Báo Đàn Chim Việt

Tác Giả:  Châu Quang

Hai nước ký kết nâng tầm quan hệ

Với Netflix

Tháng 9 lại về, Netflix cho chiếu khai trương Spy Ops, bộ phim tài liệu nhiều tập về hoạt động tình báo gián điệp, tập đầu tiên là vụ khủng bố cách nay 22 năm. Ít ai biết chỉ trong vòng hai tuần sau sự kiện 11 tháng 9, Mỹ đã gửi sang Afghanistan một nhóm CIA độ chục người với mục đích “cắt đầu Bin Laden bỏ vô thùng nước đá mang về Mỹ.”

Không tóm được Bin Laden, Mỹ đánh sụp chế độ Taliban đã chứa chấp trùm al-Qaeda, dựng lên một chế độ thân Mỹ, thoi thóp được 20 năm thì để yên cho phe Taliban cướp lại giống như miền Nam Việt Nam, đổ lỗi cho đám dựa vào Mỹ không biết đánh đấm, rồi quân Mỹ rút lui trong hốt hoảng, tệ hại hơn 30 tháng Tư.

Gờ 20 không Tập

Mỗi lần có họp G-20, Tập và Pu đều đến dự, năm nay miễn. Pu thì khỏi nói, sợ bị bắt; còn Tập thì các thầy bói đưa ra nhiều lý do khiến Thiên Tử không muốn rời Bắc Kinh trong lúc này.

Đấu đá nội bộ? Chẳng biết dựa vào đâu, Đại sứ Mỹ ở Nhật Rahm Emanuel đã vượt thông lệ ngoại giao tuýt một cái tin trên X rằng chẳng những Bộ trưởng Ngoại giao Tần Cương mất tích mà Bộ trưởng Quốc phòng Lý Thượng Phúc cũng không góp mặt trên thị trường từ mười mấy ngày qua.

Kinh tế quá bết bát? Tăng trưởng không đạt chỉ tiêu, bất động sản bỏ hoang, nhiều tập đoàn tuyên bố phá sản, các đại gia ôm tài sản chẩu sang Âu Mỹ, đầu tư nước ngoài giảm, nhiều hãng nước ngoài bỏ chạy, tỷ lệ thất nghiệp của thanh niên Trung Quốc lứa tuổi 16-24 ở mức kỷ lục 21% vào tháng 6…

Không thích Mỹ ngồi chiếu trên? Tập cho rằng G-20 hay hát theo nhịp của nhạc trưởng Mỹ nên không muốn đến. Tập muốn lôi kéo thêm thành viên vào khối Cục Gạch (BRICS) với Tập làm nhạc trưởng, khi đó sẽ đánh sập đồng đô la của Mỹ, thay đổi trật tự thế giới. Pu cũng muốn làm nhạc trưởng của BRICS, nhưng cái thế của Pu bây giờ không cho phép; chẳng những vậy, Pu còn đi xin hàng nóng của cậu Ủn, chư hầu của Tập.

Bên lề G-20, kết thúc thượng đỉnh mà cả đám không thống nhất được một tuyên bố chung dứt khoát lên án Nga xâm lược Ukraine. Trong lúc Pu không dám đến thì Zelenskyy không được mời.

Cũng bên lề G-20, Thủ tướng Modi nước chủ nhà nhân lúc Tập vắng mặt có vẻ như muốn show với thế giới rằng Ấn Độ bây giờ ngon lắm, chơi đâu cũng vậy, chơi với Ấn Độ em cám ơn, nay mai em sẽ thay thế Trung Quốc đấy.

ASEAN không Biden

Thông thường, Tổng thống Mỹ hay đến họp thượng đỉnh với ASEAN, nhưng năm nay miễn, lấy lý do bận đi dự G-20 và thăm Việt Nam. Bà Phó tổng thống Harris đi thay, tựa như Thủ tướng Lý Cường đi thay Tập.

Giống như hội nghị Shangri-La hồi tháng 6 ở Singapore, hai trưởng đoàn Mỹ-Tàu đều né nhau, thậm chí không thèm bắt tay.

Rút cục mạnh ai nấy đọc đít-cua, vỗ tay, đi xuống, trước khi ra về nắm chéo tay nhau chụp pô hình làm kỹ nghệ.

Bầu cử 2024 ở Mỹ

Phe Cộng Hòa vận động để kết tội cậu con trai ông Biden, gán ông Biden có dính líu đến tội này, để gây khó khăn cho Biden khi ra tranh nhiệm kỳ hai. Nỗ lực vận động chưa thành công.

Biden bây giờ sợ nhất hai từ “too old”, ngay cả nội bộ phe Dân Chủ cũng cho rằng ông quá già để làm Tổng thống Mỹ lần nữa.

