Rev. Ron Rolheiser, OMI

Trong văn hóa Công giáo La Mã mà tôi được nuôi dạy, chúng tôi được dạy cầu nguyện xin ơn chết lành.  Với nhiều người Công giáo thời đó, đây là một lời nài xin trong lời kinh hằng ngày.  “Xin cho con được chết lành.”
Nhưng người ta chết lành thế nào?  Chẳng phải chết tự nó là một tiến trình đau khổ hay sao?  Còn về những đau đớn khi chết, khi cho cuộc sống trôi qua tầm tay, khi nói những lời giã biệt cuối cùng?  Liệu người ta có thể chết lành hay không?

Nhưng tất nhiên, đây là một cái nhìn tôn giáo.  Chết lành nghĩa là người đó chết với đạo đức tốt và trong tình trạng có đạo.  Như thế nghĩa là bạn không chết trong một tình trạng đạo đức nửa vời, bạn không chết khi xa rời giáo hội, bạn không chết cay đắng hay giận dữ với gia đình mình, và ít nhất, bạn không chết vì tự vẫn, vì quá liều thuốc phiện, hay chết khi đang phạm tội ác.

Hình tượng giáo lý về chết lành, thường là một giai đoạn về ai đó lớn lên trong gia đình Kitô giáo tốt lành, là một người lương thiện, đầy đức tin, khiết tịnh, đi lễ thường, nhưng có một khoảng thời gian xa lìa Thiên Chúa, không còn đi lễ và giữ các điều răn, đến mức có lúc người đó không còn nghĩ về Thiên Chúa, không còn đi lễ, và không còn giữ luân lý Kitô giáo nữa.  Nhưng không lâu trước khi chết, một hoàn cảnh nào đó đã trở nên thời khắc ân sủng cho họ, rồi họ hối lỗi về sự sao nhãng, vô luân và bỏ bê hành đạo của mình, họ trở lại với giáo hội, xưng tội thành tâm, rước lễ, và không lâu sau họ qua đời vì một tai nạn hay một cơn đột quỵ.  Nhưng họ chết trong ân sủng.  Sau nhiều năm xa rời đạo đức và tôn giáo, họ đã trở lại đàn và chết lành.

Thật sự tất cả chúng ta đều biết những câu chuyện tương tự như thế, nhưng đáng buồn thay, chúng ta cũng biết những câu chuyện không như thế, xảy ra điều ngược lại, khi những người tốt lành lại chết trong những tình huống bi kịch, đáng buồn.  Chúng ta đều từng mất người thân yêu vì tự vẫn, rượu chè, và đủ cách chết khác rất không lý tưởng.  Chúng ta cũng biết nhiều người tốt, đã chết trong những tình huống đạo đức nửa vời, hoặc chết trong cay đắng, không thể làm mềm lòng mình trong sự tha thứ.  Họ có chết lành không?

Phải thừa nhận là họ chết theo những cách thức bất hạnh, nhưng chết lành không được phán định dựa vào việc cái chết đến trong tình huống đang lên hay đang xuống.  Có nhiều người chết lành như kiểu giai thoại ở trên, khi cái chết đến với họ trong tình huống đang lên.  Nhưng có những người với một đời sống lương thiện, tốt lành và yêu thương, nhưng lại bất hạnh bị cái chết ập đến trong lúc đang giận dữ, yếu đuối, trong lúc trầm cảm hay chết vì nghiện ngập hoặc tự vẫn.  Cái chết đến với họ khi đang xuống.  Họ có chết lành không?  Ai là người phán định điều này?

