Ba’o Tieng Dan

Blog VOA

Trân Văn

29-11-2023

18 trong số 25 viên chức đã nhận tiền, quà của SCB trong khi thi hành công vụ, nay có một người được cho là đã phạm tội “nhận hối lộ”, một người “thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” và 16 người “lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”.

Theo Điều 354 Bộ Luật hình sự hiện hành (*) thì bất kỳ ai “lợi dụng chức vụ, quyền hạn trực tiếp hoặc qua trung gian nhận hoặc sẽ nhận bất kỳ lợi ích nào cho chính bản thân người đó hoặc cho người hoặc tổ chức khác để làm hoặc không làm một việc vì lợi ích hoặc theo yêu cầu của người đưa hối lộ” cũng là “nhận hối lộ”.

Theo Kết luận điều tra (KLĐT) vụ án “xảy ra tại Tập đoàn Vạn Thịnh Phát, Ngân hàng SCB và các đơn vị, tổ chức có liên quan”, có ít nhất 25 viên chức đã nhận tiền, quà của SCB trong khi thi hành công vụ để “làm hoăc không làm” đúng chức trách, dẫn đến thiệt hại như đã biết, song chỉ có 18/25 người là bị can của vụ án.

Nếu chịu khó đối chiếu các tình tiết được nêu trong KLĐT và nhận định của công an Việt Nam hẳn sẽ thấy, cơ quan điều tra (CQĐT) có thể tùy nghi diễn giải và áp dụng pháp luật. Luật pháp chẳng khác gì một loại đồ vật có thể dễ dàng bỏ vào hoặc lấy ra từ trong túi của bộ phận bảo vệ, thực thi pháp luật.

***

18 trong số 25 viên chức đã nhận tiền, quà của SCB trong khi thi hành công vụ và nay bị CQĐT đề nghị truy tố, có một người được cho là đã phạm tội “nhận hối lộ” (bà Đỗ Thị Nhàn, Cục trưởng Cục Thanh tra Giám sát Ngân hàng [TTGS NH] 2, thuộc Ngân hàng Nhà nước [NHNN]), một người bị cho là đã phạm tội “thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” (ông Nguyễn Văn Du, Quyền Chánh Thanh tra Cơ quan TTGS NH thuộc NHNN) và 16 người bị cho là đã phạm tội “lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ” bao gồm: Một Phó Chánh thanh tra, một Thanh tra viên cùng của Cơ quan TTGS NH thuộc NHNN. Hai Cục phó, một Trưởng phòng, hai Phó phòng cùng của Cục TTGS NH 2 thuộc NHNN. Một Phó Giám đốc, ba Phó Chánh Thanh tra, một Phó phòng cùng của Cơ quan TTGS NH ở Chi nhánh TP.HCM của NHNN. Hai Thanh tra viên của Vụ Khiếu nại, tố cáo khối nội chính và kinh tế tổng hợp của Thanh tra Chính phủ (TTCP). Một Phó Chánh thanh tra của Kiểm toán Nhà nước (KTNN). Một Phó ban của Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia (UB GSTC QG). Tuy mô tả, nhận định của CQĐT về hành vi của họ giống hệt nhau nhưng CQĐT lại đề nghị truy tố họ các tội khác nhau.

Đây là nhận định của CQĐT về bà Đỗ Thị Nhàn, Cục trưởng Cục TTGS NH NHNN, Trưởng Đoàn Thanh tra SCB trong cả hai đợt ở trang 216 KLĐT: “Đỗ Thị Nhàn với tư cách là Trưởng Đoàn Thanh tra, đã nhận 5,2 triệu USD (tương đương 118.143.400.000 đồng), bao che, bưng bít cho các sai phạm của Trương Mỹ Lan và Ngân hàng SCB; báo cáo các cấp không trung thực, không đầy đủ, sai lệch kết quả thanh tra theo hướng giảm nhẹ sai phạm để tạo điều kiện giúp cho Ngân hàng SCB tiếp tục được tái cơ cấu, dẫn đến NHNN, chính phủ không có đủ thông tin, tài liệu để chỉ đạo xử lý các sai phạm của Ngân hàng SCB, ngăn chặn hành vi phạm tội của Trương Mỹ Lan và đồng phạm xảy ra tại Ngân hàng SCB; các hành vi làm trái công vụ của Đỗ Thị Nhàn, quy định của pháp luật thanh tra là phương thức, thủ đoạn để Nhàn giúp đỡ Lan, tạo điều kiện cho Ngân hàng SCB và thực hiện thành công hành vi nhận hối lộ. Hành vi của Nhàn đã phạm vào tội “Nhận hối lộ”, quy định tại Khoản 4, Điều 354 Bộ Luật hình sự”.

