MOTHER’S DAY

Ngày Chúa Nhật thứ nhì của tháng Năm là ngày Mother’s Day tại Hoa Kỳ, người VN thường gọi là ngày Hiền Mẫu, ngày được dành để tôn vinh các bà mẹ. Nhắc nhở các người con có bổn phận tri ân và chu toàn chữ hiếu đối với tình thương cao vời của người mẹ, đó cũng là ý nghĩa đích thực của Ngày Hiền Mẫu. Các người con hãy trân quý tình mẫu tử thiêng liêng cao quý của mẹ mình, và bày tỏ lòng biết ơn đối với mẹ cách cụ thể vì người mẹ thường hay bị quên lãng!

Mẹ là những bông hoa tươi thắm đẹp xinh là những nốt nhạc du dương trầm bổng, là những vần thơ cảm động nói lên tình mẫu tử thiêng liêng ấm áp, mẹ là niềm hạnh phúc muôn đời cho con cháu.

Những bài thơ về mẹ hay nhất

Mẹ chính là người đưa ta vào đời và chăm sóc ta trong vòng tay yêu dấu của mẹ, những khi gia đình thất thế hình ảnh mẹ như con cò lặn lội bờ sông, dù bão tố cuồng phong cũng không nản bước, dù tóc bạc lưng còng vẫn lặn lội xúc tép nuôi con cùng chồng! Tất cả vì chồng vì con mà mẹ tảo tần sớm hôm để cho gia đình được ấm áp và bình yên. Mẹ là người phụ nữ tuyệt vời nhất, yêu quý nhất, đáng trân trọng nhất, gần gũi nhất cho con cái giãi bày tâm sự mỗi khi gặp những thử thách gian nan trong cuộc đời.

Khi cất tiếng khóc chào đời, mẹ là người hạnh phúc nâng niu ta trong vòng tay trìu mến, vui mừng khi cặp mắt ta biết nhìn theo me, biết nở nụ cười hồn nhiên với mẹ, đó là những cảm giác vui vẻ tuyệt vời, khi ta chập chững bước đi mẹ là người dìu dắt ta đi những bước đầu đời, khi ta còn bé nhỏ chỉ có mẹ là người ngày đêm chăm sóc ta từng miếng ăn từng giấc ngủ. Khi ốm đau mẹ là người mất ăn mất ngủ, ngày đêm túc trực bên giường bệnh lo cho ta.

Tất cả vì con dẫu phải bán đi cả tài sản để chữa bệnh cho con mẹ vẫn sẵn sàng. Khi ta gặp khó khăn trắc trở hay khi mọi người quay lưng với ta, mẹ vẫn là nơi bình yên để ta trở về trú ẩn dưới sự chở che vỗ về của mẹ. Thời gian có thể làm lòng người thay đổi, con cái có thể quên đi những hy sinh vất vả của mẹ, nhưng vĩnh viễn mẹ không quên con, không thay đổi tình yêu dành cho con.

Đi khắp thế gian không ai tốt bằng mẹ vì mẹ là người sinh ra ta, hy sinh cho ta vô bờ bến, lòng mẹ bao la hơn cả đại dương, nước biển mênh mông không đong đầy được tình mẹ, mẹ luôn vỗ về ngọt ngào ru con vào giấc ngủ êm đềm, với những câu chuyện thần tiên mẹ kể để đưa con vào giấc ngủ bình an, mẹ là người chắp cánh cho những ước mơ của con trong cuộc đời…

Mẹ là tác phẩm tuyệt vời tạo hóa dựng nên để thay thế Ngài chăm lo cho con cái, tình thương của mẹ được so sánh như tình thương yêu của Tạo hóa dành cho nhân loại qua hình ảnh người mẹ của chúng ta.

Trong Ngày Hiền Mẫu chúc mừng những người vợ, người mẹ, người chị những lời chúc tốt đẹp nhất để làm trọn thiên chức làm vợ, làm mẹ, làm chị. Các người con hãy thể hiện lòng biết ơn chân thành qua cách cư xử yêu thương, nâng đỡ bằng lời nói và hành động cụ thể.

Trên đời này mẹ là người luôn cầu nguyện và làm cho ta mọi thứ mà không cần báo đáp, vậy nên dù thế nào cũng đừng phàn nàn trách móc mẹ mình, hãy hãnh diện vì mẹ già nua, xấu xí, quê mùa! Nhưng đã cho ta cuộc sống, tạo mọi điều kiện tốt cho ta vươn lên giúp ta học hành lớn khôn thành người, mẹ là người đã nhịn phần ăn của mình để cho con ăn no khi nhà thiếu thốn, hãy thông cảm cho mẹ sớm khuya vất vả nên héo hon thân gầy, khi vắng ba một mình mẹ lo toan chống chọi với phong ba bão táp ập xuống cho gia đình, ta có bao giờ chia sẻ và thương cảm với mẹ không?!

Cần quan tâm tới mẹ, trân trọng từng phút giây còn có mẹ ở bên cạnh, chỉ có một người sinh ra ta là mẹ mà thôi, không ai biết được khi nào mẹ sẽ rời xa ta vĩnh viễn, nên quan tâm chăm sóc tới mẹ, đừng để mẹ mỏi mắt ngóng trông ta ở nơi phương trời xa tít hay nơi nhà dưỡng lão! Rồi chỉ trong thoáng chốc sẽ có ngày ta chỉ còn thấy mẹ trong tiềm thức.

Một điều trớ trêu là ta có thể khóc vì thần tượng của mình, khóc khi tình yêu tan vỡ, khóc khi bị phản bội… Nhưng có bao giờ ta khóc khi thấy mẹ buồn mẹ khổ hay không?! Người ta nói nếu có thể được người mẹ còn dám sẵn sàng chết thay cho con hay xuống cả địa ngục thay cho con mình nữa. Ôi tình mẹ thật tuyệt vời! Nhiều khi mải mê với cuộc sống mà quên là ta đang còn có mẹ ở bên cạnh! Thật là vô tình là bất hiếu hay tại tình yêu và sự hy sinh của mẹ nhiều quá, thầm lặng quá, đến nỗi ta không cảm nhận được!

Mỗi khi đi làm về cố gắng tới hỏi thăm mẹ, hôm nay mẹ có khỏe không, ăn có ngon miệng không, thời tiết thay đổi mẹ có nhức mỏi không? Con bóp chân cho mẹ nhá … Đó là những món quà tinh thần quý giá tặng mẹ không cần những món quà vật chất lớn lao, chỉ là những lời nói yêu thương sự tận tình quan tâm săn sóc, thể hiện được những tình cảm và lòng biết ơn dành cho mẹ.

Có thể thỉnh thoảng đưa mẹ tới thăm những bạn gìa của mẹ, hoặc ghé vào quán cùng ngồi ăn tâm sự bên mẹ để thay đổi bầu khí quen thuộc hàng ngày ở nhà, không cần những buổi tiệc linh đình vì răng mẹ còn đâu mà ăn, chưa kể ngồi lâu sẽ làm mẹ thêm đau lưng khó chịu!

Đừng để một ngày nào đó bác sĩ nói giai đoạn cuối rồi! Lúc đó chúng ta ngỡ ngàng hối tiếc… thì đã muộn rồi, con đã mất mẹ rồi! Mẹ đã ra đi không bao giờ trở lại! Bây giờ bao nhiêu nước mắt cũng bằng thừa, bao nhiêu tiền của cũng không tìm thấy mẹ nữa! nụ cười hiền từ bao dung của mẹ. Lời ru ấm áp của mẹ giờ đây đã tắt lịm! Mẹ đã ngàn thu vĩnh biệt!!!

Một nén hương lòng con tưởng nhớ đến mẹ người mẹ quê tuyệt vời. Chúc mẹ nghỉ yên trong cõi vĩnh hằng!

05/12/202305/12/2023

Thư giãn cuối tuần – Vui Cười với Hoàng Tuấn

05/12/202305/12/2023

TIẾN SĨ CHO LẮM VÀO!-Thái Bá Tân

Thái Bá Tân

Việc tinh giản biên chế

Ở thủ đô chúng ta

Là gần như không thể.

Vì sao? Vì hóa ra

Ta nhiều tiến sĩ quá.

Tiến sĩ cả cấp phường.

Nguyên khí quốc gia đấy.

Không lẽ đuổi ra đường?

Dân ta có cái bệnh

Cứ thích bằng cấp cao.

Bây giờ thì sướng nhé.

Tiến sĩ cho lắm vào!

***

BẢY NGHÌN DÂN, MỘT NGHÌN TIẾN SĨ

Xã Tùng Ảnh, Đức Thọ,

Ở Nghệ Tĩnh quê choa,

Một xã nghèo, đất hẹp.

Chỉ tám trăm héc-ta.

Số dân cũng ít lắm.

Chỉ khoảng bảy nghìn người.

Mà giáo sư, tiến sĩ

Lên tới một nghìn người!

Ấy là nói số lượng

Cả xưa và cả nay.

Từ Cần Vương chống Pháp

Một trăm năm trước đây.

Đúng là vĩ đại thật.

Ra ngõ gặp anh hùng.

Xuống ruộng gặp tiến sĩ.

Điên điên và khùng khùng.

Với một nghìn tiến sĩ

Mà xã bảy nghìn dân,

Vẫn trên răng dưới dép

Và thường xuyên đói ăn.

Ta, giáo sư, tiến sĩ

Nhiều đến thế là cùng

Thế mà đếch làm nổi

Ốc vít cho Samsung.

Thoạt nghe tưởng ghê lắm.

Nhưng bi kịch là đây –

Thích sĩ, thích bằng cấp

Và tự khoe suốt ngày.

05/12/202305/12/2023

“Việt Nam dùng chiến thuật của Trung Quốc” khi yêu cầu định danh toàn bộ tài khoản MXH

Lmdc Viet Nam

Bắt chước theo thằng anh 4 tốt, 16 chữ vàng, “Việt Nam dùng chiến thuật của Trung Quốc” khi yêu cầu định danh toàn bộ tài khoản MXH.

Chuyên gia về công nghệ thông tin Hoàng Ngọc Diêu từ Úc cho rằng Nhà nước Việt Nam không thể thực thi được yêu cầu định danh cá nhân trừ khi có sự đồng thuận của các nhà mạng xã hội.

Ông nói với RFA vào ngày 12/5:

“Nếu như Nhà nước Việt Nam muốn khai triển một cách đơn phương thì cái đó vô khả thi vì Nhà nước đâu kiểm soát được mạng xã hội đâu! Về mặt kỹ thuật, khi nào họ nắm toàn bộ hệ thống mới làm chuyện đó được.

Ví dụ như bây giờ hiện có 60 triệu người Việt Nam đang dùng Facebook, làm sao Chính phủ Việt Nam biết người nào đang sử dụng cái gì có tài khoản gì để mà bắt buộc họ phải dùng danh tánh thật?”

Ông cho rằng đây chỉ là một chiêu trò mang tính hù doạ cho vui chứ về mặt kỹ thuật và chính danh là không thể. Ông đặt câu hỏi:

“Làm sao mà Chính phủ có nguyên một đội ngũ để có thể kiểm soát và săn lùng 60 triệu người dùng Facebook?”

Cùng có nhận định như trên là ông Phillip, chuyên viên bảo mật với hơn 10 năm kinh nghiệm đào tạo bảo mật cho nhiều tổ chức phi chính phủ trong và ngoài Việt Nam.

Ông nói với RFA hôm 12/5:

“Về mặt kỹ thuật, việc khai báo định danh với những tài khoản mạng xã hội là không khả thi. Nếu muốn, người dùng hoàn toàn có thể đổi IP và tạo một tài khoản Facebook ở nước khác.

* Dân TQ bị bắt buộc dùng mạng xã hội Weibo (tên đầy đủ Sina Weibo) do Trung Quốc kiểm soát với sự kiểm duyệt gắt gao của chính quyền Trung Quốc áp đặt lên người dân nơi đây.

Tất cả những mạng xã hội và nền tảng nổi tiếng như Google, Facebook, Twitter hay Instagram đều bị chặn tại Trung Quốc.

– Còn ở VN, đa số bà con dùng Facebook, YouTube… cho nên Chính phủ CSVN không thể thực sự kiểm soát được máy chủ của những công ty quốc tế như Google và Meta.”

