Hãy yêu kẻ thù và cầu nguyện cho những kẻ ngược đãi anh em (Mt 5,44)
Sưu tầm – Bình Luận-Sự Kiện
Mời bạn cùng xem và cùng cười.
Sẽ cần một lượng lớn lithium để sản xuất pin cho số lượng ô tô điện ngày càng tăng trên đường phố. Để tìm nguồn cung cấp mới, các công ty và nhà nghiên cứu đang chuyển sang một nguồn bất ngờ: các hồ chứa nước thải từ việc khai thác dầu khí.
Các địa điểm dầu khí này không chỉ chứa hydrocarbon mà còn chứa nước muối có chứa kim loại bao gồm natri, canxi và một số lithium. Khi các thợ khoan chọc lỗ vào các thành tạo áp lực bão hòa thì dầu, nước muối chảy trở lại bề mặt cùng với các phân tử nhiên liệu và các công ty đã nhanh chóng loại bỏ nước pha đất đi. Nhưng giờ đây, khi vật liệu làm pin EV đã trở thành một mặt hàng có giá trị, các công ty lithium đang phát triển các công nghệ để loại bỏ nó khỏi nước muối thải này—và các công ty dầu khí cũng đang xem xét lại.
Các nhà nghiên cứu và phân tích cho biết quá trình này, được gọi là khai thác lithium trực tiếp, có thể đánh dấu một kỷ nguyên mới cho ngành công nghiệp này.
Việc khai thác có thể sử dụng nhiều lao động và vẫn chưa được thương mại hóa ở quy mô lớn, nhưng nhu cầu ngày càng tăng đối với lithium đang làm tăng sự tập trung vào các phương pháp mới. Robert Mintak , giám đốc điều hành của Standard Lithium có trụ sở tại Vancouver cho biết: “Chúng tôi cần suy nghĩ lại và xem xét các tài sản sẽ yêu cầu các quy trình hiện đại để mở khóa.
Tại khu vực Smackover của Arkansas, một nhóm đang chuẩn bị tốt cho các hoạt động lấy mẫu nước muối của Standard Lithium. ẢNH: PITTS MEDIA
Tại Arkansas, hiện là nhà sản xuất dầu và khí đốt nhỏ, Standard Lithium đang vận hành một nhà máy trình diễn để chiết xuất lithium từ nước muối mỏ dầu. Tại Canada, công ty E3 Lithium đang hợp tác với một công ty dầu khí để sản xuất kim loại này từ một mỏ khai thác dầu cạn kiệt. Và tại lưu vực Permian ở Tây Texas và New Mexico, công ty khoan Devon Energy đang thử nghiệm các kỹ thuật với các công ty khác để sản xuất lithium từ nước thải mà họ bơm cùng với dầu và khí đốt.
Theo phân tích của Boston Consulting Group, nhu cầu về pin lithium dự kiến sẽ tăng vọt trong thập kỷ này, với nhu cầu của Mỹ dự kiến sẽ tăng gần sáu lần vào năm 2030, đạt 52 tỷ USD. Hàng tỷ đô la trợ cấp của chính phủ cũng đang thúc đẩy các công ty đặt cược vào việc tìm ra những cách mới để chiết xuất kim loại này.
Giờ đây, hầu hết nguồn cung cấp lithium trên thế giới đến từ Australia, Chile và Trung Quốc. Họ đã cung cấp khoảng 92% trong số 130.000 tấn lithium được khai thác trên toàn cầu vào năm ngoái, theo ngân hàng đầu tư Raymond James. Các nhà sản xuất nghiền đá để chiết xuất liti hoặc thu thập nó bằng cách bơm nước muối nông dưới lòng đất—cung cấp nồng độ liti cao hơn nhiều so với nước muối từ mỏ dầu—và đổ nó vào các ao bốc hơi khổng lồ. Điều này liên quan đến việc sử dụng một lượng lớn nước và các nhóm môi trường cho biết các ao có thể gây ô nhiễm không khí và đất.
Nước mặn—hoặc nước muối—có chứa các ion lithium được bơm lên bề mặt khoảng 8.000 feet.
Liti được tách ra khỏi nước muối—không bay hơi—dẫn đến dung dịch cô đặc liti và nước muối không có liti.
Nước muối không chứa lithium được bơm lại vào tầng chứa nước muối.
Lithium được kết tinh thành một sản phẩm cấp pin như lithium hydroxit, một thành phần chính trong pin EV.
Các công ty và nhà nghiên cứu cho biết, việc khai thác nước muối ở các mỏ dầu ở Bắc Mỹ bằng cách khai thác lithium trực tiếp sẽ ít gây hại hơn. Do các công ty năng lượng đã khoan hàng triệu giếng dầu khí và thu thập dữ liệu dưới bề mặt trong quá trình này nên những người tìm kiếm lithium biết phải tìm ở đâu.
Khai thác trực tiếp cũng có thể tăng tốc độ sản xuất lithium.
Theo một báo cáo tháng 4 của Goldman Sachs, việc cô đặc lithium trong các ao nước muối có thể mất tới 18 tháng và thu hồi được khoảng 50% lượng lithium . Trong khi quá trình chiết xuất trực tiếp, nước muối được gửi đến một đơn vị xử lý, nơi các hóa chất, nhựa hoặc màng, cùng với các công nghệ khác, được sử dụng để thu giữ các ion lithium. Nước sau đó được bơm trở lại vào tầng chứa nước nơi nó bắt nguồn. Quá trình này mất tối đa vài ngày và khả năng phục hồi lên tới 90%. Các nhà phân tích cho biết các công nghệ khai thác trực tiếp cũng có thể được áp dụng cho các vùng nước nông giàu lithium.
Công nghệ đưa ra một số thách thức. Kevin Murphy, giám đốc nghiên cứu kim loại và khai thác mỏ tại S&P Global Commodity Insights cho biết, vì mỗi loại nước muối là một môi trường hóa chất cá biệt, nên việc thu thập lithium thông qua chiết xuất trực tiếp sẽ yêu cầu các phương pháp tiếp cận phù hợp cho từng dự án. Nồng độ lithium trong nước muối càng thấp thì chi phí vận hành càng cao do các nhà sản xuất cần xử lý nhiều nước hơn. Murphy cho biết sự hiện diện của các nguyên tố khác cũng có thể cản trở quá trình chiết xuất.
Một trong những giếng sản xuất nước muối đầu tiên của E3 Lithium cho mục đích đánh giá lithium, được khoan vào năm 2022 tại tỉnh Alberta của Canada. ẢNH: E3
Tại tỉnh Alberta của Canada, E3 Lithium nhằm mục đích thu hút kim loại từ quận Bashaw trong mỏ dầu Leduc đã cạn kiệt, một khu vực mà nó ước tính chứa khoảng 16 triệu tấn lithium—gấp khoảng năm lần so với lượng lithium ước tính trong các mỏ đá của Canada. Công ty đã nhận được các khoản trợ cấp liên bang của Canada với tổng trị giá hơn 30 triệu đô la Canada (khoảng 22 triệu đô la).
Imperial Oil , một nhà sản xuất dầu thuộc sở hữu đa số của Exxon Mobil đã phát hiện ra dầu tại Leduc, đã đầu tư 6,4 triệu đô la Canada vào E3 Lithium, theo các công ty. Quan hệ đối tác cấp cho E3 Lithium quyền tiếp cận các vùng đất sở hữu của Imperial Oil cũng như thông tin về việc quản lý nước và hồ chứa của công ty.
Chris Doornbos , Giám đốc điều hành của E3 Lithium cho biết: “Chúng tôi hoạt động giống như quá trình khai thác dầu thông thường .
E3 Lithium, có kế hoạch bắt đầu hoạt động tại một nhà máy thí điểm khai thác vào quý 3 năm 2023
Hy vọng ban đầu sẽ sản xuất 20.000 tấn lithium hydroxit mỗi năm. Mục đích của nó là bơm nước muối từ độ sâu 1,5 dặm, có khả năng sử dụng các giếng hiện có cũng như các giếng mới. Sau đó, chất lỏng này có thể sẽ được gửi qua các đường ống đến một cơ sở nơi vật liệu hấp thụ sẽ thu giữ lithium và loại bỏ tạp chất để tạo ra chất lỏng đậm đặc, sau đó sẽ được tinh chế thêm thành vật liệu cấp pin.
Sự hình thành Smackover ở miền nam Arkansas được coi là một trong những khu vực hứa hẹn nhất ở Bắc Mỹ để thử nghiệm và triển khai công nghệ. Exxon năm nay đã mua quyền khoan đối với một triển vọng lithium quan trọng trong khu vực mà họ dự định phát triển, theo những người quen thuộc với vấn đề này. Theo một số ước tính, nồng độ của kim loại ở đó có thể lên tới hơn 500 miligam mỗi lít, so với khoảng 75 miligam mỗi lít ở mỏ Leduc.
Exxon từ chối bình luận.
Các công ty hóa chất trong khu vực từ lâu đã sản xuất nước muối từ các mỏ dầu cạn kiệt để thu gom brom, một chất hóa học có giá trị khác trong nước mặn. Giờ đây, các công ty lithium muốn tham gia vào hoạt động này.
Một nhà điều hành tại Standard Lithium giám sát hiệu suất của quy trình khai thác lithium trực tiếp liên tục và thực hiện kiểm tra kiểm soát chất lượng trên sàn nhà máy. ẢNH: LITHIUM TIÊU CHUẨN
Standard Lithium đã vận hành một nhà máy quy mô công nghiệp ở khu vực Smackover từ năm 2020 với nhà sản xuất hóa chất Lanxess của Đức. Nước muối, mà Lanxess xử lý để tạo ra brom, chảy vào cơ sở với tốc độ khoảng 3.000 gallon một phút. Sử dụng cùng một loại nước muối, Standard Lithium dự kiến sẽ sản xuất dưới 6.000 tấn lithium hàng năm từ nhà máy này và đặt mục tiêu sản xuất 50.000 tấn trên khắp các dự án của công ty ở Arkansas, giám đốc điều hành Mintak cho biết.
Một số công ty hy vọng công nghệ khai thác trực tiếp cũng sẽ mở ra cơ hội sản xuất lithium ở lưu vực Permian của New Mexico và Tây Texas, mỏ dầu hoạt động mạnh nhất ở Mỹ . Khi nước thải này chảy ngược trở lại cùng với nước muối, các nhà sản xuất phải xử lý nó. Lưu vực Permian sản xuất khoảng 18 triệu thùng nước mỗi ngày vào năm 2021, theo ngân hàng đầu tư Goldman Sachs. Các giám đốc điều hành và nhà phân tích cho biết, kiếm tiền từ lithium trong nước mặn có thể cho phép các công ty khoan bù đắp chi phí phải xử lý nó.
