Page 594 – Hãy yêu kẻ thù và cầu nguyện cho những kẻ ngược đãi anh em (Mt 5,44)

02/05/202402/05/2024

PHIẾM CUỐI NĂM: NGƯỜI GIÀ – PHONG CHÂU

PHONG CHÂU

Người già tức là người lớn tuổi, còn gọi là người nhiều tuổi hay người cao niên… Thế thì bao nhiêu tuổi mới được gọi là người già, người lớn tuổi hoặc người cao niên? Hồi xưa lúc còn ở Việt Nam tôi thường nghe nói đến những người từ 50 tuổi trở lên được (bị) gọi là người già. Chỉ gọi là “người già” chứ không ai gọi “người lớn tuổi” hay “người cao niên” như sau này. Ra đường thấy “người già” thì gọi “ông già” “bà già” chứ không ai gọi “ông cao niên” hoặc “bà cao niên”. Nhưng nói chung, cho dù gọi bằng thứ chữ nghĩa nào thì “ông già” vẫn là “ông già” và “bà già” vẫn cứ là “bà già”. Để biết được ai là người già, chỉ cần nhìn qua vóc dáng bên ngoài như tóc bạc, da nhăn, đi đứng chậm chạp, nói năng từ tốn, mắt kém, tai lảng…vân vân…Nhưng với những “xảo thuật” của văn minh nhân loại, người ta có thể biến “tóc bạc” thành “tóc đen”, biến “da nhăn” thành “da láng cón”, đôi mắt “lờ mờ” thành đôi mắt sáng, tai điếc thành tai hết điếc…Kể ra có rất nhiều món ăn chơi khiến mấy ông già bà già vực lại vóc dáng mĩ miều như xưa đôi chút và những cơ phận suy thoái trong cơ thể cũng được phục hồi phần nào.

Người già – đặc biệt là “các bác già gái” có thể ngụy trang bằng “tóc giả”, bằng “răng giả”, bằng “mắt giả”, bằng “tiền vệ giả”, bằng “hậu vệ giả…nhưng những bộ phận bên trong thì không thể nào có “đồ giả” được như trái tim, lá phổi, bộ não…Đó là chưa kể đến những thứ mà thời chưa phải là “ông già” hay “bà già” chưa có được, nay lại có để mang vào mình. Chẳng gì xa lạ! Đó là những “con bịnh”. Đây chính là kẻ thù của những ông già lẫn bà già. “Nam nữ bình quyền” nên “bịnh” không chừa một ai. Ba căn bịnh thông thường mà đa số người già thường mang “từ đầu đến chân” là: cao máu, cao mỡ và cao đường. Nhiều lần tôi nghe câu phán như đinh đóng cột này: “Ba cao một thấp” tức là ba loại “cao” nói trên cùng với một thấp là “thấp khớp”. Những bịnh khác đáng kể là đau cột sống, đau thần kinh tọa, trụy xương đầu gối… Đó là chưa kể một số bịnh “cao cấp” khiến ai cũng ngán như đau tim, liệt não, đau thận, ung thư…Có cả tá bịnh dành tặng cho người già kể ra không hết.

Đừng nói chi đâu xa, như tôi đây cũng được ông trời tự động cho đứng chung hàng ngũ với những người già mà không cần phải làm đơn cứu xét gì cả. Cách nay chừng hơn ba mươi năm lúc còn ở Việt Nam, một hôm đang ngồi nghỉ trưa ở ghế thì bỗng dưng nghe cái đầu bừng bừng khó chịu. Đi cho bác sĩ khám. Kết quả: cao máu! Ở Mỹ dạo còn đi làm, giờ nghỉ ăn trưa xong độ ba mươi phút sau thấy ruột cồn cào, người mệt, toát mồ hôi, về nhà mét vợ, vợ phán: tiểu đường! Khuya đang ngủ bỗng nghe ngón chân cái đau điếng như có ai lấy miểng chai rạch vào. Hôm sau đi bác sĩ lại nghe phán: gout! Đại khái đó là những con bịnh chính, còn những bịnh khác thì tính ra cũng kha khá chẳng hạn như có một ngày đẹp trời, lái xe ghé phòng bác sĩ khám mắt. Khám xong phán: mắt cườm! Phải mổ. Mổ thì mỗ. Mỗi tuần mổ một con. Rồi cầm cái toa đi làm kiếng, mỗi bên mỗi độ khác nhau. Lại bày đặt làm cái kiếng hai tròng. Tròng trên đeo vào để thấy đường lái xe. Tròng dưới mang vào để đọc sách, đọc email, đọc facebook, đọc đủ loại messages, messengers từ bốn phương trời gửi tới …nhưng không có ai gửi thư viết tay như thư tình chẳng hạn để đọc…Chưa hết…cũng vào một ngày đẹp trời…vợ từ dưới nhà gọi vọng lên lầu. Nghe thoang thoảng tưởng nàng đang cất giọng hát “anh có nghe mùa thu mưa giăng lá đổ…Anh có nghe nai vàng hát khúc yêu đương…Và anh có nghe…”. Cứ tưởng tiếng ca du dương đang lọt vào tai nên cứ ngồi yên thưởng thức. Chừng phút sau tiếng hát trở thành tiếng quát “Anh có nghe hay không? Xuống bưng dùm nồi canh…” Thế là xuống lầu bê nồi canh nóng hổi ra khỏi bếp điện. Mà chẳng phải một lần đâu! Nhiều và rất nhiều lần như thế. Chán mớ đời! Cho đến một ngày vợ xúi đi bác sĩ khám tai. Đốc tờ làm hai ba cái test xong phán: điếc tai bên trái! Phải mang trợ thính! Mang thì mang sợ gì (chữ ‘sợ gì’ học được của ông Chính Đầu Đò). Nhét hai máy trợ thính vào hai tai thì nghe toàn những tiếng lao xao, xì xào, rột rẹt, cót két…đôi khi nghe như tiếng sắt tiếng chì khiến nhức cả cái đầu. Rồi ba lần bốn lượt thay đổi máy, vẫn đâu vào đấy! Cho đến một hôm cũng đẹp trời, con gái rõ chuyện nên mời bố già lên xe và chở thẳng vào nhà thương khám tai làm test rồi cũng phán: đeo trợ thính! Chiếc máy này giá cả làm tôi đau cái bụng quá nhưng đành phải mang vì con gái lo cho cha già nên nỡ nào không đeo. Ban đầu bà đốc tờ dụ khị mua hai cái và cho đeo thử, không thích thì mang trả. Mang được vài ngày nghe êm êm nhưng tai bên phải vốn nghe rõ, nay mang vào nghe cũng không tác dụng gì hơn, phí tiền nên mang trả. Kết quả là máy mới này khi đeo vào nghe nó êm tai chứ không còn nghe tiếng rì rào xột xoạt gì nữa. Tuy vậy nhiều lúc ở nhà cũng quên đeo nên vợ phải lên tiếng “gọi người yêu dấu xa vời…” Lúc đi ra ngoài gặp gỡ bạn bè thì mang nhưng lắm lúc quên đeo nên bạn bè cứ nói và ta cứ làm bộ như đang nghe rõ và gật gật cái đầu như người đã hiểu chuyện. Vụ này có thể nào là tội “gian dối” với bạn bè? Nghĩ lại, bạn bè già nhiều khi chỉ nói những chuyện “trời ơi đất hỡi” nên không lọt vô hai lỗ nhĩ cũng không sao…