TL RFA

05/12/202305/12/2023

Cho tàu tiến gần giàn khoan Nga – Việt , Trung Quốc tăng rủi ro xung đột

Theo BBC, Bùi Thư

ngày 12-5-2023

Một tàu Cảnh sát biển Trung Quốc tuần tra tại Bãi cạn Scarborough đang tranh chấp ngày 5 tháng 4 năm 2017

Một tàu nghiên cứu của Trung Quốc được hộ tống bởi lực lượng tuần duyên và gần chục tàu thuyền ngày 10/5 đi vào một lô dầu khí đang được vận hành bởi các công ty nhà nước của Nga và Việt Nam, một điểm nóng tiềm năng khác ở Biển Đông.

Tàu nghiên cứu Trung Quốc, hai tàu tuần duyên và 11 tàu đánh cá đã vào lô 04-03 của Vietsovpetro, một liên doanh giữa Zarubezhneft của Nga và PetroVietnam, dữ liệu từ hai tàu giám sát độc lập mà Reuters xem qua cho thấy.

Nhóm tàu Trung Quốc cũng ở gần các lô 05-1 B và 05-1 C, được vận hành bởi Idemitsu Oil & Gas, một đơn vị của Idemitsu Kosan của Nhật Bản.

Việc này xảy ra tiếp theo các động thái quyết đoán gần đây của Bắc Kinh trong vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của các nước láng giềng, khi Bắc Kinh thúc đẩy tuyên bố chủ quyền đối với gần như toàn bộ Biển Đông, thử thách Mỹ và các đồng minh vào thời điểm gia tăng căng thẳng trong khu vực.

Động thái ngày 10/5, theo Tiến sỹ Hà Hoàng Hợp từ Hà Nội là “Trung Quốc đang sử dụng lực lượng hải cảnh và các tàu đánh cá có vũ trang để đe dọa và làm gián đoạn các hoạt động năng lượng ngoài khơi Việt Nam (và Malaysia, Indonesia, Philippines), nhằm khẳng định chủ quyền của Trung Quốc ở biển Đông.”

Theo Tiến sỹ Hà Hoàng Hợp, chiến thuật vùng xám trên biển Đông được Trung Quốc phối hợp các các hành động chiến thuật vùng xám khác như đối ngoại, thương mại – kinh tế, truyền thông, tình báo để làm nản lòng Việt Nam (và các nước khác có biển). Bắc Kinh mong đạt kết quả mà từ xưa, Tôn Tử đã viết “thắng trận mà không phải có chiến tranh”, ông Hợp nói. Chuyên gia nhấn mạnh rằng, khi Trung Quốc cho tàu hải cảnh và tàu hải quân tiến quá gần các khu khai thác dầu khí Việt – Nga, ranh giới giữa chiến thuật vùng xám và xung đột có sử dụng vũ khí sát thương sẽ bị “thu hẹp lại”. Nói cách khác có thể dẫn đến xung đột có vũ trang trên Biển Đông.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc nói các hoạt động đó là “bình thường”:

“Các tàu nghiên cứu khoa học và đánh cá của Trung Quốc thực hiện các hoạt động sản xuất và làm việc bình thường trong các vùng biển thuộc quyền tài phán của Trung Quốc,” Bộ này nói.

Trước đó, hồi 27/3, tàu Việt Nam đã bám sát để theo dõi một tàu Cảnh sát biển Trung Quốc khi tàu này tiến tới gần một mỏ khí đốt do Nga khai thác trong vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) trên Biển Đông của Việt Nam, theo Reuters.

Hội nghị Thượng đỉnh ASEAN 42 diên ra ở Indonesia, hôm 11/5, theo AFP, tại đó, các lãnh đạo ASEAN đã thảo luận về “những vụ việc nghiêm trọng” ở Biển Đông và mở các cuộc đàm phán giữa khối này và Trung Quốc về một bộ quy tắc ứng xử nhằm làm giảm nguy cơ xung đột.

Các quốc gia ASEAN Brunei, Malaysia và Việt Nam cũng đưa ra tuyên bố chủ quyền đối với các phần của tuyến đường thủy, vùng biển có khoảng 3 nghìn tỷ USD thương mại đi qua hàng năm.

Tổng thống Widodo thay mặt các nhà lãnh đạo ASEAN đưa ra, ASEAN nhắc lại lời kêu gọi tự kiềm chế ở Biển Đông đang tranh chấp để ngăn chặn những tính toán sai lầm và nguy cơ xung đột.

BBC — Chụp lại hình ảnh,Tàu Việt Nam đã bám sát để theo dõi một tàu Cảnh sát biển Trung Quốc khi tàu này tiến tới gần một mỏ khí đốt do Nga khai thác trong vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Việt Nam vào tháng 3/2023

Trung Quốc tiến gần ranh giới hòa bình và xung đột

Theo quan sát của ông Hợp, cả hai lần tàu Trung Quốc tiến gần các lô dầu khí của Nga và Việt Nam trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam đều có cùng một bản chất là “Trung Quốc dùng các hành động chiến thuật vùng xám ở các mức độ khác nhau để khẳng định chủ quyền của Trung Quốc theo đường 9 đoạn trên biển Đông.”

Sự khác biệt là lần này, theo ông, các tàu Trung Quốc không vào quá gần các điểm khai thác của Zarubezhneft.

Đây cũng là lần đầu tiên Trung Quốc dùng các tàu đánh cá – dân binh để hộ tống, với số lượng tàu hải cảnh nhiều hơn lần trước.

“Trung Quốc ngang nhiên quấy phá hoạt động khai thác dầu khí của Việt Nam, Nga và Nhật Bản, bằng chiến thuật vùng xám. Mục đích kỹ thuật của tàu nghiên cứu có thể là thu thập dữ liệu địa chấn (seismic), đo phóng xạ, khảo sát thủy văn…,” ông Hợp nhận định.

…Tàu cảnh sát biển Trung Quốc đã tiến thẳng tới các lô thăm dò dầu khí do các công ty Nga điều hành hoặc sở hữu, trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam khoảng 40 lần kể từ tháng 12/2022, theo dữ liệu theo dõi tàu thuyền từ tổ chức phi chính phủ South China Sea Chronicle Initiative (SCSCI), tức Dự án Đại Sự Ký Biển Đông.

Hồi tháng 2, trong ngày khai mạc Thế vận hội Mùa đông, Trung Quốc và Nga tuyên bố quan hệ đối tác “không giới hạn” và ủng hộ lẫn nhau, điều này dẫn đến những lo lắng rằng Việt Nam sẽ mất đi một đồng minh lâu năm trên Biển Đông là Nga.

Tuy nhiên, ông Hà Hoàng Hợp cho rằng, quan hệ “không giới hạn” giữa Nga và Trung Quốc chỉ tồn tại ở lời nói, cho dù Trung Quốc và Nga trở nên gần nhau hơn nhiều.

“Đến nay, chưa có bất kỳ dấu hiệu nào cho thấy Nga sẽ từ bỏ lợi ích kinh tế và chiến lược của Nga trong quan hệ với Việt Nam. Việt Nam tuy nhiên được cho là luôn chủ động trong mọi tình huống, trong đó có các tình huống khó khăn nhất.”

Phản ứng của Việt Nam

Bộ Ngoại giao Việt Nam ngày 6/4 cho biết tàu Hải Dương Địa chất 4 của Trung Quốc đã rời khỏi vùng biển Việt Nam sau một thời gian hoạt động ở đây, đồng thời khẳng định mọi hoạt động khảo sát mà không có sự cho phép của Việt Nam là vô giá trị.

Ông Hợp nhận định rằng, Việt Nam đã và đang xử lý các hành động chiến thuật vùng xám của Trung Quốc bằng tất cả các khả năng của mình phù hợp với luật pháp quốc tế, trên cơ sở chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phản của Viêt Nam:

“Lần này, Việt Nam mới chỉ cần có một tàu kiểm ngư theo dõi sát hoạt động của tàu nghiên cứu Trung Quốc, đồng theo dõi các tàu hải cảnh và tàu cá dân binh Trung Quốc. Năm 2018, Việt Nam đã gửi công hàm đến Liên hợp quốc phản đối Trung Quốc gây sự ở vùng bãi Tư Chính. Bộ Ngoại giao cũng ra tuyên bố phản đối hành động của Trung Quốc, cũng với các hoạt động đối ngoại khác.

“Việt Nam tiếp tục hiện đại hóa hải quân, phòng không – không quân, lực lượng cảnh sát biển, tác chiến mạng… để có đủ năng lực quốc phòng. Hợp tác quốc phòng với các nước, tương tác với ASEAN và cộng đồng quốc tế cũng là các bước đi quan trọng nhằm duy trì hòa bình và ổn định trong khu vực,” ông Hợp nhận định.

Giáo sư Carl Thayer nói với BBC hồi cuối tháng Ba rằng, trước cuộc chiến ở Ukraine, Nga đã chống lại sức ép của Trung Quốc để giới hạn các hoạt động khai thác dầu của Rosneft trong vùng gần Bãi Tư Chính.

“Tuy nhiên, áp lực từ Trung Quốc đã khiến Rosneft rút lui. Những quyền lợi của Rosneft đã được Zarubezhneft tiếp nhận. Hiện nay, còn phải chờ xem các hoạt động của Trung Quốc ở khu vực này có dẫn đến việc Nga ngừng hoạt động hay không.

“Zarubezhneft, hoạt động tại lô Tuna ở vùng biển của Indonesia, muốn xây dựng một đường ống dẫn dầu đến Việt Nam. Khi mà Việt Nam và Indonesia hiện đã đạt được thỏa thuận về ranh giới biển của họ, Trung Quốc có khả năng sẽ hành động để khẳng định quyền chủ quyền của mình,” theo ông Carl Thayer.

Đường Chín Đoạn — Trung Quốc đưa ra đòi hỏi chủ quyền phủ gần hết vùng biển Đông Nam Á

Zokhri Idris từ Global Asia Consulting nói với Nikkei Asia rằng, Việt Nam có thể sẽ theo các động thái của Philippines trong việc áp dụng một thế mạnh mẽ hơn, dù ông nhấn mạnh rằng Hà Nội sẽ bước đi cẩn thận để tránh làm suy yếu sự trỗi dậy của mình với tư cách là một quốc gia thương mại.

Trong khoảng một tuần qua, Việt Nam đã cùng với Philippines, Malaysia, Brunei, Indonesia, Singapore và Thái Lan tham gia các cuộc tập trận hàng hải với Ấn Độ ở Biển Đông, dưới sự giám sát của Bắc Kinh. Khối ASEAN trong nhiều năm đã cùng Trung Quốc đàm phán về Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông để giải quyết những căng thẳng.

Indonesia, nước chủ tịch ASEAN năm nay, có kế hoạch tăng cường các cuộc đàm phán đã vốn bị đình trệ do sự chia rẽ giữa các quốc gia có yêu sách trên Biển Đông và những quốc gia không tuyên bố chủ quyền – như Lào và Campuchia – lại phụ thuộc kinh tế vào Trung Quốc.

Bà Bích Trần, nhà nghiên cứu của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ở Washington DC vẫn hoài nghi về Bộ Quy tắc Ứng xử, theo trang Nikkei Asia.

“Tiến trình của Quy tắc ứng xử không có hiệu quả, bất kể những diễn biến gần đây vì Trung Quốc không muốn tự trói tay mình,” bà Bích nói.

Theo nhà nghiên cứu này, Bắc Kinh hoặc sẽ kéo dài cuộc đàm phán hoặc thúc đẩy một thỏa thuận theo ý của họ, điều mà các nước trong khối ASEAN có yêu sách trên Biển Đông sẽ không muốn.

Yêu sách của Trung Quốc có yêu sách trên Biển Đông với hơn 1.500 km ngoài khơi bờ biển và vào vùng đặc quyền kinh tế của năm quốc gia ASEAN – Brunei, Malaysia, Philippines, Việt Nam và Indonesia.

Tháng 1/2022, Mỹ công bố bản nghiên cứu Ranh Giới Trên Biển số 150, phản đối các yêu sách hàng hải bành trướng của Trung Quốc ở Biển Đông, cho rằng” không phù hợp với luật pháp quốc tế như được phản ánh trong Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982″.

Một ngày sau đó, phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Uông Văn Bân nhắc lại: “Trung Quốc được hưởng chủ quyền đối với vùng Nam Hải Chư Đảo bao gồm các quần đảo Đông Sa, Tây Sa, Trung Sa và Nam Sa. Nam Hải Chư Đảo của Trung Quốc có nội thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa.”

Đối với yêu sách chủ quyền của Trung Quốc tại Nam Hải Chư Đảo gồm “Đông Sa”, “Trung Sa”, “Tây Sa” (quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam) và “Nam Sa” (quần đảo Trường Sa của Việt Nam) nói trên, Mỹ cũng đã bác bỏ yêu sách này mà không thay đổi lập trường là không đứng về bên nào trong tranh chấp.