Còn đây là nhận định của CQĐT về ông Nguyễn Văn Hưng, Phó Chánh thanh tra của Cơ quan TTGS NH thuộc NHNN, cấp trên của bà Nhàn và là người trực tiếp chỉ đạo, giám sát công việc thanh tra SCB của bà Nhàn ở trang 216 KLĐT: “Nguyễn Văn Hưng vì vụ lợi, động cơ mục đích cá nhân đã chỉ đạo Đỗ Thị Nhàn, Trưởng đoàn thanh tra; Nguyễn Thị Phụng, Phó Trưởng đoàn và Tổ Tổng hợp (Nguyễn Tuấn Anh, Vũ Khánh Linh) xây dựng dự thảo, chỉnh sửa, hoàn thiện các báo cáo NHNN và chính phủ, nội dung thể hiện không trung thực, không đầy đủ về: Tình hình, thực trạng tài chính yếu kém của Ngân hàng SCB; Che giấu, không báo cáo về vi phạm, sai phạm của Ngân hàng SCB, sai lệch với kết quả thanh tra, tạo điều kiện cho Ngân hàng SCB được tiếp tục thực hiện các phương án tái cơ cấu, dẫn đến NHNN, chính phủ không có đủ thông tin, tài liệu để chỉ đạo xử lý các sai phạm của Ngân hàng SCB, ngăn chặn hành vi phạm tội của Trương Mỹ Lan và đồng phạm xảy ra tại Ngân hàng SCB”.

Theo KLĐT: “Trong quá trình thực hiện chức năng nhiệm vụ của Người ra Quyết định Thanh tra và Phó Chánh thanh tra phụ trách Cơ quan TTGS NH, Nguyễn Văn Hưng khai đã nhiều lần nhận tổng số tiền 139.000 USD (quy đổi theo tỷ giá trung tâm các lần nhận tiền, tương đương 8.730.540.000 đồng)… đã phạm vào tội ‘lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ’ quy định tại Khoản 3 Điều 356 Bộ Luật Hình sự năm 2015 với vai trò là người chỉ đạo”.

Rõ ràng hành vi phạm tội của bà Nhàn và ông Hưng chẳng khác gì nhau. Nếu đọc lại các dòng đã được tô đậm, tự nhiên sẽ thấy, khi soạn thảo KLĐT, CQĐT còn… sao chép nhận định về hậu quả bà Nhàn gây ra để đánh giá về tính chất, mức độ phạm tội của ông Hưng, chưa kể, ông Hưng mới là người chỉ đạo, ông không yêu cầu, không tán thành, bà Nhàn không thể “đổi đen thành trắng”. Thế thì tại sao chỉ có bà Nhàn bị xem là “nhận hối lộ” hình phạt nằm trong khung từ “20 năm, tù chung thân hoặc tử hình”, còn ông Hưng chỉ bị xem là “lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ”, hình phạt chỉ nằm trong khung từ “10 năm đến 15 năm”?