Trey Lowe, giám đốc công nghệ của Devon Energy, công ty đang tìm cách khai thác lithium ở lưu vực Permian. ẢNH: AARON M. SPRECHER/BLOOMBERG NEWS
Trey Lowe, giám đốc công nghệ của công ty, cho biết nhà sản xuất Permian Devon Energy đã đầu tư hàng triệu đô la thông qua các công ty đầu tư mạo hiểm vào các công ty đang thực hiện các dự án và công nghệ năng lượng thay thế, bao gồm cả khai thác lithium trực tiếp. Do lithium bị pha loãng quá nhiều trong nước Permi, Devon đang hợp tác với các công ty chuyên biệt để thử nghiệm các kỹ thuật cô đặc kim loại hơn nữa và đang tìm cách chiết xuất các nguyên tố hóa học có giá trị khác, chẳng hạn như iốt.
Những người khác hoài nghi hơn. Amanda Brock , giám đốc điều hành của Aris Water Solutions , một công ty quản lý nước ở Permian, nói rằng họ đã xem xét sản xuất lithium từ nước thải, nhưng họ không thấy tiềm năng ngắn hạn do giá lithium thấp và chi phí sản xuất cao.
Cô ấy nói: “Chúng tôi rất muốn tìm ra cách khai thác lithium một cách hiệu quả về mặt chi phí.
Viết thư cho Benoît Morenne tại benoit.morenne@wsj.com
Xe chở hàng tại cửa khẩu Hữu Nghị, tỉnh Lạng Sơn (minh hoạ) Ảnh Reuters
Hơn 700 xe nông sản hầu hết là sầu riêng bị lùi thông quan, mắc kẹt tại cửa khẩu Lạng Sơn, chờ xuất qua Trung Quốc.
Ông Hoàng Khánh Duy, Phó trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế các cửa khẩu tỉnh Lạng Sơn cho truyền thông hay trong ngày 1/6, tình trạng xe nông sản của Việt Nam bị tồn tại cửa khẩu này diễn ra hơn một tuần qua. Ông Duy cũng cho biết xe hàng bị tồn là do sầu riêng trong nước đang vào vụ thu hoạch và mặt hàng này chỉ được xuất khẩu chính ngạch qua cửa khẩu Quốc tế Hữu Nghị.
Vẫn theo ông Duy, hiện năng lực thông quan tại năm cửa khẩu ở Lạng Sơn vẫn ổn định với hơn 1.000 phương tiện mỗi ngày. Ban quản lý đã làm việc với phía Trung Quốc, yêu cầu hải quan Trung Quốc làm thêm giờ, tối ưu hóa việc kiểm tra, kiểm soát tại cửa khẩu Hữu Nghị và bố trí thêm nhân sự để đẩy nhanh quá trình thông quan hàng sầu riêng qua cửa khẩu Tân Thanh.
Trước tình hình trên, tối 31/5, Thủ tướng Việt Nam Phạm Minh Chính đã yêu cầu tám bộ cùng các địa phương, cơ quan liên quan sớm tìm cách xử lý, thúc đẩy việc thông quan nông sản tại các cửa khẩu phía Bắc.
Ông Chính qua đó, giao các đơn vị rà soát quy định về nhập khẩu nông sản giữa Việt Nam – Trung Quốc; phối hợp với cơ quan chức năng nước này để đơn giản hóa các thủ tục, tăng thời gian, hiệu suất cho thông quan nhằm tránh tình trạng hàng hóa bị ùn ứ, dễ hư hỏng trong điều kiện nắng nóng hiện nay.
Do sầu riêng đang vào vụ thu hoạch, hiện tại thị trường bán lẻ Việt Nam, giá sầu riêng Musang King (sầu riêng ngon nhất thế giới) chỉ còn 650 ngàn đồng/ 1 kg sầu riêng đã tách vỏ (27,68 USD), giảm một nửa so với đầu tháng 3.
Giá bán sỉ của nhà vườn miền Tây cho thương lái cũng đang giảm mạnh, chỉ khoảng 130.000 đến 150.000 đồng/kg, giảm 40% so với tháng trước.
Theo ông Đặng Mạnh Khương, đầu mối chuyên bán sầu riêng ở Cần Thơ, so với giữa tháng 3, giá sầu riêng đã giảm khoảng 50-70%, tùy loại, chủ yếu vì nguồn cung dồi dào.
Bên cạnh đó Trung Quốc giảm thu mua khiến giá sầu riêng các loại bị rớt xuống mức thấp khiến Musang King khó cạnh tranh. Hiện, Musang King chỉ ngang với giá sầu riêng Ri6 hữu cơ hàng loại A bán trên thị trường.
Musang King có nguồn gốc từ Malaysia, đã được người dân khu vực Tây Nguyên, Đồng bằng sông Cửu Long trồng thử nghiệm và cho trái ba năm nay. So với các năm trước, năm nay sản lượng Musang King tăng gấp 3 đến 5 lần.
Ngày 30-5-2023
Đến ngày 30/5, tàu khảo sát Hướng Dương Hồng 10 của Trung Quốc vẫn hoạt động trong vùng biển Việt Nam.
Tàu Cảnh sát biển Việt Nam áp sát tàu Cảnh sát biển Trung Quốc trên Biển Đông
Theo thông tin từ trang web của nhà báo, nhà quan sát độc lập Duân Đặng, ngoài hai tàu hải cảnh 5305 và 3303, cùng một số tàu dân binh, đội hình hộ tống của tàu Hướng Dương Hồng 10 dường như được bổ sung thêm tàu Hải cảnh 4103.
Về phía Việt Nam, hai tàu kiểm ngư KN-465 và KN-469 vẫn bám sát đội hình này.
Tiến sỹ Hà Hoàng Hợp cho biết theo luật quốc tế về biển thì tàu thuyền của các quốc gia khác được đi qua vùng biển của Việt Nam, nhưng phải tuân theo nguyên tắc “Đi qua không gây hại”, nghĩa là không làm phương hại đến hòa bình, trật tự hay an ninh của các quốc gia khác:
“Thế nhưng, trường hợp này nó (tàu Hướng Dương Hồng 10 – PV) không phải là đi qua mà nó đến đấy để thực hiện những hoạt động thăm dò không được phép và họ bảo rằng đó là biển của họ, thì đó là một hoạt động không còn là vô hại nữa.”
Theo ông Hà Hoàng Hợp, hành động của Trung Quốc có bốn mục tiêu chính. Thứ nhất là Trung Quốc muốn quấy rầy, xâm phạm trắng trợn chủ quyền Việt Nam:
“Họ (Trung Quốc – PV) làm vậy để chứng tỏ đó cũng là vùng biển thuộc quyền chủ quyền của Trung Quốc, dù là vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam. Họ đưa các hoạt động thực địa ra để tái khẳng định cái đòi hỏi đó.”
Thứ hai, ông Hà Hoàng Hợp cho biết nếu để ý đường đi của tàu khảo sát thì “sẽ thấy rằng nó muốn phá các hoạt động khai thác dầu khí của Liên doanh Nga và Việt Nam.
Thứ ba là Trung Quốc muốn thử nghiệm một động tác mới, nằm trong tổng thể chiến thuật vùng xám của Trung Quốc:
“Cái mới ở đây là họ lần đầu tiên dùng các tàu cá có trang bị vũ trang của dân binh đi hộ tống. Từ trước đến nay chỉ có tàu hải cảnh của Trung Quốc đi kèm thôi.”
Mục tiêu thứ tư, theo tiến sỹ Hà Hoàng Hợp, là Trung Quốc liên tục sử dụng chiến thuật vùng xám thách thức Việt Nam, tuyên bố chủ quyền một cách vô lý, vô pháp của họ.
Nhận định về vụ việc lần này, giáo sư Carl Thayer, một nhà nghiên cứu chính trị Việt Nam, cho biết các yêu sách của Trung Quốc trên biển Đông là không có căn cứ theo luật pháp quốc tế, và trong trường hợp này là vi phạm quyền tài phán của Việt Nam đối với vùng biển và tài nguyên trong vùng đặc quyền kinh tế của mình:
“Trung Quốc dường như đang phản ứng với các hoạt động thăm dò dầu mới ở khu vực gần Bãi Tư Chính. Bằng việc cử một tàu khảo sát cùng với các tàu hộ tống, Trung Quốc đang gửi một thông điệp tới Việt Nam rằng họ không công nhận quyền tài phán của Việt Nam ở khu vực này.”
Trả lời RFA qua email, ông Vũ Xuân Khang, Nghiên cứu sinh Tiến sĩ ngành An ninh quốc tế tại Đại học Boston (Boston College) cho rằng lần này, ngoài mục đích chính là khẳng định chủ quyền của họ trên biển Đông, Trung Quốc còn có một mục đích khác ít người đề cập đến:
“Đó là cho Việt Nam thấy rằng bất chấp Hà Nội đi tìm sự ủng hộ quốc tế với vấn đề Biển Đông, sẽ không có nước nào sẵn sàng đứng về phía Việt Nam và ủng hộ Việt Nam thực chất.
Mỹ, Ấn Độ, Úc, hay Nhật Bản đều có quyền lợi của riêng họ, và không có lý do gì họ phải giúp đỡ Việt Nam cả, và Trung Quốc muốn cho Việt Nam thấy là Việt Nam cô độc trên biển Đông và đừng nên đối đầu với Trung Quốc vô ích.”
Theo Reuters, tàu khảo sát Hướng Dương Hồng 10 đã di chuyển phần lớn qua lô khí đốt 04-03, do Vietsovpetro, một liên doanh giữa Zarubezhneft và PetroVietnam, vận hành.
Nó cũng thường xuyên đi qua các lô 132 và 131 mà Việt Nam đã cấp phép cho Vietgazprom, một liên doanh giữa tập đoàn khổng lồ Gazprom của Nga và PetroVietnam. Trung Quốc đã đưa ra các hồ sơ dự thầu cạnh tranh để cấp phép cho hai lô đó.
Theo ông Hà Hoàng Hợp, việc di chuyển lại gần khu vực khai thác nêu trên cho thấy Trung Quốc muốn quấy phá hoạt động khai thác bình thường, hợp pháp của liên doanh Nga – Việt:
“Tính chất của việc làm này là rất nặng nề. Trung Quốc thấy rằng nước Nga đang gặp phải vụ rắc rối ở Ukraine cho nên họ quấy phá, họ muốn đuổi người Nga đi khỏi vùng này, nhưng mà không bao giờ có thể đuổi được Nga bởi vì Nga không có một thỏa thuận nào để rút khỏi cái vùng biển đó.”
