói ra ma, quét nhà ra rác”. Biết vậy, nhưng tâm lý chung con người ai cũng muốn tò mò tìm biết về tương lai của mình. Đây cũng là cám dỗ mà ông bà Nguyên Tổ xưa đã phạm, họ muốn biết lành, biết dữ. Tóm lại, con người qua mọi thời đại, và mọi nền văn hóa đều muốn biết tương lai của mình như thế nào: sang, hèn, giàu, nghèo, thành công, thất bại, mạnh khỏe, yếu đau, yêu đương, hạnh phúc, chia lìa, chết chóc. Do đó mới nảy sinh nghề “nói về tương lai” con người, tương lai thế giới.

Đoán vận mệnh người khác qua những quân bài, chỉ tay, tướng số, ngày sinh tháng đẻ, chữ viết… Những kiến thức dự đoán tương lai này tuy có một vài trường hợp đúng, nhưng phần lớn là “không đúng”,  “ba phải”, hoặc “nhảm nhí”. Chính vì vậy, từ xa xưa, trong ca dao tục ngữ người Việt đã có câu: 

“Thày bói nói láo ăn tiền.”

Hoặc:

“Hòn đất mà biết nói năng,

Thì thầy địa lý hàm răng chẳng còn.”

Riêng người viết cũng may mắn quen biết và có dịp trao đổi về tương lai, hậu vận, cát hung, sang hèn với ít ra là 6 vị trong số những thầy tử vi, tướng số, bói toán, và ngoại cảm. Tất cả họ đều mang những khía cạnh hiểu biết, thông minh, uyên bác và tự tin ở chuyên môn của mình. Nhưng hai trong số này đã qua đời, và những gì họ tiên đoán về tương lai, hậu vận của người viết đều không xảy ra như dự đoán! Còn lại 4 người vẫn thường ngày gặp gỡ, trao đổi, mà chính họ cũng không thấy khấm khá, không có gì may mắn hơn so với những bạn bè.

     “Tử vi xem bói cho người. Số thầy thì để cho ruồi nó bu!” là vậy.

Trong bài khảo luận “Ngày Xuân, thử tìm hiểu cách đoán số mệnh của người Tàu và người Việt,” ngày 25.1.2018, của tác giả Lữu Giang đã viết: “Trong Minh Tâm Bửu Giám, ở phần Tuân Mạng, Tử Hạ viết: “Tử sinh hữu mệnh, phú quý tại thiên.” Còn Mạnh Tử khẳng định: “Nhất ẩm nhất trác, sự giai tiền định”, tức một hớp uống, một miếng ăn, sự đều định trước. Trong Thánh Kinh, Chúa Giêsu có nói: “Hai con chim sẻ chỉ bán được một xu phải không? Thế mà, không một con nào rơi xuống đất ngoài ý của Cha anh em.” (Mt 10:29)   

Theo Lữu Giang, các nhà khoa học thực nghiệm khảo sát về cấu tạo và biến động của vật chất, các nhà triết học cố gắng đưa ra những nhận thức về nhân sinh và vũ trụ, trong khi các nhà chiêm tinh, ngoại cảm, tử vi, tướng số lại nghiên cứu, tìm hiểu về vận mệnh của con người. Trong vô số phương pháp được dùng để tìm hiểu định mệnh của con người ấy, có thể gồm vào hai loại: Vấn Sự và Khảo Mệnh. Người Trung Hoa thường gọi là bốc và mệnh.  

VẤN SỰ

Vẫn theo Lữu Giang, chủ đích chính của việc làm này là xin thần linh mách bảo, cho biết ý kiến, hoặc vấn kế thần linh về những gì đã, đang và sẽ xảy ra cho một người qua hai yếu tố ký hiệu giao ước và linh ứng. Vấn kế thần linh thường được thực hiện bằng những nghi thức trang trọng như đốt nhang đèn và đọc lời khấn trước khi bói hoặc gieo quẻ.

A_ Các ký hiệu:  

Ký hiệu giao ước là những dấu hiệu do chính con người tự đặt ra để qua đó có thể đọc và hiểu được câu trả lời của thần linh. Thí dụ: Trong bói bài, 8 chuồn là báo hiệu một người đàn bà đang mang thai con gái. Hoặc trong bói Dịch, khi hỏi về gia đạo mà được quẻ Hỏa Trạch Khuê hay Trạch Hỏa Cách là dấu hiệu vợ chồng có chuyện lục đục gây gỗ, v.v.