Trong chuyến công du tháng 11/2022 của Tổng bí thư Nguyễn Phú Trọng đến Bắc Kinh để gặp ông Tập Cận Bình khi ông Tập tiếp tục cầm quyền nhiệm kỳ thứ ba, hai lãnh đạo đã có “đối thoại sâu sắc, chân thành và thẳng thắn” về các tranh chấp hàng hải ở Biển Đông. Thỏa thuận của họ đã được ghi lại trong Điểm thứ 9 của Tuyên bố chung gồm 13 điểm dài 4 trang.

Theo đó, đoạn thứ nhất của Điểm thứ 9, đôi bên nhất trí “sử dụng hiệu quả cơ chế đàm phán cấp chính phủ về biên giới hai nước; thông qua hội đàm và đàm phán, thảo luận các giải pháp tạm thời, chuyển tiếp mà không ảnh hưởng đến lập trường, chủ trương mỗi bên; và tìm kiếm các giải pháp cơ bản dài hạn được hai phía chấp nhận.”

Đoạn thứ hai, lãnh đạo hai Đảng cũng nhất trí “thúc đẩy trao đổi về hợp tác cùng phát triển trên biển và phân định vùng biển ngoài cửa Vịnh Bắc Bộ, đẩy nhanh hai vấn đề nêu trên để sớm đạt được tiến triển thực chất. Sẵn sàng tiếp tục triển khai hợp tác trong các lĩnh vực ít nhạy cảm trên biển; trao đổi về việc mở rộng hợp tác trên biển ở Vịnh Bắc Bộ trên cơ sở đáp ứng lợi ích thiết thực của cả hai bên.”

Quan hệ Việt Nam – Trung Quốc

3/2023

Tàu Việt Nam đã bám sát tàu Cảnh sát biển Trung Quốc khi tàu này tiến tới gần một mỏ khí đốt do Nga khai thác trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam.

30 tháng 10 – 2 tháng 11 năm 2022

Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt nam, Nguyễn Phú Trọng thăm Trung Quốc và gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình.

6/2020

Bộ Ngoại giao Việt Nam cho biết hai tàu Trung Quốc đã tấn công một tàu đánh cá Việt Nam gần quần đảo Hoàng Sa. Trước đó vào tháng 4, vụ việc tương tự cũng đã xảy ra.

Một hình ảnh vệ tinh của Đảo Bắc với một số đảo nhỏ hơn. Một phần của quần đảo Hoàng Sa ở Biển Đông.BẢN QUYỀN HÌNH ẢNHGETTY IMAGES

2019

Trung Quốc điều tàu khảo sát Hải Dương Địa Chất 8, với sự hộ tống của các tàu hải cảnh, vào khu vực Bãi Tư Chính, nằm trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam.

2017-2018

Bắc Kinh đe dọa sẽ tấn công các căn cứ của Việt Nam tại quần đảo Trường Sa nếu Hà Nội không cho dừng dự án thăm dò khí đốt của Repsol ở Bãi Tư Chính. Việt Nam ngừng khoan dầu.

2015

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đến Việt Nam gặp Trương Tấn Sang. Cả hai cam kết là “láng giềng tốt” và nhất trí duy trì hòa bình ở Biển Đông.

06/2014

Trung Quốc cáo buộc bị tàu Việt Nam đâm hơn 1.400 lần, gần giàn khoan 981 ở Biển Đông. Trung Quốc tuyên bố các hành động này là bất hợp pháp và kêu gọi Hà Nội ngừng “các hành động khiêu khích”.

5/2014

Bắc Kinh cử tàu khoan thăm dò dầu. Việt Nam điều các tàu đến khu vực ngoài khơi bờ biển miền Trung sau khi Trung Quốc huy động tới 80 chiếc các loại, trong đó có tàu quân sự cho hoạt động khai thác dầu.

Chú thích hình ảnhTàu cảnh sát biển Trung Quốc (trái) bị ba tàu cảnh sát biển Việt Nam chặn gần giàn khoan dầu của Trung Quốc trong vùng biển tranh chấp ở Biển Đông.BẢN QUYỀN HÌNH ẢNHHOANG DINH NAM/AFP VIA GETTY IMAGES

2007

Tháng 7: các tàu tuần tra của hải quân Trung Quốc đã bắn vào một tàu đánh cá của Việt Nam, khiến một thủy thủ thiệt mạng; Tháng 11: Việt Nam nổ ra biểu tình phản đối các cuộc tập trận quân sự của Trung Quốc ở Hoàng Sa.

18/7/2005

Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào hội đàm với Chủ tịch nước Việt Nam Trần Đức Lương và nhất trí “tăng cường hơn nữa hợp tác toàn diện và thúc đẩy quan hệ hợp tác láng giềng Trung Quốc-Việt Nam phát triển nhanh hơn và tốt hơn.

1/2005

Tàu Trung Quốc nổ súng vào hai tàu đánh cá ở Thanh Hóa của Việt Nam, giết hại 9 ngư dân và bắt giữ 8 người.

2004

Thương mại hàng năm tăng từ 32 triệu USD lên gần 7,2 tỷ USD trong 13 năm.

2002

Chủ tịch Trung Quốc Giang Trạch Dân thăm chính thức Việt Nam ký hiệp định thương mại và giải quyết các tranh chấp.

2000

Việt Nam và Trung Quốc đã ký Hiệp định phân định Vịnh Bắc Bộ và Hiệp định hợp tác Nghề cá.

12/1999

Việt Nam và Trung Quốc đã ký Hiệp ước biên giới trên đất liền.

2/1999

Tổng Bí thư Lê Khả Phiêu thăm Bắc Kinh và hai nước nhất trí ra Tuyên bố chung về Hợp tác Toàn diện theo phương châm “16 chữ” và tinh thần “4 tốt.

1991

Bình thường hóa quan hệ song phương.

1988

Trung Quốc chiếm đá Gạc Ma, thuộc quần đảo Trường Sa và sát hại khoảng 64 chiến sỹ Việt Nam.

1980

Hiến pháp Việt Nam gọi Trung Quốc là “kẻ thù trực tiếp và nguy hiểm của Việt Nam.

1979

Chiến tranh biên giới giữa Việt Nam và Trung Quốc.

1978

Chiến tranh Campuchia–Việt Nam: Việt Nam lật đổ Khmer Đỏ được Trung Quốc hậu thuẫn.

1/1950

Trung Quốc công nhận Việt Nam là quốc gia có “quan hệ hữu nghị Trung-Việt vì hòa bình, ổn định và thịnh vượng.

Hồ Chí Minh ngồi với Chủ tịch Mao Trạch Đông tại tiệc chiêu đãi dành cho Hồ ở Bắc Kinh.

05/12/202305/12/2023

Hiệp ước bảo tồn đại dương: Thỏa thuận lịch sử đạt được sau 10 năm đàm phán

Theo đài BBC , 5 tháng 3 2023

Esme Stallard, Phóng viên Khí hậu và Khoa học

Các quốc gia đã đạt được thỏa thuận lịch sử để bảo vệ các đại dương trên thế giới sau 10 năm đàm phán.

Hiệp ước Biển cả nhằm mục đích đặt 30% diện tích biển vào các khu vực được bảo vệ vào năm 2030, để bảo vệ và phục hồi thiên nhiên biển.

Thỏa thuận đã đạt được vào tối thứ Bảy, sau 38 giờ đàm phán, tại trụ sở Liên Hợp Quốc ở New York.

Các cuộc đàm phán đã bị đình trệ trong nhiều năm vì những bất đồng về tài trợ và quyền đánh bắt cá.

Thỏa thuận quốc tế gần nhất đây về bảo vệ đại dương đã được ký kết 40 năm trước, vào năm 1982 – Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển.

Thỏa thuận đó đã thiết lập một khu vực gọi là biển cả – vùng biển quốc tế nơi tất cả các quốc gia có quyền đánh cá, vận chuyển tàu và nghiên cứu – nhưng chỉ 1,2% vùng biển này được bảo vệ.

Sinh vật biển sống bên ngoài các khu vực được bảo vệ này đã gặp rủi ro do biến đổi khí hậu, đánh bắt quá mức và giao thông vận tải.

Whale shark — Theo đánh giá mới nhất về các loài sinh vật biển toàn cầu, gần 10% được phát hiện có nguy cơ tuyệt chủng.

Theo đánh giá mới nhất về các loài sinh vật biển toàn cầu, gần 10% được phát hiện có nguy cơ tuyệt chủng, theo Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN).

Các khu bảo tồn mới này, được thiết lập trong hiệp ước, sẽ đặt giới hạn về số lượng đánh bắt cá có thể thực hiện, các tuyến đường vận chuyển và các hoạt động thăm dò như khai thác dưới biển sâu – khi khoáng sản được lấy từ đáy biển cách bề mặt 200m trở lên.

Các nhóm môi trường đã lo ngại rằng các quá trình khai thác có thể làm xáo trộn các khu vực sinh sản của động vật, gây ô nhiễm tiếng ồn và gây độc cho sinh vật biển.

Cơ quan Quản lý Đáy biển Quốc tế giám sát việc cấp phép nói với BBC rằng trong tương lai “bất kỳ hoạt động nào trong tương lai dưới đáy biển sâu sẽ phải tuân theo các quy định và giám sát nghiêm ngặt về môi trường để đảm bảo rằng chúng được thực hiện bền vững và có trách nhiệm”.

Rena Lee, Đại sứ Liên hợp quốc về Đại dương, đã chốt được vấn đề sau hai tuần đàm phán.

Minna Epps, giám đốc nhóm Đại dương của IUCN, cho biết vấn đề chính là chia sẻ nguồn gen biển.

Nguồn gen biển là tài nguyên sinh học từ thực vật và động vật trong đại dương có thể mang lại lợi ích cho xã hội, chẳng hạn như dược phẩm, quy trình công nghiệp và thực phẩm.

Các quốc gia giàu có hơn hiện có các nguồn lực và kinh phí để khám phá đại dương sâu thẳm nhưng các quốc gia nghèo hơn muốn đảm bảo rằng bất kỳ lợi ích nào họ tìm thấy đều được chia sẻ đồng đều.

Tiến sĩ Robert Blasiak, nhà nghiên cứu đại dương tại Đại học Stockholm, cho biết thách thức là không ai biết tài nguyên đại dương đáng giá bao nhiêu và do đó chúng có thể được phân chia ra sao.

Image underwater of tube sponge and other corals — Nguồn gen biển là tài nguyên sinh học từ thực vật và động vật trong đại dương có thể mang lại lợi ích cho xã hội, chẳng hạn như dược phẩm, quy trình công nghiệp và thực phẩm.

Ông nói: “Nếu bạn tưởng tượng một chiếc TV màn ảnh rộng, độ phân giải cao, lớn và nếu chỉ có ba hoặc bốn pixel ảnh trên màn hình khổng lồ đó đang hoạt động, thì đó là kiến thức của chúng ta về đại dương sâu thẳm. Vì vậy, chúng ta đã ghi nhận được khoảng 230.000 loài trong đại dương, nhưng ước tính có hơn hai triệu.”

Laura Meller, một nhà vận động đại dương cho tổ chức Hòa bình xanh Bắc Âu, đã khen ngợi các quốc gia đã “gác lại sự khác biệt và đưa ra một hiệp ước cho phép chúng ta bảo vệ các đại dương, xây dựng khả năng phục hồi trước biến đổi khí hậu và bảo vệ cuộc sống cũng như sinh kế của hàng tỷ người”

“Đây là một ngày lịch sử để bảo tồn và là dấu hiệu cho thấy trong một thế giới bị chia rẽ, việc bảo vệ thiên nhiên và con người có thể chiến thắng địa chính trị,” bà nói thêm.

Các nước sẽ cần gặp lại nhau để chính thức thông qua thỏa thuận và sau đó có rất nhiều việc phải làm trước khi hiệp ước có thể được thực thi.

Liz Karan, giám đốc nhóm quản trị đại dương của Pews Trust, nói với BBC: “Sẽ mất một thời gian để có hiệu lực. Các quốc gia phải phê chuẩn để nó có hiệu lực. Sau đó, có rất nhiều cơ quan thể chế như Uỷ ban Khoa học và Kỹ thuật phải được thành lập.”

05/12/202305/12/2023

Kanittha “Mint” Pasaeng – Kim Cương Trong Đống Rác

Nhân ngày HIỂN MẪU; Mời Quí Thân Hữu đọc: “Kanittha Mint Pasaeng, Kim Cương Trong Đống Rác”

Thơ Trần Quốc Bảo

Cuộc thi Hoa-Hậu, ở bên nước Thái

Đoạt Vương-Miện là cô gái rất nghèo

Mười bảy tuổi hoa, nhan sắc mỹ miều,

Mint Pasaeng, chuyên nghề nhặt rác!