Phân tích thêm về việc Trung Quốc quấy rối trong lô dầu khí mà Nga và Việt Nam đang vận hành, giáo sư Carl cho biết, trong năm 2017 và 2018, Trung Quốc đã phản đối các hoạt động thăm dò của Repsol của Tây Ban Nha và Rosneft của Nga ở vùng biển gần Bãi Tư Chính.
Năm 2019, Trung Quốc triển khai tàu khảo sát và hộ tống đến Bãi Tư Chính để quấy rối hoạt động thăm dò dầu khí của Repsol của Tây Ban Nha. Trung Quốc được cho là đã đưa ra những lời đe dọa buộc lãnh đạo Việt Nam khi đó phải ra lệnh dừng hoạt động và trả tiền bồi thường cho Repsol.
Trong thời gian gần đây, các quan chức Chính phủ Nga đã từ chối yêu cầu của Trung Quốc là ra lệnh cho Rosneft ngừng hoạt động. Tình hình lần này khác vì Nga phụ thuộc nhiều hơn vào Trung Quốc do cuộc chiến của Putin ở Ukraine.
Trong một bức tranh lớn hơn, tập đoàn Gazprom của Nga có lợi ích từ Lô Cá Ngừ của Indonesia. Tập đoàn này có kế hoạch dẫn khí đốt đến Việt Nam bằng cách kết nối với cơ sở hạ tầng trong khu vực Bãi Tư Chính. Trung Quốc muốn gây áp lực lên cả chính quyền Hà Nội và Jakarta để làm gián đoạn các kế hoạch vừa nêu.
Theo Giáo sư Carl Thayer, khu vực chính mà Trung Quốc muốn nhắm đến hiện nay là Biển Tây Philippines, do hợp tác quốc phòng giữa Philippines và Hoa Kỳ được tăng cường. Trung Quốc không có lợi khi kích động sự đối đầu ở vùng biển mà cả Philippines, Indonesia và Việt Nam tuyên bố chủ quyền. Do đó, ông đưa ra dự báo:
“Trung Quốc có thể sẽ ưu tiên tăng cường áp lực lên Philippines. Tuy nhiên, Trung Quốc sẽ không bỏ mặc Việt Nam và Indonesia. Tàu Trung Quốc rất có thể sẽ quay trở lại đồng thời Trung Quốc sẽ đưa ra lời cảnh báo và áp lực ngoại giao đối với Jakarta và Hà Nội.”
Ông Vũ Xuân Khang dự đoán, sắp tới, Trung Quốc vẫn sẽ tiếp tục khẳng định chủ quyền mà họ tuyên bố và cho Việt Nam thấy rằng Việt Nam không có cơ hội đối đầu với Trung Quốc trên biển:
“Cần nhớ rằng Việt Nam chưa bao giờ thắng một trận hải chiến ngoài khơi với Trung Quốc, nên Trung Quốc hoàn toàn tự tin vào khả năng bắt nạt Việt Nam trên biển.”
Tiến sỹ Hà Hoàng Hợp cho rằng, Trung Quốc sẽ đẩy mạnh sử dụng chiến thuật vùng xám và chiến thuật này sẽ leo thang đến gần giới hạn giữa vùng xám và xung đột vũ trang:
“Trong trường hợp đó, Việt Nam vốn là nước đã có kinh nghiệm trong việc tiến hành các biện pháp để phòng thủ quốc gia trong bối cảnh bất cân xứng, cho nên không có gì phải sợ cả. Tất nhiên là Việt Nam không bao giờ muốn phải đánh nhau, thế nhưng mà một khi đã bị tấn công thì ta sẽ đáp trả.”
Tuy nhiên, theo tiến sỹ Hà Hoàng Hợp, hiện Việt Nam vẫn còn nhiều phương cách phi quân sự khác nhau, như là các biện pháp về đối ngoại Nhà nước, quốc phòng, đối ngoại an ninh và đối ngoại nhân dân… để ngăn chặn xung đột từ sớm.
TSB NÓ!!
Sách Tiếng Việt lớp 1, trong môn tập đọc có bài tập đọc nội dung đại khái như vầy:
“Mừng sinh nhật bà, bé Huệ đến tặng bà 1 chiếc hộp nhỏ. Nhưng khi mở hộp ra, bà ngạc nhiên và nói là bà không thấy thứ gì trong đó cả. Bé Huệ vội đáp: đây không phải hộp rỗng đâu, mà con đã gửi rất nhiều nụ hôn vào đó, đến khi đầy hộp mới thôi. Bà nghe vậy khen rằng, đây là món quà quý nhất”.
Á đù! Dạy dỗ kiểu láu cá gì vậy bộ giáo dục? Dạy như vậy sau này học sinh nó đi chúc tết thầy cô, mừng sinh nhật thầy cô, nó cũng mang cái hộp rỗng đến và nói đã gởi tất cả yêu thương, kính trọng, chúc phúc….hết vào đó rồi. Mong thầy cô vui vẻ nhận vì đó là tấm lòng của bọn nó! Vậy, hỏi thật, thầy cô có cần tấm lòng xảo trá ấy của học trò mình không?
Học ở nhà trường cốt là để áp dụng ngoài đời. Vậy thử hỏi các quan chức có muốn cấp dưới tặng quà cho mình trong các dịp lễ, tết, thăng chức, sinh nhật, tân gia….bằng cái hộp rỗng đã đựng đầy ắp các loại tinh thần tạp phí lù trong ấy không? Có muốn không? Nói thật đi! Nếu mình không muốn điều đó xảy đến với mình, thì đừng xúi điều đó xảy đến với người khác, bằng cách áp đặt phi giáo dục vào nhà trường một cách ngu ngốc như vậy.
Sao không dạy những điều chân thực, đơn giản cho trẻ thơ? Nếu sinh nhật bà mà cháu không có quà, thì chỉ cần đến bên bà, ôm bà, hôn bà, nắm tay bà… chúc bà sinh nhật bằng những lời thật lòng nhất?
Giáo dục lươn lẹo sẽ tạo ra nhân cách con người lươn lẹo và một xã hội lươn lẹo không lối thoát.
Bà mẹ tên giáo sư nào nghĩ ra bài tập đọc dạy cho trẻ em cách lươn lẹo đó.
Tiên sư bố mày!
Nguồn : Ngô Trường An
Thượng viện đã thông qua luật cho phép chính phủ liên bang phát hành thêm trái phiếu và tránh vỡ nợ, loại bỏ rào cản cuối cùng đối với thỏa thuận đã được đưa ra vài ngày trước.
Thượng viện đã bỏ phiếu vào tối thứ Năm, ngày 1 thangs6, 2023 để thông qua dự luật kéo dài trần nợ trong hai năm và thiết lập một thỏa thuận ngân sách hai năm dựa trên một cuộc bỏ phiếu lưỡng đảng rộng rãi.
Tỷ số phiếu bầu là 63-36.
Dự luật hiện sẽ được chuyển đến Tổng thống Joe Biden, người có thể ký thành luật chỉ một ngày làm việc trước Thứ Hai, ngày 5 tháng Sáu, đó là khi Bộ trưởng Tài chính Janet Yellen cho biết Hoa Kỳ sắp không còn đủ tiền để thanh toán các hóa đơn của mình.
“Thỏa thuận lưỡng đảng này là một chiến thắng lớn cho nền kinh tế của chúng ta và người dân Mỹ,” Biden cho biết hôm thứ Năm. Tổng thống ngã trên sân khấu tại Học viện Không quân Hoa Kỳ ở Colorado hôm thứ Năm, nhưng dường như không hề hấn gì.
Các cuộc đàm phán về trần nợ vẫn có thể có ý nghĩa chính trị—nhiều đảng viên Đảng Dân chủ đã bỏ phiếu cho nó tại Thượng viện hơn đảng viên Cộng hòa, phản ánh sự bất mãn về kết quả của một số đảng viên bảo thủ. Nhưng đối với thị trường tài chính thì kịch tính đã kết thúc .
“Mỹ có thể thở phào nhẹ nhõm. Bởi vì trong quá trình này, chúng tôi đang tránh được tình trạng vỡ nợ”, Lãnh đạo Đa số Thượng viện Chuck Schumer, DN.Y. “Hậu quả của vỡ nợ sẽ rất thảm khốc.”
Lãnh đạo thiểu số Thượng viện Mitch McConnell, R-Ky., ủng hộ dự luật là “một bước khẩn cấp và quan trọng theo đúng hướng – vì sức khỏe của nền kinh tế và tương lai của đất nước chúng ta.”
Mở rộng trần nợ không cho phép chi tiêu mới; nó cho phép Hoa Kỳ thanh toán các khoản nợ hiện có mà cả hai bên đã tích lũy trong nhiều năm thông qua các yêu cầu chi tiêu nhiều hơn cho các chương trình trong nước và quân sự, cũng như giảm thuế.
Sau khi được ký thành luật, dự luật sẽ hạn chế chi tiêu trong hai năm tới với việc cắt giảm khiêm tốn chi tiêu phi quân sự và mở rộng khiêm tốn chi tiêu quốc phòng. Nó bao gồm các biện pháp thận trọng để thu hồi khoảng 28 tỷ đô la trong quỹ cứu trợ Covid chưa được sử dụng, loại bỏ 1,4 tỷ đô la tài trợ của IRS và đại tu quy trình cấp phép cho các dự án năng lượng.
Dự luật sẽ khởi động lại các khoản thanh toán nợ vay của sinh viên liên bang sau một thời gian dài “tạm dừng” bắt đầu từ đầu đại dịch. Và nó sẽ áp đặt các yêu cầu phải có công việc đối với những người từ 55 tuổi trở xuống để được nhận trợ cấp theo Chương trình Hỗ trợ Dinh dưỡng Bổ sung, hay SNAP, và Hỗ trợ Tạm thời cho các Gia đình Nghèo khó, hay TANF; hiện tại, các yêu cầu buộc phải có công việc được áp dụng cho người nhận trợ cấp có tuổi đến 50 tuổi. Các thay đổi về SNAP và TANF bao gồm các khoản hỗ trợ dành cho cựu chiến binh, người vô gia cư và người lớn đến 24 tuổi không được chăm sóc nuôi dưỡng.
HOUSTON – Một buổi lễ đã được tổ chức để khánh thành một tượng đài nhằm vinh danh các chiến binh đã ngã xuống và bảo tồn lịch sử.
Tượng đài mới được dựng lên tại Công Viên Tưởng Niệm Cựu Chiến Binh.
Lần đầu tiên, mọi người sẽ có thể đến và vinh danh những người từ Houston đã thiệt mạng ở Việt Nam.