B_ Linh ứng thần linh:

Những ai được coi là có khả năng linh thị cao, bói dễ trúng? Các thầy tướng số thường dùng tâm lý để đoán, nên trong những trường hợp này người thiên về khoa học thực nghiệm hay các môn học duy lý… bói không linh bằng những người nặng niềm tin vào thần thánh. Theo cách nói dân gian, những kẻ ngây thơ, tin tưởng, và mê tín thì “Tâm động quỷ thần tri”. Và chúng ta thử nghe tiếng hát Như Quỳnh qua nhạc phẩm “Câu Chuyện Đầu Năm” của Hoài An xem sao:

“Trên đường đi lễ Xuân đầu năm

Qua một năm ruột rối tơ tằm

Năm mới nhiều ước vọng chờ mong

May nhiều rủi ít ngóng trông

Vui cùng pháo nổ rượu hồng.”

https://www.youtube.com/watch?v=Yrbzhmr2oio

Rõ ràng là nàng đang nôn nóng không biết năm mới hên xui, may rủi như thế nào, đặc biệt trong đường tình duyên. “Vui cùng pháo nổ rượu hồng” đối với nàng chắc chắn phải là pháo nổ và rượu hồng ngày cưới. Còn chàng thì mong:

 “Duyên vừa đẹp ý đắp say

Ôm nàng Xuân đẹp vào tay.”

“Ôm nàng Xuân đẹp vào tay” tức là ôm người đẹp trong tay. Thần linh mách bảo rõ ràng như thế mà thầy nào bói không ra thì kể như tay nghề chưa được cao. Sau đây là một màn bói được vợ của hai tác giả (Trang Dũng Phương (Hoài An) – Nguyên Lễ (Hoài Linh) qua nhạc phẩm Thiên Duyên Tình Định:

Nàng:

“Đầu năm hoa lá xôn xao nở như đón chào

Nhờ anh tiên đoán năm naу duуên nợ thế nào

Phận nghèo chẳng dám ước cao

Ϲhỉ cần tình nghĩa với nhau

Nếu ai tâm đầu ngỏ lời là nên giai ngẫu.”

Chàng:

“Mười hai con giáp em đây cầm tinh quý mùi

Cầm tay anh đoán năm nay duyên lành đến rồi

Gặp chồng hiền đức dễ thương

Tuổi này thì số lắm con

Muốn cho vuông tròn thì anh mối giới mối mai đưa tình.”

Nàng:

“Người ấy quê quán nơi nào giàu nghèo

Tuổi tác bao lớn sang hèn thế nào?”

Kết quả đúng như đã tiên liệu từ trước, chàng:

“Anh ta khoảng chừng ba mươi mấy

Quen lắm nhìn xem em biết ngay

chẳng ai xa lạ chàng là, là anh đây.”

https://www.youtube.com/watch?v=TkJP1tsExbk

C_ Giải đoán vấn sự:

“Tâm động quỷ thần tri”. Tâm có động quỷ thần mới biết được. Đây là vấn đề quan trọng nhằm tìm hiểu quá khứ, hiện tại và một tương lai gần. Quỉ thần là loài thiêng liêng, chúng biết rõ quá khứ và hiện tại của từng người. Các ông bà thầy bói cũng biết điều này nên qua sự mách bảo của thần linh thường phủ đầu người đến xin bói, xin xâm, xin quẻ… bằng những cắt nghĩa, lý giải về quá khứ. Sau đó, dựa vào tâm lý người nghe mà nói thêm về tương lai, hậu vận.

Điểm đáng nói ở đây là khi bị mê hoặc bởi sự thông suốt quá khứ, người nghe thường cũng dễ thần thánh hóa và bị cuốn hút vào những gì được nghe nói về tương lai, hậu vận. Dù biết hay không biết về tương lai của người khác, nếu để ý ta thấy lúc này có ít thầy nào nói về những điều xấu, điều bất lợi, mà chỉ nói “cho vừa lòng” thân chủ. Thí dụ, năm mới cô cũng gặp chút lận đận về tình duyên, gia đạo, nhưng cuối cùng nhờ quý nhân phù trợ, mọi việc cũng êm xuôi, gia đình đoàn viên, con cái hiếu thảo.  

Trong số những cách để đoán vận mệnh của đời người, ngoài Bói Dịch hay Bói Bài, còn có Bốc Dịch, Dịch Số, Kỳ Môn Độn Giáp, Thái Ất, Lục Nhâm, Cảm Xạ, Cầu Cơ, Thiên Linh Cái, Gọi Hồn, Bói Bài Cào hay Bài Tarot… Tất cả đều thuộc môn vấn sự.   