Trong KLĐT về vụ án “xảy ra tại Tập đoàn Vạn Thịnh Phát, Ngân hàng SCB và các đơn vị, tổ chức có liên quan” có rất nhiều trường hợp như vừa đề cập: Hành vi phạm tội được CQĐT mô tả, nhận định giống nhau nhưng khi xác định tội danh lại rất khác và… hình phạt khác hoàn toàn. Xin tham khảo thêm các trường hợp liên quan đến một số viên chức ở Chi nhánh TP.HCM của NHNN…

Tại trang 242 và 243 KLĐT, CQĐT nhận định như thế này về hành vi phạm tội của các ông Nguyễn Văn Dũng (Phó Giám đốc Chi nhánh TP.HCM của NHNN), Võ Văn Thuần (Phó Chánh Thanh tra phụ trách TTGS NH Chi nhánh TP.HCM của NHNN), Phan Tấn Trung (Phó Chánh Thanh tra phụ trách TTGS NH Chi nhánh TP.HCM của NHNN), Nguyễn Tín (Phó phòng Thanh tra hành chính, Giải quyết khiếu nại, tố cáo và Phòng chống tham nhũng, Cục TTGS NH TP.HCM thuộc Cơ quan TTGS NH NHNN) và bà Nguyễn Thị Phi Loan (Phó Chánh Thanh tra phụ trách TTGS NH Chi nhánh TP.HCM của NHNN): “Nguyễn Văn Dũng, Võ Văn Thuần, Phan Tấn Trung, Nguyễn Thị Phi Loan, Nguyễn Tín với vai trò là lãnh đạo Cục 2, NHNN Chi nhánh TP.HCM, TTGS NH Chi nhánh TP.HCM và Tổ trưởng Tổ Giam sát đã có các hành vi: Ngăn chặn, cản trở việc báo cáo hoặc báo cáo không trung thực các hành vi sai phạm và thực trạng tài chính rất xấu của Ngân hàng SCB lên NHNN và Cơ quan TTGS NH; Không kiến nghị NHNN đưa SCB vào diện kiểm soát toàn diện; Không kiến nghị Cơ quan TTGS NHNN; Không kiến nghị Cơ quan TTGS NHNN thanh tra pháp nhân SCB để kịp thời xử lý các sai phạm; Thu hẹp phạm vi thanh tra không đúng với đề xuất của Tổ giám sát, cố ý làm trái với ý kiến chỉ đạo của NHNN và Cơ quan TTGS NHNN. Đồng thời quá trình thực hiện, chỉ đạo công tác thanh tra, giám sát đối với Ngân hàng SCB, các cá nhân nêu trên đã nhận của Ngân hàng SCB từ 470 triệu đến 1,8 tỷ đồng”.

Đáng nói là, dù cho rằng: “Hậu quả của các hành vi sai phạm và nhận tiền của các cá nhân tại Cục 2, NHNN Chi nhánh TP.HCM và Tổ giám sát đã để cho nhóm Trương Mỹ Lan và SCB thực hiện hoạt động cho vay lũy tiến từng năm để Trương Mỹ Lan rút tiền sử dụng cá nhân/trả nợ cho các khoản vay trước đó nhằm che giấu thực trạng hoạt động tín dụng xấu của SCB, thiệt hại đến nay với số tiền đặc biệt lớn (dư nợ của các tổ chức, cá nhân thuộc nhóm Trương Mỹ Lan tính đến ngày 17/10/2022 là 677.286 tỉ đồng)” nhưng CQĐT chỉ xác định ông Dũng, ông Thuần, ông Trung, bà Loan, ông Tín phạm tội ‘lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ’ với hình phạt chỉ nằm trong khung từ “10 năm đến 15 năm”!

Ở Cộng hòa XHCN Việt Nam, không dễ để bị xem là… “nhận hối lộ” có thể vì hình phạt dành cho hành vi “nhận hối lộ” nặng tới mức các hệ thống không đành xuống tay với “đồng đội, đồng chí”, song cũng có thể vì công an… cũng thế – cũng như các viên chức mà họ điều tra! KLĐT không chỉ có những chuyện vừa kể…

(Còn tiếp)

Chú thích

(*) https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Trach-nhiem-hinh-su/Bo-luat-hinh-su-2015-296661.aspx

---

 

Theo Báo Nikkei Á Châu

TAIPEI – Các công ty Đài Loan đầu tư nhiều vào Đông Nam Á và Nam Á hơn Trung Quốc lần đầu tiên vào năm 2022, một bộ trưởng nội các nói với Nikkei Asia, khi Bắc Kinh phô trương sức mạnh kinh tế của mình để gây áp lực với cử tri trước cuộc bầu cử tổng thống Đài Loan.