Đài tưởng niệm sẽ hiển thị tên và cấp bậc của hàng trăm quân nhân đã ngã xuống từ khu vực Houston.
Mặt trước của màn hình sẽ là đá granit tự nhiên được đánh bóng để tôn vinh và mô tả từng ngành hải lục không quân của quân đội Hoa Kỳ.
Theo Hiệp hội Cựu chiến binh Chiến đấu Việt Nam của Houston, 543 đàn ông và phụ nữ ở các Quận Harris, Waller, Brazoria, Fort Bend, Montgomery, Liberty và Galveston đã chết trong Chiến tranh Việt Nam.
Houston không có tượng đài vinh danh họ, mặc dù khu vực của chúng tôi có số lượng cựu chiến binh từng phục vụ tại Việt Nam đông nhất.
Tượng đài được xây dựng với kinh phí trên 1.3 triệu đô la do cơ quan phát triển Tây Nam Houston thực hiện, thiết kể bởi Vickie và Troy Kelley
Theo mạng Yahoo Tin Tức, Alexander Nazaryan
Cuộc tranh luận về nguồn gốc của virus corona phần lớn được tiến hành ở phương Tây, mặc dù thực tế là mầm bệnh bắt nguồn từ thành phố Vũ Hán của Trung Quốc.
Chính quyền Trung Quốc đã chính thức duy trì một lập trường mơ hồ, phần lớn nhằm làm chệch hướng những lời chỉ trích. Trong khi đó, các nhà khoa học có thể nắm giữ manh mối về cách đại dịch bắt đầu – có thể là vào khoảng cuối năm 2019 – dường như đã bị im lặng.
Điều đó đã thay đổi rất ít trong tuần này, khi George Gao, cựu giám đốc Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Trung Quốc, đưa ra suy nghĩ của mình về câu hỏi gây tranh cãi này với một podcast của BBC.
“Không loại trừ bất cứ điều gì.”
Có vẻ như không nhiều, nhưng Gao đã thừa nhận rõ ràng rằng virus corona có thể xuất hiện do sự cố trong phòng thí nghiệm tại Viện Virus học Vũ Hán.
Nhận xét được đưa ra trong một podcast mới của BBC có tên là “Cơn sốt: Cuộc săn lùng nguồn gốc của Covid.”
Ban đầu, hầu hết các nhà khoa học nghĩ rằng virus có nguồn gốc từ một chợ động vật hoang dã ở Vũ Hán. Nhưng dần dần, ý kiến đã chuyển sang khả năng xảy ra lỗi của con người.
Trung Quốc đã kiên quyết phủ nhận rằng một vụ “rò rỉ” như vậy đã diễn ra và Gao đã không đưa ra bất kỳ bằng chứng nào để chống lại những lời phủ nhận đó. Nhưng bản thân ông ấy cũng không từ chối như vậy khi có cơ hội để làm như vậy.
Người đề xuất rò rỉ phòng thí nghiệm và cựu quan chức Hội đồng An ninh Quốc gia Jamie Metzl nói với Yahoo News rằng ông không thể nhớ lại một nhà khoa học Trung Quốc nào khác đã nhượng bộ tương tự.
Metzl nói về Gao: “Ít nhất là bề ngoài, anh ấy khá trung thực và thẳng thắn ngay từ đầu. “Ý thức cá nhân của tôi là ông ấy đang cố gắng duy trì uy tín khoa học trong khi không làm chính phủ Trung Quốc quá khó chịu.”
Trên thực tế, Gao thậm chí có thể đã được Bắc Kinh khuyến khích, Richard Ebright, một nhà sinh học phân tử ở Rutgers và là người thẳng thắn ủng hộ rò rỉ phòng thí nghiệm, suy đoán. “Tuyên bố của Gao có thể đã được chính phủ Trung Quốc cho phép và do đó có thể báo trước sự thay đổi trong lập trường của chính phủ Trung Quốc về chủ đề này,” Ebright nói với Yahoo News.
Gao cũng nói với BBC rằng chính phủ Trung Quốc đã điều tra phòng thí nghiệm Vũ Hán, mặc dù ông không cung cấp thông tin chi tiết về cuộc điều tra.
“Chính phủ đã tổ chức một cái gì đó,” Gao nói. “Phòng thí nghiệm đó đã được kiểm tra kỹ lưỡng bởi các chuyên gia trong lĩnh vực này.”
Ông không cho biết cơ quan nào đã tuyển dụng các chuyên gia đó, hoặc họ đã tìm thấy những gì, ngoài việc họ không phát hiện ra “hành vi sai trái nào”.
Nhưng tiết lộ rằng một cuộc điều tra đã được tiến hành cho thấy các nhà chức trách Trung Quốc đã xem xét khả năng rò rỉ phòng thí nghiệm nghiêm trọng hơn những gì họ đã chỉ ra trước đó.
Các quan chức Trung Quốc và truyền thông nhà nước đã đi xa đến mức lan truyền thuyết âm mưu rằng virus corona bắt nguồn từ Fort Detrick , một cơ sở vũ khí sinh học ở Maryland.
Không có bằng chứng nào cho lời buộc tội kỳ quặc đó, nhưng nó vẫn nói lên tất cả. Theo một cách nào đó, Bắc Kinh đã đối xử với virus corona bằng một số biện pháp tuyên truyền và ngụy tạo tương tự mà Liên Xô đã triển khai sau cuộc khủng hoảng một phần Chernobyl năm 1986.
Đầu năm 2021, Trung Quốc cho phép các nhà điều tra của Tổ chức Y tế Thế giới tiến hành một chuyến thăm được quản lý cẩn thận tới Vũ Hán. Trong một báo cáo sau đó, WHO đã tán thành quan điểm rằng vi-rút có nguồn gốc từ Chợ hải sản Hoa Nam, nơi nó đã truyền từ một loài động vật “trung gian” sang người.
/https://www.thestar.com/content/dam/thestar/news/world/asia/2021/01/28/who-team-visits-wuhan-hospital-that-had-early-covid-patients/XHG114-129_2021_042608.jpg)
Trung Quốc đã kịch liệt bác bỏ giả thuyết về nguồn gốc thị trường cũng như khả năng rò rỉ phòng thí nghiệm, làm mọi cách để cản trở các cuộc điều tra .
Vào tháng 3, một nhóm các nhà nghiên cứu đã đưa ra một tuyên bố gây nhiều tranh cãi. Phân tích dữ liệu di truyền từ các miếng gạc lấy tại Chợ Hải sản Hoa Nam, vô tình được tải lên một máy chủ quốc tế, họ tuyên bố rằng vi-rút có nguồn gốc từ một cái lồng chứa chó gấu trúc.
Các nhà phê bình nhanh chóng lưu ý rằng hỗn hợp DNA của gấu trúc chó và vật chất vi rút không nhất thiết có nghĩa là động vật đã truyền coronavirus sang người. Vi-rút có thể đã được tích tụ trong chuồng chó gấu trúc bởi một người hắt hơi đã mắc bệnh COVID-19 — hoặc bằng một số cách vô ý khác.
Và, hóa ra, lượng DNA virus trong mẫu chó gấu trúc ban đầu rất nhỏ.
Trong số những người chỉ trích lập luận về chó gấu trúc có Gao, người giống như các nhà lãnh đạo chính trị Trung Quốc khẳng định rằng virus đã được con người mang đến chợ Hoa Nam chứ không phải động vật, trong nỗ lực có vẻ như là một nỗ lực để giảm giá trị của cả hai giả thuyết về nguồn gốc mà không đưa ra một giải pháp thay thế đáng tin cậy nào. .
Gao chê bai những phát hiện về chó gấu trúc là “không có gì mới”.
Đọc thêm từ các đối tác của chúng tôi: Chuyên gia cho biết nguồn gốc của đại dịch có thể được biết trong vài năm
Sự chú ý dành cho những bình luận của Gao dường như phản ánh niềm quan tâm lâu dài về nguồn gốc của đại dịch, ngay cả khi mối lo ngại về virus corona đã giảm bớt đối với hầu hết mọi người ở Hoa Kỳ và các nơi khác.
Một số người lập luận rằng cả hoạt động buôn bán động vật hoang dã và an toàn trong phòng thí nghiệm đều cần được cải cách, ở Trung Quốc và các nơi khác, bất kể virus có nguồn gốc như thế nào.
“Như Giáo sư Gao đã nói, khoa học nghiên cứu về xác suất chứ không phải về sự chắc chắn. Trên thực tế, có thể không bao giờ biết chắc chắn cách thức vi rút covid-19 xâm nhập vào quần thể người,” James Wood, trưởng khoa thú y tại Đại học Cambridge cho biết . “Điều quan trọng là các bài học được rút ra và việc buôn bán động vật hoang dã sống, một con đường lây truyền vi rút lây truyền từ động vật sang người đã được công nhận, bị giảm hoặc bị cấm và an toàn trong phòng thí nghiệm được quản lý phù hợp.”
Làm thế nào để hạnh phúc?
Tôi hỏi một người bạn vừa qua tuổi bảy mươi xem anh đang cảm thấy những biến chuyển nào nơi bản thân anh? Anh trả lời tôi như sau:
Tôi đã quyết định chia sẻ những điều này cho bạn hữu của tôi. Tại sao ta phải đợi mãi đến 60 hay 70 hoặc 80, tại sao ta không thể thực hiện điều này vào bất cứ giai đoạn nào và bất cứ tuổi nào?
Carrie Stone
Đồng chí triết gia vô thần Francois Marie Voltaire (Công dân Pháp) chết dữ chết khó như thế nào?
Ngay những người ngoài miệng tuyên bố không tin sự hiện hữu của Thiên Chúa, nhưng trong thực hành vẫn làm những việc chứng tỏ lòng tin vào lúc sắp chết, nhiều người đã bỏ lập trường của mình để quay về với niềm tin: Điển hình hơn cả là cái chết của VOLTAIRE, một người chống đối tôn giáo say mê nhất. Với ngòi bút sắc bén, ông đã cố hạ bệ Thiên Chúa và đánh đổ Giáo hội. Châm ngôn của ông là: Phải tiêu diệt đứa quái gở (tiếng dùng để ám chỉ Thiên Chúa). Không một lời gian dối nào mà ông tởm gớm, không một lời cáo gian nào mà ông ghê sợ. Voltaire chiêu mộ một nhóm người lấy tên là nhóm Anh em Beelzebuth với mục đích tìm cách hạ bệ Thiên Chúa . Năm 1753 ông đã tuyên án cho Thiên Chúa như sau: 20 năm nữa Thiên Chúa có thể hồi hưu, vì không còn ai thèm phục vụ Ngài nữa. Đúng 20 năm sau, năm 1773 Voltaire đã tắt thở cách thê thảm trên giường bệnh. Khi gần chết ông trông thấy những hình ảnh rùng mình ghê rợn đến nỗi ông là lên : Một bàn tay đang lôi kéo tôi đến với Đức Chúa trời. Đây quỷ muốn tôi Tôi trông thấy hỏa ngục ghê quá.