Thế nào là chết lành?  Tôi thích một mô tả của Ruth Burrow.  Nữ tu dòng Carmel này chia sẻ cho chúng ta câu chuyện về một chị em trong dòng từng sống với sơ.  Sơ này có tâm hồn tốt lành, nhưng lại yếu đuối.  Sơ đã vào tu viện chiêm niệm để cầu nguyện, nhưng không bao giờ có thể tập trung vào khuôn khổ này.  Nên sơ sống nhiều năm trong tình trạng giằng xé, tấm lòng tốt nhưng lại tầm thường.  Đến lúc có tuổi, sơ bị chẩn đoán mắc bệnh nan y, khiến sơ hoảng sợ đến nỗi bắt đầu nỗ lực hết mình để trở nên con người mà sơ hằng mong muốn, một con người cầu nguyện.  Nhưng nửa thế kỷ với lề lối xấu không dễ gì thay đổi.  Dù có đưa ra nhiều giải pháp mới, sơ này vẫn không thể thành công trong việc biến chuyển đời mình.  Sơ chết trong sự yếu đuối.  Nhưng xơ Burrows khẳng định, sơ này đã chết lành.  Sơ chết cái chết của một người yếu đuối, xin Chúa tha thứ cho quãng đời yếu đuối của mình.

Chết lành là chết trong sự thành thật, bất chấp tình trạng lúc chết có nét đạo hay không.  Chết trong những hoàn cảnh đúng đắn, tất nhiên là sự an ủi tuyệt diệu cho gia đình và người thân, và cũng như vậy, chết trong những hoàn cảnh đáng buồn có thể khiến họ thêm đau lòng.  Nhưng chết trong những hoàn cảnh có vẻ không tốt lành, không nhân văn hay tôn giáo, không nhất thiết là một cái chết dữ.  Chúng ta chết lành khi chết trong sự thành thật, bất chấp hoàn cảnh hay yếu đuối.

Và sự thật này cho chúng ta một thách thức khác.  Những hoàn cảnh chết của một người, dù đang buồn hay bi thảm, cũng không nên là lăng kính để chúng ta nhìn lại cuộc đời người đó.  Điều này nghĩa là nếu ai đó chết trong tình trạng đạo đức nửa vời, trong một giây phút hay một thời gian yếu lòng, xa rời giáo hội, chết trong cay đắng, chết vì tự vẫn hay nghiện ngập, thì không được phán xét sự tốt lành của đời sống và tâm hồn người đó bằng hoàn cảnh chết.  Cái chết đến với người đó lúc đang xuống, có thể khiến lời cáo phó khó khăn hơn, nhưng chắc chắn không phải là một phán xét đúng đắn về sự tốt lành của người đó trong tâm hồn.

Rev. Ron Rolheiser, OMI

From: Langthangchieutim

Lm. Minh Anh, Tgp. Huế

“Khốn cho kẻ làm cớ cho người ta vấp ngã!”.

“Bạn sẽ không bao giờ hối tiếc khi thể hiện lòng tốt với người lớn tuổi; khi hủy một lá thư viết trong cơn tức giận; khi đưa ra lời xin lỗi có thể cứu vãn tình bạn; khi ngăn chặn một vụ bê bối đang hủy hoại danh tiếng của một người; và khi giúp một cậu bé hoặc cô bé tìm thấy chính mình. Tắt một lời, đó là khi bạn có một con tim sẵn sàng mở ra trước người khác, bất kể họ là ai; những con người dễ tổn thương, ‘những kẻ bé nhỏ!’” – Anon.

Kính thưa Anh Chị em,

Mở đầu Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu nói đến một con tim vốn chỉ đập những ‘nhịp chết’. Ngài nói đến gương xấu, làm cho người khác vấp ngã, phạm tội. “Người khác” nói chung ở đây là những con người dễ tổn thương, ‘những kẻ bé nhỏ!’.

Trước hết, đó có thể là các trẻ em ngây thơ; những người thấp cổ bé miệng; những người ‘nghèo’; tiếp đến là những người yếu đuối trong đức tin. Thật đáng buồn, trong những năm qua, truyền thông tràn ngập nhiều ‘vụ bê bối’ từ phía các giáo sĩ, tu sĩ và nhiều anh chị em khác. Thật khó để nói có bao nhiêu người đã suy yếu đức tin bởi những sự kiện này, nhưng có khả năng là chúng đủ để khiến một số người ‘ít tận tụy hơn’ cảm thấy vỡ mộng và từ bỏ Giáo Hội.