KHẢO MỆNH

Cũng trong bài “Ngày Xuân, thử tìm hiểu cách đoán số mệnh của người Tàu và người Việt,” tác giả Lữu Giang diễn giải: “Khảo Mệnh là môn tìm hiểu định mệnh của con người căn cứ vào các dấu hiệu bên ngoài. Trong bài “Văn hóa bói toán dân gian” phát xuất từ Trung Hoa, ngày Tết tại nhiều chùa, tăng sĩ và dân chúng đã biến đạo Phật thành một tôn giáo thờ thần linh và coi đó là “đạo dân tộc.” Các lễ “dâng sao giải hạn”, “cắt tiền duyên”, “xin bùa”, “xin bát hương”… đều được cử hành tại chùa do các tăng sĩ chủ lễ. Tiếng tụng kinh gõ mõ không ngớt, khói hương nghi ngút.”   

A._ Các dấu hiệu bên ngoài:

Bao gồm nhân tướng, chỉ tay, chữ viết và chữ ký…

1_ Nhân tướng học

Nhìn vào diện mạo, cách nói năng, đi đứng, cư xử của một người để đoán về số mệnh. Ca dao tục ngữ của Việt Nam cũng thấy có nhiều câu nói về cuộc đời của con người qua tướng mạo bên ngoài, chẳng hạn như:

“Những người thắt đáy lưng ong,

Vừa khéo chiều chồng lại khéo nuôi con.”

Hay:

“Những người ti hí mắt lươn,

Trai thì trộm cắp, gái buôn chồng người.”

Đó là những câu đoán mệnh một cách đơn giản do kinh nghiệm dân gian. Cách đoán này căn cứ vào tất cả mọi thứ trên con người rồi suy ra tính tình, tuổi thọ, bệnh tật, địa vị xã hội, họa phúc an nguy… của một người. Nhưng đoán như vậy rất dễ bị lầm! Thời nay các bà, các cô chỉ cần bước vào viện thẩm mỹ nửa tiếng, bước ra là có ngay “đôi mắt lá răm, đôi mày lá liễu” hai mí chớp chớp đưa tình rất lãng mạn.

Hoặc như câu: “Đàn ông không râu bất nghì. Đàn bà không vú lấy gì nuôi con.” cũng vậy. Râu hay không râu, vú hay không vú, cứ qua bàn tay chuyên môn là cỡ nào cũng có. Chỉ tiếc là ngày nay con người sợ đẻ, ít đẻ nên kinh nghiệm xưa kể như đã lỗi thời!

2_ Xem chỉ tay

Chỉ tay là sở trường của các ông bà thầy bói. Cứ xè bàn tay ra để thầy ngắm nghía, sờ sờ, bóp bóp rồi nghe phán: Đường hôn nhân cô chẻ đôi thì không tránh khỏi ly dị. Trí đạo của anh dài quá mức là dấu hiệu của bệnh đau đầu hay thần kinh tâm trí chứ không phải học giỏi.

Sợ nhất là đàn bà mà đường hôn nhân có hình cù lao thì không tránh khỏi ngoại tình. Người có cù lao trên đường sinh đạo thì sẽ bị bệnh về bao tử hay bệnh lao phổi, và trên đường tâm đạo thì hoặc là bị thất vọng về tình hoặc là bị đau tim, v.v. Biết sao đây, lỡ mà trong lòng bàn tay có hai hoặc ba cái cù lao thì kể như tiêu đời! Cũng may đó chỉ là đoán mò, còn trúng trật tùy vào hên xui, may rủi.

Tuy nhiên, với cái nhìn khoa học, môn chỉ tay gần đây đã được một số đại học nghiên cứu, không phải dùng trong bói toán mà còn áp dụng vào việc chẩn đoán bệnh tật. Nhiều sinh viên y khoa tại Pháp hay Hoa Kỳ đã mở nhiều cuộc nghiên cứu về chỉ tay để định bệnh và làm luận án tiến sĩ y khoa bằng môn này.

3_ Chiết tự 

Xem những nét của chữ viết và chữ ký để biết được tính tình, bệnh tật và con đường công danh sự nghiệp của một người. “Le style, c’est l’homme.” – Văn là người. Đọc văn của một người, ta có thể biết tính tình và phong cách của người đó. Không biết chữ của ai chứ như riêng người viết đây khi còn bé đã bị thầy giáo phê rằng: “Chữ viết như gà bới, suốt đời chỉ đi ăn mày!” Do vậy, thời trai trẻ không dám viết thư tình, sợ lộ thân phận “cái bang” của mình mà bị ế!

