DẬY ĐI CON…!
Đời một thoáng ta cũng về cát bụi
TU TÂM (5)-Tha thứ cho mình
Hạnh Phúc là gì?
Siêu sao bóng rổ Mỹ dùng giày để chỉ trích CSVN về nhân quyền
ĐỚP BÒ DÁT VÀNG TRỊ GIÁ 20 TẠ GẠO!
TÔ HÔ Ô… TÔ LÂM!

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Ít nhất hàng ngàn Facebooker ở Việt Nam đang để lại bình luận bên dưới bài và hình đăng trên trang cá nhân của cầu thủ Enes Kanter Freedom, 29 tuổi, ngôi sao bóng rổ đội Boston Celtics, khi anh dùng hình vẽ những chiếc giày thể thao trên đó viết thông điệp chỉ trích CSVN vi phạm nhân quyền.
Cầu thủ Enes Kanter chính thức đổi họ “Freedom” vào ngày 30 Tháng Mười Một năm ngoái, khi anh tuyên thệ trở thành công dân Mỹ.
Trong bài đăng hôm 14 Tháng Tư, cầu thủ người Mỹ gốc Thổ Nhĩ Kỳ viết: “Hàng trăm nhà báo và nhà bảo vệ nhân quyền đang gặp rủi ro, bị sách nhiễu, hoặc bị đàn áp ở Việt Nam. Nơi này không có quyền tự do biểu đạt, không tự do ngôn luận và cũng không tự do báo chí. Ủng hộ nhân quyền cho Việt Nam. Nguyễn Phú Trọng và đảng CSVN phải chịu trách nhiệm!”
Freedom đăng kèm năm tấm hình những chiếc giày thể hiện thông điệp kêu gọi nhân quyền cho Việt Nam.
Trong đó có tấm hình vẽ một người đang bị công an bịt miệng, bên cạnh là một chiếc laptop bị trói bằng dây xích. Một bức hình khác vẽ hình bản đồ Việt Nam đang bị khóa bằng một chiếc còng số 8.
Một bức vẽ cảnh gợi nhớ hình ảnh ông Tô Lâm, bộ trưởng Công An CSVN, đang ăn thịt bò dát vàng của “Thánh Rắc Muối.”
Đáng chú ý là một tấm hình trong số đó ghi dòng chữ: “Chỉ có thể giam cầm được thể xác chứ không cưỡng bức nỗi [nổi] tư tưởng.”
Ở phần bình luận dưới tấm hình này, Facebooker “Thị Tấm” ghi: “Chúng tôi không đồng ý bạn sử dụng hình ảnh tà áo dài Việt Nam cao quý để in lên chiếc giày, một thứ dùng để đeo vào chân và đạp dưới đất như thế. Bạn đòi nhân quyền cho chúng tôi mà lại phỉ báng văn hóa bản địa như thế sao? Chúng tôi yêu đảng Cộng Sản Việt Nam, yêu nền hòa bình mà đảng CSVN mang lại cho đất nước này nên chúng tôi không cần bạn khóc thuê đâu. Bạn chỉ là một con ếch trong cái giếng nhỏ mà thôi!”
Nhiều Facebooker khác thi nhau bắt lỗi chính tả “nỗi” thay vì “nổi” và cảm thán: “Đi đòi nhân quyền thuê mà còn sai chính tả viết cho bố mày đọc à?”
Nhiều bình luận gay gắt bằng tiếng Việt và tiếng Anh cho thấy những Facebooker này thuộc giới “dư luận viên,” có phản ứng tương tự mỗi khi Facebook Đại Sứ Quán Mỹ hay Đại Sứ Quán Anh ở Việt Nam đăng bài chỉ trích Hà Nội vi phạm nhân quyền.
Trước khi đăng bài chỉ trích nhà cầm quyền CSVN về nhân quyền, Freedom từng đăng tải nhiều bức ảnh đôi giày thi đấu của mình với thông điệp ủng hộ nền độc lập và dân chủ của Đài Loan, tương tự việc anh đã làm khi lên tiếng bảo vệ Tân Cương cũng như những dân tộc thiểu số khác bị Trung Quốc bách hại.
Hồi Tháng Giêng, Freedom nói anh sẵn lòng nhận lời mời thăm Trung Quốc với điều kiện anh được tận mắt nhìn thấy một “Trung Quốc thật” thay vì “được tô hồng,” theo CNN.