Chẳng những một mình tôi bị điếc mà tôi biết chính xác trong đám bạn bè của tôi cũng có cả đám điếc, có đứa mang máy, có đứa không nên cũng sinh ra nhiều chuyện tức cười. Hôm tháng mười tôi đi dự một đám cưới, có hai anh bạn tôi biết là điếc ngồi gần nhau, không biết có mang máy điếc hay không nhưng hai người nói chuyện ra điều tâm đắc lắm…nói nói cười cười và người nào cũng chăm chú nghe. Khi tan tiệc tôi hỏi anh A (giấu tên): bồ nói chuyện gì với ông B mà thấy vui quá vậy? Anh ta trả lời: “Có nghe mẹ gì đâu!”. Tôi lại hỏi anh B: Ông và ông A nói chuyện gì mà vui vẻ thế? Anh B trả lời: Có nghe mẹ gì đâu! Thật chán mớ đời cho mấy ông già điếc…như tôi.

Chuyện của người già là chuyện dài bất tận. Vui có. Buồn có. Nhưng vui ít buồn nhiều. Mỗi người một hoàn cảnh. Mỗi người lãnh vào người năm ba thứ bịnh khác nhau. Tôi có nhiều bạn ở khắp nơi, thường liên lạc nên biết người này mới bị đột quỵ, người kia mới mổ tim, kẻ ngồi xe lăn, người đi chống gậy…Mới đây tôi làm một chuyến du hành sang California để tham gia sinh hoạt hội đoàn vừa thăm viếng bạn bè. Đến San Jose có bạn bệnh nặng không ra ngoài gặp bạn bè được, người khác vừa mổ tim hai tháng, ốm tong teo như cây sậy, đang phục hồi. Một trự khác vừa gặp bèn cầm bàn tay tôi đặt vào ngực chàng, thì ra chàng đang mang máy trợ tim. Xuống tới nam California gặp người bạn thân mới biết anh bị đột quỵ nặng, chữa khỏi và sức khỏe kém xưa rất nhiều. Cầu cho các bạn tôi chóng phục hồi sức khỏe. Như vậy, so với một số bạn của tôi, tôi vẫn là người tuy có mang những bệnh trời cho nhưng sức khỏe của tôi vẫn hơn một số bạn bè.

Tiếp tục câu chuyện người già. Cũng không đâu xa. Nơi tôi ở cũng nhiều bạn bè, già có, trẻ có. Đặc biệt là các bạn già thân thiết. Vài trường hợp đang diễn ra như sau:

Thứ nhất, bạn tôi từ thời trung học người rất khỏe, ăn nói hoạt bát, thể dục đều đặn và thường xuyên khuyên tôi phải ăn thứ này phải uống thứ nọ cho khỏe. Bỗng có một thời gian chừng hơn hai tháng không gặp nên tôi lái xe đến nhà thăm thì biết anh đột quỵ nhẹ và đã chữa khỏi hoàn toàn, sức khỏe bình thường trở lại. Nhưng anh cho biết là vợ con của anh không cho anh lái xe nữa! Anh rất buồn. Tôi hỏi “mày còn lái được hay không?”. Anh trả lời: Được chứ sao không! Tao vẫn còn khỏe mà…”. Vài lần tôi khuyên chị vợ nên để cho anh tiếp tục lái xe, chỉ lái vòng vòng gần nhà nhưng chị bảo con chị đã giấu chìa khóa xe. Anh ta than với tôi về điều này và từ đó anh chỉ loanh quanh trong nhà, thỉnh thoảng con cái đến rước đi ra ngoài ăn uống rồi thảy lại về nhà. Chuyện đã hơn ba năm và mỗi lần tôi ghé thăm anh mừng lắm và chuyện trò vui vẻ. Như tôi đã đoán là anh sẽ lâm tình trạng “trầm cảm” nếu vợ con anh cứ nhất mực nhốt anh ở nhà. Mới đây tôi ghé thăm anh. Thấy lưng anh khòm, bước đi chậm chạp hẳn, giọng nói yếu ớt… Hỏi đến đâu anh trả lời đến đó, tôi gợi lại vài chuyện xưa, anh cũng nhớ. Nói xong anh ngồi im, quay mặt đi chỗ khác, mặt đờ đẫn trông rất tội nghiệp… Trường hợp thứ hai, tôi chơi rất thân với một anh bạn vong niên. 90 tuổi nhưng anh vẫn khỏe mạnh, thường lái xe đi đường xa đường gần và có mặt trong các cuộc sinh hoạt với bạn bè. Thế mà vào mùa xuân năm nay (2023) anh cho biết là đôi chân của anh tự dưng yếu hẳn, không bước đi được mà phải chống gậy “bước từng bước thầm” trong nhà. Anh không lái xe được nữa! Anh yêu cầu tôi nếu có gặp gỡ bạn bè trong nhóm thì ghé nhà chở anh đi. Tôi đã làm theo lời yêucầu của anh lâu nay.

Trường hợp thứ ba. Bạn tôi là một nhà văn, nhà thơ nổi tiếng, trước ở Sacramento, sau dời về Houston. Chúng tôi thường gặp nhau trong các buổi sinh hoạt văn nghệ, đi cắm trại…mặc dầu đôi chân của anh yếu, phải có gậy chống mỗi khi đi ra ngoài. Anh không còn lái xe được nữa! Thế rồi một hôm – anh kể – mở cửa bước đi thì bị vấp té – lý do là mắt anh không còn thấy rõ nữa. Tôi ghé thăm và thấy anh mò mẫm viết trên những trang giấy không hàng không lối. Con anh chở đi bác sĩ suốt cả năm trời nhưng bệnh tình không có dấu hiệu thuyên giảm. Anh rất buồn và mỗi lần muốn gặp bạn bè thì tôi ghé nhà chở anh đi. Cách nay hai năm anh di chuyển về tiểu bang North Carolina để tiếp tục điều trị nhưng, theo lời anh “mắt không bớt mù mà lại còn mù thêm! Tôi có hỏi “thị lực” của anh bây giờ ra sao? Anh cho biết “khoảng chừng 20 đến 25 phần trăm”. Vào thượng tuần tháng 11 vừa rồi anh gọi điện thoại cho tôi và báo:”Tôi đã đi được nửa đường”. Tôi hỏi: “Nửa đường là sao? Anh trả lời” “tôi đang trên đường về lại Houston…đi bằng Greyhound…”. Hôm sau tôi ghé nhà con anh để đón anh đi uống cà phê. Anh nói ở bên đó (North Carolina) buồn quá nên về lại đây thỉnh thoảng gặp anh em cho vui. Anh kể cho tôi nghe anh nghĩ ra cách để xử dụng bàn phím computer để tiếp tục viết truyện. Anh đã hoàn thành truyện ngắn “Người Mù” và về Houston anh sẽ tiếp tục viết và đặc biệt viết về đề tài “Mù”.

Do “Duyên”, tôi đã trở thành tài xế Uber cho ba người bạn của tôi. Tôi thương và quý trọng họ. Ngày nào tôi còn lái xe được, tôi vẫn đến đón họ – âu đó cũng là một việc Thiện mà trong Hướng Đạo dùng hai chữ “Giúp Ích”.

Cần nói thêm việc người già và thuốc men. Dĩ nhiên bịnh là phải uống thuốc. Đối với tôi, tôi thi hành khá đứng đắn việc uống thuốc, nhất là các loại thuốc nằm trong nhóm “ba cao”: máu – mỡ – đường. Nếu chỉ tính từ ngày qua Mỹ đến nay là 32 năm, mỗi ngày uống một viên thuốc cao máu, cho đến nay tôi đã ních hết 11,650 viên. Thuốc cao mỡ mỗi ngày 4 viên, 32 năm xơi đủ 46, 600 viên. Thuốc trị cao đường mới uống 22 năm, tính ra tổng cộng là 8,030 viên nằm trong bụng! Chưa kể những loại thuốc khác để trị các bịnh loại linh tinh như nhức xương, đau khớp, đau vai, đau bàn tay, nhức đầu sổ mũi hay bệnh gout…tổng cộng sơ sơ cả ngàn viên. Tạm đúc kết cho đến nay khi đang ngồi gõ gõ trên máy tôi đã nhét vào trong bao tử 86,280 viên thuốc đủ các loại! Riêng về món thuốc trị gout, theo chỉ dẫn của đốc tờ thì mỗi ngày ních một viên. Dĩ nhiên tôi thi hành đúng khi hai ngón chân đang quằn quại. Sau một tuần hết đau thì tôi ngưng uống thuốc một thời gian khá lâu, chừng cả năm. Sau đó tôi bắt đầu uống lại dù bịnh chưa tái phát nhưng chỉ uống hai viên mỗi tuần. Tôi tự giải thích như sau: vì tôi khoái xơi món phở bò và thích uống rượu vang là hai món giúp làm tăng lượng Acid uric trong máu nên phải uống cầm chừng cả vài năm nay, thấy cũng phê! Phở bò là món “quốc hồn quốc túy” khó mà từ bỏ được. Còn món rượu vang thì theo nhà báo Lê Văn là “Món Quà Của Thượng Đế”. Thượng Đế đã ban cho nhân loại mà không nhận hưởng thì khi chết xuống địa ngục hay leo lên được Thiên đàng e rằng khó trả lời với Ngài…