Ở hướng ngược lại, phe Dân Chủ cũng tìm mọi cách để dìm hàng ông Trump đến độ nhiều người Cộng Hòa cho rằng Bộ Tư pháp đã bị chính trị hóa, trở thành công cụ của đảng Dân Chủ, đi ngược lại truyền thống và chức năng của bộ này.

Cho đến giờ này, Trump vẫn được nhiều người Cộng Hòa ủng hộ nhất, cho dù ông ta không dự buổi tranh luận sơ bộ của đảng.

Trong nội bộ Cộng Hòa, Trump đứng số 1 với 56%, bỏ xa hạng nhì là Thống đốc DeSantis, chỉ có 15%; và doanh nhân Ramaswamy hạng ba, 6%. (Thăm dò của Washington Post tháng 8 năm nay)

Còn theo thăm dò của CNN/SSRS cũng vào tháng 8 năm nay:

Nếu Biden tranh với Trump vào lúc đó, Biden được 46%, Trump được 47%;

Nếu Biden tranh với DeSantis, Thống đốc Florida vào lúc đó, Biden được 47%, DeSantis cũng được 47%; và

Nếu Biden tranh với bà Haley, cựu Thống đốc South Carolina vào lúc đó, Biden được 43%, bà Haley được 49%.

Cường quốc Chip

Lan man tản mạn tháng 9 không thể thiếu chuyến thăm Việt Nam của Biden. Dịp này, thiên hạ chỉ chú ý đến khía cạnh địa chính trị, chẳng hạn như lôi kéo CSVN về phía Mỹ, chọc giận Bắc Kinh … ít ai chú ý đến kinh tế; và những người chú ý đến kinh tế, ít người chú ý đến mấy con chip.

Phía Mỹ dường như thực sự muốn biến Việt Nam thành một cường quốc chip, muốn đến độ 24 tiếng đồng hồ trước khi Biden đến Hà Nội, tờ New York Times tung một quả bom CBU – Việt Nam vẫn mua vũ khí của Nga dù biết chuyện này bị Mỹ ghét – mà Mỹ vẫn bỏ qua, quay mặt đi chỗ khác; giống như đã từng quay mặt trước những vụ như vụ Tô Lâm trả thù Lâm Bùi.

Nhiều người ở Mỹ hồi hộp xem liệu với quả bom tấn Việt Nam mua hàng nóng của Nga, Biden có hủy chuyến đi hay không, một breaking news hay không; cuối cùng, Không Lực Một vẫn đáp Nội Bài.

Tại sao nói con chip bây giờ là thống soái? Trước đây, người ta gây ra bao nhiêu cuộc chiến tranh vì tranh nhau dầu hỏa, chuyện đó bây giờ xưa rồi, một phần vì sự ra đời của những con xe như Tesla. Bây giờ nước nào có những con chip tinh xảo nhất sẽ làm bá chủ thế giới.

Cái gì bây giờ cũng cần chip, xe hơi, điện nước, máy bay, tàu ngầm, và cả những gì có AI dính vào nữa.

Mỹ muốn giúp Việt Nam trở thành một cường quốc sản xuất chip để ví dụ như mai đây Bắc Kinh đánh Đài Loan, cường quốc chip hiện nay, thì còn có chỗ dự phòng thế chân cho Đài Loan; nếu không thì mọi thứ như xe hơi, điện nước, máy bay, tàu ngầm… sẽ khốn đốn.

Biết Việt Nam không có nhiều tay nghề về chip nên Mỹ sẵn sàng tạo điều kiện thuận lợi để đào tạo; nếu cần thì trong giai đoạn đầu sẽ mời các tay nghề gốc Việt ở Thung Lũng Hoa Vàng rất rành mấy con chip này về Việt Nam “giáo dục và đào tạo” cho các lao động người Việt Nam. Hai trung tâm vừa dạy nghề vừa sản xuất chip được nhắm tới có thể là Khu Công nghệ cao ở Sài Gòn (SHTP) và Khu Công nghệ cao Hòa Lạc ở Hà Nội.

CSVN đã từng bỏ lỡ nhiều cơ hội với Mỹ, nhưng lần này có vẻ như CSVN muốn nắm lấy. Bước đầu tiên là họ sẽ cử Phạm Minh Chính đi Mỹ nay mai để triển khai các kế hoạch phát triển kinh tế sau cuộc gặp mặt giữa hai tổng.

Hy vọng lần này Chính sẽ không còn ăn nói linh tinh và hy vọng trước ngày Chính lên đường, bà Nhàn chưa về đầu thú. Ăn nói linh tinh là chuyện nhỏ, bà Nhàn mà về đầu thú là rách việc đấy.

Tóm lại, sau chuyến đi Việt Nam của Biden, tình hình bước đầu có vẻ thuận lợi. Những bước kế tiếp còn tùy tài nghệ của phía Việt Nam và thái độ của Bắc Kinh.