Rồi ông tru trếu gầm thét như thú vật hung dữ, lấy móng tay cấu xé thịt mình và rứt ra từng miếng. Một bà già chuyên giúp đỡ những người hấp hối sau khi chứng kiến cái chết của Voltaire đã nói: “Khi ấy tôi ở gần giường Voltaire đang hấp hối. Tôi không còn muốn chứng kiến 1 người vô đạo chết nữa”. Một người khác cũng đã nói thêm: “nếu quỉ có thể chết được thì chắc cũng không chết dữ như Voltaire”
BAO GIỜ CHÚNG TA CÓ DÂN CHỦ? (Nguyễn Gia Kiểng)
Nhân kỷ niệm ngày 30/04/1975
Một thế hệ mới đã trưởng thành. Có văn hóa hơn, có thông tin hơn hẳn các thế hệ cha anh, ít bị ảnh hưởng của văn hóa nho sĩ trước đây và đang phẫn nộ vì bị gạt ra ngoài lề xã hội ngay trên đất nước mình. Họ không có chọn lựa nào khác hơn là tham gia cuộc vận động dân chủ, nhưng họ đã hiểu phải tranh đấu như thế nào và sẽ chỉ ủng hộ những cố gắng nghiêm túc. Một giai đoạn mới rất thuận lợi của cuộc vận động dân chủ đã bắt đầu.
_______________
Một lần nữa chúng ta lại kỷ niệm ngày lịch sử 30/04/1975. Đã gần một nửa thế kỷ rồi, một câu hỏi lại được đặt ra: bao giờ chúng ta mới có dân chủ ?
Câu hỏi này được đặt ra cùng với những câu hỏi tương tự mỗi dịp kỷ niệm ngày 30 tháng 4: tại sao phe cộng sản đã thắng, tại sao chúng ta lại là một trong những nước cuối cùng vẫn chưa có dân chủ, có phải vì chúng ta là một dân tộc thấp kém quá không, tại sao vẫn chưa có được một tổ chức dân chủ mạnh, v.v. Và gần đây: tại sao phong trào dân chủ lại yếu đi như vậy?
Chắc chắn những người đặt ra những câu hỏi đó phải là những người yêu nước và buồn lòng vì chế độ cộng sản đã kéo dài quá lâu. Đã có hàng trăm, hàng ngàn bài viết trong cố gắng trả lời những câu hỏi nhức nhối này, mọi lý do đều đã được đưa ra, bài này xin tập trung vào lý do quan trọng và nền tảng nhất: văn hóa chính trị của trí thức Việt Nam. Quan trọng và nền tảng nhất bởi vì, khác với mọi cuộc thay đổi chế độ trong dòng lịch sử, cuộc vận động dân chủ bắt buộc phải do các trí thức chủ động.
Nghịch lý cộng sản
Trước khi đi vào chi tiết cần khẳng định một điều: chế độ cộng sản hiện nay chỉ là một chế độ độc tài, khẩu hiệu “xây dựng dân chủ” vẫn thường được nhắc lại của nó là một thóa mạ đối với sự thực. Không một tổ chức nào độc lập với Đảng Cộng Sản được phép hoạt động, ngay cả các tổ chức xã hội dân sự. Không một tờ báo, một đài phát thanh hay một nhà xuất bản độc lập với Đảng Cộng Sản. Hàng ngàn người đang bị giam giữ với những bản án 5 năm, 10 năm, 15 năm tù chỉ vì đã phát biểu những điều không vừa lòng chính quyền. Trong các cơ quan nhà nước và các công ty quốc doanh, ngay cả trong các nhà thương và trường học, các cấp bậc từ phó phòng trở lên đều chỉ dành riêng cho các đảng viên cộng sản. Trong quân đội và công an mọi cấp bậc từ hạ sĩ quan trở lên đều phải là đảng viên. Ngay cả trong những thời kỳ Bắc Thuộc ngày xưa và Pháp Thuộc gần đây người Việt Nam cũng được quyền có những vị trí quan trọng hơn nhiều. Đảng Cộng Sản đã gạt đại bộ phân nhân dân ra ngoài lề xã hôi, nó không hành xử như một đảng Việt Nam mà như một lực lượng chiếm đóng hung bạo.
Một câu hỏi rất quan trọng cần được đặt ra là tại sao vào thời điểm 1945, khi Thế Chiến II chấm dứt và Việt Nam đang đứng trên ngưỡng cửa của độc lập, đảng được ủng hộ nhất lại là Đảng Cộng Sản, một đảng đã phủ nhận tổ quốc Việt Nam? Đảng Cộng Sản được chính thức thành lập năm 1930 như một thành viên của Đệ Tam Quốc Tế, hai năm sau Đại Hội 6 của Đệ Tam Quốc Tế năm 1928 trong đó các đảng cộng sản thành viên long trọng tuyên bố họ chỉ có một tổ quốc duy nhất là Liên Xô (1). Ngay năm sau, năm 1931, họ đã phát động cuộc nổi dậy đẫm máu Xô Viết Nghệ Tĩnh với khẩu hiệu “Vạn Tuế Sô Nga”. Điều này chứng tỏ rằng vào thời điểm đó tinh thần dân tộc và lòng yêu nước của người Việt Nam không cao. Tại sao ?
Từ năm 1945, trung thành với lập trường phục vụ Liên Xô và phong trào cộng sản quốc tế, ngay sau khi cướp được chính quyền (cụm từ “cướp chính quyền” là của chính Đảng cộng sản Việt Nam) họ đã thẳng tay tàn sát các tổ chức không cộng sản như Việt Nam Quốc Dân Đảng và Đại Việt. Hàng trăm nghìn người yêu nước đã bị giết. Đây là một tội ác cực kỳ lớn mà sau này phải được nghiên cứu và làm rõ, không phải vì thù oán mà để trả lại công lý cho các nạn nhân. Cuộc Cải Cách Ruộng Đất 1954-1956 trong đó, theo một nghiên cứu công phu của giáo sư Đặng Phong thuộc Viện Kinh Tế Việt Nam, ít nhất 172.008 người bị giết cũng đã chỉ được tố giác tại miền Nam trong một giai đoạn ngắn nhờ Ông Hoàng Văn Chí, thư ký riêng của ông Trường Chinh, khi ông này bỏ Đảng Cộng Sản và vượt biên vào Nam.
Thành tích mà Đảng Cộng Sản hãnh diện nhất là cuộc nội chiến 30 năm 1945 – 1975. Họ khoe khoang là đã đánh thắng đế quốc Pháp giành độc lập, đã đánh thắng Mỹ thống nhất đất nước và coi đó như một công lớn mà tổ quốc phải ghi ơn. Nhưng đây chỉ là một tội ác, và một tội ác kinh khủng, đối với đất nước.
Trước hết cuộc chiến chống Pháp không cần thiết nếu độc lập dân tộc thực sự là mục tiêu bởi vì sau Thế Chiến II thế giới đã thay đổi và chủ nghĩa thực dân đã chính thức bị khai tử, hiến chương Liên Hiệp Quốc đã chính thức khẳng định chủ quyền của các dân tộc. Pháp đã góp phần tích cực soạn thảo hiến chương này, đã trả lại các tỉnh Nam Việt và nhìn nhận nền độc lập của Việt Nam. Chỉ còn lại vấn đề chuyển tiếp. Dĩ nhiên vẫn cần tranh đấu để sự chuyển tiếp diễn ra nhanh chóng và trong những điều kiện tối ưu cho Việt Nam, nhưng tuyệt đối không cần chiến tranh. Chúng ta thực ra cũng không cần “căm thù giặc Pháp” như Đảng Cộng Sản tuyên truyền. Dĩ nhiên tiếp xúc với một kẻ hơn hẳn mình luôn luôn ê chề và hổ nhục vì khiến chúng ta nhận ra sự thua kém của mình. Người Pháp cũng không tới Việt Nam để giúp đỡ chúng ta mà để bành trướng đế quốc của họ và để khai thác tài nguyên cũng như nhân lực Việt Nam. Những người Pháp đến Việt Nam cũng không phải đều là những nhà hảo tâm. Tuy vậy kết quả của 80 năm Pháp Thuộc là nước ta đã tiến một đoạn đường dài hơn hẳn so với cả 2000 năm lịch sử trước đó trong các thời kỳ Bắc Thuộc cũng như tự chủ. Người Pháp đã biến Việt Nam thành nước phát triển nhất Đông Nam Á về mọi mặt kinh tế, khoa học, kỹ thuật, cơ sở hạ tầng cũng như văn hóa, xã hội. Và cả về nhân quyền. Người Việt Nam không còn bị giết, thậm chí giết cả ba họ, theo quyết định tùy tiện của vua, không những thế còn có quyền lập hội, xuất bản sách báo. Người Pháp cũng đã giúp chúng ta có được một biên giới thuận lợi trên đất liền cũng như trên biển mà sau này chính quyền cộng sản không giữ được. Họ cũng đã buộc Trung Quốc nhìn nhận chủ quyền Việt Nam trên Hoàng Sa và Trường Sa. Đảng Cộng Sản phải rất xấu hổ khi so sánh mình với thực dân Pháp.
Lý do chống Mỹ của giai đoạn sau càng vô lý hơn vì Mỹ hoàn toàn không phải là một nước thực dân và không hề có tham vọng bành trướng. Họ đã trả độc lập cho Philippines và liên tục từ chối yêu cầu được sáp nhập vào Mỹ của Porto Rico.
Chống Pháp, chống Mỹ chỉ là những lý cớ. Lý do của chiến tranh chỉ giản dị là vì Đảng Cộng Sản muốn áp đặt chế độ cộng sản. Họ gây nội chiến vì lợi và quyền của họ và để phục vụ phong trào cộng sản thế giới. Lê Duẩn đã nói “ta đánh là đánh cả cho Trung Quốc và Liên Xô”.
Phải bác bỏ dứt khoát lập luận của Đảng Cộng Sản và khẳng định hai điều :
-Một là đây là một cuộc nội chiến, bởi vì gần 99% những người đã chết, quân lính cũng như thường dân, đều là người Việt. Việc hai bên nhận viện trợ từ nước ngoài không thay đổi bản chất nội chiến. Vả lại sau này sự thật được phơi bày là đã có rất nhiều cố vấn Nga và Trung Quốc đã đến Việt Nam giúp phe cộng sản.