Trước đó, trong cuộc họp báo ở Bắc Kinh, Yao Ming, cựu ngôi sao bóng rổ Trung Quốc từng chơi ở Giải Bóng Rổ Nhà Nghề Mỹ (NBA) và nay là chủ tịch Hiệp Hội Bóng Rổ Trung Quốc (CBA), nói: “Nếu có cơ hội tôi sẽ mời anh ấy [Enes Kanter Freedom] đến thăm Trung Quốc… Lúc đó anh ấy sẽ hiểu rõ hơn về đất nước chúng tôi.”
“Tôi muốn nói với Yao Ming rằng tôi muốn được đến thăm Trung Quốc để tận mắt chứng kiến tất cả bằng chính đôi mắt của tôi. Trong chuyến đi đó, tôi muốn hỏi Yao Ming rằng tôi có được vào thăm những trại lao động đó không?,” Freedom nói với CNN.
“Tôi không cần một bài diễn thuyết về Trung Quốc, tôi không cần những lời lẽ tô hồng. Tôi thật sự muốn nhìn thấy những gì đang diễn ra và cho thế giới thấy những điều đó. Vâng, có như vậy tôi mới chấp nhận lời mời kia,” Freedom nói thêm.
Lời Bàn:
TÔ HÔ Ô HÔ,
ANH TÔ LÂM
SỰ KIỆN BÒ DÁT VÀNG TƯƠNG ĐƯƠNG 20 TẠ GẠO
NAY NỔI TIẾNG VANG RỀN KHẮP THẾ GIAN NHÂN
SUNG SƯỚNG BIẾT MẤY XÃ HỘI CHỦ NGHĨA ƠI
TỰ HÀO BIẾT MẤY ANH TÔ LÂM ƠI!
Ân xá Quốc tế: Việt Nam tự giễu cợt mình khi bỏ tù Bùi Tuấn Lâm.(RFA)
Hậu Duệ VNCH: Đại Tá không lực Hoa Kỳ Đinh Trần Tâm
Thư giãn cuối tuần: Chuyện ngắn vui vẻ
Hãng bay Trung Hoa Đông Phương chuẩn bị khai thác chuyến bay thương mại đầu tiên C919 vào Chủ Nhật
Kinzhal của Nga chưa bao giờ là một tên lửa siêu vượt thanh không thể ngăn cản nhưng tiêu diệt nó bằng Patriot vẫn ‘ấn tượng’
Theo báo Người Trong Cuộc – Insider, Ryan Pickrell, 11-5-2023
Máy bay đánh chặn siêu thanh MiG-31BM được trang bị tên lửa hành trình siêu thanh Kh-47M2 Kinzhal bên dưới nó. Bộ Quốc phòng Nga/YouTube
-
- Ukraine đã bắn hạ một tên lửa Kinzhal của Nga bằng tên lửa đánh chặn Patriot do Mỹ sản xuất, quân đội Mỹ và Ukraine cho biết.
- Nga từng tuyên bố vũ khí này là một tên lửa siêu thanh không thể ngăn cản, nhưng nó chưa bao giờ đúng như những gì Nga tuyên bố.
- Tuy nhiên, một chuyên gia phòng thủ tên lửa nói với Insider rằng tên lửa là mục tiêu khó khăn (để đánh chặn), khiến việc đó trở thành một thành công “ấn tượng”.
Quân đội Ukraine gần đây đã làm điều mà Điện Kremlin cho là không thể và bắn hạ một tên lửa Kinzhal tiên tiến của Nga, theo như báo cáo của quân đội Mỹ và Ukraine.
Nhà sản xuất Kinzhal, công ty Rostec, trước đó tuyên bố “không có biện pháp nào có thể đối phó với tên lửa của chúng tôi.”
Tương tự, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Nga, ông Serge Shoigu, cho biết vào tháng 8 năm ngoái, khi ông tuyên bố sử dụng Kinzhal ở Ukraine, rằng “chưa có ai khác có tên lửa như vậy: siêu thanh, với tốc độ như vậy và khả năng xuyên phá như vậy không thể phát hiện ra nó cũng như không thể chặn được.” biện luận này được công bố trên các đài truyền thông nhà nước.