Trong một số trường hợp, có lẽ không có bê bối theo nghĩa chặt, mà đơn giản chỉ là những thất bại do sự yếu đuối của con người. Trong những trường hợp khác, đặc biệt là khi trẻ em hoặc người vô tội bị lạm dụng hoặc bị dẫn đi lạc, thì chắc chắn có bê bối thực sự và tác hại của chúng sẽ kéo dài.

Tội lỗi luôn có những tác động tiêu cực! Nó khiến con người xúc phạm Thiên Chúa, xúc phạm tha nhân. Thế nhưng, không một hậu quả nào tai hại hơn một khi tội lỗi dẫn những ‘những kẻ bé nhỏ’ đến chỗ phạm tội, “Thà buộc cối đá lớn vào cổ nó và xô xuống biển còn hơn!”. Ơn gọi Kitô hữu là đem người khác đến với Chúa; đang khi gương xấu lại làm méo mó hình ảnh Ngài. Tất cả chúng ta đều có ‘những kẻ bé nhỏ’ được giao, và nếu mỗi người thành tâm dẫn dắt họ đến với Chúa, tội lỗi và gương xấu sẽ không còn nhiều chỗ.

Khởi đầu thư Titô hôm nay, Phaolô tự nhận là người “có nhiệm vụ đưa những kẻ Thiên Chúa chọn đến đức tin và sự nhận biết chân lý”. Qua đó, Phaolô chỉ cho Titô cách chọn các cộng sự viên trong sứ vụ đem những anh em ngoại giáo, ‘những kẻ bé nhỏ’ về cho Chúa, những kẻ mà rồi đây, Thánh Vịnh đáp ca tuyên bố, “Đây chính là dòng dõi những kẻ tìm kiếm thánh nhan Ngài!”.

Anh Chị em,

“Khốn cho kẻ làm cớ cho người ta vấp ngã!”. Không chỉ những người trong đời sống công chúng mới gây ra cớ vấp ngã. Cha mẹ, với lối cư xử ‘hai chuẩn mực’, mơ hồ – dễ dãi với chính mình, khắt khe với con cái – có thể buộc con cái xử sự theo một cách khác trong khi chính họ lại hành động theo một cách hoàn toàn khác. Cha mẹ và những người chịu trách nhiệm hướng dẫn trẻ em và người lớn cần đặc biệt cẩn thận để không trở thành chướng ngại cho đức tin của con cái và đức tin của ‘những kẻ bé nhỏ’ được giao.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, đừng để tim con đập những ‘nhịp chết’. Cho con biết chắt chiu gương sáng mỗi ngày và dành dụm chúng cho những ai Chúa đã uỷ thác!”, Amen.

(Lm. Minh Anh, Tgp. Huế)

From: KimBang Nguyen

**************************************

Thứ Hai Tuần XXXII – Mùa Thường Niên

✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Lu-ca.

1 Khi ấy, Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng: “Không thể không có những cớ làm cho người ta vấp ngã; nhưng khốn cho kẻ làm cớ cho người ta vấp ngã! 2 Thà buộc cối đá lớn vào cổ nó và xô xuống biển, còn lợi cho nó hơn là để nó làm cớ cho một trong những kẻ bé nhỏ này vấp ngã. 3 Anh em hãy đề phòng!

“Nếu người anh em của anh xúc phạm đến anh, thì hãy khiển trách nó ; nếu nó hối hận, thì hãy tha cho nó. 4 Dù nó xúc phạm đến anh một ngày đến bảy lần, rồi bảy lần trở lại nói với anh: ‘Tôi hối hận’, thì anh cũng phải tha cho nó.”

5 Các Tông Đồ thưa với Chúa Giê-su rằng: “Thưa Thầy, xin thêm lòng tin cho chúng con.” 6 Chúa đáp: “Nếu anh em có lòng tin lớn bằng hạt cải, thì dù anh em có bảo cây dâu này: ‘Hãy bật rễ lên, xuống dưới biển kia mà mọc’, nó cũng sẽ vâng lời anh em.”