Trong khi chờ đợi, mấy người làm ơn đừng đưa ra những đề xuất ruồi bu giống như đề xuất chấn hưng văn hóa tiêu tốn 355.000 tỷ đồng. Mẹ bà nó, người ta đang sống có văn hóa, mấy bố mấy mẹ vô phá nát hết trơn, bây giờ lại trấn lột người ta, bắt người ta nộp tiền để chấn hưng lại những cái người ta đã có. Hết nước chấm.

Châu Quang

Báo Tiếng Dân

Dương Quốc Chính

12-9-2023

Sau khi Việt – Mỹ nâng tầm quan hệ, hai bên đều hoan hỉ. Nhưng không phải cứ nâng tầm xong là mọi quan hệ đương nhiên sẽ nâng lên theo. Đây mới là sự khởi đầu thôi. Hôn nhân đôi khi lại là mồ chôn của tình yêu. Quan hệ vụng trộm hoặc không chính thức có khi lại mặn nồng, cuồng nhiệt hơn. Việt Nam có khi lại thích quan hệ ngoài luồng hơn đó!

Đúng dịp Tổng thống Biden thăm Việt Nam thì có tin từ báo New York Times là Việt Nam đang có một thương vụ mua vũ khí “chui” từ Nga, thông qua một doanh nghiệp liên doanh Việt – Nga, lách khỏi lệnh cấm từ Mỹ. Không phải ngẫu nhiên mà tin này lại đúng thời điểm vậy, dù rất nhạy cảm. Đây là tin từ một tờ báo lớn, hẳn họ đã phải xác minh hoặc có nguồn đáng tin cậy, thậm chí là dạng tin tình báo. Không loại trừ khả năng chính người Nga tuồn ra để làm xấu mặt cặp đôi đang hoan hỉ!

Trong ảnh do truyền thông nhà nước Nga cung cấp, ông Dmitri A. Medvedev, cựu Thủ tướng Nga, chào đón Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng tại Hà Nội, Việt Nam, hồi tháng 5.Tín dụng…Yekaterina Shtukina/Sputnik, qua Reuters

Trong khi đó, lại có một tin khác cùng thời điểm về việc nông sản Việt Nam tạm dừng xuất khẩu qua Trung Quốc. Nguồn tin cho rằng do có sự cảnh báo về chất lượng nông sản từ phía Trung Quốc.

Hai sự kiện trên nó giống như đám cưới đang diễn ra mà bạn gái cũ lại tung tin mới có bầu. Hai đối tác chiến lược toàn diện cũ chắc chắn cũng sẽ là trở ngại lớn cho đối tác mới. Cũng giống như cao bồi thôn muốn “o bế” gái làng trước việc trai làng khác sang ve vãn.

Trong nội bộ đảng cũng sẽ có phe bảo thủ, thân Nga, Tàu sẽ tìm cách cản trở mối quan hệ mới. Tất nhiên họ sẽ có những lý do riêng hợp lý, chẳng hạn như vẫn phải dè chừng đế cuốc diễn biến hòa bình, mượn mối giao hảo để thay đổi chế độ ta. Sắp tới cứ theo dõi xem hai lực lượng tuyên giáo, an ninh, quân đội phản ứng ra sao, có điều chỉnh hành vi chống Mỹ, cứu chế độ không, là biết. Anh em nên nhớ là các chuồng bo` lớn đều không tự phát, đều có những bàn tay lông lá đứng sau. Bọn họ húc theo đàn nên sự thay đổi, nếu có, sẽ thấy ngay.

Một chỉ dấu đầu tiên mình thấy là các link của RFA, VOA đều không bị chặn khi hiện ở kết quả tìm kiếm Google. Nhưng vào trang web đó chủ động bấm link khác thì vẫn bị chặn. BBC và RFI Tiếng Việt, không biết quan hệ thế nào, đã được mở hẳn rồi! Không biết tháo khoán được mấy ngày? Được biết là BBC và RFI vẫn được coi là “lành” hơn VOA và RFA! Thứ tự xếp hạng từ cao xuống về độ “thù địch” là RFA, VOA, BBC, RFI.

Còn về phía Mỹ, họ cũng có hai phe của hai đảng, không nhất thiết mọi chính sách ngoại giao hai đảng đều đồng thuận. Đảng Dân chủ lâu nay vẫn có xu hướng dùng toàn cầu hóa, mối quan hệ kinh tế, chính trị gần gũi “để diễn biến hòa bình” các thể chế độc tài. Họ chấp nhận sự sai khác về thể chế để gây dựng quan hệ.