Và vào tháng 12, Tướng Nga Valery Gerasimov, người đang chỉ huy các chiến dịch ở Ukraine, đã khoe rằng nó “bất khả xâm phạm trước các khả năng phòng không được triển khai ở Ukraine.”
Vị tướng này đã có lý, ít nhất là cho đến khi các hệ thống phòng không Patriot mà Mỹ cung cấp được đưa vào hoạt động.
Toàn cảnh hệ thống tên lửa đất đối không phòng thủ di động, Patriot, trước khi nó được vận chuyển đến Ba Lan từ Gnoien, Đức ngày 23 tháng 1 năm 2023. REUTERS/Annegret Hilse
Khẩu đội phòng không MIM-104 “Patriot”, vũ khí mà Hoa Kỳ và Ukraine cho biết lực lượng của Kiev đã sử dụng để bắn hạ Kinzhal ở Ukraine vào tuần trước, là một hệ thống tên lửa đất đối không được thiết kế để, như Quân đội Hoa Kỳ đã mô tả nó . “tham gia và đánh chặn mọi mối đe dọa trên không cho dù đó là máy bay hay tên lửa đạn đạo chiến thuật trong bất kỳ điều kiện thời tiết nào.”
Radar mảng pha của Patriot có khả năng theo dõi tới hàng trăm mục tiêu cùng lúc trong phạm vi vượt quá 150 km và dẫn đường tới 9 tên lửa cùng lúc. Là một hệ thống phòng thủ tên lửa hiệu quả và đáng tin cậy, Patriot đang được sử dụng ở hơn chục quốc gia và đã được thử nghiệm trong chiến đấu, theo một báo cáo của quốc hội về vấn đề phòng thủ tên lửa cho Ukraine.
Mặc dù Patriot có khả năng đặc biệt, nhưng nó còn lâu mới hoàn hảo và một số vũ khí được cho là nằm ngoài tầm nẵm bắt của nó.
KH-47M2 Kinzhal, mặc dù thường được mô tả là tên lửa siêu thanh, là một tên lửa đạn đạo phóng từ trên không tiên tiến có chung các đặc điểm thiết kế với tên lửa đạn đạo tầm ngắn 9K720 Iskander phóng từ mặt đất của Nga, mà Nga bắt đầu phát triển vào cuối những năm 1980.
Phiên bản thông thường của Kinzhal, cũng có khả năng mang đầu đạn hạt nhân, mang theo hơn 1.000 pound chất nổ.
Khi Tổng thống Nga Vladimir Putin tiết lộ một loạt vũ khí mới trong bài phát biểu năm 2018 trước Quốc hội Liên bang Nga, ông đã khoe khoang về khả năng của Kinzhal, tiếng Nga có nghĩa là “dao găm”.
Putin nói rằng “đặc điểm bay độc đáo của máy bay mang tốc độ cao cho phép tên lửa được đưa đến điểm phóng trong vòng vài phút.”
Nhà lãnh đạo Nga tuyên bố thêm rằng “tên lửa bay với tốc độ siêu thanh, nhanh gấp 10 lần tốc độ âm thanh, cũng có thể cơ động ở tất cả các giai đoạn của quỹ đạo bay”, điều này “cho phép nó vượt qua tất cả những gì hiện có và, tôi nghĩ, trong tương lai. hệ thống phòng thủ chống máy bay và chống tên lửa, mang đầu đạn hạt nhân và thông thường trong phạm vi hơn 2.000 km.”
Hệ thống tên lửa Kinzhal, như Putin đã mô tả trong bài phát biểu của mình, nghe có vẻ nguy hiểm và hoàn toàn không thể đánh bại. Nhưng vì Nga có xu hướng đưa ra những tuyên bố khoa trương về vũ khí của mình nên không rõ số liệu thống kê nào về tên lửa Nga là chính xác. Việc một trong những tên lửa Kinzhal của Nga được cho là đã bị bắn hạ ở Ukraine đặt ra câu hỏi về những tuyên bố khoa trương này.
‘Không có gì là không thể ngăn cản’
Kinzhal không phải là vũ khí “siêu thanh” như Moscow thường tuyên bố, có nghĩa là Kinzhal không phải là một phần của lớp tên lửa khó tiêu diệt mới, loại chỉ bao gồm các phương tiện lượn siêu thanh có khả năng nhào lượn cao và tên lửa hành trình siêu thanh có thể duy trì hoạt động ở tốc độ siêu âm trong hầu hết hành trình bay.
