Bà ấy không cố gắng làm nên lịch sử – bà chỉ cố gắng sống sót. Năm 1966 trong chiến tranh Việt Nam, một bà mẹ Nam Việt Nam đã nhảy xuống sông gần Qui Nhơn hướng về phía quân đội Sài Gòn. Bà ôm chặt bốn đứa con khi họ băng qua dòng nước sâu, bỏ lại phía sau tất cả nhà cửa ruộng vườn. Ngôi làng của họ bị pháo kích dữ dội, mang theo nỗi sợ hãi kinh hoàng.
Khoảnh khắc được ghi lại bởi nhiếp ảnh gia Kyoichi Sawada. Ông đã nhìn thấy một cảnh tượng ngoài sức tưởng tượng, một gia đình đang ôm chặt lấy nhau hỗn loạn giữa dòng nước sâu. Bức ảnh cho thấy không vũ khí, không chiến tuyến, chỉ có một người mẹ đang gánh vác cả thế giới của mình cố gắng vượt qua dòng nước và sự bất định. Sau đó, bức ảnh đã giành được giải Ảnh báo chí Thế giới của Năm, trở thành một trong những hình ảnh mạnh mẽ nhất thời điểm đó.
Những điều anh ấy làm tiếp theo còn quan trọng hơn. Thay vì giữ số tiền thưởng, Sawada đi tìm gia đình chạy giặc đó. Khi tìm thấy họ, anh ta đã trao cho họ tất cả mọi thứ – tiền, và bản sao bức ảnh. Với bức ảnh đó đã cho cả thế giới thấy nỗi đau và sợ hãi của họ. Đối với anh ấy, đó không phải vì danh tiếng vì anh ấy muốn làm điều gì đó đánh thức lương tri thế giới.
Nhiều năm sau, năm 1970, Sawada đã thiệt mạng khi vẫn đang tác nghiệp đưa tin về chiến tranh Việt Nam. Câu chuyện của anh ấy nhắc nhở chúng ta rằng đằng sau mỗi bức ảnh nổi tiếng là một cuộc đời thực sự – đầy sợ hãi, tình yêu và sức mạnh mà không bức ảnh nào có thể lột tả trọn vẹn.
CANG HUỲNH
lược dịch từ Échos du temps.