Công bằng mà nói, Trung Quốc đã thay đổi nhiều về tư tưởng sau khi quan hệ tốt với Mỹ kể từ năm 1977, giảm mức độ chuyên chế đi nhiều so với thời Mao nắm quyền. Nhưng tốc độ thay đổi lại không nhanh như ở Đông Âu, do họ vẫn kiểm soát chặt về ngôn luận. Việt Nam cũng gần giống, ngôn luận được nới rộng hơn nhưng kinh tế thiếu tự do hơn Trung Quốc.

Đảng Cộng hoà có xu hướng thực dụng trong ngắn hạn hơn đảng Dân chủ. Thường họ sẽ đòi hỏi những cải cách chính trị một cách cụ thể ở các nước độc tài thì mới ký hiệp ước hay chấp nhận các thỏa thuận thương mại. Vì thế nên khả năng đong đưa, luồn lách, trá hình giả tự do, dân chủ sẽ khó được chấp nhận. Cách ứng xử của phe Cộng hoà thường sẽ phũ phàng hơn là ve vuốt như đảng Dân chủ.

Tuy nhiên, hai đảng thường sẽ có đồng thuận với những gì mang lại lợi ích sát sườn cho nước Mỹ hoặc có những phản ứng thống nhất khi nước độc tài vi phạm những nguyên tắc phổ quát về nhân quyền, dân chủ. Chẳng hạn, như hồi Trung Quốc đàn áp phong trào biểu tình ở Hong Kong, hai đảng ở Quốc hội Mỹ đồng thuận gần như không cần thảo luận gì hết.

Với lợi ích có được từ phía Việt Nam, mình cho rằng hai đảng dễ thống nhất, như việc phân tán rủi ro các cơ sở sản xuất điện tử, chip từ Trung Quốc hay về việc tìm kiếm mối quan hệ đối trọng với Trung Quốc. Lưu ý là, đối trọng không đồng nghĩa với đối đầu và quan hệ không có nghĩa là đồng minh. Nhưng để đi tới những thỏa thuận cụ thể, các rào cản khi đánh giá về nhân quyền thì hai đảng sẽ có đòi hỏi khác nhau và đảng Cộng hoà sẽ khó qua mặt kiểu Dân chủ giả cầy hơn.

Một trở ngại lớn nữa của Việt Nam mà mình cho là không dễ dàng khắc phục là chất lượng nguồn nhân lực và rào cản pháp lý (nó có nguồn gốc từ thể chế). Nguồn nhân lực ở đây gồm cả công chức lẫn người lao động. Sự lệch pha quá lớn giữa Mỹ và Việt Nam sẽ là trở ngại lớn.

Lâu nay mình vẫn có đánh giá là Doanh nghiệp FDI vào Việt Nam thuận lợi nhất là những ông đầu đen, như Nhật, Hàn, Đài, Singapore. Chứ các ông da trắng, tóc vàng vào Việt Nam chắc chỉ có Pháp là trùm. Đơn giản là sự hòa nhập của các ông đầu đen với nhau sẽ dễ hơn. Hòa nhập ở đây bao gồm cả sự “mềm dẻo” trong giao dịch, ứng phó với sự “rắc rối” của thể chế. Nói thẳng ra là đầu đen dễ dàng tặc lưỡi chấp nhận đút lót cho cán bộ để được việc, thậm chí họ còn rành chuyện đó hơn cả người Việt Nam. Còn với mấy ông da trắng, tóc vàng thì lơ ngơ lắm, lại “cứng nhắc” nên khó được việc.

Trùm đút lót ở Việt Nam, cũng như sự tương thích về văn minh, văn hóa theo thứ tự là Trung Quốc, Đài, Hàn, Sing, Nhật, Tây. Tương ứng với độ mềm dẻo thì cũng là độ văn minh khi ứng xử của giới chủ với người làm thuê. Càng mềm thì càng mói!

Như mình cũng vậy thôi. Mình không thể quản lý được trực tiếp một nhóm thợ quê, mà phải thông qua một ông đầu cánh làm trung gian. Đơn giản là sự chuyển tiếp về “văn minh, văn hóa”. Giống như Mỹ sẽ phải quản lý công nhân Việt Nam thông qua một Doanh nghiệp Đài Loan, Singapore. Chứ thằng Tây quản dân Việt Nam không nổi luôn! Vì sự khác biệt văn hóa, nhận thức. Mỹ “đô hộ” dân Việt Nam sẽ khó hơn Trung Quốc nhiều, do khác biệt văn hóa.

Tóm lại, việc nâng cấp quan hệ này mới chỉ là đăng ký kết hôn thôi. Quan hệ có thực sự đi vào chiều sâu hay không, còn phụ thuộc hai họ và tầm nhận thức mỗi bên có hòa hợp được không. Việc vợ chồng lấy nhau xong, lại cãi nhau, bỏ nhau, cũng không hiếm vì mâu thuẫn văn hóa, tư tưởng. Có đôi bỏ nhau vì mẹ chồng, hay bố vợ hay bạn gái cũ…