Nhiều tên lửa đạn đạo, như Kinzhal, có khả năng bay siêu thanh, đôi khi ở tốc độ thực sự nhanh hơn cái gọi là “vũ khí siêu thanh” và có thể đạt được một số khả năng cơ động, nhưng chúng không có khả năng bay siêu thanh bền vững, các chuyên gia cho biết. Chúng cũng không làm rối óc các hệ thống phòng vệ theo cách tương tự như vũ khí lượn siêu thanh.

Đường bay dự kiến của tên lửa siêu vượt âm, tên lửa đạn đạo và tên lửa hành trình. (Đồ họa CSBA)
Kinzhal là một hệ thống tiên tiến được điều chỉnh để phóng từ MiG-31, một máy bay chiến đấu tốc độ cao của Nga, ở tốc độ và độ cao, và theo dự án Đe dọa Tên lửa của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, tên lửa ” tốc độ, kết hợp với quỹ đạo bay thất thường và khả năng cơ động cao của tên lửa, có thể làm phức tạp thêm việc đánh chặn.”
Nhưng với tư cách là một tên lửa đạn đạo, tên lửa của Nga về mặt kỹ thuật vẫn nằm trong phạm vi khả năng của Patriot.
Tom Karako, giám đốc dự án phòng thủ tên lửa tại CSIS, nói với Insider, ngay cả khi Kinzhal không phải như những gì Nga tuyên bố, thì việc bắn hạ một chiếc là “chuyện lớn” trong khả năng của Patriot.
“đây là một tên lửa có khả năng,” ông nói, và việc tên lửa Nga bị hệ thống Patriot tiêu diệt là “một minh chứng cho khả năng [của Patriot].”

Oleksandr Ruvin, giám đốc Viện Nghiên cứu Khoa học Giám định Pháp y Kyiv, cho thấy đầu đạn tên lửa siêu thanh Kh-47 Kinzhal của Nga, bị một đơn vị Phòng không Ukraine bắn hạ trong bối cảnh Nga tấn công Ukraine, Kyiv, Ukraine ngày 12 tháng 5 năm 2023. REUTERS/Valentyn Ogirenko / Ảnh hồ sơ
Tạp Chí Tuần Tin – NewsWeek và Yahoo News cho biết 6 tên lửa Kinzhal đã bị hạ
Vào sáng thứ Tư (ngày 17 tháng 5, 2023), Bộ Tổng tham mưu Lực lượng vũ trang Ukraine cho biết trong một bản cập nhật hoạt động rằng trong ngày qua, Nga đã sử dụng sáu tên lửa siêu thanh Kinzhal, hay “Dagger”, còn được biết đến với tên báo cáo của NATO là “Killjoy . “
Ukraine cho biết họ đã bắn hạ sáu tên lửa Kinzhal trong trận không chiến chưa từng có tiền lệ ở Kyiv vào sáng sớm thứ Ba, giữa một cuộc oanh tạc dữ dội từ trên bộ, trên biển và trên không của Nga.
Các quan chức cho biết hôm thứ Ba rằng lực lượng phòng không đã đẩy lùi một loạt tên lửa và máy bay không người lái chỉ trong một đêm trong một cuộc phòng thủ đáng kinh ngạc chống lại Kinzhal, một loại vũ khí mà Putin đã quảng cáo là không thể ngăn cản...
Chiến công được tuyên bố diễn ra vài ngày sau khi Ukraine cho biết họ lần đầu tiên hạ gục một chiếc Kinzhal bằng cách sử dụng hệ thống phòng thủ tên lửa Patriot do Mỹ cung cấp gần đây.
Theo Tổng tư lệnh quân đội Ukraine, Valerii Zaluzhnyi , 6 máy bay phản lực MiG-31K của Nga đã phóng tên lửa Kinzhal trong đêm.
Ông cho biết thêm 9 tên lửa hành trình Kalibr đã bị bắn hạ sau khi được phóng từ Biển Đen, cũng như 3 tên lửa S-400, Iskander-M trên đất liền, trong một bài đăng được Tư lệnh Không quân Ukraine Mykola Oeshchuk lặp lại .