Bộ trưởng Bộ Kinh tế Đài Loan Wang Mei-hua cho biết trong một cuộc phỏng vấn độc quyền hôm thứ Ba: “Đây là lần đầu tiên vào năm 2022, khoản đầu tư của Đài Loan vào Đông Nam Á và Nam Á thực sự vượt qua Trung Quốc”. “Chúng tôi nghĩ xu hướng này sẽ chỉ tiếp tục do sức ép từ căng thẳng thương mại Mỹ-Trung.”

Bà gọi đây là một cột mốc quan trọng trong nỗ lực của Tổng thống Thái Anh Văn nhằm xoay trục sang khu vực và tránh xa Trung Quốc theo Chính sách hướng Nam mới được đưa ra vào năm 2016. Đầu tư của Đài Loan vào các quốc gia Đông Nam Á và Nam Á, bao gồm cả Ấn Độ, đạt 5,2 tỷ USD vào năm 2022, vượt qua con số 5 tỷ USD đổ vào Trung Quốc trong cùng thời kỳ, Wang nói.

Bắc Kinh đang điều tra Đài Loan vì bị cáo buộc dựng lên các rào cản thương mại và nói rằng cuộc điều tra của họ sẽ hoàn tất một ngày trước cuộc bầu cử tổng thống vào ngày 13/1, một động thái mà ông Vương cho rằng “rất có động cơ chính trị”.

Trung Quốc chưa bao giờ cai trị Đài Loan nhưng coi hòn đảo 23,5 triệu dân này là lãnh thổ của mình và không loại trừ khả năng sử dụng vũ lực để chiếm giữ. Bắc Kinh đã nhiều lần tố cáo chính quyền bà Thái và ứng cử viên tổng thống Lai Ching-te của Đảng Dân chủ Tiến bộ (DPP) cầm quyền vì bảo vệ chủ quyền của Đài Loan.

“Trên thực tế, trong mọi cuộc bầu cử tổng thống, Trung Quốc đều sử dụng nhiều phương pháp khác nhau để tìm cách gây ảnh hưởng đến cuộc bầu cử ở Đài Loan”, ông Wang nói, đề cập đến việc Bắc Kinh sử dụng các hạn chế thương mại để ép buộc cử tri chọn ứng cử viên ưa thích của họ. Bà chỉ ra việc Tổng thống Mỹ Joe Biden đã cảnh báo Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình không can thiệp vào cuộc bầu cử ở Đài Loan.

Bộ trưởng cảnh báo: “Chúng tôi thấy trước các phương tiện gây áp lực kinh tế từ Trung Quốc sẽ chỉ tăng chứ không giảm”.

Chính phủ Trung Quốc hồi tháng 8 cáo buộc Đài Loan vi phạm Thỏa thuận khung hợp tác kinh tế song phương (ECFA) bằng cách áp đặt các hạn chế đối với các sản phẩm của Trung Quốc. Bắc Kinh đe dọa chấm dứt thuế quan ưu đãi đối với hàng hóa Đài Loan đã được thỏa thuận theo ECFA, trong một cảnh báo ngầm gửi tới cử tri Đài Loan.

Một số người, bao gồm cả các đảng đối lập của Đài Loan, lo lắng rằng cuộc điều tra có thể dẫn đến việc chấm dứt hoặc chấm dứt một phần ECFA, nhưng ông Wang cho biết tác động của động thái đó sẽ tương đối nhỏ.

 

Wang cho biết: “Khối lượng thương mại giữa Đài Loan và Trung Quốc thực sự rất lớn. Năm 2022, khối lượng xuất khẩu của chúng tôi sang Trung Quốc là 185,7 tỷ USD, nhưng lượng sản phẩm ECFA thực tế là 20,6 tỷ USD”. “Nếu ECFA bị chấm dứt, tác động thực sự sẽ tương đối nhỏ xét về tổng khối lượng xuất khẩu của chúng tôi sang Trung Quốc, nhưng nó sẽ ảnh hưởng đến nhiều ngành công nghiệp truyền thống hơn”.