Trở lại chuyện của tôi “đáng ghét”. Trước ngày lễ Tạ Ơn vừa qua trong khu vực tôi ở “Berkshire Community” có tổ chức “Chạy bộ” và “Đi bộ”. Để rà soát sức khỏe của mình nên tôi liều ghi danh môn “Chạy bộ”. Chạy hai miles. Đi bộ chỉ một mile. Khoảng ba mươi người chạy bộ đủ lứa tuổi già trẻ lớn bé nam nữ. Tôi chạy theo đám đông và không thể nào theo kịp mấy ông Mỹ ông Mễ nhưng cố bám sát, có lúc phải bước sãi rồi lại lết tiếp cho đến khi về đến đích. Đến nơi ban tổ chức tròng vào cổ tôi một chiếc Medal. Tối hôm đó nằm ngủ nghe hai bắp vế đau nhức dữ dội nên hôm sau lái xe vào Gym ngồi trong Spa cho nước nóng nựng hai bắp đùi. Liên tục ba ngày thấy hết đau hết nhức. Gặp bạn bè, người quen ai cũng bảo sức khỏe tôi tốt! Mừng ghê đi! Năm tới tôi sẽ bước lên bục tuổi tám bó…

Phong Châu
Tháng 12 – 2023

From: NGOC PHAN & KimBang Nguyen

02/05/202402/05/2024

NHỚ TẾT NGÀY XƯA – Bài của Mạc Van Trang

Nguyễn Xuân Diện

Bài của Mạc Van Trang

Cứ Tết đến, những kỷ niệm Tết xưa từ ngày thơ bé lại hiện về, gợi nhớ nao nao…Xin kể lại cái Tết của nhà mình vào trước cách mạng 1945.

Mình nhớ sâu đậm nhất là cái Tết vào năm 1944 (Giáp Thân) lúc mình 6 tuổi, “tuổi ta” là 7 tuổi. Sau đó là cách mạng 1945, rồi chiến tranh, không bao giờ còn cái Tết như ngày xưa nữa.

Trước Tết chừng một tháng đã thấy không khí rạo rực rồi. Trong nhà thấy ai cũng nói đến Tết. Trẻ con được sắm quần áo mới, không được cả bộ thì cũng được cái áo hay cái quần mới. Rồi cắt tóc hay cạo đầu mới. Mẹ, Dì hai rồi các thím, các chị thì nhuộm lại răng cho đen nhánh. Mình cứ tò mò xem nhuộm răng thế nào. Hoá ra thuốc nhuộm người ta đã quết sẵn vào những miếng lá nón bằng ngón tay trẻ con; buổi tối, các bà, các chị súc miệng, lau răng khô rồi dán thuốc vào răng, sáng hôm sau bóc miếng lá nón ra, răng đen nhánh. Nhưng phải ăn cháo cả ngày, đến hôm sau mới dám ăn cơm, để giữ cho thuốc nhuộm bám chắc. Tài thật, thế mà răng đen bền rất lâu. Cùng với đó là chuẩn bị mua trầu, cau, vỏ, lọ bình vôi cho đầy đủ để Tết ăn trầu cho ấm người, má hồng, môi đỏ…

Trẻ con rất tò mò thấy những người lạ gánh hàng Tết đi bán rong dọc làng, chủ yếu là vàng, hương, trầu, cau, vôi, vỏ, hạt tiêu … Hay nhất là mấy người thợ “rum”, đi nhuộm thuê quần áo, chủ yếu là nhuộm yếm và các thắt lưng. Các bà thì thắt ‘bao tượng” đũi giản dị thôi. Nhưng các chị, các cô thì thích mặc yếm đào, áo mớ ba mớ bảy và thắt lưng ba bốn màu. Các màu ưa nhất là màu xanh lá mạ, màu đỏ tía hay hoa đào, màu vàng, màu mận chín… Chị Vượng còn có bộ dây “xà tích” bằng bạc để đeo cùng với mớ thắt lưng, khi đi, vừa thấy màu sắc thắt tung tẩy, vừa nghe tiếng “xà tích” lanh canh… Ra Tết, Hội làng, các chị, các cô mới thích diện, nhất là nhún cây đu cho thắt lưng rực rỡ tung bay và tiếng “xà tích” leng keng”…

Trước ngày cúng ông Công ông Táo, Bố dẫn mấy anh em đi TẢO MỘ. Bố vác cuốc, anh Trân hơn mình 4 tuổi thì cầm cái cái liềm với mồi rơm giữ lửa, mình cầm mấy thẻ hương. Trời gió rét mà 3 bố con cứ đi chân đất ra cánh đồng.

Bố dẫn đến mộ Ông nội ở bên kia đê, là ngôi mộ xa nhất, rồi giải thích tại sao lại để mộ Ông ở đây…

Mộ Ông cỏ mọc um tùm. Bố lấy cuốc khua khua vào đám cỏ và bảo, có rắn rết thì nó chạy đi. Bố bảo anh Trân lấy liềm cắt cỏ trên mộ. Mộ Ông không xây gạch, không có bia như bây giờ. Mộ chỉ là một mô đất tròn tròn, cao nhô lên và có một cục đá xanh cắm ở bên để đánh dấu. Bố lấy cuốc vạc cỏ ở chung quanh mộ và đánh mấy vầng cỏ đắp vào chỗ lõm trên mộ…

Ngắm ngôi mộ sạch sẽ, tươm tất, mới mẻ, bố mới lấy 3 nén hương, châm mồi lửa thắp lên, cắm trên mộ và khấn vái. Hai anh em cũng làm theo bố. Bố giải thích là mời Ông về ăn Tết với con cháu.