Lễ Đăng Quang, giữa tưng bừng hoan lạc

Phỏng vấn em; Em thẳng thắn trả lời:

– “Lượm đồ phế thải, là nghề của tôi,

Tôi giúp mẹ, hàng ngày đi nhặt rác

Hai mẹ con tôi, sống đời đạm bạc

Bán ve chai nhưng lương thiện cuộc đời!”

Lại hỏi em: – Nay Vương-Miện đoạt rồi

Liệu Hoa-Hậu, có bỏ nghề nhặt rác?

Em thưa rằng: – “Chưa hề nghĩ gì khác,

Vẫn trở về nghề cũ, giúp mẹ tôi

Nếu kiếm thêm tiền, thì cũng tốt thôi!

Tôi mong ước được vào trường Đại Học

(rồi em cười…) nhặt rác tuy khó nhọc,

Nhưng sống tử tế, có gì xấu đâu!”

Em lại cười rạng rỡ, chẳng ưu sầu

Khiến mọi người yêu em đều cảm động!

Mint Pasaeng… gương mặt hoa lồng lộng!

Tâm hồn em… Ôi! đẹp biết bao nhiêu !!!

Lễ Đăng Quang bế mạc, vào buổi chiều

“Nữ Hoàng Sắc Đẹp” trở về khu rác

Bà Mẹ nghèo, nhìn sững con… kinh ngạc!

Mint Pasaeng sụp xuống, lạy Mẹ Hiền

“ Thân xác này, nhờ ơn Mẹ mà nên

Tạ ơn Mẹ, Mẹ hiền… Con lạy Mẹ! ”

Hai Mẹ con ôm nhau, mừng rơi lệ (*)

Cả bầu Trời Hạnh Phúc, phủ chung quanh !

Trần Quốc Bảo

Nguồn: Anh chị Thụ & Mai gởi

05/12/202305/12/2023

Chiến tranh Ukraine: Trung Quốc cử Li Hui trong sứ mệnh hòa bình cho Kiev và Moscow

Theo báo Bưu Điện Hoa Nam, Hồng Kong

Li Hui, đại diện đặc biệt của Trung Quốc về các vấn đề Á-Âu, sẽ tới Ukraine và Nga vào tuần tới. Ảnh: Weibo

Trung Quốc sẽ cử đại diện đặc biệt của mình về các vấn đề Á-Âu, Li Hui , đến Ukraine, Ba Lan, Pháp, Đức và Nga từ thứ Hai trong một cuộc du hành tìm kiếm dài ở châu Âu để tìm giải pháp cho cuộc chiến ở Ukraine .

Trung Quốc sẽ là một trong số ít quốc gia cử phái viên đến cả hai bên của cuộc xung đột, trong khi Li, một nhà ngoại giao cấp thứ trưởng, sẽ là quan chức cấp cao nhất của Trung Quốc đặt chân lên đất Ukraine kể từ khi Nga tiến hành cuộc xâm lược vào tháng 2 năm 2022.

Image result for Wang Wenbin ukraine li

“Chuyến thăm của các đại diện Trung Quốc tới các nước liên quan là một minh chứng khác cho cam kết của Trung Quốc trong việc thúc đẩy hòa bình và đàm phán. Nó chứng minh đầy đủ rằng Trung Quốc kiên quyết đứng về phía hòa bình,” phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Wang Wenbin cho biết, thông báo về chuyến đi hôm thứ Sáu. “Trung Quốc sẵn sàng tiếp tục đóng vai trò xây dựng trong việc xây dựng sự đồng thuận quốc tế hơn nữa về lệnh ngừng bắn, bắt đầu đàm phán hòa bình và ngăn chặn tình hình leo thang… để thúc đẩy một giải pháp chính trị cho cuộc khủng hoảng Ukraine.”

Chuyến thăm của đại diện đặc biệt lần đầu tiên được Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình thông báo trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Ukraine Volodymyr Zelensky vào tháng trước, cuộc trò chuyện đầu tiên của họ kể từ khi chiến tranh bắt đầu.

Li có nhiều kinh nghiệm trong khu vực. Ông là đại sứ Trung Quốc tại Nga từ năm 2009 đến 2019 và là gương mặt quen thuộc của Tổng thống Nga Vladimir Putin. Ông cũng từng là người đứng đầu các vấn đề Đông Âu và Trung Á trong bộ ngoại giao.

05/11/202305/11/2023

Suy niệm Tin Mừng: Nếu có Yêu

Dòng Tên – SJ Việt Nam

Quỳnh Thoại, CĐM

“Ai nhận các luật Thầy truyền và giữ các luật đó, thì người ấy là kẻ mến Thầy. Và ai mến Thầy sẽ được Cha Thầy yêu mến, và Thầy sẽ yêu nó, và sẽ tỏ mình ra cho nó”. (Ga 14, 21)

Hôm nay, Chúa Giêsu lại tiếp tục trải lòng với các môn đệ trước khi Ngài tạm rời xa các ông mà về cùng Chúa Cha (Ga 14,15-21). Ngài đã báo trước cho các ông những điều sắp xảy đến, và dặn dò các ông phải tuân giữ điều Ngài truyền dạy. Những điều đó là gì thì có lẽ các môn đệ là những người trong cuộc biết rõ nhất.

Quả vậy, các ông là những người đi theo sát Chúa ròng rã ba năm trên hành trình thi hành sứ vụ ở trần gian. Cùng ăn , cùng uống, cùng được Thầy giải thích cặn kẻ ý nghĩa các dụ ngôn, được Thầy dạy dỗ bảo ban nhiều điều, chắc hẳn những điều quan trọng luôn được Thầy nhắc đi nhắc lại. Và một trong những điều thường được nhắc đến đó là “ hãy yêu”.

Theo nghiên cứu của giáo sư Tân Ước Clark-Soles, động từ “yêu” (agapao, phileo) được Chúa Giêsu nhắc đến 57 lần trong Tin Mừng Gioan[1]– cũng được xem là Tin Mừng của tình yêu. Ngài không chỉ nhắc nhở, mà còn ra lệnh cho các môn đệ: “hãy yêu thương nhau”. Tuy nhiên, Ngài không chỉ nói suông và dạy người ta phải thi hành, nhưng chính Ngài đã sống và hành động. Ngài đã tỏ cho các môn đệ biết tình yêu Chúa Cha dành cho Ngài và cho nhân loại như thế nào, cũng như tình yêu của Ngài dành cho Chúa Cha và cho tất cả mọi người; từ đó, Ngài mời gọi những ai tin và đi theo Ngài cũng hãy làm như vậy. Nói một cách khác, đi theo Chúa là đáp lại lời mời gọi yêu thương. Mà yêu thương như Chúa nêu gương là cả một quá trình của đón nhận và thực thi ý muốn của người mình yêu. Vậy nên, có hai điều chúng ta học được khi yêu như Chúa:

Thứ nhất, nếu có yêu, hãy đón nhận lời nhau

Như Chúa đã đón nhận lời Cha như thương thực hằng ngày (Ga.4,34). Ngài thực thi Thánh Ý Chúa Cha bằng việc đến trong thế gian này, và sẵn lòng bước vào cuộc Thương Khó – Tử Nạn và Phục Sinh để bày tỏ tình yêu và lòng thương xót của Chúa Cha dành cho nhân loại (Ga.6, 38). Tình yêu của Ngài được cụ thể bằng sự vâng phục cho đến tận cùng, dù có những giây phút xao xuyến trong vườn Cây Dầu, và cám dỗ tránh xa chén đắng, nhưng rồi Ngài chưa một lần làm theo ý riêng mình, nhưng luôn trung tín chu toàn ý Cha cho đến hơi thở cuối cùng.

Vì sao Chúa có thể làm được như vậy? Thưa vì Ngài luôn nhớ lời Chúa Cha: “Đây là Con yêu dấu của Ta, Ta hài lòng về Người”. Lời quan trọng nhất vẫn là lời yêu thương. Có yêu thương, con người cũng sẽ làm được những việc phi thường.

Thứ hai, nếu có yêu, hãy giữ lời nhau

Như Chúa Giêsu không chỉ đón nhận lời, hay Thánh Ý Chúa Cha mà thôi, nhưng Ngài còn tuân giữ và thi hành lời đó trong suốt cuộc đời tại thế của mình. Lời đó là lời hứa cứu độ, và Chúa đã giữ lời đó trong sự linh động và sáng kiến của con tim luôn hướng về Cha Chí Thánh. Chúa đã giữ lời Chúa Cha, và làm cho lời ấy được thực hiện bằng cái chết trên thập giá.

Khi Chúa nói với các môn đệ: “nếu ai yêu mến Thầy, thì sẽ giữ lời Thầy”, Ngài không phải ra điều kiện khi yêu, nhưng tình yêu chân thật và bền vững vốn dĩ luôn đi kèm một cam kết: đón nhận và giữ lời đã hứa. Vậy Chúa đã truyền ban điều gì cho chúng ta: thưa là hãy yêu thương nhau! Một điều duy nhất trong Tin Mừng Thánh Gioan. Việc còn lại, là chúng ta đã đón nhận và tuân giữ lời đó như thế nào?

Một chút suy tư

Chúa Giêsu đã luôn nhớ và chu toàn Thánh Ý Chúa Cha trong mọi cảnh huống, vì Ngài yêu Chúa Cha, và luôn xác tín mình được Chúa Cha yêu thương. Ngài luôn đặt mình trong tương quan thân tình và kết hợp với Chúa Cha luôn luôn.

Nếu chúng ta yêu Chúa, chúng ta sẽ luôn đón nhận và tuân giữ lời Chúa dạy dù gặp nhiều thách đố. Vì tình yêu sẽ đem lại sức mạnh, sự kiên nhẫn để chúng ta thi hành ý muốn của Chúa trên cuộc đời mình. Mà ý muốn của Chúa, đó là chúng ta yêu thương anh chị em mình.

Nếu chúng ta yêu Chúa, chúng ta không ngại trở nên giống Chúa qua việc bắt chước cách sống và cách yêu của Ngài. Ngài đã hiến mạng vì bạn hữu. Phần chúng ta, chúng ta có dám từ bỏ cái tôi to bự của mình để đón nhận và yêu thương những khác biệt nơi anh chị em mình không? Cụ thể, tại nơi làm việc, những dịp sinh hoạt trong giáo xứ, hay những cuộc hội thảo trong cộng đoàn tu trì, hoặc tư gia, chúng ta có sẵn sàng để ý riêng sang một bên để đón nhận ý của người khác vì lợi ích chung không?

Và nếu chúng ta yêu Chúa, chúng ta sẽ không ngừng hoàn thiện bản thân mỗi ngày để gần Chúa hơn, gần anh chị em mình hơn?

Cầu nguyện

Xin Chúa dạy con biết yêu Chúa và yêu thương nhau, vì đó là ước mơ và cũng là lệnh truyền của Chúa.

Xin cho con bước vào tình yêu bằng sự cam kết ở lại và làm triển nở tình yêu Chúa giữa những người chung quanh mình.

Xin Thánh Thần tình yêu Chúa luôn đốt nóng và sưởi ấm trái tim con, để luôn cháy bừng lửa yêu mến và phụng sự Chúa nơi tha nhân. Amen.

Quỳnh Thoại, CĐM

05/11/202305/11/2023

Báo chí Việt Nam có đang chịu cảnh một cổ ‘ba bốn tròng’?

Theo BBC Tiếng Việt

10 tháng 5 2023

Mới đây, tổ chức Phóng viên Không biên giới (RSF) công bố bảng xếp hạng tự do báo chí, Việt Nam đã tụt hạng gần “đội sổ” khi xếp thứ 178 trong tổng số 180 quốc gia trên thế giới.

Đứng sau Việt Nam là Trung Quốc (179/180) và Bắc Hàn đứng cuối bảng (180/180). Đây là mức thấp nhất mà Việt Nam bị xếp loại kể từ khi RSF công bố bảng xếp hạng hàng năm từ 2002 đến nay.

Theo số liệu thống kê từ RSF, tới nay tại Việt Nam, có hơn 40 nhà báo bị giam giữ. Nổi bật nhất là bà Phạm Đoan Trang, người có nhiều giải thưởng báo chí, hiện thụ án 9 năm với tội danh ‘Tuyên truyền chống nhà nước’.