Ngoài các mối đe dọa của ECFA, gần đây Bắc Kinh đã thắt chặt hơn nữa bằng cách cấm thêm nhiều sản phẩm nông nghiệp của Đài Loan và tiến hành các cuộc điều tra vào các nhà máy của Foxconn Technology sau khi người sáng lập Terry Gou tuyên bố tranh cử tổng thống với tư cách là một ứng cử viên độc lập.

Động thái của Bắc Kinh nhằm tăng cường giám sát Gou, mặc dù ông muốn có mối quan hệ chặt chẽ hơn với Trung Quốc, và các chiến thuật gây áp lực của họ làm suy yếu lời kêu gọi của các ứng cử viên tổng thống đối lập Hou Yu-ih của Quốc dân đảng và Ko Wen-je của Đảng Nhân dân Đài Loan về quan hệ kinh tế thân thiện hơn với Trung Quốc . Gou đã rút khỏi cuộc đua vào thứ Sáu tuần trước, điều này có thể giúp củng cố phiếu bầu cho phe đối lập.

Người phát ngôn của DPP Cho Kuan-ting cho biết cuộc điều tra thương mại là cách Trung Quốc nhắm vào bà Vương, nữ thành viên nội các cấp cao nhất trong chính phủ của bà Thái và được cho là bộ trưởng quan trọng nhất ngoài quốc phòng và an ninh quốc gia. Công việc của cô liên quan đến việc giám sát các lĩnh vực quan trọng như an ninh kinh tế và năng lượng, cũng như thương mại, công nghiệp, đầu tư nước ngoài và quan trọng nhất là lĩnh vực bán dẫn quan trọng của Đài Loan…

Đầu tư ngày càng tăng của Đài Loan vào Đông Nam và Nam Á là di sản mà chính quyền đương nhiệm tự hào. “Chúng tôi chưa nói về việc ‘giảm rủi ro’ vào thời điểm đó [năm 2016], nhưng nguyên tắc là như nhau: Đừng bỏ tất cả trứng vào cùng một giỏ,” Wang nói, đề cập đến Chính sách hướng Nam mới.

Các nhà cung cấp công nghệ quan trọng của Đài Loan đã đẩy nhanh động thái đa dạng hóa khỏi Trung Quốc sau khi cuộc chiến thương mại giữa Washington và Bắc Kinh leo thang vào năm 2018. Trong thời gian này, nhiều khách hàng Mỹ đã yêu cầu các nhà cung cấp của họ xây dựng năng lực tại Đài Loan và các quốc gia Đông Nam Á như Việt Nam, Thái Lan và Ấn Độ. trước tình hình bất ổn địa chính trị.

Wang cho biết, xu hướng này càng trở nên rõ ràng hơn trong năm nay, đồng thời chỉ ra rằng khoản đầu tư vào Đông Nam Á và Ấn Độ của các công ty Đài Loan đạt 4,3 tỷ USD trong 9 tháng đầu năm 2023, so với chỉ 1,26 tỷ USD của Trung Quốc trong cùng kỳ.

“Sau chiến tranh thương mại Mỹ-Trung, các cuộc thảo luận về các sản phẩm điện tử liên quan đến an ninh mạng, từ máy chủ đến sản phẩm mạng, đã xuất hiện”, ông Wang nói và cho biết thêm rằng yêu cầu của khách hàng Mỹ và châu Âu rời khỏi Trung Quốc sẽ chỉ làm giảm thêm lợi ích của Đài Loan. dấu chân sản xuất ở đó.

Ông Wang cho biết, Đài Bắc đã tuân thủ chặt chẽ các quy định và kiểm soát xuất khẩu của Hoa Kỳ, và cái gọi là Danh sách thực thể của Washington – về cơ bản là danh sách đen thương mại của nước này – đóng vai trò là khuôn mẫu cho chuỗi cung ứng công nghệ của Đài Loan, đặc biệt là lĩnh vực bán dẫn.