Sau đó về Đống Con Cá rồi Đống Con Phượng sửa sang mộ của Cụ ông, Cụ Bà rồi mộ hai Bà… Tất cả đến 7-8 ngôi mộ.

Xong việc tảo mộ đến DỌN DẸP nhà cửa. Phải lấy cái chổi rơm mới, buộc vào đầu sào để quét mạng nhện trên mái nhà, vách nhà… Rồi lau dọn Bàn thờ gia tiên. Đồ thờ bằng đồng, bằng gỗ phải đem cọ rửa, lau khô và sắp đặt y như cũ… Mâm “ngũ quả” cũng toàn cây nhà lá vườn đơn sơ thôi. Bố chỉ bảo cho các con trai làm từng việc; còn Mẹ và con gái lo các thứ chuẩn bị gói bánh chưng và mâm cỗ cúng tất niên.

Ngày xưa chuẩn bị cho cái Tết từ nửa năm trời. Mấy nhà vào loại trung nông như nhà mình thường hẹn nhau đụng một con lợn, thường chọn con lợn ỷ, được nuôi cẩn thận, gần Tết vỗ béo, cho ăn nhiều cám, ít bèo…Rồi gà phải thiến trước 5-6 tháng; măng, mộc nhĩ phải phơi, cất gác bếp; lá dong gói bánh chưng trồng ngoài vườn, phải chăm sóc trước mấy tháng… Cái mo cau để bó giò xào, giò thủ cũng để sẵn trên gác bếp, đem ngâm nước cho mềm ra…

Trong nhà xong rồi thì dọn dẹp ngoài sân, vườn, cổng ngõ. Tất cả phải gọn gàng, sạch sẽ, kẻo năm mới bà con đến chúc Tết, người ta cười cho, có mà rông cả năm!

Nhà cửa tươm tất rồi, Bố mới dẫn mấy anh em ra bụi tre, chọn cây tre cao, thẳng, làm CÂY NÊU. Cây tre được róc nhẵn nhụi, chỉ để mấy cành lá trên ngọn, trên đó treo một mảnh vải điều, Bố viết mấy chữ Nho, mấy tua sợi xanh, đỏ, tím, vàng, mấy cái chuông, khánh nhỏ. Cây Nêu dựng lên, anh em có vẻ thích lắm: Cây Nêu nhà mình có khi cao nhất nhì trong xóm, và khoái chí thấy tấm vải điều, mấy sợi tua ngũ sắc cùng với cành lá tre bay phất phơ, tiếng chuông khánh kêu leng keng…

Tiết mục hồi hộp nhất là sáng 30 Tết MỔ LỢN. Trong xóm đã nghe tiếng lợn nhà ai kêu “éc ec”… rồi. Nhà mình cũng sắp mổ lợn. Ngày xưa trẻ con xúm đến xem mổ lợn, giã giò, gói bánh chưng… lại được khuyến khích: Này lũ trẻ, phải nhìn cho kỹ, sau này có cái ăn còn biết làm cho ra tấm ra miếng…

Con lợn ỷ chừng 60 cân hơi, mổ ra chắc được hơn 40kg cả xương lẫn thịt, chia 4 phần. Nhà mình đông người ăn “một góc”. Các nhà khác lại chia đôi, tức là ăn “một khoé” (⅛). Mấy đứa trẻ con tranh nhau cái bong bóng lợn. Người lớn phải phân giải: nhà thằng Trân nuôi lợn, lại ăn một góc nên nó được cái bong bóng. Nói vậy, nhưng cả đám trẻ xúm lại đem cái bóng lợn vào bếp, lấy tro nóng nhồi, bóp rồi rửa sạch, thổi phồng lên và ra tung, ném chơi với nhau….

Lạ nhất là món Tiết canh, lòng lợn. Mấy người lớn, “hãm” rồi “đánh” tiết canh thế nào mà nhà ăn một góc lợn được 2 bát, nhà ăn một “khoé” được một bát… Rồi những thứ đậu rang lên giã ra trộn với các thứ lá và tiết để dồi vào bộ lòng lợn. Lòng luộc xong cũng được chia phần như chia thịt.

Bố bỏ thịt vào cái nia, lọc xương ra, bảo để ninh măng. Thịt nạc thăn lọc ra, bảo chú Đạt với anh Vượng (anh cả) giã lấy cái giò nạc; thịt vai, mông thái ra ướp hạt tiêu, nước mắm để gói bánh chưng. Bố đã tính, thái 40 miếng thịt to đều nhau để gói 20 cái bánh chưng; mấy miếng thịt vụn để gói bánh chưng con cho mỗi đứa trẻ một cái.

Bố với anh cả Vượng làm mấy cái giò lụa, giò sỏ, giò xào rồi gói bánh chưng. Xế chiều mới bắc bếp luộc bánh ở góc sân. Trẻ con hồi hộp ngồi vây quanh nồi bánh, vừa sưởi ấm, vừa tiếp củi, vừa nướng ngô, khoai ăn với nhau và háo hức mong ngóng chiếc bánh chưng con.