-Hai là đối với một dân tộc không có tội nào lớn hơn tội gây ra nội chiến. Nội chiến, ngay cả nếu chỉ diễn ra trong một thời gian ngắn, tai hại hơn rất nhiều so với một cuộc chiến tranh với nước ngoài; nó không chỉ gây thiệt hại nhân mạng và vật chất mà còn làm rách nát tình cảm dân tộc, làm suy yếu nội lực và tiềm năng của đất nước một cách nghiêm trọng trong một thời gian rất dài. Đảng Cộng Sản có tội rất lớn.
Kết quả của cuộc nội chiến 30 năm này là Đảng Cộng Sản đã toàn thắng và thực hiện đối với miền Nam chính sách bỏ tù cả nước và hạ nhục tập thể. Cũng như đợt Cải Cách Ruộng Đất tại miền Bắc hai mươi năm trước, các trại cải tạo tại miền Nam sau ngày 30/04/1975 nhắm tiêu diệt bằng cách đày đọa và bẻ gẫy ý chí của mọi thành phần có tiềm năng chống đối (2). Những thành quả của 20 năm dưới chế độ Việt Nam Cộng Hòa bị phá hủy hết. Những người thắng trận biểu lộ một trình độ chậm tiến khó tưởng tượng, không khác một đoàn quân man rợ tràn ngập lên một nền văn minh. Chỉ trong vài tháng miền Nam lùi lại vài thập niên nhưng dù sao vẫn còn hơn miền Bắc sau 20 năm dưới chế độ cộng sản. Sự đập phá kéo dài hơn mười năm, trước khi nhường chỗ cho cái gọi là “kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa”.
Chủ nghĩa cộng sản đã đến Việt Nam chủ yếu nhờ một người mà ngày nay những người lãnh đạo Đảng Cộng Sản bắt dân tộc Việt Nam tôn sùng như một vĩ nhân và một nhà tư tưởng: Hồ Chí Minh. Tiểu sử của ông Hồ Chí Minh ngày nay đã được các nhà nghiên cứu phơi bày với đầy đủ chứng cớ và không hề gặp một cải chính nào từ Đảng Cộng Sản. Ông chỉ học tới lớp 8, nghĩa là chỉ có trình độ học vấn của một học sinh 12 tuổi hiện nay, rồi phải rời trường vì một thảm kịch gia đình. Cha ông đang làm tri huyện thì bị cách chức vì say rượu đánh chết người, sau đó vào Nam sống lang thang trong nghèo khổ đến khi qua đời. Hồ Chí Minh sống bằng những nghề lặt vặt rồi đi làm phụ bếp trên một tầu biển và lưu lạc tới Pháp. Ông rời nước ra đi không phải để tìm đường cứu nước mà để tìm một tương lai cho mình. Ít lâu sau khi tới Pháp ông nộp đơn xin vào Trường Thuộc Địa, trường đào tạo những công chức cho chế độ thuộc địa Pháp tại Đông Dương như tên gọi của nó. Nếu được chấp nhận ông đã trở thành một viên chức của Pháp nhưng đơn của ông đã bị từ chối và Hồ Chí Minh tiếp tục sinh sống bằng những nghề nhỏ như tô hình, bồi tầu. Cuộc đời bấp bênh đó đã đưa ông tới Anh, tới Mỹ. Hồ Chí Minh đã học hỏi được nhiều trên trường đời dù chỉ là những học hỏi thực tiễn. Tại Pháp ông làm quen được với một số trí thức trong đó có Phan Châu Trinh và một người mà tôi rất thân quen là Nguyễn Thế Truyền. Ông Truyền đã cho tôi biết khá nhiều về ông Hồ Chí Minh. Chính qua những vị này mà Hồ Chí Minh bắt đầu hoạt động chính trị rồi gia nhập đảng SFIO (Section Française de l’International Ouvrière), tức là Đảng Xã Hội Pháp thành viên của Đệ Nhị Quốc Tế. Sau khi Đệ Tam Quốc Tế được thành lập và một phần của SFIO tách ra thành Đảng Cộng Sản Pháp (Parti Communiste Français) thì ông nhìn thấy một cơ may tiến thân mới. Ông là người Việt Nam đầu tiên gia nhập Đảng Cộng Sản Pháp và Đệ Tam Quốc Tế và trở thành đại biểu Đông Dương của Đệ Tam Quốc Tế. Ít lâu sau ông được gửi sang Nga để được huấn luyện. Tôi có một người bạn, tiến sĩ sử học Vũ Ngự Chiêu, người đã tìm thấy đơn xin học Trường Thuộc Địa của Hồ Chí Minh và nhiều tài liệu khác trong văn khố Pháp; ông Chiêu nghiên cứu nhiều về Hồ Chí Minh và cho biết không có gì chứng tỏ ông Hồ Chí Minh có kiến thức đáng kể nào, chưa nói tư tưởng chính trị. Chính ông Hồ Chí Minh cũng đã chứng tỏ điều này. Trong cuốn sách “Mấy kinh nghiệm Trung Quốc cần phải học” mà ông viết dưới bút hiệu Trần Lực (Nhà xuất bản Sự Thật, 1958, tr. 41), ông tin và kêu gọi mọi người tin là một mẫu lúa tại Trung Quốc có thể cho 333 tấn lúa mỗi năm. Những phát biểu của ông, dù là bài viết hay bài nói, không chứng tỏ một sự hiểu biết nào, dù sơ sài đến đâu, về bối cảnh thế giới và tư tưởng chính trị. Việc Đảng Cộng Sản Việt Nam đề cao ông như một nhà tư tưởng là cả một xúc phạm đối với trí tuệ. Hồ Chí Minh thông minh, có chí lập thân và chắc chắn có tài nhưng chỉ là tài kích động và khủng bố mà ông được huấn luyện tại Nga. Việc thủ tiêu những người bạn cùng trong hội Tam Điểm với ông tại Pháp sau khi cướp được chính quyền và cách đối xử với những phụ nữ đã từng có quan hệ sống chung với ông chứng tỏ ông không mấy quan tâm đến các giá trị đạo đức.
Hồ Chí Minh đã là người đem chủ nghĩa cộng sản vào nước ta và cũng là người khiến nước ta trở thành phụ thuộc Nga, một nước mà trước đó trong suốt dòng lịch sử chúng ta chưa hề có bất cứ một quan hệ nào. Nếu có một chút kiến thức về chính trị ông đã phải biết là chủ nghĩa Marx đã bị phản bác trên chính quê hương của nó trong Đại Hội Gotha của Đảng Xã Hội Đức (danh xưng lúc đó của phong trào cộng sản Đức) năm 1875 và dù có theo cũng không đến nỗi mê cuồng như chính ông đã thuật lại. Nếu có một chút kiến thức về lịch sử ông đã phải biết lịch sử nước Nga là một lịch sử rùng rợn -đầy những tội ác, nội chiến, thống trị, cướp bóc và đàn áp nhưng không hề có tình người- và đã không tôn sùng Liên Xô như thế.
Tôi nói nhiều về Hồ Chí Minh bởi vì ông là người sáng lập ra Đảng Cộng Sản, đã góp phần quyết định cho thắng lợi của đảng và vẫn còn được coi như mẫu mực và niềm tư hào của đảng. Các cấp lãnh đạo cộng sản cũng đều cùng một khuôn mẫu dù không cùng một tầm vóc. Họ đều ít kiến thức nhưng đầy tự mãn và tưởng mình thông thái. Lê Duẩn cũng nghĩ mình là một nhà tư tưởng, huênh hoang đưa ra lý thuyết “ba dòng thác cách mạng” dự đoán thắng lợi sắp tới của chủ nghĩa cộng sản và sự sụp đổ của chủ nghĩa tư bản dẫy chết.
Tóm lại, một chi bộ của một tổ chức quốc tế lấy Liên Xô làm tổ quốc, do những người rất tầm thường về kiến thức và tầm nhìn lãnh đạo, đã phạm những tội ác kinh khủng và tàn phá đất nước đã toàn thắng trên đất nước Việt Nam. Nó đã được sự ủng hộ của một số đông đảo trí thức Việt Nam, kể cả những người rất có uy tín, và nhờ đó đã dương được ngọn cờ yêu nước.
Chủ yếu vì một văn hóa chính trị
Lý do vẫn thường được đưa ra để giải thích chiến thắng của Đảng Cộng Sản là Việt Nam Cộng Hòa đã bị Mỹ bỏ rơi. Đúng nhưng không phải là tất cả và cũng không phải là lý do chính. Cuộc nội chiến Việt Nam 1945 – 1975 nằm trong khuôn khổ của cuộc chiến tranh lạnh sau Thế Chiến II giữa khối dân chủ do Mỹ lãnh đạo và khối cộng sản do Liên Xô lãnh đạo và vì thế tùy thuộc bối cảnh quốc tế. Cả hai phe cộng sản và quốc gia đều lệ thuộc vào hỗ trợ từ bên ngoài và Việt Nam Cộng Hòa đã bị Mỹ bỏ rơi. Tuy vậy Mỹ cũng đã hỗ trợ miền Nam trong gần 20 năm. Với những viện trợ rất dồi dào trong một thời gian dài như thế Việt Nam Cộng Hòa đã có thể chiến thắng hay ít nhất cũng đủ mạnh để thừa sức tự vệ.
Lý do chính và quan trọng hơn nhiều là phe quốc gia đã không tạo ra được một lực lượng chính trị. Việt Nam Cộng Hòa đã có một quân đội khá mạnh, bộ máy hành chính cũng hơn hẳn bộ máy hành chính của phe cộng sản nhưng không có một lực lượng chính trị để điều khiển. Không khác gì một chiếc xe ôtô khá tốt nhưng không có người lái. Phe cộng sản trái lại có một lực lượng chính trị, các đơn vị quân đội của họ đều do các chính ủy chỉ huy.
Chính vì không có một lực lượng chính trị mà phe quốc gia đã không nhìn thấy rõ và không lên án được một cách thuyết phục những sai lầm và tội ác của Đảng Cộng Sản để động viên sự ủng hộ của quần chúng, mặc dù quần chúng Việt Nam trong đa số không ưa Đảng Cộng Sản như làn sóng di cư từ Bắc vào Nam năm 1954 và làn sóng vượt biên sau ngày 30/04/1975 đã chứng tỏ.