“Chúng tôi nghiên cứu rất chặt chẽ các quy định kiểm soát xuất khẩu của Mỹ, vì các công ty của chúng tôi sử dụng nhiều công nghệ có nguồn gốc từ Mỹ”, ông Wang nói và cho biết thêm rằng chính phủ Mỹ cũng cử các chuyên gia kiểm soát xuất khẩu của họ tới Đài Loan để giải thích chi tiết về các quy tắc đó.

Chính phủ Mỹ tháng trước đã thắt chặt hơn nữa các biện pháp kiểm soát xuất khẩu, hạn chế bán chip trí tuệ nhân tạo của tập đoàn chip Nvidia của Mỹ sang Trung Quốc, cũng như hạn chế xuất khẩu thêm thiết bị sản xuất chất bán dẫn sang các nước bao gồm Trung Quốc, Việt Nam và Trung Đông nhưng ngoại trừ Israel. Thiết bị sản xuất chip rất quan trọng để các công ty nâng cao năng lực sản xuất chip của mình.

Đài Loan sẽ sớm làm theo những động thái đó. Trong năm nay, chính phủ sẽ ban hành danh sách các công nghệ quan trọng cần được bảo vệ, Giám đốc Hội đồng An ninh Quốc gia Wellington Koo nói với Nikkei Asia gần đây.

---

 

Theo VOA Tiếng Việt

Những người Việt ở Mỹ thuộc chính thể Việt Nam Cộng hòa trước đây bày tỏ thái độ bàng quan trước sự ra đi của cựu Ngoại trưởng Henry Kissinger và lên án ông đã gây ra sự sụp đổ của miền Nam Việt Nam vào tay của quân cộng sản Bắc Việt, theo tìm hiểu của VOA.

Tiến sỹ Kissinger là một trong những ngoại trưởng nổi bật nhất trong lịch sử nước Mỹ, từng phục dưới hai chính quyền Richard M. Nixon và Gerald Ford, và cũng từng là Cố vấn an ninh quốc gia. Ông là người có ảnh hưởng trên chính trường Mỹ và định hình chính sách ngoại giao của Mỹ trong nhiều thập kỷ, kể cả từ sau khi ông rời chức vụ.

Ông đã qua đời tại nhà riêng ở bang Connecticut hôm 29/11 khi tròn 100 tuổi, Kissinger Associates, công ty tư vấn do ông sáng lập, loan báo nhưng không cho biết nguyên nhân.

Một trong những di sản đáng nhớ nhất của ông là Hiệp định Paris được ông ký kết với ông Lê Đức Thọ, cố vấn đặc biệt của phái đoàn Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, hồi đầu năm 1973, để chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam. Nhờ Hiệp định này mà ông cùng ông Thọ đã được trao giải Nobel Hòa bình nhưng ông Thọ không nhận.

Vấy máu miền Nam?

Trong khi sự ra đi của ông Kissinger, nhân vật lịch sử có nhiều duyên nợ với Việt Nam, đã gây sự tiếc thương rộng rãi trong chính giới và dân chúng Mỹ thì trong cộng đồng người Việt ở Mỹ, phần đông có gốc gác Việt Nam Cộng hòa, phản ứng lại rất khác biệt.

Từ miền Nam bang California, nhà văn Phan Nhật Nam, từng là đại úy Binh chủng nhảy dù trước năm 1975, nói với VOA ông đang bận tâm về sự ra đi của nhà văn Nguyễn Đình Toàn và Hòa thượng Thích Tuệ Sỹ vốn là những người có giao tình với ông hơn là cái chết của ông Henry Kissinger.

“Ông ta đã 100 tuổi thì chết là đương nhiên,” ông Nam nói. “Tôi không buồn, cũng không thương tiếc. Tôi đang viết bài tưởng nhớ ông bạn tôi là nhà văn Nguyễn Đình Toàn.”

Khi được hỏi nhận định về ông Kissinger, nhà văn này cho biết hồi năm 1973 sau khi Hiệp định Paris được ký kết, ông đã từng viết trong cuốn sách có tựa đề ‘Tù binh và Hòa bình’ như sau: “Tôi bảo rằng ông ta cũng như Lê Đức Thọ là những người hân hoan trên bàn tiệc máu Việt Nam với giải Nobel hòa bình.”