Giải thích của chuyên viên tên lửa trên trang mạng c4isrnet.com
David Wright là một học giả thỉnh giảng tại Phòng thí nghiệm Chính sách và An ninh Hạt nhân của Viện Khoa Khoa học và Kỹ thuật Hạt nhân MIT. Ông phân tích sự kiện bắn hạ Kinzhal như sau:
Kinzhal là tên lửa đạn đạo phóng từ trên không với các vây cho phép nó cơ động khi tiếp cận mục tiêu. Nó được gọi là “siêu thanh” vì tốc độ tối đa của nó được báo cáo là khoảng Mach 10, điều này sẽ giúp nó có tốc độ trong phạm vi hơn 10.000 km/giờ. Tuy nhiên, hệ thống này không phải là thứ mà các nhà phân tích quốc phòng thường định nghĩa bằng thuật ngữ “vũ khí siêu thanh” vì nó không được thiết kế để lướt trên một phần đáng kể quỹ đạo của nó. Tuy nhiên, tốc độ cao và khả năng cơ động của nó có nghĩa là nó đặt ra thách thức tương tự như vũ khí siêu thanh thực sự đối với hệ thống phòng thủ tên lửa giai đoạn cuối, như Patriot, được sử dụng để chống lại vũ khí ở tầm bắn này.
Một tên lửa cơ động di chuyển với tốc độ Mach 10 sẽ là quá nhanh để hệ thống phòng thủ Patriot PAC-3 của Mỹ và các hệ thống phòng thủ tương tự có thể đánh chặn một cách đáng tin cậy. Tuy nhiên, Mach 10 gần như là tốc độ tối đa của Kinzhal và tốc độ của nó giảm mạnh khi nó quay trở lại và di chuyển qua bầu khí quyển ngày càng dày đặc để bắn trúng mục tiêu trên mặt đất.
Patriot được thiết kế để đánh chặn tên lửa ở độ cao thấp và ước tính của tôi cho thấy Kinzhal đủ chậm trong quá trình bổ nhào để các phiên bản hiện tại của PAC-3 có khả năng đánh chặn nó. Hơn nữa, các báo cáo chỉ ra rằng ít nhất trong lần đánh chặn Kinzhal đầu tiên, Ukraine đã không sử dụng phiên bản tiên tiến nhất của PAC-3 (được gọi là MSE , nhanh hơn 25% so với phiên bản trước đó).
Phân tích này có hai ý nghĩa quan trọng.
Đầu tiên, tuyên bố của Ukraine rằng họ đã đánh chặn tên lửa Kinzhal là đáng tin cậy và hệ thống phòng thủ của họ có thể vô hiệu hóa một vũ khí quan trọng trong kho vũ khí của Nga.
Thứ hai và tổng quát hơn, vũ khí lượn siêu thanh tầm trung như Mỹ, Nga và Trung Quốc hiện đang phát triển có thể không hiệu quả trong việc thực hiện các nhiệm vụ chính như những người ủng hộ thường tuyên bố.
Một lập luận phổ biến để chế tạo vũ khí siêu thanh là mong muốn sử dụng chúng để tiêu diệt sớm hệ thống phòng không và tên lửa của đối phương trong một cuộc xung đột, để dọn đường cho các cuộc tấn công tiếp theo. Tuy nhiên, mô hình kỹ thuật cho thấy các vũ khí siêu thanh mà Hoa Kỳ đang phát triển – bao gồm Vũ khí siêu thanh phản ứng nhanh phóng từ trên không (ARRW) , Vũ khí siêu thanh tầm xa (LRHW) của Quân đội và Tấn công nhanh thông thường (CPS) của Hải quân – cũng có thể dễ bị đánh chặn bởi hệ thống phòng thủ tên lửa.
Đặc biệt, các báo cáo về tốc độ và phạm vi của những vũ khí này ngụ ý rằng chúng bắt đầu giai đoạn trượt trên quỹ đạo với tốc độ khoảng Mach 12 hoặc thấp hơn. Tốc độ của chúng giảm do lực cản của khí quyển trong giai đoạn lướt – đặc biệt nếu chúng đang cơ động đáng kể – và sẽ còn giảm hơn nữa khi chúng lao vào bầu khí quyển dày đặc trên đường tới mục tiêu trên mặt đất. Các ước tính của tôi cho thấy rằng những hiệu ứng này có thể sẽ khiến các hệ thống này dễ bị các hệ thống tương tự như các phiên bản PAC-3 hiện tại đánh chặn, mặc dù việc đánh chặn chúng có thể yêu cầu PAC-3 MSE, phiên bản tiên tiến hơn.