B_ Dịch lý, Tử vi, Xem tuổi

Trong các cách thức do con người đặt ra dựa vào Dịch Lý còn có một số môn khác như Địa Lý, So Tuổi, Bát Tự, Tử Bình, Tử Vi, v.v. Trong đó, hai môn Tử Bình và Tử Vi được cho là thông dụng nhất. Tử Bình thông dụng ở Trung Hoa, còn Tử Vi được phổ biến rộng rãi ở Việt Nam.  

Tuy môn Khảo Mệnh không đòi hỏi sự linh ứng của thần linh, nhưng đòi hỏi kinh nghiệm và khả năng chuyên môn của người thầy. Theo Cụ Trần Đoàn, khoa Tử Vi bao gồm: Thiên Văn, Lịch Phổ, Ngũ Hành, Ngũ Sự (nhân tướng học), Tạp Chiêm và Hình Tượng.

Từ xưa đến nay, Tử Vi được coi là môn học bí truyền. Theo cụ Đoàn, lúc đầu môn này được lập ra để triều đình chọn người làm quan, nên không cho sử dụng trong nhân gian. Do đó, các sách bán trên thị trường chỉ là tạp thư, tam sao thất bổn. Hơn nữa, khoa Tử Vi được nghiệm theo cấu trúc của xã hội Trung Hoa ngày xưa. Như vậy nó có cần được hiệu đính lại theo cấu trúc mới dựa vào sự thay đổi của xã hội hay không? Và nếu dùng Tử Vi để áp dụng cho môi trường xã hội Việt Nam càng phải thận trọng hơn.

Một môn khác được người Tàu cũng như người Việt ưa thích là môn so tuổi của hai người khi kết hôn hoặc làm ăn chung với nhau. Đây cũng là một khoa nghiệm lý, khá phức tạp.

Xem tuổi có nghĩa là căn cứ vào “tam hợp” Thân-Tý-Thìn, Tỵ-Dậu-Sửu hay Hợi-Mão-Mùi và “tứ hành xung” Tý-Ngọ-Mão-Dậu, Dần-Thân-Tỵ-Hợi hay Thìn-Tuất-Sửu-Mùi theo ngũ hành của năm sinh. Tuổi hai người nằm trong tam hợp thì tốt, trái lại, nếu ở trong tứ hành xung thì xấu.

Tuy nhiên, theo Lữu Giang, cách xem trên khác với cách xem tuổi của người Trung Hoa. Người Trung Hoa xem tuổi của hai bên như xem địa lý, căn cứ vào “cung phi” thuộc tuổi. Cung phi được thiết lập theo hàng Can của tuổi chứ không phải theo hàng Chi. Thí dụ: người nam tuổi Canh Dần thuộc cung Khôn, lấy vợ tuổi Ất Mùi thuộc cung Càn là gặp Phước Đức, sẽ ăn nên làm ra và giàu có. Trái lại nếu lấy vợ tuổi Quý Tỵ là gặp Ngũ Quỷ, trong gia đình sẽ luôn có chuyện cãi cọ bất hòa,v.v.

Tóm lại, nếu ông hay bà thầy Việt Nam dựa vào tam hợp phán: “hôn nhân tốt”, mà sau đó hai vợ chồng khắc khẩu, cãi vã và đổ vỡ, thì đó là tam hợp của người mình, còn hậu vận kia là vì không hợp cung phi như cách so tuổi của người Trung Hoa! Lôi thôi chưa?!    

NÊN HAY KHÔNG NÊN TIN BÓI TOÁN

Trong phần kết của bài khảo luận, tác giả Lữu Giang đã nêu lên một câu truyện có trong Cổ Học Tinh Hoa đời Đông Chu:

Hiền tài Khuất Nguyên bị bọn nịnh thần dèm pha nên bị Sở Vương loại ra và không cho gặp mặt. Ông thấy đời kẻ sĩ như thế này thì quá vô dụng, không còn làm được việc gì ích quốc lợi dân, nên tâm buồn ý loạn, không biết phải hành động như thế nào, bèn đến gặp quan Thái bốc Trịnh Thiềm Doản, chuyên về bói cỏ thi, mà vấn kế. Thiềm Doản phủi mu rùa và sửa lại cỏ thi cho ngay ngắn rồi hỏi :

– Ông muốn dạy tôi việc chi?