Theo lập luận của ông thì cố Ngoại trưởng Kissinger ‘có trách nhiệm rất lớn trong việc để miền Nam sụp đổ’ vì Hiệp định Paris được ký kết xong thì hai năm sau ‘cộng sản cưỡng chiếm miền Nam bằng vũ lực vào ngày 30/4.

“Thành quả lớn của hiệp định này là ‘hòa bình’ thì rõ ràng không hề có hòa bình. Thành ra hiệp định này trật lất hết,” ông Nam nói. Ông cho biết ông có quen biết nhiều người trong chính giới Việt Nam Cộng hòa đi đàm phán Hiệp định Paris và bản thân ông là thành viên trong ban liên hiệp quân sự thi hành Hiệp định nên phải tuân thủ mệnh lệnh của cấp trên.

Tuy nhiên, ông cho rằng với tư cách là một học giả, trí thức, nhà nghiên cứu thì ông Kissinger ‘không thể nào dốt nát hay dại dột’ khi ký hiệp định đó được. Theo lập luận của ông Nam thì ý định chấm dứt chiến tranh ở Việt Nam ‘có quá trình kéo dài từ thời Tổng thống Lyndon Johnson cho đến Gerald Ford qua cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa chứ không phải của một mình ông Kissinger’.

“Tôi không chê trách những con người lịch sử. Người ta ở trong giai đoạn đó thì người ta phải làm như thế, đó là ông Kissinger, ông Nixon,” ông nói.

‘Vua đi đêm’

Ông Trung Tạ, kỹ sư làm việc trong ngành Quốc phòng và Không gian Mỹ, nhận định với VOA từ Quận Cam, bang California, rằng ông Kissinger là ‘một nhà ngoại giao tài giỏi nhưng rất là quỷ quyệt’.

Theo lời ông Trung thì ông Kissinger đã vận dụng tài năng ngoại giao của mình vào ‘con đường tà đạo, không đàng hoàng’ và nhắc lại biệt danh của ông là ‘Vua đi đêm’.

“Tôi không có thiện cảm gì với ông Kissinger, cho nên sự ra đi của ông không gây ra thắc mắc gì đối với tôi cả,” ông Trung, vốn là giáo viên dạy học ở Buôn Mê Thuột trước năm 1975, nói.

“Ông ta là tội đồ đối với người Việt Nam Cộng hòa tại vì chính ông với sự đồng thuận của Tổng thống Nixon lúc bấy giờ đã bức tử một chế độ rất là tốt đẹp là chính thể Việt Nam Cộng hòa và đặc biệt chính ông ta đã bức tử một quân đội rất oai hùng, rất can đảm,” ông phân tích.

Khi được hỏi đứng trên quan điểm lợi ích quốc gia của nước Mỹ thì hành động bỏ rơi Việt Nam Cộng hòa để lôi kéo Trung Quốc có nên được thông cảm hay không, ông Trung nói rằng chính sách đó của ông Kissinger ‘chưa chắc gây ra sự phân hóa giữa Liên Xô và Trung Quốc’.

Thời gian ‘đã chứng tỏ đường lối của ông Kissinger là sai lầm’, ông Trung nói, vì sau khi chiến tranh Việt Nam xong xuôi, mối liên hệ giữa Liên Xô và Trung Quốc ‘vẫn rất là gắn bó’.

Về việc ông Kissinger sau khi về hưu vẫn các được đời tổng thống Mỹ về sau tham vấn về chính sách đối ngoại, ông Trung cho rằng ‘tình hình thế giới biến đổi nhiều so với thời Kissinger còn làm ngoại trưởng nên có thể sự suy xét của ông không còn đúng nữa’ và có thể các tổng thống ‘vẫn lắng nghe Kissinger nhưng sẽ quyết định theo ý kiến của những nhân sự trong chính quyền của họ’.

