Một người nông dân đã quá mệt mỏi vì lũ chuột phá hoại mùa màng và ăn cắp thóc lúa của mình, nên ông ta nghĩ ra một kế hoạch vừa khôn khéo vừa tàn nhẫn.
Ông ném một con lợn chết xuống một cái giếng sâu đã bị bỏ hoang. Bị thu hút bởi mùi xác chết, gần 80 con chuột lập tức lao xuống giếng để tranh nhau ăn. Ban đầu, mọi chuyện dường như rất tuyệt vời. Thức ăn có quá nhiều, đủ cho tất cả, và lũ chuột ăn no nê cho đến khi thỏa mãn.
Nhưng khi thức ăn cạn kiệt, chúng mới phát hiện ra một điều kinh hoàng: thành giếng quá dốc, không thể trèo lên được. Chúng đã bị mắc kẹt.
Ngày tháng trôi qua, cơn đói biến thành tuyệt vọng. Sự tuyệt vọng dần biến thành hung hãn. Những con chuột từng bình thản ăn uống bên cạnh nhau giờ đây bắt đầu cắn xé nhau để giành giật sự sống. Cuối cùng, chúng bắt đầu giết hại và ăn thịt lẫn nhau.
Từng con chuột một gục xuống, số lượng ngày càng giảm, cho đến khi chỉ còn lại duy nhất một con. Đôi mắt nó đỏ ngầu, và nó sống sót bằng cách ăn thịt chính đồng loại của mình.
Sau đó, người nông dân quay trở lại, thả một sợi dây xuống giếng và cứu con chuột cuối cùng còn sống. Nhưng ông ta không cứu nó vì lòng tốt hay sự thương xót.
Người nông dân biết rằng con chuột ấy đã học được cách sinh tồn bằng việc săn giết những con chuột khác. Khi được thả ra ngoài đồng, nó sẽ tiếp tục giết hại đồng loại của mình thay vì ăn thóc lúa của ông ta.
Người nông dân đã biến kẻ thù của mình thành vũ khí lợi hại nhất.
Và đó chính là bài học về chiến thuật “chia để trị”.
Những kẻ kiểm soát chiếc bẫy không cần phải tự mình tham gia chiến đấu. Chúng chỉ cần tạo ra những điều kiện khiến những người khác quay sang chống lại nhau.
Lũ chuột tin rằng kẻ thù của chúng chính là những con chuột khác. Chúng không bao giờ nhận ra rằng kẻ thù thực sự là người nông dân đã đặt chúng vào cái giếng ấy.
Mối nguy hiểm lớn nhất không phải lúc nào cũng là kẻ thù đang đứng trước mặt bạn. Đôi khi, đó chính là kẻ đã tạo ra cuộc xung đột, rồi lặng lẽ đứng nhìn bạn và những người khác tự hủy hoại lẫn nhau.
Trước khi quay sang chống lại người hàng xóm chỉ vì họ có quan điểm chính trị khác với mình, hãy tự hỏi: Ai là người được hưởng lợi khi người dân Mỹ bị chia rẽ?
Trong khi chúng ta mải mê tranh cãi, đối đầu với nhau vì đảng Cộng hòa hay đảng Dân chủ, có thể chúng ta đang bỏ qua những kẻ thực sự kiếm lợi từ chính những cuộc xung đột ấy.
Có lẽ, câu hỏi thực sự không phải là bạn đứng về phe nào, mà là:
Ai đã đào nên cái giếng này — và tại sao họ lại muốn chúng ta tiếp tục đánh giết lẫn nhau dưới đáy giếng ấy?