Hoa Kỳ phải nhận biết rằng họ sẽ phải đối mặt với những biện pháp phòng thủ như thế này ở các quốc gia khác – sớm thôi nếu không phải bây giờ.
Để có thể tránh được hệ thống phòng thủ như vậy, vũ khí siêu thanh sẽ cần phải được phóng với tốc độ bay nhanh hơn nữa. Làm như vậy sẽ làm tăng đáng kể sự nóng lên dữ dội mà chúng trải qua trong chuyến bay, đây là một trở ngại chính cho việc phát triển những vũ khí này. Việc tăng tốc độ cũng khiến chúng lớn hơn và nặng hơn, làm giảm số lượng tên lửa mà máy bay có thể chở.
Động cơ phản lực scramjet sử dụng tốc độ cao để nén cưỡng ép không khí tuôn vào trước khi đốt cháy nhằm cho phép duy trì chuyến bay ở tốc độ siêu thanh. Hãng Northrop Grumman và Raytheon đang hợp tác để tăng tốc phát triển phương tiện siêu thanh thở bằng không khí.
Việc bổ sung động cơ đẩy, chẳng hạn như động cơ phản lực scramjet đang được phát triển cho tên lửa hành trình siêu thanh, có thể giúp vũ khí duy trì tốc độ trong giai đoạn trượt. Nhưng những động cơ này dường như không đủ mạnh để giúp chống lại lực cản tăng theo cấp số nhân gặp phải trong giai đoạn lặn, điều này có thể khiến những vũ khí này dễ bị đánh chặn.
Vũ khí siêu thanh của Nga và Trung Quốc tương tự như các hệ thống này của Mỹ (chẳng hạn như Zircon của Nga và DF-ZF của Trung Quốc và Starry Sky 2 ) cũng có khả năng dễ bị tổn thương trước các hệ thống phòng thủ như PAC-3. Theo nghĩa này, những vũ khí này không đại diện cho một cuộc cách mạng về mối đe dọa ngoài mối đe dọa do tên lửa đạn đạo tầm trung gây ra.
Kinh nghiệm của Ukraina với Kinzhal có thể là hồi chuông cảnh tỉnh cho Nga. Nó cũng nên là một hồi chuông cảnh tỉnh cho Hoa Kỳ. Quốc hội và quân đội Hoa Kỳ cần suy nghĩ rõ ràng về các nhiệm vụ mà những vũ khí này có thể hoàn thành trên thực tế và liệu chúng có biện minh cho mức độ ưu tiên cao và phần ngân sách mà chúng đang nhận được hay không.
Điện – minh họa cho… ‘sáng suốt và tài tình’ (tiếp theo)
Trân Văn
26-5-2023
Khó mà kể hết những gì EVN nói riêng và chính quyền Việt Nam nói chung đã biện bạch về những bất cập, bất toàn trong lĩnh vực năng lượng tại Việt Nam.
Nếu chịu khó tìm kiếm những thông tin liên quan đến lĩnh vực năng lượng tại Việt Nam nói chung và điện năng nói riêng ắt sẽ có cảm giác giống như lạc vào mê hồn trận và rất khó có thể tìm câu trả lời cho thắc mắc vì sao lĩnh vực này lại có những mâu thuẫn kỳ lạ đến mức như vậy.
Trong vài thập niên gần đây, cả EVN lẫn chính phủ Việt Nam cùng thi nhau bày tỏ sự… trăn trở về vốn phát triển nguồn điện và lưới điện, đồng thời liên tục… cảnh báo về nguy cơ thiếu điện đe dọa an ninh năng lượng quốc gia (1). Đáng lưu ý là sự… trăn trở và những… cảnh báo này lại nằm chễm chệ bên cạnh chuyện Việt Nam đã có thêm rất nhiều nhà máy phát điện từ việc khai thác ánh sáng mặt trời, gió (được gọi chung là năng lượng tái tạo hay điện xanh, hoặc điện sạch khác với điện bẩn khai thác nguyên liệu hóa thạch để phát điện theo “Quy hoạch điện VII”). Tính đến hết năm ngoái, điện sạch chiếm 26,4% tổng công suất điện ở Việt Nam. Nếu tính riêng nguồn điện từ mặt trời và gió thì tỉ lệ này là 12,8%. Do lợi thế về đặc điểm địa lý, triển vọng phát triển điện sạch tại Việt Nam rất lớn, giới đầu tư (bao gồm cả doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp ngoại quốc) đã nhanh chóng rót tiền vào các dự án năng lượng tái tạo. Tổng vốn đầu tư vào những dự án này được ước đoán đã lên đến hàng tỉ Mỹ kim.