Hai tổng thống Việt Nam Cộng Hòa cầm quyền lâu nhất, Ngô Đình Diệm và Nguyễn Văn Thiệu, phần nào đã nhận ra sự cần thiết của một lực lượng chính trị. Ông Diệm đã lập ra Đảng Cần Lao, ông Thiệu lập Đảng Dân Chủ nhưng cả hai đều nhanh chóng bỏ cuộc. Đảng Cần Lao thực ra đã chết từ lâu trước khi ông Diệm bị lật đổ, Đảng Dân Chủ cũng đã ngừng hoạt trước năm 1975. Lý do là vì thành lập một tổ chức chính trị đúng nghĩa rất khó khăn, nhất là khi đứng trong khối dân chủ. Đảng Cộng Sản Việt Nam rất khác. Về bản chất các đảng cộng sản đều là các đảng dân túy, họ khai thác sự phẫn nộ của quần chúng nghèo khổ và buôn bán ảo tưởng là có thể chấm dứt sự nghèo khổ đó một cách giản dị bằng đấu tranh giai cấp tiêu diệt giai cấp tư sản bóc lột. Họ không cần những kiến thức lớn. Như đã nói ở phần trên các cấp lãnh đạo Đảng Cộng Sản Việt Nam -từ Hồ Chí Minh, Lê Hồng Phong, Trần Phú đến Trường Chinh, Lê Duẩn, Lê Đức Thọ, Lê Đức Anh, Đỗ Mười- đều là những người ít học. Họ chỉ cần quyết tâm và dám làm. Các đảng cộng sản quan thày tại Nga và Trung Quốc cũng không khác.
Phe quốc gia không có được một lực lượng chính trị do di sản văn hóa Khổng Giáo mà họ không vượt thoát được và cũng không ý thức được sự cần thiết phải vượt thoát. Trong truyền thống Khổng Giáo từ ngàn xưa làm chính trị chỉ là để mưu tìm công danh cá nhân, là để được làm quan để phục vụ một nhà vua và tiếp tay giúp vua thống trị và bóc lột dân chúng. Vua không có trách nhiệm gì với dân, không cần mở trường hoc hay lập bệnh viện, người dân phải tự lo lấy tất cả và phải nộp thuế cho vua. Người dân Việt Nam đã nhận định rất đúng bản chất của chính quyền quân chủ qua các câu tục ngữ như “được làm vua thua làm giặc”, hay “cướp đêm là giặc, cướp ngày là quan”. Tuy vậy những kẻ sĩ, tiền thân của trí thức Việt Nam, vẫn mơ ước được làm quan, nghĩa là làm những tôi tớ vô điều kiện cho vua. Vua có thể nọc họ ra đánh, có thể thiến họ, có thể giết họ, thậm chí có thể giết cả gia đình và họ hàng. Kẻ sĩ chấp nhận hết, chỉ để được hưởng ké một chút bổng lộc cướp đoạt được của quần chúng. Xét cho cùng thì giấc mơ làm quan của của kẻ sĩ chẳng có gì đẹp, trái lại nó vừa hèn, vừa nhục, vừa vô đạo đức.
Để đạt được giấc mơ đó kẻ sĩ phải được tuyển chọn qua thi cử trên những hiểu biết về Tứ Thư và Ngũ Kinh, những tài liệu gộp lại chỉ chừng 100 trang đánh máy và không chứa đựng bất cứ một kiến thức nào về tổ chức xã hội mà chỉ nhắc lại những bổn phận làm tôi tớ của kẻ sĩ. Đó chỉ là phương thức tuyển chọn những người biết đọc và viết thông thạo chữ Hán. Kiến thức về sinh hoạt xã hội của những kẻ sĩ đỗ đạt để làm quan còn kém hơn cả người thường dân. Truyền thống hàng nghìn năm đó đã để lại trong đáy lòng trí thức Việt Nam một thành kiến chắc nịch là làm chính trị không cần phải học, chỉ cần có thân thế hay bằng cấp và làm chính trị không có bổn phận nào với dân.
Còn tệ hơn là không có văn hóa chính trị chúng ta mang nặng một văn hóa chính trị bệnh hoạn. Các quan chức không được tuyển lựa theo sự hiểu biết về những vấn đề đặt ra cho đất nước mà theo khả năng ca tụng một giáo điều đã lỗi thời, tạo ra thành kiến là làm chính trị không cần phải học. Nó cũng đồng thời hủy diệt lòng yêu nước và tinh thần trách nhiệm đối với đất nước. Sự thăng tiến tùy thuộc chủ yếu vào quan trên và triều đình, khiến tâm lý đội trên đạp dưới với thời gian trở thành một phản xạ. Quyền lực vừa tùy tiện vừa tuyệt đối của vua khiến những kết hợp và thảo luận với nhau về đất nước có thể bị nghi ngờ là muốn tạo lực lượng để làm loạn rồi mất mạng hay mất chức. Kẻ sĩ vì vậy phải tự cô lập.
Một di sản văn hóa đã kéo dài rất lâu không dễ biến đi sau một hai thế hệ. Trí thức Việt Nam sau thời sau khi tiếp xúc với văn hóa Phương Tây đã hấp thụ rất nhiều kiến thức mới trong đủ mọi bộ môn toán học, lý hóa, sinh vật, y dược, luật pháp v.v. Người Việt Nam lại khá sáng dạ nên chỉ trong một thời gian ngắn đã có những người Việt đậu những bằng rất cao hay tốt nghiệp những trường rất lớn của Pháp và của nhiều nước Âu Mỹ khác nhưng văn hóa kẻ sĩ đã ăn sâu vào tâm hồn họ vẫn còn đó. Họ vẫn thấy làm chính trị không cần phải học chỉ cần bằng cấp, thế lực hay danh tiếng. Kiến thức và văn hóa chính trị của họ vẫn chưa thay đổi bao nhiêu. Chính vì thế mà nhiều trí thức lỗi lạc bậc nhất vào thời điểm 1945 –Nguyễn Mạnh Tường, Trần Đức Thảo, Phạm Huy Thông, Nguyễn Khắc Viện, Tôn Thất Tùng… để chỉ kể một vài người- cũng vẫn chưa thấy rằng một người chỉ có học thức sơ sài và tin rằng một mẫu ruộng Trung Quốc có thể cho 333 tấn lúa mỗi năm như ông Hồ Chí Minh không thể là một lãnh đạo chính trị. Họ không hiểu chủ nghĩa Mác-Lênin để nhận ra những sai lầm độc hại của nó. Cũng chưa chắc họ đã biết Đảng Cộng Sản chỉ là một chi bộ của Đệ Tam Quốc Tế và đã tuyên thệ coi Liên Xô là tổ quốc duy nhất. Họ đã ủng hộ và lôi kéo quần chúng ủng hộ Đảng Cộng Sản. Đến khi vỡ mộng họ không dám nói ra vì Đảng Cộng Sản về bản chất là một tổ chức hung dữ trong khi nhát sợ là bản tính mà giai cấp sĩ đã truyền lại cho trí thức Việt Nam. Thế hệ sau cũng chưa khác họ bao nhiêu. Trong thế hệ của tôi, thế hệ sinh ra ngay trước và sau Thế Chiến II, rất nhiều người con cháu các quan chức cao cấp của chế độ Việt Nam Cộng Hòa và học rất giỏi đã theo cộng sản một cách cuồng nhiệt và sẵn sàng miệt thị những người chống cộng như tôi là ngụy, phản quốc, tay sai đế quốc Mỹ, mặc dù họ không biết gì sâu sắc về chủ nghĩa Mác-Lênin và Đảng Cộng Sản Việt Nam.
Phe quốc gia cũng không khá hơn, có lẽ còn tệ hơn. Các viên chức cao cấp của chính quyền Việt Nam Cộng Hòa chủ yếu là những viên chức cũ của chế độ thuộc địa Pháp. Tâm lý của họ vẫn là tâm lý kẻ sĩ và quan lại. Họ còn khoa bảng và thủ cựu hơn các trí thức theo cộng sản. Họ không tố giác việc Đảng Cộng Sản thủ tiêu hàng trăm nghìn người yêu nước trong các đảng Việt Nam Quốc Đân Đảng và Đại Việt vì một lý do giản dị là các chính quyền Bảo Đại và Ngô Đình Diệm mà họ phục vụ cũng đàn áp các đảng phái này, dù không tàn sát. Họ không biết ông Hồ Chí Minh và Đảng Cộng Sản đã tuyên thệ chỉ có tổ quốc Liên Xô để tố giác mặc dù Đại Hội 6 của Đệ Tam Quốc Tế là một biến cố rất lớn và công khai. Họ không biết vận động quần chúng bởi vì họ sống cách biệt với quần chúng. Họ không lên án Đảng Cộng Sản đã gây ra cuộc nội chiến 30 năm bởi vì đất nước không phải là quan tâm của họ. Họ không kết hợp với nhau thành một lực lượng bởi vì truyền thống của kẻ sĩ là chỉ kèn cựa với nhau để mưu tìm quyền lợi và danh vọng cho riêng mình. Trong tuyệt đại đa số họ tuyên bố không làm chính trị, kể cả các ông thứ trưởng, bộ trưởng mà tôi đã gặp.
Kết quả là chúng ta đã có ngày 30/04/1975 và chế độ cộng sản vẫn tiếp tục tồn tại sau gần nửa thế kỷ đập phá đất nước.
Nghĩ lại và nhìn về tương lai
Thắng lợi của Đảng Cộng Sản và chế độ cộng sản đã là một đại họa cho đất nước ta.
Đại họa đó là do một sai lầm của chúng ta, nhất là thành phần trí thức, về văn hóa chính trị. Chúng ta thiếu kiến thức chính trị và càng thiếu kiến thức đấu tranh chính trị.
Từ “chính trị” tự nó đã là một sai lầm tai hại. Nó được Trung Quốc chế ra để dịch từ politika trong tiếng Hy Lạp, hay politics trong tiếng Anh. Politika là “việc của thành quốc” hay “việc nước” vì thời xưa mỗi thành phố Hy Lạp là một nước, trong khi từ chính trị được hiểu là sự cai trị của vua quan. Và vì cai trị từ ngàn xưa có nghĩa là thống trị và bóc lột nên không cần kiến thức mà chỉ cần bạo lực. Nếu ngay từ đầu chúng ta dịch politica, hay politics, là “việc nước” hay “việc chung” thì văn hóa chính trị của chúng ta đã khác. Ngày nay từ “chính trị” đã thành thông dụng, chúng ta đành phải dùng thôi nhưng cần hiểu nghĩa đúng của nó.