Trong tuyến bài này, BBC sẽ phân tích hệ thống quản lý báo chí ở Việt Nam, về cơ chế kiểm duyệt lẫn tự kiểm duyệt trong các tòa soạn và cách biến báo chí thành công cụ tuyên truyền trong bối cảnh mạng xã hội lan rộng.

Hệ thống quản lý báo chí ở Việt Nam nhìn chung khá chồng chéo và rắc rối.

Một cơ quan báo chí có thể chịu cảnh “một cổ ba bốn tròng” từ Đảng Cộng sản Việt Nam, chính quyền các cấp, bộ ngành và cơ quan chủ quản.

Ở đây chưa kể còn một “tròng” doanh nghiệp được “kết bằng tiền”, bằng những hợp đồng quảng cáo có giá trị cũng có thể ảnh hưởng đến nội dung báo chí nhưng vì phi chính thức nên chưa đề cập ở đây.

Đảng – quyền lực tối thượng

Luật báo chí 2016 viết: “Báo chí ở nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là phương tiện thông tin thiết yếu đối với đời sống xã hội; là cơ quan ngôn luận của cơ quan Đảng, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị – xã hội, tổ chức chính trị xã hội – nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội – nghề nghiệp; là diễn đàn của Nhân dân.”

Có thể hiểu, ở quốc gia độc đảng như Việt Nam thì quyền lực của Đảng Cộng sản Việt Nam là tối thượng, Đảng quản lý về nhiều mặt và bằng nhiều phương tiện khác nhau.

Đầu tiên là về con người, để ngồi ở vị trí cấp cao trong một tòa soạn như Tổng Biên tập thì các nhà báo này đều phải là đảng viên.

Năm 2018, làng báo Việt Nam chấn động khi báo Thanh Niên cho thôi chức 13 nhà báo lúc bấy giờ nắm giữ vị trí trưởng ban, phó ban hoặc tương đương.

Một nguồn tin ở TP HCM thời điểm ấy nói với BBC rằng, sự việc trên dẫn đến tình trạng “Ban Văn nghệ của báo Thanh Niên hiện thiếu cả trưởng và phó ban vì không có ai là đảng viên cộng sản”.

Những nhà báo là đảng viên thường phải chấp hành các điều lệ của đảng, các quy định và nguyên tắc của đảng, tuân theo nghị quyết đại hội đảng, sự phân công của Đảng.

Họ cũng phải học tập nghị quyết, phải họp hành cập nhật những chỉ đạo mới.

Ngoài ra, sự hiện diện của Đảng còn là ở những người, những vị trí, các ban bệ khác rất cụ thể như bí thư đảng bộ, đảng bộ, chi bộ… Các cuộc sinh hoạt đảng thường có bỏ phiếu tín nhiệm, phê bình và tự phê bình.

Vì vậy, nếu bị chi bộ, đảng bộ phê bình thì các lãnh đạo này cũng khó trụ lâu nên việc siết chặt kênh được coi là “quyền lực thứ tư” này càng tối quan trọng.

“Vì Tổng Biên tập là đảng viên, phải phục tùng tổ chức, nên việc họ ấy chỉ đăng đúng chủ trương, đường lối là điều đương nhiên. Và khi Đảng đã nắm triệt để về mặt con người, cũng là khống chế về mặt nội dung,” một nhà báo ẩn danh nói với BBC.

Ở Việt Nam, cơ quan cao nhất về mặt đảng quản lý nội dung báo chí là Ban Tuyên giáo. Cơ quan này quản lý báo chí thông qua các cuộc giao ban hằng ngày, hằng tuần với các đại diện từ Ban Tuyên giáo, Bộ Thông tin Truyền thông.

Sự chỉ đạo này có thể được thực hiện theo các hình thức:

Công văn chỉ đạo (có thể có dấu mật);
Gửi qua đường fax (nhưng hay bị một số nhà báo chụp hình đăng lên mạng);
Các chỉ đạo trực tiếp trong các cuộc họp giao ban (có biên bản tóm tắt);
Các chỉ đạo qua tin nhắn, gọi điện thoại. Cách cuối cùng này thường được sử dụng phổ biến sau này vì tính nhanh chóng. Tin nhắn được thiết kế riêng cho từng người nên ai truyền ra ngoài là biết rò rỉ từ đâu;

Ví dụ, mỗi năm tới dịp kỷ niệm ngày sinh cố Chủ tịch Hồ Chí Minh 19/5 thì báo chí phải tuyên truyền chủ trương “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”.

Hay gần đây, khi nhà phê bình Đặng Tiến qua đời, các báo nhận được chỉ đạo qua tin nhắn như sau:

“Về trường hợp ông Đặng Tiến vừa qua đời tại Pháp, đề nghị các cơ quan báo chí không thông tin (nếu đã thông tin thì gỡ ngay) vì đây là nhân vật tham gia tổ chức chống Đảng và Nhà nước Việt Nam (Văn đoàn Độc lập). Trân trọng.”

BBC ghi nhận đường dẫn trên các trang như Tuổi Trẻ Online, Phụ Nữ Online viết về sự ra đi của ông Đặng Tiến thì các đường dẫn này đã không còn khả dụng.

Giáo sư Carl Thayer, nhà quan sát chính trị Việt Nam lâu năm nhận định với BBC rằng, việc kiểm soát và kiểm duyệt báo chí ở Việt Nam được phân chia giữa Ban Tuyên giáo Trung ương và Bộ Thông tin và Truyền thông.

“Họ ban hành hướng dẫn cho tất cả các phương tiện truyền thông nhà nước bao gồm báo in, trực tuyến, đài phát thanh và truyền hình. Tất cả các tổng biên tập và biên tập viên ở vị trí cao đều phải là đảng viên. Các nhà báo được yêu cầu tham dự các cuộc họp hàng tuần, vào thứ Ba tại Hà Nội và thứ Tư tại TP HCM, để nhận được hướng dẫn về những gì có thể và không thể triển khai.”

Một nhà báo giấu tên từ Quảng Ngãi nói với BBC: “Họp giao ban xưa nay vốn là hoạt động của Bộ Thông tin Truyền thông và Ban Tuyên giáo với các báo. Sau này thì mở rộng ra tùy vào tình hình thời sự mà sẽ có đại diện từ các cơ quan khác tham gia … Ví dụ như Bộ Ngoại giao sẽ dự họp khi có các lãnh đạo cấp cao đi công du,…Ở các địa phương, để hoạt động hiệu quả, có được tin tức nhanh thì các phóng viên phải đăng ký thường trú. Qua đó, họ cũng phải họp với Ban Tuyên giáo tỉnh về những điểm nóng, vụ việc gây tranh cãi. Tất cả đều được chỉ đạo từ trên xuống: có nên đăng thêm hay giảm bớt bài vở về vụ này, vụ kia…“

Những cánh tay nối dài ‘kiểm duyệt’

Trong đề án quy hoạch báo chí toàn quốc đến năm 2015 ghi rõ: “Báo chí là phương tiện thông tin, công cụ tuyên truyền, vũ khí tư tưởng quan trọng của Đảng và Nhà nước, diễn đàn của nhân dân, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật.”

Cơ quan chủ quản cũng là một tổ chức được cho là “nắm quyền sinh sát” đối với tờ báo do mình quản lý. Hầu hết báo chí Việt Nam đều là nhà nước dù một số trường hợp lách luật để làm báo tư nhân, nhưng tạm thời chưa đề cập ở đây.

Mỗi tờ báo đều nằm dưới một cơ quan chủ quản nhất định: cơ quan đó có thể là một tổ chức đảng, chính quyền, cơ quan quản lý nhà nước hoặc là một tổ chức đoàn thể, hội, được nuôi bằng ngân sách nhà nước: ví dụ như Hội Nhà văn thì cũng được nhà nước đổ tiền vào.

Theo Bộ Thông tin Truyền thông, Cơ quan chủ quản sẽ có quyền lực là bổ nhiệm nhân sự cấp cao như Tổng Biên tập (TBT), Phó Tổng biên tập, Tổng Thư ký tòa soạn…

Các chức danh như Tổng Biên tập cần có nhiều ban bệ, gồm cả ban Bí thư Trung ương Đảng, Ban Tuyên giáo, tùy theo tờ báo đó là cấp bộ, cấp vụ – đồng ý thì mới thông qua, nhưng một cách chính thức thì cơ quan chịu trách nhiệm, triển khai việc bổ nhiệm vẫn là cơ quan chủ quản.

Ví dụ như Tổng Biên tập báo Pháp luật TP HCM sẽ do Ủy ban nhân dân TPHCM bổ nhiệm, Tổng Biên tập báo Tuổi Trẻ do Thành đoàn TPHCM bổ nhiệm.

“Cơ quan chủ quản có quyền bổ nhiệm thì hoàn toàn có quyền tác động tới nội dung, đường hướng của tờ báo: trước hết từ khâu chọn nhân sự, chọn người có năng lực như thế nào, lập trường như thế nào sẽ có tính quyết định đối với đường hướng phát triển của tờ báo về sau. Về sau tức là quản lý bằng họp hành, chỉ đạo,” nhà báo giấu tên nói với BBC.

Bên cạnh tầng tầng lớp lớp quản lý báo chí kể trên, để kiểm soát báo chí, chính quyền còn có những công cụ khác để tăng uy lực của “vòng kim cô” này như: hệ thống luật, các văn bản quy phạm pháp luật về hoặc liên quan đến quản lý báo chí, các cơ quan quản lý nhà nước, an ninh văn hóa.

Lực lượng an ninh văn hóa, Cục An ninh Thông tin truyền thông (A87) – thuộc Bộ Công an – được cho là dẫn đầu trong việc đấu tranh “không tiếng súng” trên mặt trận tư tưởng, văn hóa, văn nghệ. Theo đó, cơ quan này quản lý hoạt động báo chí, theo dõi các nhà báo, báo cáo tình hình, tư tưởng, việc đi nước ngoài của các nhà báo.

“Họ thường tổ chức quản lý, giám sát, theo dõi theo hai kiểu: quản lý theo địa bàn và quản lý theo mảng. Bên cạnh đó, họ quản lý theo nhóm, lĩnh vực: ví dụ quản lý theo loại hình báo chí (điện tử, giấy…), quản lý theo cấp (báo trung ương, báo địa phương…),” một cựu Thư ký tòa soạn nói với BBC.

Trong vụ án Báo Sạch, năm nhà báo bị kết tội Điều 331 BLHS, Đại tá Nguyễn Tuấn Việt – Trưởng phòng An ninh Báo chí Xuất bản, Cục An ninh chính trị nội bộ, Bộ Công an phát biểu rằng, hoạt động tác nghiệp của nhà báo, phóng viên phải phù hợp với tôn chỉ, mục đích của cơ quan báo chí theo đúng quy định tại Luật Báo chí năm 2016.

“Các đối tượng thuộc nhóm “Báo Sạch” đã bị tước thẻ nhà báo thì không thể hoạt động như một nhà báo thông thường, mọi hoạt động lấy danh nghĩa nhà báo đều là hành vi vi phạm các quy định của pháp luật.

“”Nhà báo độc lập”, “truyền thông độc lập” là những mỹ từ mà các thế lực thù địch, phản động thường rêu rao nhằm che lấp mưu đồ xấu xa với sự nghiệp cách mạng Việt Nam nói chung, hoạt động báo chí, truyền thông ở Việt Nam nói riêng. Đó là lợi dụng quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận để hoạt động phá hoại an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, xâm phạm lợi ích hợp pháp của Nhà nước và nhân dân, vi phạm pháp luật…” tờ Quân đội Nhân dân dẫn lời ông Việt.

Chụp lại hình ảnh,Từ trái qua: ông Đoàn Kiên Giang, ông Nguyễn Thanh Nhã và ông Nguyễn Phước Trung Bảo thuộc nhóm Báo Sạch

Nhóm ‘Báo Sạch’: Tòa phúc thẩm giữ nguyên án sơ thẩm

Ông Lê Thế Thắng của nhóm Báo Sạch bị khởi tố

Ba thành viên nhóm Báo Sạch bị bắt, dư luận nói gì?

Không cần ngắt mạng và cấm hẳn bài hay chủ đề

Giáo sư Carl Thayer nói với BBC rằng, trong thời kỳ internet bùng nổ, ĐCSVN đã can thiệp để kiểm soát truyền thông xã hội mà không cần ngắt mạng:

“Điều này diễn ra dưới hình thức áp dụng các điều luật có từ ngữ mơ hồ trong Bộ luật Hình sự (Điều 109, 117, 156 và 331) để trấn áp các quan điểm bị coi là thù địch với đường lối của đảng. Ngoài ra, Lực lượng 47, một đơn vị tác chiến không gian mạng của Bộ Quốc phòng, huy động hàng nghìn nhân lực để thiết lập trang web và tuyên truyền ủng hộ ĐCSVN. Lực lượng 47 cũng tấn công những cá nhân được cho là chỉ trích ĐCSVN.”