Ông dẫn ra một phát biểu của ông Kissinger hồi tháng 5 năm ngoái rằng Ukraine nên chấp nhận nhượng một phần lãnh thổ cho Nga để có hòa bình và cho rằng đó là ‘phát ngôn rất bậy bạ’ vì nó ‘xâm phạm chủ quyền của một quốc gia’.

“Đáng lẽ ông ấy phải nói là vấn đề chủ quyền phải để cho người dân Ukraine và chính quyền Ukraine quyết định.”

Người kỹ sư này bày tỏ hy vọng sự ra đi của ông Kissinger sẽ ‘làm vơi bớt sự tức giận đối với ông trong lòng những người Việt Nam Cộng hòa’.

“Đó là điều tốt. Đối với những người dân Việt Nam Cộng hòa là mình bỏ đi được vết thương lòng vì người Việt Nam có câu nói nghĩa tử là nghĩa tận,” ông nói.

‘Hãy để lịch sử phán xét’

Khác với ông Nam và ông Trung, ông Từ Đức Tháo, chủ tịch cộng đồng người Việt ở bang Oregon, nói với VOA từ Portland rằng ‘ông sẵn sàng gửi lời chia buồn đến với gia đình ông Kissinger’.

“Ông ấy đã chết thì mình cũng nên chia buồn, nhưng hãy để lịch sử phán xét công tội của ông ấy,” ông Tháo, vốn còn nhỏ tuổi khi ông Kissinger làm Ngoại trưởng và có cha là đại úy thuộc Sư đoàn 23 Bộ binh của Quân lực Việt Nam Cộng hòa, nói.

“Đối với tôi thì cũng không có gì phải căm thù ông ta cả. Chẳng qua ông ta chỉ thực hiện nhiệm vụ mà nước Mỹ giao phó cho ông ta.”

Theo nhận định của ông Tháo thì chính sách lôi kéo Trung Quốc của Henry Kissinger ‘về mặt kinh tế thì làm lợi cho nước Mỹ’ vì sau khi hai nước thiết lập bang giao, Mỹ có thể tiếp cận thị trường khổng lồ cũng như nguồn nhân công rẻ của Trung Quốc.

“Nhưng chủ thuyết cho rằng thay đổi kinh tế sẽ dẫn đến thay đổi về chính trị là hoàn toàn sai lầm, vì từ ngày Mao Trạch Đông gặp Nixon đến nay đã là 51 năm rồi mà chế độ cộng sản Trung Quốc có suy suyển gì đâu?” ông lập luận.

Ông nhắc lại lúc ba ông còn sống, ông ‘không có lời nào ca ngợi Kissinger cả’. “Ba tôi nói rằng Hiệp định Paris mà Kissinger là một trong các tác giả đã dẫn đến sự thất bại của miền Nam vào ngày 30/4,” ông cho biết.

Ông nói hiệp định đó mang tiếng là ‘hòa bình’ nhưng ‘thực tế là giấy thông hành cho Bắc Việt đưa thêm quân vào miền Nam’.

“Việt Nam Cộng hòa bị cắt viện trợ còn súng đạn đâu nữa mà đánh, trong khi đó khối cộng sản vẫn viện trợ cho Bắc Việt đến cùng.”

Theo lời ông thì hiệp định đó đã đem lại hậu quả tai hại cho miền Nam là ‘hàng trăm ngàn người bị đưa vào các trại cải tạo và biết bao nhiêu người đã chết trên biển khi tìm cách đi vượt biên’.

“Những người Việt thuộc về phía quốc gia họ không bao giờ trân trọng những gì ông Kissinger đã làm trong thời gian ông ta làm việc cho Chính phủ Mỹ,” ông Tháo nói.

Theo giải thích của ông Tháo thì chính sách của Kissinger là ‘thực dụng’ vì nó nghĩ đến lợi ích nước Mỹ trên hết nên đã ‘bỏ rơi một nước đồng minh nhỏ bé như Việt Nam Cộng hòa để bắt tay với một đất nước khổng lồ đem lại lợi ích cho Mỹ nhiều hơn’ trong khi Mỹ đã đổ xương máu ở Việt Nam quá nhiều mà không được gì.

---