Khuất Nguyên ôn tồn đáp:

– Tôi có nên giữ mãi lòng trung hay nên đưa đón theo đời để kiếm miếng ăn? Tôi có nên tiếp tục giữ lòng chính trực hay trơn tru tròn trĩnh như mỡ như da để được như cây cột?

Tôi có nên cứ ngang tàng như con thiên lý mã hay bắt chước con vịt nước theo sóng mà nhấp nhô? Trước tình thế này tôi có nên giữ phong thái của loài hoàng hộc hay tranh ăn với nhóm gà vịt?

Thiềm Doản đặt cỏ thi xuống rồi tạ rằng:

– Ở đời, thước có khi ngắn mà tấc có khi lại dài, vật có chỗ không đủ và trí có chỗ không sáng. Số có chỗ đoán không tới và thần có chỗ cũng không thông. Vậy ông cứ theo lòng mà làm. Cỏ thi và mu rùa quả không biết được những việc ấy.

Nghe những lời ấy, Khuất Nguyên đã theo lòng mình mà làm, trở về vui thú điền viên, viết tập Ly Tao nêu cao chí khí mà để lại cho đời.

Giáo lý Công Giáo coi việc sử dụng bói toán, xin xâm, rút quẻ để đoán mệnh là vi phạm điều răn thứ nhất “thờ phượng Thiên Chúa trên hết mọi sự.” Phật Giáo coi đoán mệnh là trái với luật nhân quả 

Một điều mà có lẽ kinh nghiệm người xưa để lại được cho là đúng: “Đức nhân thắng số”. Hoặc “Ở hiền thì gặp lành”.  Biết thế nhưng việc muốn biết lành dữ, tương lai, hậu vận lại luôn là một cám dỗ.

Đầu năm, xin chúc quý độc giả một mùa Xuân vui vẻ, bình an, và hạnh phúc.

 Trần Mỹ Duyệt

From: TU-PHUNG

Khi phẫn nộ trước cái ác, đừng quên những vụ án oan

Cơn phẫn nộ có tính hai mặt, và đôi khi, mặt trái của nó sẽ vô cùng thảm khốc.

 21/01/2022

By  TRỊNH HỮU LONG

Từ trái qua: các ông Nguyễn Thanh Chấn, Hàn Đức Long, Huỳnh Văn Nén. Nguồn: VnExpress, Dân Việt, Tuổi Trẻ. Ảnh nền: bà Nguyễn Thị Loan, mẹ của tử tù Hồ Duy Hải, kêu oan cho con. Nguồn: Lân Thắng. Đồ họa: Luật Khoa.

Phẫn nộ trước cái ác có tốt không? 

Nhiều khả năng bạn sẽ thắc mắc, ủa cái đấy mà cũng phải hỏi à. Người có lương tâm thì phải phẫn nộ chứ. Phải phẫn nộ để bọn ác biết sợ chứ. Phải chửi mốc mả đứa nào gây ra tội ác đi chứ. Phải bắn bỏ thằng nào con nào gây tội tày đình đi chứ. Công lý phải được thực thi!

Nghe có vẻ… xuôi tai?

Nó cũng tùy.

Bạn nghĩ Hồ Duy Hải có thấy xuôi tai không? [1]

Tôi nghĩ là không.

Để cho bài viết này thêm sức nặng, tôi xin điểm thêm vài cái tên đã từng bị lên án, chửi rủa, nhục mạ, rồi bị kết án từ chung thân tới tử hình vì tội giết người:

Hàn Đức Long [2]

Huỳnh Văn Nén [3]

Nguyễn Thanh Chấn [4]

Ba người họ sau này đều được giải oan. Và mặc dù được giải oan, họ đã bị tra tấn, tù đày, cuộc đời đã đổi trắng thay đen.

Có một câu chuyện dân gian thế này, có khi bạn cũng từng nghe qua, tôi xin sao chép lại trên mạng để hầu chuyện.

Cảnh sát ba nước Hoa Kỳ, Trung Quốc và Việt Nam cùng thi phá án hình sự.