Nhà văn, nhà báo Khải Đơn, người từng có kinh nghiệm được các cán bộ an ninh văn hóa “hỏi thăm” nói với BBC rằng, việc kiểm soát thông tin không phải cấm hay bỏ một đề tài mà “làm cho nó trở nên bớt quan trọng đi, thay đổi tính chất hoặc đơn giản là thay đổi hoàn toàn nhận thức của công chúng về thông tin đó”.

“Ví dụ có thể thấy rõ là dịch Covid, rõ ràng việc đẩy hàng chục ngàn người lao động vào đường cùng phải chạy trốn về quê là hành vi có hệ quả vô cùng lớn với số đông dân chúng, nhưng khi đó cách kể chuyện cố ý định hướng hợp lý hoá cuộc di cư bần cùng đó đã chỉ làm nổi lên khía cạnh tình người, khó khăn, vất vả hay sự xúc động của quê hương. Họ không hề chất vấn sai phạm và sự nhẫn tâm, quan liêu của chính quyền ở các thành phố lớn, không hề yêu cầu chính quyền đó phải trả lời về hậu quả họ gây ra cho hàng chục ngàn người. Đó là định hướng và quản lý tinh vi.

“Nhiều người hay nói rằng có an ninh đi theo từng nhà báo, hay gọi điện doạ dẫm, yêu cầu tháo bài, đề nghị nhà báo không tác nghiệp bài viết đó là đáng sợ và lộng hành, nhưng tôi thấy quản lý và điều hướng thông tin ở cấp độ vĩ mô, khiến người dân mất hẳn năng lực chất vấn sai phạm mới là quyền lực đáng sợ của cái gọi là an ninh văn hoá,” bà Khải Đơn đánh giá.

Giáo sư Carl Thayer nhận định rằng, về lý thuyết, Hiến pháp Việt Nam đảm bảo tự do báo chí.

“Nhưng chế độ độc đảng của Việt Nam “cai trị bằng luật pháp” thay vì “điều hành bằng luật pháp”. Không có sự phân chia quyền lực ở Việt Nam giữa các nhánh chính trị bao gồm hành pháp, lập pháp và tư pháp. Truyền thông ở Việt Nam không phải là “đẳng cấp thứ ba” độc lập (đại diện cho nhân dân) như trong các nền dân chủ tự do.

“Trong tương lai có thể thấy được, Việt Nam sẽ không có tự do báo chí tương đương với các nền dân chủ tự do. Tuy nhiên, inter

05/11/202305/12/2023

Hà khắc nhất thế giới – Mạng nước ngoài phải gỡ bài bị chính quyền lưu ý trong vòng 24 tiếng đồng hồ

Theo BBC Tiếng Việt

Việt Nam: Mạng xã hội nước ngoài sẽ phải ‘gỡ bài vi phạm trong 24 giờ’?

20 tháng 4 2022

Việt Nam đang chuẩn bị ban hành quy định mới, có thể bao gồm yêu cầu các mạng xã hội nước ngoài gỡ bỏ “nội dung, dịch vụ vi phạm chậm nhất là 24 giờ kể từ thời điểm có yêu cầu của Bộ Thông tin và Truyền thông”.

Hãng tin Reuters hôm 20/4 bình luận các sửa đổi dự kiến đối với luật hiện hành sẽ khiến Việt Nam trở thành một trong những “chế độ nghiêm ngặt nhất thế giới đối với các công ty truyền thông xã hội và sẽ củng cố nỗ lực của Đảng Cộng sản Việt Nam trong việc trấn áp hoạt động “chống nhà nước”.”

Theo tìm hiểu riêng của BBC, các sửa đổi theo dự kiến được nêu trong Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 72/2013/NĐ-CP về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng và Nghị định số 27/2018/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 72/2013/NĐ-CP.

Việt Nam đang trong quá trình sửa đổi Nghị định 72/2013/NĐ-CP về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ internet và thông tin trên mạng, được gọi là “đạo luật về internet ở Việt Nam”.

Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 72/2013/NĐ-CP đã có hai lần được đăng công khai để lấy ý kiến (tháng 7/2021 và tháng 11/2021).

Bộ Thông tin và Truyền thông sẽ trình Chính phủ để thông qua.

Điều 22 dự thảo

Điều 22 của dự thảo nói: “Các tổ chức, cá nhân nước ngoài thực hiện việc ngăn chặn, gỡ bỏ nội dung, dịch vụ vi phạm chậm nhất là 24 giờ kể từ thời điểm có yêu cầu của Bộ Thông tin và Truyền thông.”

“Đối với video phát trực tuyến (livestream), các tổ chức, cá nhân nước ngoài thực hiện việc ngăn chặn, gỡ bỏ nội dung vi phạm chậm nhất là 03 giờ kể từ thời điểm có yêu cầu của Bộ Thông tin và Truyền thông.”

Tường thuật của Reuters nhận định, dựa vào các nguồn mà họ phỏng vấn, rằng các công ty truyền thông xã hội sẽ gặp khó khăn trong việc tuân thủ các yêu cầu gỡ bài trong 24 giờ do họ mất nhiều thời gian hơn để đánh giá và đối diện khó khăn trong việc tìm kiếm nhân viên có năng lực.

“Hiện tại, các nền tảng mạng xã hội thường có một vài ngày để xử lý các yêu cầu từ chính phủ Việt Nam”.

“Các sửa đổi dự kiến sẽ được Thủ tướng Phạm Minh Chính ký vào tháng tới và có hiệu lực từ tháng Bảy,” Reuters dẫn các nguồn muốn ẩn danh cho hay do chủ đề có tính nhạy cảm.

Hãng tin có văn phòng và phóng viên thường trú tại Hà Nội mô tả Bộ Truyền thông và Bộ Ngoại giao Việt Nam không phản hồi khi họ yêu cầu bình luận về nội dung bài báo.

Đại diện của Meta, chủ sở hữu Facebook và Alphabet, công ty sở hữu YouTube và Google từ chối bình luận với Reuters.

Trong khi đó Reuters, dẫn lời ông Nguyễn Lâm Thanh, Giám đốc Chính Sách của TikTok Việt Nam nói rằng họ sẽ “tiếp tục tuân thủ luật pháp địa phương hiện hành để đảm bảo TikTok vẫn là một không gian an toàn cho thể hiện sáng tạo”.

ByteDance của Trung Quốc là công ty sở hữu TikTok.

Bài của Reuters cũng so sánh nỗ lực áp gỡ nội dung trực tuyến “chống nhà nước” của Việt Nam trong vòng 24 giờ với Indonesia nơi có cùng chính sách, trong khi Ấn Độ yêu cầu 36 giờ.

Thị trường lớn

Việt Nam, với dân số 98 triệu người, nằm trong số 10 thị trường hàng đầu của Facebook về số lượng người sử dụng với 60-70 triệu người trên nền tảng này, theo dữ liệu của công ty năm 2021.

Reuters dẫn các nguồn thạo tin nói rằng Việt Nam mang lại cho Facebook khoảng 1 tỷ USD doanh thu hàng năm và là thị trường mang lại lợi nhuận cao hơn nhiều thị trường châu Âu.

Trong khi đó YouTube có 60 triệu người dùng tại Việt Nam và TikTok có 20 triệu, theo ước tính của chính phủ Việt Nam năm 2021.

Tường thuật của Reuters mô tả Đảng Cộng sản Việt Nam ít chấp nhận những lời chỉ trích và các tòa án tại đã tuyên các án tù nhiều năm đối với những người bất đồng chính kiến và các nhà hoạt động vì những bài viết chỉ trích chính phủ trên Facebook và YouTube.

“Các nỗ lực của chính phủ nhằm kiểm soát nội dung trực tuyến chỉ ngày càng mạnh hơn. Một luật an ninh mạng được đưa ra vào năm 2019 và tiếp theo đó là việc ban hành các hướng dẫn về hành vi trên mạng xã hội vào tháng 6 năm ngoái.

Vào năm 2020, Facebook đã đồng ý tăng cường kiểm duyệt đáng kể các bài đăng “chống nhà nước” đối với người dùng trong nước sau khi chính quyền Việt Nam siết lưu lượng truy cập vào Facebook và đe dọa đóng hẳn nền tảng này, theo tường thuật của Reuters trước đây.

Các nguồn của Reuters cho rằng những thay đổi theo kế hoạch bắt nguồn từ việc chính phủ Việt Nam không hài lòng với tỷ lệ gỡ bài theo yêu cầu hiện tại.

Ngày càng nhiều người Việt được tiếp cận với Internet, nhưng sự tự do truyền tải thông tin ngày càng thu hẹp.

Theo số liệu từ Bộ Truyền thông và Thông tin Việt Nam, trong quý đầu tiên của năm 2022, Facebook đã tuân thủ 90% yêu cầu gỡ bỏ của chính phủ, Alphabet tuân thủ 93% và TikTok tuân thủ 73%.

“Chính phủ cũng muốn gỡ bỏ tài khoản của những người nổi tiếng mà họ tin rằng đang sử dụng ảnh hưởng của họ để bán các sản phẩm không phù hợp, bôi nhọ người khác và quảng bá các hoạt động từ thiện sai trái” theo Reuters.

Phản hồi của doanh nghiệp

Vào tháng 7/2021, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) có văn bản góp ý Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 72/2013/NĐ-CP về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng theo đó mô tả có một số điểm “còn bất cập”.

Công văn của VCCI có đoạn nói “việc yêu cầu các tổ chức nước ngoài phải thành lập bộ phận chuyên trách và hành động thái nhanh chóng khi nhận được yêu cầu từ phía Việt Nam là can thiệp vào hoạt động của doanh nghiệp và gây tốn kém chi phí cho doanh nghiệp.”

Bà Nguyễn Phương Hằng có nhiều người hâm mộ

“Đối với Điều 22.5.b (sửa đổi) quy định các tổ chức cung cấp thông tin xuyên biên giới có trách nhiệm ngăn chặn, gỡ bỏ nội dung vi phạm chậm nhất 24h, livestream vi phạm chậm nhất 3h, VCCI nói theo phản ánh của doanh nghiệp thì quy định về thời hạn xử lý thông tin như vậy là chưa phù hợp, có thể tạo nên gánh nặng vận hành cho doanh nghiệp. Thực tế, các thông tin vi phạm điều cấm rất đa dạng với tính chất, mức độ cũng rất khác nhau”.

Do vậy, VCCI khi đó đề nghị cơ quan soạn thảo cân nhắc sửa đổi quy định theo hướng phân loại thông tin vi phạm thành các mức độ khác nhau, và tương ứng với thời hạn thực hiện khác nhau.

VCCI cho rằng sửa đổi quy đinh dữ liệu của tổ chức, cá nhân Việt Nam phải được lưu trữ tại Việt Nam là “có thể chồng chéo với các quy định khác về lưu trữ dữ liệu tại Luật An ninh mạng.

“Việc Dự thảo này cũng quy định về vấn đề này sẽ có thể tạo ra sự chồng chéo, thiếu thống nhất trong quy định liên quan đến nghĩa vụ này”.

“Hơn nữa, quy định tại Dự thảo dường như đã mở rộng hơn về phạm vi so với Luật An ninh mạng. Điều 26.3 Luật An ninh mạng yêu cầu lưu trữ dữ liệu do người sử dụng dịch vụ (người dùng cuối cùng, chẳng hạn như thông tin cá nhân của người sử dụng dịch vụ mạng xã hội, app thương mại điện tử…) tại Việt Nam. Trong khi đó, Điều 44k.4 Dự thảo yêu cầu lưu trữ dữ liệu do bên sử dụng dịch vụ trung tâm dữ liệu, tức doanh nghiệp là khách hàng của trung tâm dữ liệu, bất kỳ dữ liệu này là của riêng doanh nghiệp, của khách hàng nước ngoài thuê của thương nhân Việt Nam…

Từ những phân tích trên, để đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, đề nghị cơ quan soạn thảo bỏ quy định trên. Nghĩa vụ này nên được quy định và thực hiện thống nhất theo pháp luật về an ninh mạng,” VCCI nói.

AmCham lên tiếng

Vào tháng 9/2021, Hiệp hội Thương mại Mỹ tại Hà Nội (AmCham) và Phòng Thương mại Hoa Kỳ (Chamber) gửi thư với phụ lục hàng trục trang tới Bộ trưởng, Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng về Dự thảo sửa đổi Nghị định 72/2013/ND-CP nói rằng yêu cầu lưu dữ liệu tại Việt Nam gây thiệt hại cho nền kinh tế số.