Trong khi đó Mẹ, Thím Đạt, chị Sen (dưới anh cả Vượng) cùng với chị Vượng thì lo thịt gà, nấu cỗ làm cơm cúng tất niên. Vậy là mâm cúng tất niên chỉ có xôi, gà, thịt ba chỉ luộc và các món nấu, chưa có bánh chưng và các món giò…

Rượu thì cô Kham lấy chồng ở làng Hóp, chuyên nấu rượu, đem cho một vò. Cô Mùi lấy chồng ở Đồn Phao (Phả lại) chuyên làm nước mắm thì đem cho một hũ mắm ngon…

Nhưng bọn trẻ chưa được ăn. Người lớn thì đi gội đầu bằng nước nóng đun với cây Mùi già; trẻ con bị lôi ra góc sân tắm với loại nước thơm đó, rét run cầm cập…

Bố với chú Đạt cúng xong thì trải chiếu ra sân gạch, sắp ba mâm, vì cả nhà mình đã 10 người, cùng với bốn mẹ con thím Nhiên và vợ chồng chú Đạt, lúc đó cùng ở quây quần trên mảnh vườn của Ông Nội để lại. Cỗ 30 Tết cả nhà đông vui, lại có xôi, thịt gà, lòng lợn, thịt lợn luộc, các món xào nấu…Chỉ có Bố, Chú, các anh mới được ăn tiết canh, uống rượu. Nhưng với trẻ con, cỗ Tết thế này cũng ngon ơi là ngon…

Ăn cơm xong thấy anh Vượng, anh Trân lấy vôi ra vẽ ở góc sân một cái cung lắp mũi tên, bắn ra ngoài. Bốn góc sân đều vẽ như vậy. Anh Vượng bảo, các mũi tên chĩa ra bốn phía Đông, Tây, Nam, Bắc để trừ ma quái không dám vào nhà.

Bọn trẻ con chầu chực phải tối lâu lâu, bánh con mới được vớt ra, mỗi đứa một chiếc. Nhưng bánh nóng, nhũn quá, phải ngâm vào nước, nắn cho vuông, treo lên, sáng hôm sau mới được ăn…

Sáng Mùng một cả nhà ai cũng hồi hộp, dậy sớm xem anh Vượng, anh Trân đốt pháo. Có 2 bánh pháo tép, đốt lên nổ đì đẹt, mùi khét khét, thơm thơm, xác pháo màu hoa đào, bay tung tóe trên sân trước cửa nhà. Để thế mới đẹp. Năm mới không được quét sân, quét nhà, hót của đổ đi!

Trẻ con được người lớn lôi ra rửa mặt bằng nước mùi thơm, đun lên pha nóng, mặc quần áo mới, ăn bánh chưng con và sướng nhất được mấy xu mừng tuổi…

Thấy bố đặt bánh chưng và mấy thứ lên bàn thờ, thắp hương khấn vái, rồi bảo anh Trân với mình theo Bố ra lễ Đình làng. Mấy bà thì chuẩn bị đi lễ Chùa…

Lần đầu tiên mình được mặc áo the (chưa có khăn xếp), nhưng được đi guốc theo Bố đi lễ.

Sân Đình cắm đầy cờ Thần, bay phấp phới. Dân làng đã khá đông, chúc tụng nhau râm ran.

Bố giải thích về Thành hoàng làng có hai vị. Đệ nhất Thành hoàng là Tiến sĩ Tuấn Lương, Ngài làm quan đời Lý, khi nhà Trần lên, Ngài chạy về làng, lúc ấy là xóm Trại hẻo lánh bên sông để ở ẩn, rồi mở lớp dạy chữ cho dân làng, bảo ban dân làng mở mang làm ăn… Đệ nhị Thành hoàng là một tướng nhà Trần, đánh quân Tàu xâm lược trên sông Bạch Đằng, tử trận, trôi về bờ sông bên làng, đùn lên thành đống mối. Làng chôn cất Ngài ở Đống Nhất…

Buổi trưa Mồng một Lễ cúng gia tiên mới đúng là Tết, có đủ bánh chưng, giò nạc, giò thủ, giò xào, các món xào, nấu … Cơm cúng là cơm gạo Dự, cơm mới sôi lên ở dưới bếp đã thơm lừng cả nhà. Thường gia đình trung nông trở lên, nhà ai cũng cấy một – hai sào lúa Dự (giống như lúa Tám thơm) để ăn vào những dịp Giỗ, Tết. (Từ khi vào HTX thì giống lúa này tuyệt chủng, vì năng suất thấp).

Mọi người đã bàn đến cỗ cúng trưa Mùng ba hóa vàng, đây cũng là bữa cỗ to, kết thúc “ăn Tết”. Rồi bàn đến “Vào Đám” mùng 6 tháng Giêng, giã bánh dày đi Hội… Thấy các bà, các chị bảo, năm nay Phường Chèo mãi đâu sẽ về diễn Quan Âm Thị Kính. Người thì bảo Quan Âm Thị Kính, năm kia xem rồi. Người khác lại bảo thì xem phường này diễn có hay không? Phường trước, con Thị Màu già quá, nhưng nó hát hay, diễn lẳng ơi là lẳng… Người khác lại bảo, sao bảo diễn vở Trương Viên hay Phạm Tải Ngọc Hoa… Xem ra các bà, các chị thuộc hết các vở chèo, nhưng cứ diễn đi, diễn lại, mỗi phường một khác nhau, vẫn hay…

Rồi con trai, con gái làng này lại đi sang các làng khác xem Hội của nhau. Đúng kiểu “Tháng Giêng là tháng ăn chơi”…

Nay nghĩ lại thấy, đời sống dân làng mình khá đồng đều, nên Tết cả làng rất vui. Làng có chừng 150 gia đình; có ba nhà xứng đáng là Địa chủ (họ giỏi làm ăn nhiều đời, chứ chả dám gây ác với dân làng; chuyện hách dịch thì có); có chừng 7 nhà Phú nông (cũng làm ăn giỏi, căn cơ); chừng 30 nhà Trung nông như nhà mình. Số còn lại ở mức nghèo khác nhau, nhưng ít người bị đói. Năm đói 1945, làng mình chỉ chết đói có hai người; một người già và một anh tên là Ất, mồ côi cả cha lẫn mẹ, đêm đi bẻ trộm ngô mãi bãi sông, về ngã xuống mương nước chết rét…

06/2/2021

M.V.Tr.