Thế thì tại sao đến giờ vẫn thiếu… vốn và thiếu… điện? Các chuyên gia và báo giới ở Việt Nam cùng gọi đó là nghịch lý. Dù đã được nhận diện từ cách nay năm, bảy năm (2) nhưng nghịch lý này vẫn mang dáng vẻ… “muôn năm” như… “đảng CSVN quang vinh”. Các dự án điện sạch hết bị hắt hủi vì “gây áp lực cho hệ thống truyền tải, có thể đe dọa sự ổn định của hệ thống điện” (3) lại bị “bóp mũi” vì những quy định liên quan đến giá mua điện – đang có ít nhất 34 dự án điện sạch trị giá 85.000 tỉ đồng “đắp chiếu” vì chủ trương về giá mua điện (4). Cứ đặt chuyện EVN thua lỗ trầm trọng vì phải mua than với giá cao, “sáng kiến” trao 130.000 tỉ lẽ ra phải dùng để đầu tư vào các dự án mang tính phúc lợi cho EVN để tập đoàn này… “cắt lỗ” bên cạnh các dự án điện sạch ngắc ngoải bởi sự khống chế giá mua điện, rồi đặt thực trạng thiếu điện phải vay than, đề nghị các nhà máy đạm ngưng hoạt động để nhường khí đốt như đã đề cập bên cạnh các dự án điện sạch “đắp chiếu” thì tự nhiên sẽ thấy nên dành gì cho “sáng suốt và tài tình”!
Tuần trước, báo chí Việt Nam cho biết, chính quyền tỉnh Lâm Đồng đã “yêu cầu xử lý chuyện những doanh nghiệp đang hoạt động trong Khu Công nghiệp (KCN) Lộc Sơn cho bên thứ ba thuê mái để lắp đặt các tấm pin biến quang năng (ánh sáng mặt trời) thành điện năng khi chưa được cấp giấy phép” (5). Để… “giữ nghiêm phép nước”, Ban Quản lý các KCN tỉnh Lâm Đồng dự tính sẽ buộc tháo dỡ toàn bộ các tấm pin (tổng diện tích hàng chục ngàn mét vuông, trị giá hàng ngàn tỉ). Tuần này, báo chí Việt Nam kể thêm, sau khi… “phát giác” Tập đoàn Trung Nam “vận hành hai nhà máy thủy điện đã bảy năm mà chưa có văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu công trình”, Sở Công Thương Lâm Đồng thỉnh thị “không áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả (ngoài phạt tiền còn buộc khắc phục hậu quả bằng cách buộc nộp lại số lợi nhuận bất hợp pháp từ hoạt động phát điện để sung công)” nhưng UBND tỉnh Lâm Đồng mới bác đề nghị này (6). So cả hai sự kiện xảy ra ở cùng một nơi thì rõ ràng “nghiêm minh” chỉ là… tương đối.
***
Khó mà kể hết những gì EVN nói riêng và chính quyền Việt Nam nói chung đã biện bạch về những bất cập, bất toàn trong lĩnh vực năng lượng tại Việt Nam. Thay vì phân tích, xin nhắc lại một câu chuyện đã từng kể cách nay vài tháng: Tại một hội nghị khẩn cấp về kinh tế và dân sinh được tổ chức hồi giữa tháng 2 năm nay, Tổng thống Nam Hàn đã yêu cầu ít nhất là đến giữa năm, các cơ quan hữu trách của chính phủ phải giữ nguyên, không để những loại phí do chính phủ kiểm soát (đường bộ, đường sắt, viễn thông) gia tăng (7).