Ban tổ chức thả một con thỏ vào rừng và yêu cầu cảnh sát ba nước truy tìm con thỏ. Sau một ngày, kết quả điều tra của ba nước như sau:

1. Cảnh sát Hoa kỳ: đã dùng tiền mua chuộc muôn thú cùng cây cỏ trong rừng để lấy thông tin về con thỏ. Sau một thời gian không tìm được con thỏ, họ tuyên bố con thỏ không có trong rừng.
2. Cảnh sát Trung Quốc: đã đốt cả khu rừng và sau đó tuyên bố con thỏ không tồn tại.
3. Cảnh sát Việt Nam: đi ngay vào rừng, một lúc sau, dẫn một chú gấu đi ra khỏi rừng. Chú gấu vừa đi vừa khóc và nói: “Thôi được rồi, tôi là thỏ đây, đừng đánh nữa”.

Tôi không có ý nói các nước khác họ không bắt oan, xử oan. Ở bên Mỹ, một luật sư tên là Bryan Stevenson đã giải oan được cho nhiều người bị kết án tử hình oan. [5] Tra tấn, bức cung, chạy đua thành tích phá án không phải là đặc sản riêng có ở Việt Nam.

Nhưng trong khi chờ cải thiện hệ thống tư pháp để hạn chế oan sai, việc tất cả chúng ta đều có thể làm được ngay lập tức là phẫn nộ một cách có suy xét.

Lương tâm chúng ta có quyền gào thét và đau đớn trước cái ác, và điều đó rất chính đáng. Nhưng cũng ngay lúc đó, sự phẫn nộ sẽ lấy đi của chúng ta phần nào (hay tất cả) những suy xét lý tính. Nếu ta không chủ động bình tĩnh lại để suy xét thì rất có khả năng cơn phẫn nộ sẽ dẫn ta đi sai lối.

Chúng ta sẽ rất nóng lòng phán xét về một con người khi còn chưa kịp nhớ được tên người đó, để rồi sau này nếu có biết mình sai thì chúng ta cũng ít khi nhận sai vì đã trót mạnh miệng lên án đạo đức và kết án người đó rồi.

Hoặc là ngay cả khi phán xét của ta là đúng, rằng kẻ thủ ác chính là người này người kia, thì cơn phẫn nộ cũng có thể khiến chúng ta không còn chú ý đủ nhiều tới quy trình điều tra, truy tố, xét xử nữa.

Điều đó tạo điều kiện cho các cơ quan tư pháp tra tấn, bức cung, dùng nhục hình, xét xử thiếu khách quan, đưa ra bản án quá nặng cho người này hoặc quá nhẹ cho người kia, và thậm chí còn bỏ lọt những kẻ đồng phạm (nhất là khi kẻ đồng phạm là quan chức hoặc người có thế lực), cốt sao xử cho nhanh để lập thành tích phá án và làm hài lòng công luận.

Vậy là, từ chỗ phẫn nộ trước cái ác, chính ta trở thành cái ác.

Những vụ án oan như Hồ Duy Hải, Nguyễn Văn Chưởng, Lê Văn Mạnh, Hàn Đức Long, Huỳnh Văn Nén, Nguyễn Thanh Chấn không phải là sản phẩm riêng của hệ thống tư pháp.

Chúng ta cũng “kết án oan” – tức là phán xét sai – cho người khác mỗi ngày, mỗi tuần, mỗi tháng mà hoặc là không nhận ra, hoặc là nếu có nhận ra thì cũng… ỉm đi. Một góc nào đó trong con người chúng ta không khác gì những vị điều tra viên tra tấn, ép cung Hàn Đức Long, và cũng không khác gì những vị quan tòa đã tuyên án tử hình Hồ Duy Hải.

Lắm lúc tôi nghĩ, tượng đài cần được xây nhất ở nước ta là tượng đài Hàn Đức Long hay Hồ Duy Hải.

Để nhắc chúng ta – trong đó có cả tôi – về những nỗi oan khiên tày trời mà chính mỗi người trong chúng ta có một phần trách nhiệm.

Tôi không có ý nói chúng ta không được phẫn nộ, hay phẫn nộ là sai trái. Quyền phẫn nộ hay phán xét cũng là của mỗi người. Tôi chỉ muốn nói rằng cơn phẫn nộ của ta có tính hai mặt, và đôi khi, mặt trái của nó sẽ vô cùng thảm khốc.

Suy cho cùng, chính vào cái lúc chúng ta chắc mẩm công lý đã được thực thi, ta có xu hướng ngừng đặt câu hỏi, ngừng chất vấn. Ngay cả khi bản án là đúng người, đúng tội, đúng quy trình tố tụng chuẩn, thì một trăm câu hỏi tiếp tục cần phải được đặt ra với quá trình thi hành án.

Công lý luôn đòi hỏi chúng ta không ngừng đặt câu hỏi và không ngừng chất vấn.