02/04/202402/04/2024

Cúi Mặt Cho Lòng Bớt Hổ Ngươi – Nguyễn Thế Giác

Giac Le Nguyen

Nguyễn Thế Giác

Nghe gió giao mùa hiu hắt thổi.

Xuân về nhớ Mẹ khóc ly hương.

Năm mươi năm chẵn bao thay đổi.

Một nước Việt Nam vẫn chán chường.

Tín ngưỡng là linh hồn đất nước.

Tự Do: căn bản của loài người!

Con Hồng cháu Lạc sao vô phước?

Cúi mặt cho lòng bớt hổ ngươi.

Xuân đến mà hoa vẫn thẹn thùng.

Quê người con khóc cảnh lâm chung.

Mẹ ơi, một cỗ quan tài đó!

Chôn cả Giang Sơn khối lạnh lùng.

Khúc hát Hồi Hương xao xác nhớ.

Dư âm còn vang vọng đâu đây.

Người đi khắc khoải từng hơi thở.

Cứ mỗi chiều về vọng gió mây.

Nước mắt đau thương chảy miệt mài.

Lưu dòng nhẫn nhục giữa trần ai.

Vun cao kỷ niệm thành tâm sự.

Lịch sử ghi thêm cả dặm dài.

Hải Ngoại nhìn về dải đất thiêng.

Thương cho vận nước mãi truân chuyên.

Mặt trời muốn bỏ phương Đông đó.

Chỉ thấy hoàng hôn khắp mọi miền.

Con muốn gào lên đỡ tủi buồn.

Bên này sao có kẻ yêu thương.

Bình minh rộn rã trong lòng mắt.

Dân Tộc người ta rộn nẻo đường.

Xuân đến xứ người Mẹ biết không?

Vòm trời Hải Ngoại xót xa trông.

Con thuyền tị nạn trôi lơ lửng.

Chẳng biết về đâu lạc giữa dòng.

Đất Mẹ thăng trầm đầy nước mắt.

Quê Hương chồng chất lửa căm hờn.

Dòng sông định mệnh từng chia cắt.

Nhưng mạch đời kia vẫn sắc son

Nguyễn Thế Giác

02/04/202402/04/2024

SO SÁNH CÓ AI BẰNG ÔNG GIÓP? – Tuyết Mai

Tuyết Mai

Lạy Chúa chúng con thật chẳng xứng đáng gì để được Chúa đoái thương và chúc phúc cả vì chúng con là những con người Chúa ban cho thật đầy đủ — đầu, mình và tứ chi cùng tất cả mọi thứ Chúa ban cho đều rất nhưng không. Nhưng có lắm khi chúng con thật là xấu xa, ích kỷ và nhỏ nhen lắm thưa Chúa. Giống hệt như “nhà giàu đứt tay như ăn mày đổ ruột”, thiệt là xấu hổ khi so sánh chúng con với ông Gióp đây dù cho Chúa đã lấy đi tất cả mọi người thân thương của ông, của cải ông có và mang tấm thân ghẻ chốc ông cũng không dám ta thán với Chúa của ông. Còn chúng con ư? Thật đáng xấu hổ khi đụng chuyện trầy xước, mất chút tiền của, bị đụng xe nhẹ, v.v… thì đem lòng than trách hết người gây họa cho đến cả Chúa nữa thì có đáng còn được Chúa thương nữa hay không?.

***

Lạy Chúa, xin cho chúng con nhận biết cuộc sống đời này thì rất là phù du, mau qua chóng tàn, như bóng câu qua cửa sổ. Xin ban cho chúng con sự khôn ngoan để biết sống luôn chuẩn bị cho cuộc sống mai sau là Nước Trời … Nơi mà chúng con khao khát được đến. Xá gì cuộc sống này khi mà tấm thân mang bệnh đang chờ cái chết nó đến, nếu không có sự chuẩn bị thì chúng con tin rằng ở thời điểm mà thần chết đến gọi thì chắc phải là khủng khiếp và kinh hoàng lắm!?. Xin cho chúng con tin rằng linh hồn của chúng con sẽ được sống mãi hạnh phúc với Chúa ở một thế giới mới … Nơi mà tâm trí chúng con không còn bận nghĩ tới cơm, áo, gạo tiền. Nơi không còn thù ghét, kỳ thị, giàu nghèo, chết chóc, chiến tranh và thiên tai nữa. Nơi không còn cuộc sống sa đọa, trác táng, hút sách đã giết chết thân xác của biết bao nhiêu người vì sự lầm lạc đã dẫn họ đến sự nghiện ngập của sắc dục, của cần sa ma túy và hậu quả là họ đã làm nhiều chuyện bất lương, bất nhẫn.

***

Lạy Chúa, xin cho chúng con có được đức tin mãnh liệt như ông Gióp đây — trước biết kính sợ Thiên Chúa, thờ phượng Người và phó thác tuyệt đối cuộc đời của ông cho Chúa vì Chúa tác thành thì Chúa cất đi là chuyện bình thường nhưng đối với ông Gióp thì ông chỉ biết có Thiên Chúa duy nhất mà thôi. Ông yêu Chúa hết linh hồn, hết trí khôn và hết lòng chỉ cốt để Chúa thương xót ông và tha tội cho ông. Thiết nghĩ đức tin của ông đã làm đẹp lòng Thiên Chúa.