Như vậy chính trị là việc nước, làm chính trị là phục vụ đất nước, là cố gắng để đất nước được điều hành trong những điều kiện tốt nhất, để đất nước nhanh chóng giầu mạnh hơn và mọi công dân có cuộc sống ngày càng sung tức hơn, tư do hơn với trí tuệ ngày càng khai phóng. Kiến thức chính trị vì vậy là tổng hợp mọi kiến thức trong nước, như khoa học kỹ thuật, kinh tế tài chính, văn học nghệ thuật. Người ta chỉ có thể làm một tổng hợp đúng nếu hiểu rõ các thành tố ; hơn thế nữa còn phải phối hợp những kiến thức đó với những chuyển động của thế giới và những nét đặc thù của đất nước. Như vậy kiến thức chính trị là kiến thức khó nhất trong mọi kiến thức và làm chính trị là chọn lựa dấn thân của những con người đặt quyền lợi của đất nước trên quyền lợi của riêng mình, thúc đẩy bởi lòng vị tha, lòng yêu nước, yêu đồng bào và yêu nhân loại.
Một giai đoạn mới
Chúng ta đang rất cần dân chủ để có một chính quyền điều hành đất nước một cách lương thiện và đúng đắn. Chúng ta phải học hỏi kinh nghiệm của các dân tộc khác để biết phải đấu tranh như thế nào, phải hội đủ những điều kiện nào và trải qua những giai đoạn nào để giành thắng lợi cho dân chủ. Cố gắng học hỏi đó chắc chắn sẽ giúp chúng ta hiểu là đấu tranh chính trị không bao giờ là đấu tranh cá nhân cả mà chỉ có thể là đấu tranh có tổ chức và xây dựng một tổ chức có tầm vóc đòi hỏi những có gắng kiên trì của nhiều người trong nhiều năm. Ý thức đó sẽ khiến chúng ta gạt bỏ một cách khinh bỉ lối làm chính trị nhân sĩ chỉ cố gắng gây tiếng vang và tạo uy tín cho cá nhân mình.
Chúng ta đã đạt được những tiến bộ đáng kể.
Trái với sự bi quan của khá nhiều người, phong trào dân chủ không yếu đi. Nó đã chỉ chấm dứt những nhốn nháo đánh lạc hướng sự chú ý khỏi những cố gắng nghiêm chỉnh. Nó có vẻ đã khựng lại chỉ vì đã khá trưởng thành. Chúng ta đã đạt được một đồng thuận rất lớn. Không còn ai ngờ vực lý tưởng dân chủ đa nguyên, không còn ai phản đối tinh thần hòa giải và hòa hợp dân tộc, mọi người đều đã đồng ý rằng đấu tranh cho dân chủ phải là đấu tranh bất bạo động. Một thế hệ mới cũng đã trưởng thành, có văn hóa hơn, có thông tin hơn hẳn các thế hệ cha anh, ít bị ảnh hưởng của văn hóa nho sĩ trước đây và đang phẫn nộ vì bị gạt ra ngoài lề xã hội ngay trên đất nước mình. Họ không có chọn lựa nào khác hơn là tham gia cuộc vận động dân chủ, nhưng phần đông đã hiểu phải tranh đấu như thế nào và sẽ chỉ ủng hộ những cố gắng nghiêm túc. Một giai đoạn mới rất thuận lợi của cuộc vận động dân chủ đã bắt đầu.
Trước mặt chúng ta là một chính quyền cộng sản đang chao đảo và ngày càng chao đảo hơn. Liên Bang Nga sắp gục ngã vì cuộc xâm lăng mù quáng vào Ukraine. Trung Quốc cũng không còn là một chỗ dựa vì đã bắt đầu khủng hoảng và sẽ ngày càng khủng hoảng hơn. Mô hình Trung Quốc mà Đảng Cộng Sản Việt Nam đinh ninh là có thể yên tâm sao chép đã tích lũy đủ nghịch lý và đang phơi bày sự sai lầm. Thời gian ơn huệ của kinh tế Việt Nam cũng đã chấm dứt ; đầu tư nước ngoài và xuất nhập khẩu sút giảm, trong khi ngành bất động sản đang lâm nguy. Chiến dịch đốt lò chống tham nhũng đã chỉ đốt cháy đảng chứ không diệt được tham nhũng vì lý do đơn giản là nó đã quá lan tràn trong đảng rồi.
Theo báo cáo của chính Đảng Cộng Sản thì trong những năm vừa qua đã có hơn 25.000 đảng viên bị kỷ luật vì “suy thoái tư tưởng” và có biểu hiện “tự diễn biến tự chuyển hóa”, so với 8.300 người bị kỷ luật vì tham nhũng trong chiến dịch đốt lò rầm rộ. Nhưng thế nào là “suy thoái tư tưởng” nếu không phải không còn tin vào chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh ? Thế nào là “tự diễn biến tự chuyển hóa” nếu không phải là bày tỏ nguyện vọng dân chủ hóa đất nước ? Các đảng viên có thể có vấn đề tư tưởng là những ai nếu không phải là những đảng viên trung và cao cấp ? Và còn bao nhiêu đảng viên cộng sản thực sự tin vào chủ nghĩa Mác-Lênin ? Chưa chắc đã có ai ngoài ông Nguyễn Phú Trọng. Dân chủ đã tranh thủ được đầu não của Đảng Cộng Sản.
Trở lại câu hỏi “bao giờ Việt Nam mới có dân chủ”.
Câu trả lời là hạn kỳ dân chủ không còn xa, nhất là nếu chúng ta tích cực cổ võ cho cố gắng thay đổi văn hóa chính trị đang diễn ra.
Nguyễn Gia Kiểng
(30/04/2023)
1-6-2023
Trên BBC sáng nay có bài nói về chuyện thủ tướng Phạm Minh Chính đi “thắp nhang” các liệt sĩ ở Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia Vị xuyên. Theo suy diễn của BBC, qua cách giựt tít: “Trung Quốc gây hấn trên Biển Đông và động thái của Thủ tướng Chính” thì người ta có thể hiểu rằng, chuyện thắp nhang cho các liệt sĩ của thủ tướng và chuyện Trung Quốc gây hấn ở Biển đông có liên quan với nhau.
Nghĩa trang Vị Xuyên được xây dựng sau chiến tranh biên giới kết thúc, năm 1990. Có thể nói đây là một nghĩa trang tập thể của 1870 chiến sĩ đã hy sinh trong cuộc chiến nối dài chống Trung Quốc, từ năm 1980 đến 1989, trong khu vực biên giới giới hạn bởi con suối Thanh Thủy, tỉnh Hà giang. Nghĩa trang hoàn tất năm 1991. Sau nhiều lần trùng tu, nghĩa trang nay trở thành “Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia” năm 2016.
Ảnh: Thủ tướng Phạm Minh Chính thăm nghĩa trang Vị Xuyên ngày 28-5-2023. Nguồn: Báo Chính Phủ
Từ khi nghĩa trang được nâng thành Nghĩa trang liệt sĩ quốc gia thì hàng năm các cấp lãnh đạo CSVN tổ chức các cuộc lễ lộc, dâng hương hay thắp nhang. Các đời chủ tịch nước Trương Tấn Sang, Nguyễn Xuân Phúc, các thủ tưởng, bộ trưởng… hầu như mỗi năm đều có mặt tham gia các lễ lộc này.
Suy diễn theo cách của BBC, chuyến đi của thủ tướng Phạm Minh Chính là một động thái biểu lộ lập trường “không vừa lòng” của Việt Nam đối với các hành vi gây hấn của TQ tại Biển Đông trong những ngày vừa qua. Việt Nam sẵn sàng đối phó với sự gây hấn của TQ bằng biện pháp tự vệ vũ trang. Theo tôi, nếu đúng vậy, Việt Nam lựa chọn phương pháp “tiếng bom thay tiếng búa pháp đình” để giải quyết tranh chấp với TQ.
Theo tôi, hướng đi đúng của lãnh đạo cao cấp của Việt Nam trong lúc này phải là chuyến đi thăm chi nhánh Tòa Trọng tài thường trực ở Hà nội. Chi nhánh của Tòa đã được mở ở Việt Nam tháng 11 năm ngoái.
Hành vi tàu bè của TQ qua lại nhiều lần, trong nhiều ngày trên vùng hải phận Kinh tế độc quyền của Việt Nam, được Bộ Ngoại giao TQ giải thích là TQ thực thi quyền tài phán của họ.
Nhắc lại tranh chấp khu vực này tính đến nay đã đúng 30 năm.
Theo tôi nhà nước CSVN có trách nhiệm phải làm rõ yêu sách về quyền của TQ tại vùng biển của Việt Nam. Tiên lễ hậu binh. Việt Nam có thể yêu cầu TQ giải thích quyền này phát xuất từ căn cứ nào? Nếu TQ từ chối không giải thích, Việt Nam có thể đưa vấn đề tranh chấp ra một trọng tài quốc tế.
Theo tôi, cách suy diễn của BBC là “nguy hiểm”. Xung đột nếu xảy ra thì chiến trường là biển cả. Đây là sở đoản của Việt Nam.
Lực lượng hải quân của TQ hiện nay đứng thứ hai thế giới. Lực lượng này được phân chia thành 3 quân khu: Bắc dương, đông dương và nam dương. Ngay cả khi lực lượng hải quân TQ chia làm ba, lực lượng hải quân Nam dương cũng mạnh hơn Việt Nam 10 lần.
Việt Nam giải quyết tranh chấp bằng vũ lực, hiển nhiên chính sách ngoại giao “cây tre” của Việt Nam phá sản. Không giải quyết được một tranh chấp đã lưu cữu từ 30 năm nay bằng phương pháp hòa bình, như chính trị, ngoại giao hay pháp lý. Rõ ràng là một thất bại toàn diện của ngành ngoại giao Việt Nam. Nếu chiến tranh xảy ra, Việt Nam sẽ đứng một mình. Mặc dầu Việt Nam có người ví von “là Ukraine khu vực Ấn Độ – Thái Bình dương”, nhưng Ukraine được Mỹ và NATO yễm trợ và có châu Âu chống lưng. Việt Nam không có gì cả. Hiển nhiên đây là sự phá sản toàn diện của chính sách “quốc phòng 4 không”.
Tranh chấp bãi Tư Chính – Vũng Mây, tức bãi Vạn An Bắc theo cách đặt tên của TQ, xảy ra năm 1992. TQ cho đấu thầu khai thác vùng thềm lục địa này và một công ty Mỹ trúng thầu khai thác. Chỉ đến năm 1995, Việt Nam thiết lập bang giao với Mỹ thì áp lực của TQ tại khu vực này mới được giải tỏa. Từ 1995 đến nay, tức là từ khi Việt Nam bang giao với Mỹ, TQ không còn những hành vi gây hấn thái quá đối với Việt Nam.