Giống như nhiều quốc gia khác, cả chính phủ lẫn dân chúng Nam Hàn cũng loay hoay đối phó với lạm phát. Hồi đầu năm nay, giá điện tại Nam Hàn đã tăng thêm 9,5% (tăng thêm khoảng 0,01 Mỹ kim/mỗi kWh) so với năm ngoái. Với giá điện mới, người ta ước đoán, một gia đình bốn người sẽ phải trả thêm khoảng 3,2 Mỹ kim cho việc dùng điện. Lẽ ra giá ga cũng phải tăng nhưng chính phủ Nam Hàn quyết định bù lỗ để kềm giá ga cho tới sang năm vì lo ngại những thành phần yếu thế trong xã hội không kham nổi gánh nặng khi cả giá điện lẫn giá ga (loại năng lượng không thể thiếu trong mùa Đông vì ai cũng cần sưởi ấm) cùng tăng. Để lạm phát không tạo thêm quá nhiều khó khăn cho những thành phần yếu thế, song song với việc cho phép tăng giá điện, chính phủ Nam Hàn loan báo sẽ nâng mức trợ cấp chi phí về năng lượng cho những thành phần yếu thế lên 54 Mỹ kim (từ 100 Mỹ kim thành 154 Mỹ kim) và tùy gia cảnh mà nâng mức giảm tiền ga thêm 5 Mỹ kim đến 10 Mỹ kim/tháng.
Bởi giá điện tăng sẽ ảnh hưởng đến sản xuất, tác động bất lợi đến kinh tế, dân sinh, chính phủ Nam Hàn cam kết cho các doanh nghiệp vay vốn để cải thiện hiệu suất sử dụng năng lượng. Những đại doanh nghiệp có mức tiêu thụ năng lượng lớn sẽ được hỗ trợ thay thế thiết bị có hiệu suất tiết kiệm năng lượng cao để cùng chính phủ thực hiện một dự án có quy mô quốc gia về tiết kiệm năng lượng (8). Trong hội nghị khẩn cấp vừa kể, ông Yoon Suk-yeol – Tổng thống Nam Hàn tiếp tục lập lại yêu cầu mà ông đã từng đề cập nhiều lần: Phải giảm tối đa gánh nặng giá cả cho dân chúng. Phải kềm giữ phí trong những lĩnh vực thiết yếu như giao thông, viễn thông,… là để ổn định dân sinh. Ông Yoon kêu gọi doanh giới cùng tham gia với chính phủ trong việc ổn định giá cả, san sẻ gánh nặng của dân chúng… Có thể vì không “sáng suốt, tài tình” nên giống như nhiều quốc gia khác, hệ thống chính trị, hệ thống công quyền ở Nam Hàn không biện minh mà chuyên chú vào việc tìm giải pháp bởi không tìm ra giải phái hữu hiệu thì sẽ bị dân chúng giải tán.
Chú thích
(1) https://nhandan.vn/lo-thieu-dien-de-phuc-hoi-kinh-te-post694825.html
(2) https://vietnamnet.vn/nghich-ly-thieu-dien-lai-lo-qua-tai-vi-du-thua-dien-mat-troi-571221.html
(4) https://vneconomy.vn/bao-dong-cang-thang-tai-chinh-tu-cac-du-an-nang-luong-tai-tao.htm
(6) https://tienphong.vn/xu-phat-cty-van-hanh-2-nha-may-thuy-dien-chui-post1536434.tpo
(7) http://world.kbs.co.kr/service/news_view.htm?lang=v&Seq_Code=57682
(8) https://world.kbs.co.kr/service/news_view.htm?lang=v&Seq_Code=57138










![Chiếc giày ghi dòng chữ 'Chỉ có thể giam cầm được thể xác chứ không cưỡng bức nỗi [nổi] tư tưởng.' (Hình Facebook Enes K Chiếc giày ghi dòng chữ 'Chỉ có thể giam cầm được thể xác chứ không cưỡng bức nỗi [nổi] tư tưởng.' (Hình Facebook Enes K](https://hung-viet.org/images/file/7OPZn9wi2ggBAIse/w800/chiec-giay-ghi-dong-chu-chi-co-the-giam-cam-duoc-the-xac-chu-khong-cuong-buc-noi-noi-tu-tuong-hinh-facebook-enes-k.jpg)



