Lá thư của các doanh nghiệp Hoa Kỳ nói: “Chúng tôi quan ngại rằng dự thảo sửa đổi bao gồm các yêu cầu quy định mới không khả thi, không thể thực thi hoặc không phù hợp với các cam kết thương mại quốc tế của Việt Nam.”

“Yêu cầu gỡ xuống tùy ý trong 3 giờ và 24 giờ – Điểm b khoản 5 Điều 22 – không thống nhất với các tiêu chuẩn toàn cầu và gây khó khăn cho các nhà cung cấp thông tin xuyên biên giới.

“Trong dự thảo Nghị định hiện hành, Bộ TT&TT thiết lập khung thời gian 24 giờ để xử lý các vi phạm nói chung và khung thời gian 3 giờ để xử lý các vi phạm liên quan đến phát trực tiếp cho các nhà cung cấp thông tin xuyên biên giới. Đây là một quy định đặc biệt gây khó hiểu và không cân nhắc đến các khía cạnh hoạt động của các doanh nghiệp này”, thư của AmCham và Chamber viết.

Trong lá thư ngày 1/9/2021 có các kiến nghị như:

Để giảm thiểu khó khăn và gánh nặng tuân thủ cho các doanh nghiệp hoạt động tại Việt Nam và thúc đẩy Việt Nam trở thành một trung tâm đầu tư công nghệ hấp dẫn, chúng tôi đề nghị Chính phủ Việt Nam và/hoặc Bộ Thông tin và Truyền thông (Bộ TT&TT) loại bỏ điểm d khoản 3 Điều 22 và điểm h khoản 5 Điều 44 ra khỏi Dự thảo sửa đổi, và rộng hơn là tạo điều kiện, khuyến khích luồng dữ liệu tự do xuyên biên giới. Chính phủ Việt Nam/ Bộ TT&TT có thể xem xét ban hành các hướng dẫn tạo điều kiện cho việc chuyển dữ liệu một cách an toàn và bảo mật thay thế cho yêu cầu lưu trữ dữ liệu trong nước, chẳng hạn như công nhận các chứng chỉ về bảo mật dữ liệu, quyền riêng tư và quản lý thông tin của bên thứ ba có uy tín quốc tế (ví dụ: ISO).

Chúng tôi khuyến nghị Chính phủ rà soát lại danh sách các hành vi bị cấm tại Nghị định 72 cũng như trong luật pháp Việt Nam và thiết lập một danh sách đầy đủ các hành vi bị cấm trong một văn bản pháp lý riêng nhằm tạo ra một nguồn tham khảo chính xác cho các bên liên quan cũng như bảo đảm thực thi hiệu quả hơn.

Hồi tháng Hai 2022, Viện trưởng Viện Nghiên cứu chính sách và phát triển truyền thông Nguyễn Quang Đồng được dẫn lời nói phạm vi điều chỉnh của dự thảo Nghị định 72 rất rộng, rất phức tạp.

Ông Đồng nói: “Để doanh nghiệp tiếp cận rõ ràng, rành mạch, trước tiên phải giảm tải mục tiêu chính sách trong dự thảo Nghị định 72 như đã nêu. Đồng thời, kết hợp giải pháp pháp lý và giải pháp công nghệ để quản lý, như phân loại nội dung theo độ tuổi, xây dựng các tiêu chuẩn cộng đồng, thành lập trung tâm chống tin giả, đào tạo kỹ năng số cho người dùng. Khi có tranh chấp về nội dung giữa người dùng với người dùng, nên giải quyết qua kênh tòa án.”

05/11/202305/11/2023

Hun Sen là ai?

Báo Tiếng Dân

Trần Trung Đạo

11-5-2023

Bộ sưu tập đồng hồ đắt tiền của Hun Sen. Ảnh trên mạng

Đêm 5 tháng 8, 1952, một đứa bé ra đời tại làng Peam Koh Snar thuộc tỉnh Kampong Cham, phía đông sông Mekong. Đứa bé được đặt tên là Hun Bunall. Tên của cậu được thay đổi nhiều lần và lần cuối được đổi thành Hun Sen khi cậu ta gia nhập du kích Cộng Sản Cambodia năm 1970.

Ngày 14 tháng 4, 1970, Hun Sen gia nhập Mặt Trận Đoàn Kết Dân Tộc Cambodia (National United Front of Cambodia) thường được viết tắt là FUNK để chống lại chính phủ Lon Nol thân Mỹ.

Năm 1974, Hun Sen chỉ huy một đơn vị với quân số khoảng hai ngàn. Trong thời gian này ông ta biết lãnh đạo thực sự của phong trào FUNK không phải là Sihanouk mà là Pol Pot. Chức vụ chính thức của Hun Sen là Tham Mưu Trưởng trung đoàn và năm 1977 được phong lên chức Trung đoàn phó. Theo lời Hun Sen ông ta đã sử dụng đơn vị này tấn công Lon Nol và sau đó tấn công Khmer Đỏ.

Lúc 2 giờ sáng ngày 20 tháng 6, 1977, Hun Sen và một số chỉ huy của trung đoàn đào thoát sang Việt Nam.

Sau khi Pol Pot bị lật đổ, Hun Sen, 26 tuổi và chưa xong bậc trung học, được CSVN chọn làm Bộ trưởng Ngoại giao trong chính phủ Heng Samrin. Tại tuổi 33, Hun Sen là thủ tướng trẻ nhất không chỉ riêng Cambodia mà cả thế giới trong thời điểm đó.

Trong cuộc bầu cử 1993, Hun Sen thất cử trước đối thủ Norodom Ranariddh nhưng ông ta không chịu nhường quyền. Hun Sen và Hoàng thân Norodom Ranariddh chia sẻ quyền lực cho tới 1997.

Bằng một biến cố bạo động, Hun Sen lật đổ Norodom Ranariddh.

Sau thời gian lưu vong, Norodom Ranariddh về ứng cử lần nữa. Trong cuộc bầu cử 1998, Hun Sen thắng cử. Norodom Ranariddh giữ chức vụ Chủ tịch Quốc Hội nhưng Hun Sen nắm chặt quyền hành thủ tướng từ đó đến nay.

Mặc dù ít học, năm 1991, Hun Sen đã trình luận án tiến sĩ dày 172 trang “Các đặc điểm chính trị tại Cambodia” tại Học Viện Chính Trị Quốc Gia, Việt Nam.

Vợ của Hun Sen là bà Bun Rany, người Cambodia gốc Quảng Đông, Trung Hoa, sinh năm 1954. Sau khi Sihanouk bị lật đổ, bà bí mật tham gia FUNK và được Khmer Đỏ huấn luyện về y tế. Năm 1974, bà là giám đốc một bịnh viện Khờ Me Đỏ và tại đây bà gặp Hun Sen. Mối tình đẹp nảy nở trong bịnh viện. Họ cưới nhau đầu năm 1976 dù khi đó chàng thanh niên Hun Sen 24 tuổi đã bị mù một mắt.

Lý lịch của Hun Sen cũng giống như các lãnh đạo CS thay đổi tùy theo thời thế. Một số nghiên cứu cho rằng ông ta tham gia Khmer Đỏ khá sớm, khoảng 1967, nhưng Hun Sen phủ nhận và tự khai chỉ gia nhập vào năm 1970 đáp lời kêu gọi của Quốc vương Norodom Sihanouk. Giống như nhiều lãnh đạo Cambodia có quá khứ Khmer Đỏ khác, Hun Sen cố tình che giấu lý lịch CS của mình càng nhiều càng tốt.

Luật sư Brad Adams, Giám đốc Khu vực Á châu của Human Rights Watch, nhận xét Hun Sen là một kẻ có bản chất độc tài thô bạo không khác gì các nhà độc tài trong cùng “câu lạc bộ 10 ngàn”, ám chỉ một nhóm gồm những nhà độc tài thông qua bạo động, kiểm soát an ninh, dựa vào sự yểm trợ từ nước ngoài để kéo dài quyền lực cai trị trên 10 ngàn ngày.

Sau sự sụp đổ của hàng loạt các nhà độc tài tại Tunisia, Ai Cập, Libya và Yemen, Hun Sen là một trong số rất ít hội viên của “câu lạc bộ 10 ngàn” còn nắm được quyền hành.

Tên danh dự của Hun Sen là Samdech Akeak Moha Sena Padei Techo Hun Sen dài không thua gì tên danh dự của nhà độc tài khát máu nhất Congo là Mobutu Sese Seko Nkuku Ngbendu wa Za Banga.

Khi được hỏi liệu ông ta có lo ngại sẽ bị lật đổ như các nhà độc tài Tunisia, Egypt, Libya, máu Khmer Đỏ trong người sục sôi lên và Hun Sen trả lời: “Tôi chẳng những làm suy yếu đối phương mà còn tận diệt chúng… Nếu kẻ nào nghĩ mình đủ mạnh để biểu tình, tôi sẽ đánh gục bọn chó đó và nhốt chúng vào trong cũi”.

Hun Sen không chỉ đe dọa thôi nhưng trong quá khứ ông ta đã trấn áp đối lập một cách thô bạo nhiều lần.

Trong năm 1991, khi các đại diện Liên Hiệp Quốc vào Cambodia tổ chức tuyển cử, Hun Sen đã ra lịnh cho an ninh dưới quyền tàn sát trên 100 đảng viên của một đảng đối lập ngay trước mắt của phái đoàn Liên Hiệp Quốc.

Một lần khác, vào năm 1997, Hun Sen ra lịnh cho cận vệ tấn công bằng lựu đạn vào một buổi họp của lãnh tụ đối lập Sam Rainsy làm 16 người chết và hơn 150 người bị thương. Cũng trong năm 1997, lo ngại bị thất cử, Hun Sen tổ chức đảo chánh chống lại đảng Hoàng gia mà ông ta đã liên minh. Hàng trăm người bị bắt và bị giết. Các nhân viên Liên Hiệp Quốc khi đào xác lên đã khám phá phần lớn đã bị bắn vào đầu trong lúc đang bị còng tay và bị bịt mắt. Những hình ảnh đó gợi lại cảnh tượng kinh hoàng của thời Pol Pot.

Bốn cựu quan chức CNRP được trả tự do khỏi nhà tù Prey Sar ở Phnom Penh lúc 7:00 tối Thứ Sáu, ngày 15 tháng 11 năm 2019. (Ảnh do Ma Chettra cung cấp)

Đối với các thành phần tàn dư Khmer Đỏ, Hun Sen khuyến khích các lãnh đạo cao cấp đầu hàng. Với quân số 50.000 thời Pol Pot, Khmer Đỏ chỉ còn lại khoảng 1.000 vào năm 1997. Khieu Samphan và Nuon Chea đầu hàng vào tháng 12, 1998. Hun Sen ân xá cho Ieng Sary.

Hun Sen và Trung Cộng

Nhiều người cho rằng Hun Sen ngã về phía Trung Cộng mới đây. Điều đó không đúng. Khuynh hướng thân Trung Cộng của Hun Sen bắt đầu sau cuộc đảo chánh đẫm máu 1997.

Cuộc đảo chánh đã làm ông ta mất uy tín trong các lãnh đạo các quốc gia dân chủ Tây phương. Nhiều quốc gia đã ngưng viện trợ cho chính phủ Hun Sen hay tiếp tục viện trợ nhưng đưa ra các điều kiện phải tôn trọng nhân quyền.

Giống như Pol Pot trước đây, Hun Sen không còn đường nào khác ngoài việc đi tìm sự ủng hộ từ phía Trung Cộng.

Dĩ nhiên giới lãnh đạo Trung Cộng nắm bắt cơ hội ngàn vàng này. Từ năm 1997 đến năm 2005, Trung Cộng cung cấp cho chính quyền Hun Sen 600 triệu dollar qua đầu tư, viện trợ không hoàn lại, hủy bỏ nợ đến thời hạn trả. Từ năm 2000, hàng loạt lãnh đạo cao cấp Trung Cộng lần lượt viếng thăm Cambodia.

Đáp lại, trong cùng thời gian, Hun Sen đã thăm viếng Trung Cộng tất cả 6 lần. Hun Sen từng tuyên bố “Trung Quốc nói ít làm nhiều”. Viện trợ của Trung Cộng không đặt ra các điều kiện nhân quyền trong khi nhân quyền lại là tiền đề thảo luận với các nước dân chủ.

