Tổng thống Donald Trump hôm qua, 16/09/2026, xem việc Liên Hiệp Châu Âu dự trù kết nạp Canada làm « thành viên liên kết » là một « hành vi thù nghịch » nhắm vào Hoa Kỳ, dọa trả đũa Bruxelles bằng những đòn thuế quan và « ngừng mọi giao dịch thương mại » với khối 27 nước châu Âu.
Đăng ngày: 17/09/2026
Tổng thống Mỹ Donald Trump tham dự một cuộc mít tinh vận động cho ứng cử viên Thượng Viện thuộc đảng Cộng hòa Michael Whatley, tại Gastonia, bang North Carolina, Mỹ, ngày 16/09/2026. REUTERS – Kevin Lamarque
Quy chế « thành viên liên kết » của Liên Hiệp Châu Âu còn rất mơ hồ, nhưng thông báo của chủ tịch Ủy Ban Châu Âu, Ursula Von Der Leyen hôm qua 16/09/2026 tại Nghị Viện Châu Âu ở Strasbourg cũng đủ khiến tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump phẫn nộ. Trong bối cảnh Mỹ và Canada đang lao vào một cuộc chiến thương mại, với các đòn trả đũa về thuế quan, Ottawa đẩy mạnh hợp tác thương mại với toàn thế giới.
Nhà Trắng xem việc Bruxelles cho Canada hưởng quy chế « thành viên liên kết » của Liên Hiệp Châu Âu là một hành vi khiêu khích, với ý đồ thành lập một liên minh chống lại Mỹ. Ngay trong ngày, ông đe dọa ngừng giao dịch thương mại với Liên Âu cho dù Bruxelles đã giải thích rõ châu Âu chỉ có ý định « củng cố quan hệ đối tác với Canada chứ không nhắm vào bất kỳ nước nào ».
Sáng nay, Pháp tuyên bố ủng hộ đề nghị mời Canada làm thành viên liên kết của Liên Âu. Nhưng sáng kiến này lại được đón nhận một cách thận trọng tại Canada, như tường trình của thông tín viên RFI Nafi Alibert từ Montréal :
« Tại trụ sở Nghị Viện Châu Âu ở Strasbourg, thông báo được mọi người nhiệt liệt hoan nghênh, nhưng lại làm dấy lên nhiều nghi vấn ở bên kia bờ Đại Tây Dương, bởi không ai biết một cách chính xác quy chế ‘thành viên liên kết’ của Liên Hiệp Châu Âu gồm những gì. Lo ngại đầu tiên liên quan đến chủ quyền của Canada. Đảng đối lập thuộc cánh bảo thủ coi đây là một lằn ranh đỏ.
Lãnh đạo đảng này, Pierre Poiliebvre cảnh báo : « No EU Taxes ». Không có chuyện để Bruxelles áp đặt những quy luật của mình với Canada. Thái độ dè chừng này từng được lãnh đạo phe đối lập Canada phát biểu một ngày trước đó, trong một diễn văn bằng tiếng Pháp. Tuy nhiên, ông không hẳn là phản đối việc xích lại gần với Liên Hiệp Châu Âu. Pierre Poilievre giải thích : ‘Dù ủng hộ tự do mậu dịch và hợp tác quốc phòng với châu Âu, chúng tôi không tán đồng ý tưởng buộc người dân Canada phải đóng thuế cho Liên Âu hay tuân thủ các quy định của Bruxelles, phải chấp nhận chính sách về biên giới của khối này’.
Song ở thời điểm hiện tại, không có đề xuất cụ thể nào về quy chế thành viên liên kết. Ottawa nhắc lại : Mối quan hệ mới này sẽ còn phải được xây dựng. Chính phủ Canada hoan nghênh một mối quan hệ ‘vững chắc hơn và ở một quy mô lớn hơn với Liên Âu’ ,nhưng lại thận trọng tránh sử dụng cụm từ ‘thành viên kiên kết’ trong những thông cáo. Sự thận trọng này phản ánh quan điểm trong công luận Canada : 80% muốn tăng cường quan hệ với Liên Âu nhưng vẫn muốn Canada đứng ngoài khối này ».
Theo chương trình nghị sự, thủ tướng Canada Mark Carney hôm nay phát biểu tại Nghị Viện Châu Âu. Hiếm khi nào có một lãnh đạo ngoài khối 27 nước thành viên Liên Âu phát biểu tại Nghị Viện.