Trong bang giao quốc tế, chế độ Hun Sen nhiệt tình ủng hộ các chính sách của Trung Cộng qua việc ngăn cấm các viên chức trong chính quyền Cambodia thăm viếng Đài Loan. Ông ta còn họa theo Trung Cộng khi lên tiếng kết án Mỹ trong vụ máy bay Mỹ ném bom lầm xuống tòa đại sứ Trung Cộng tại Belgrade năm 1999.

Trong lãnh vực quân sự, Trung Cộng lần nữa đóng vai trò yểm trợ tích cực như đã từng làm đối với chế độ Pol Pot.

Từ sau cuộc đảo chánh của Hun Sen năm 1997, Trung Cộng đã gởi các trang bị quân sự cho cánh Hun Sen, xây dựng các doanh trại quân đội, sửa chữa phi trường Kampong Chhnang. Hàng năm đưa 40 sĩ quan trong quân đội Cambodia sang Trung Cộng huấn luyện. Năm 2011, Trung Cộng cho Cambodia vay 195 triệu Dollar để mua một số lượng máy bay trực thăng không được tiết lộ của Trung Cộng. Tháng Tám 2012, Trung Cộng viện trợ quân sự cho Cambodia thêm 19 triệu dollar và sẽ giúp xây dựng các bệnh viện quân đội, trung tâm huấn luyện cho đạo quân 140 ngàn của Hun Sen.

Đầu năm 2023, Hun Sen thăm Trung Cộng. Trong dịp này, Tập Cận Bình cam kết “ủng hộ Cambodia bảo vệ chủ quyền và an ninh quốc gia, kiên quyết ủng hộ Cambodia trong việc thúc đẩy đều đặn các chương trình nghị sự chính trị lớn trong nước và phát triển kinh tế xã hội, đồng thời kiên quyết phản đối các thế lực bên ngoài can thiệp vào công việc nội bộ của Cambodia”.

Về phía Hun Sen, ông ta khẳng định sự ủng hộ chính sách “Một Trung Quốc” của Trung Cộng.

Năm 2022, trong cương vị Chủ tịch ASEAN, Hun Sen lại một lần nữa chống lại việc ASEAN ra một thông báo chung phê bình chủ trương quân sự hóa Biển Đông của Trung Cộng.

Đối với nội bộ Cambodia, càng đóng vai trò độc lập với CSVN bao nhiêu, Hun Sen, người vẫn còn bị phe đối lập tại Cambodia tố cáo là bù nhìn Việt Nam, càng được sự ủng hộ của nhân dân Cambodia bấy nhiêu.

Thế hệ Cambodia được CSVN cứu sống năm 1979 đã già và nhiều trong số họ đã chết. Thế hệ trẻ lớn lên chỉ biết đến Việt Nam là kẻ thù truyền thống của dân tộc Khmer.

Lời tuyên bố của Hun Sen về cuộc tranh chấp Biển Đông giống như trích nguyên văn từ bản tuyên bố của Trung Cộng: “Cuối cùng đó không phải là vấn đề đối với toàn bộ ASEAN. Nó là vấn đề song phương giữa các nước liên quan mà họ cần phải nói chuyện với nhau”.

“Thảo luận song phương” là chủ trương của Trung Cộng từ khi cuộc tranh chấp mới bắt đầu nhiều năm trước.

PM: ‘I will not chair ASEAN for a fourth time’ | Phnom Penh Post

Nhiều bình luận từ phía Việt Nam có phần trách Hun Sen đang tâm phản bội những kẻ đã từng cứu vớt, bảo bọc và đưa y lên tột đỉnh danh vọng và quyền lực như hôm nay. Chính Hun Sen cũng thừa nhận, không có CSVN, không những con mắt trái mà cả mạng sống của ông ta chưa chắc đã còn.

Nhưng ngọn gió quyền lực và danh lợi đang thổi về hướng Bắc. Đối với Hun Sen việc chọn lựa đi theo Trung Cộng không chỉ vì quyền lợi quốc gia mà còn giữ được cả tài sản kếch xù ăn cắp từ máu xương của đồng bào ông ta suốt 38 năm qua.

Không có chỗ cho các yếu tố đạo đức, ơn nghĩa trong bàn cờ chính trị. Hơn ai hết Hun Sen biết chính bản thân y trước đây khi được đặt vào chức Bộ trưởng Ngoại giao ở tuổi 26 cũng chỉ là con cờ chính trị của CSVN mà thôi. Thời thế đã đổi thay và con người chính trị của ông ta thay đổi theo thời thế.

Sự kiện quân đội Trung Cộng đồn trú tại căn cứ hải quân Ream Naval Base thuộc lãnh thổ Cambodia trên Vịnh Thái Lan (Gulf of Siam) là một mối đe dọa trực tiếp cho sự ổn định trong khu vực Thái Miên Việt cũng như cả Biển Đông.

CẢNG QUÂN SỰ REAM NAVAL BASE

Trung Cộng với một giọng điệu cố hữu là bác bỏ nhưng các không ảnh cho thấy các cơ sở được xây dựng trước đây do hợp tác với Mỹ từ năm 2010 đã bị phá hủy và các cơ sở mới đang được xây.

Theo nhiều nguồn tin, năm 2017 một hiệp ước bí mật giữa Hun Sen và Tập đã được ký kết, qua đó, Trung Cộng có quyền sử dụng căn cứ Ream Naval Base ba chục năm. Hun Sen từ chối yêu cầu của Mỹ được vào xem tận mắt căn cứ.

Tại Hội Nghị về Tương Lai Á Châu Hun Sen phát biểu: “Thành thật mà nói, nếu không phải Trung Quốc tôi có thể dựa vào ai khác? Hãy nói thật”.

Cambodia's Hun Sen has an important election backer: China - Reuters

Khi đứng về phía Trung Cộng, Hun Sen được nhiều mối lợi:

Giảm được áp lực trong thành phần Cambodia quá khích đang khai thác xung đột lịch sử giữa Việt Nam và Cambodia từ thời nhà Nguyễn, và kết án y chỉ là bù nhìn của CSVN.
Trung Cộng sẽ gia tăng viện trợ kinh tế và tiếp tục là nước có quan hệ kinh tế thương mại lớn nhất với Cambodia.
Bảo vệ được chiếc ghế thủ tướng, quyền lợi, tài sản mà luật sư Brad Adams thuộc tổ chức Human Rights Watch và Global Witness đã ước tính lên đến 500 triệu đô la.
Trung Cộng bao vây Việt Nam từ hướng đông và dùng tiền để mua chuộc Cambodia bao vây Việt Nam từ hướng tây. Trong một xung đột võ trang, Việt Nam phải đương đầu với hai kẻ thù có tinh thần dân tộc quá khích vô cùng nguy hiểm.

Nhưng Hun Sen cũng biết khôn ngoan trước thời cuộc quốc tế và sợ mất lòng Mỹ. Hun Sen chọn phỏ phiếu ủng hộ Ukraine “đòi Nga rút ngay lập tức, hoàn toàn và vô điều kiện tất cả các lực lượng quân sự của mình khỏi lãnh thổ Ukraine trong các biên giới được quốc tế công nhận” trong nghị quyết quan trọng của Đại Hội Đồng LHQ ngày 2 tháng 3, 2022 nhưng chọn bỏ phiếu trắng trong nghị quyết ít quan trọng hơn loại Nga ra khỏi Hội Đồng Nhân Quyền LHQ ngày 7 tháng 4, 2022.

Với chọn lựa này, Hun Sen muốn nói lớn cho Mỹ nghe rằng (1) Cambodia không tham khảo Tập Cận Bình trước khi bỏ phiếu; (2) Cambodia chưa quên vai trò chính yếu của Mỹ trong công cuộc phục hồi Cambodia sau thời kỳ Pol Pot diệt chủng; (3) Cambodia nhận thấy vai trò mới của Mỹ trong bàn cờ chính trị thế giới, nhất là Á Châu và muốn có một sự cân đối trong mặt trận ngoại giao trong thời gian tới

PM’s visit to US embassy seen as a turning point in relations | Phnom ...

Sau cuộc bầu phiếu tại Liên Hiệp Quốc, tòa đại sứ Mỹ tại Cambodia ghi nhận lãnh đạo Cambodia đã có lập trường cứng rắn chống lại hành động xâm lược Ukraine của Nga. Tháng 12, 2022, Hun Sen viếng thăm tòa đại sứ Mỹ tại Nam Vang lần đầu tiên. Không có thù vặt trong chính trị. Quan hệ giữa hai quốc gia không chỉ đặt cơ sở trên quyền lợi chung mà còn trên quan điểm của mỗi quốc gia trước một vấn đề chung.

Mặc dù ghi nhận sự đóng góp của Hun Sen, cho tới nay các chính phủ Mỹ vẫn xem Hun Sen như là một lãnh đạo độc tài có mối quan hệ mật thiết với Trung Cộng.

Hun Sen tham nhũng

Vi trùng tham nhũng sinh sản rất nhanh trong các chế độ độc tài, nơi quyền lực tập trung trong tay một nhóm nhỏ người nắm quyền cai trị. Tham nhũng là một trong những căn bịnh đang đè nặng lên xã hội Cambodia và gia đình bị tố cáo tham nhũng nhiều nhất là Hun Sen. Mặc dù chỉ làm việc cho chính phủ trong suốt 38 năm, gia đình Hun Sen có một đời sống sung túc hơn bất cứ người dân Cambodia nào.

Sở thích của Hun Sen là sưu tập đồng hồ. Những đồng hồ ông ta đeo nhìn thấy được qua ảnh trị giá vào khoảng 13 triệu dollar. Chẳng hạn, một Patek Philippe Grandmaster Chime 5175 trị giá khoảng 2.700.000 dollar trong lúc vợ ông đeo chiếc đồng hồ Richard Mille RM037 trị giá 270.000 dollar. Hun Sen không che giấu sở thích đeo đồng hồ quý hiếm. Điều đó không sao nhưng tiền đâu để mua khi lương thủ tướng của Hun Sen là 1.150 dollar một tháng nếu không phải tiền do tham nhũng tích tụ được sau 38 năm cầm quyền.

Theo lời của luật sư Brad Adams thuộc tổ chức Human Rights Watch, mười năm trước, một viên chức Bộ ngoại giao Mỹ đã tiết lộ cho ông biết tài sản của Hun Sen được ước lượng vào khoảng 500 triệu Dollar. Không ai biết chính xác giá trị bất động sản và dự trữ dollar, vàng bạc của Hun Sen và gia đình tại các ngân hàng ngoại quốc hiện nay.

Không có CSVN, Hun Sen không chỉ mù một mắt mà đã mồ hoang mả lạnh từ lâu rồi, nhưng với bản chất bạo động, háo danh, tham vọng quyền lực sẵn có của người cựu Khmer Đỏ, Hun Sen rất dễ dàng bị Trung Cộng khích động và mua chuộc.

Tất cả những oan nghiệt đó, dùng chữ của Hun Sen trong luận án tiến sĩ chính trị của ông ta, chỉ vì cùng “từ một bào thai” CS.

_____

Tham khảo:

– Mehta, Harish C, Hun Sen: strongman of Cambodia, Singapore, 1999

– Extraordinary Chambers in the Courts of Cambodia, the United Nations.

– Frank Dikotter, Mao’s Great Famine, Walker & Company 2010

– Ian Storey, China’s Tightening Relationship with Cambodia, The Jamestown Foundation.

– Behind the Bamboo Curtain: China, Vietnam, and the World beyond Asia, edited by Priscilla Roberts, tr. 260, 393-394, Stanford University Press 2007

– Ezra F. Vogel, Deng Xiaoping and the Transformation of China, Harvard University/Belknap Press 2010, tr. 283.

– Philip Short, Pol Pot: Anatomy of a Nightmare, Macmillan, 2006, tr. 389

– Francis Deron, Several Improper Connections in Matters of Massacre: China, Cambodia, Indonesia, Monde Chinois, 2008.

– Xiaobing Li, China at War: An Encyclopedia, ABC-CLIO LLC, 2012

– Daniel Southerland, Uncounted Millions: Mass Death in Mao’s China, Washington Post, July 17, 1994- Brad Adams, 10,000 Days of Hun Sen, The New York Times, May 31, 2012

– Russell D. Howard, The Chinese People’s Liberation Army: “Short Arms and Slow Legs”, USAF Institute for National Security Studies 1999- Cambodian Genocide Program, Yale University

– Vũ Cao Đàm, Bài học đáng giá từ Luận án Tiến sĩ của Thủ tướng Cambodia Hun Sen, Bauxite Việt Nam, 14-8-2012

– Trần Trung Đạo, Chu kỳ thù hận Việt-Trung-Miên, Chính Luận, Cổ Loa, Boston, Hoa Kỳ 2014