***

Lạy Chúa, xin cho chúng con biết thời giờ ở trần gian này thì ngắn lắm so với ở Luyện Ngục. Xin hướng dẫn cho chúng con biết làm những việc phải làm. Biết buông bỏ những gì không thuộc về mình. Biết cho nơi cần cho. Biết cầu nguyện liên lỉ cho người sống cũng như người đã qua đời. Xin Chúa ban cho gia đình con cái chúng con, chúng biết quay trở về cùng Chúa và đừng bám chặt vào của cải ở đời này thì chẳng khác nào chúng xây nhà trên cát. Chỉ cần một cơn sóng lớn ập vào thì có chắc chúng còn sống được nữa hay không? Nói chi đến mang theo được của cải. Nhất là thời nay dịch Covid (mới) vẫn còn. Thiên tai xẩy ra ở khắp nơi trên địa cầu. Chiến tranh bùng nổ nó có thể dẫn đến cái chết tập thể vì bom nguyên tử, v.v…

***

Lạy Chúa, chúng con rất cần Chúa ban cho sự khôn ngoan để nhận biết đâu là sai, đâu là phải. Đâu là công bằng và đâu là dối trá. Đâu là cho đi và đâu là vơ vét vào. Đâu là sự dữ và đâu là sự lành thánh. Vì có cả và thế gian mà mất linh hồn thì có ích gì, phải không thưa Chúa?. Xin cho chúng con ngày một nên giống Chúa và theo khả năng riêng Chúa ban thì chắc chắn chúng con sẽ có thể làm nhiều việc để được Chúa thưởng ban cho cuộc sống viên mãn ở đời sau, mãi mãi bên Chúa rất vô cùng. Amen.

Y tá con Chúa,
Tuyết Mai
5 tháng 2, 2024

02/04/202402/04/2024

PHIM CUỘC ĐỜI CHÚA GIESU VÀ NHỮNG PHÉP LẠ

PHIM CUỘC ĐỜI CHÚA GIESU VÀ NHỮNG PHÉP LẠ

Cuốn 1 dài 37 phút

Cuốn 2 dài trên hai giờ

From: thanhlamle.le& NguyenNThu

02/04/202402/04/2024

HÃY CỨ SỐNG CHÂN THÀNH…

Gieo Mầm Ơn Gọi

Hãy cứ sống chân thành và lương thiện

Đừng lọc lừa hay phù phiếm xa hoa

Hãy cứ thử nhìn xung quanh chúng ta

Còn có lắm người không nhà để ở.

Hãy cứ sống với tâm hồn rạng rỡ

Và nụ cười luôn hé nở trên môi

Bạn sẽ thấy cuộc đời thật thắm tươi

Dù ngoài trời đang ngập tràn bão tố.

Ai chẳng có những nỗi niềm đau khổ

Hoặc những đêm trăn trở chuyện áo cơm

Nhưng hãy sống để cuộc đời đẹp hơn

Đừng oán trách, đừng giận hờn số phận.

Đừng gieo thêm thâm thù và oán hận

Mở cửa lòng đón nhận những yêu thương

Rồi mai đây khi đến cuối con đường

Ta sẽ thấy chẳng vương mang gì nữa.

Hãy cứ sống với trái tim rực lửa

Đầy yêu thương chan chứa của cuộc đời

Bạn sẽ thấy đời nhẹ nhàng êm trôi

Và hạnh phúc sẽ ngọt ngào tìm tới.

Cứ yêu thương sẽ thấy lòng diệu vợi

Để cuộc đời luôn luôn được nở hoa

Người với người sẽ đầm ấm chan hoà

Dù năm tháng có phai nhoà đi nữa.

02/04/202402/04/2024

Sống cho mình là hạnh phúc, sống “hơn người” sẽ sầu muộn

Gieo Mầm Ơn Gọi

Có thể sau này bạn rất giàu, nhưng chắc chắn sẽ có người giàu hơn bạn. Có thể sau này bạn rất tài giỏi, nhưng chắc chắn sẽ có người tài giỏi hơn bạn.

Bất cứ điều gì bạn có, một ai đó sẽ vượt qua. Nhưng nếu bạn trung thực, thiện lương chẳng bao giờ có ai trung thực hơn, thiện lương hơn, bởi vì bản chất những điều an lành ấy vốn là vậy.

Người ta bảo nhau, phải sống cho “hơn người”. Có những thứ “hơn người” để cho một người dưng chẳng liên quan gì tới mình cũng cảm thấy khó chịu, có thứ “hơn người” để một kẻ ta xem là đối thủ phải nể phục.

Sống là chọn lựa. Chọn lựa cho mình một cuộc đời không thẹn với lòng là vui rồi. Vì những hơn thua, những điều ta cho là quan trọng hôm nay, mai sau chỉ là sương khói mà thôi.

02/04/202402/04/2024

Trung Quốc loan ‘tin vịt’ Texas tách khỏi Liên Bang Hoa Kỳ

Ba’o Nguoi-Viet

February 3, 2024

EAGLE PASS, Texas (NV) – Trước bối cảnh căng thẳng về vấn đề biên giới leo thang giữa Texas và Tòa Bạch Ốc liên quan tới di dân bất hợp pháp, thông tin sai lạc lan truyền từ Trung Quốc cho rằng tiểu bang Tinh Tú Đơn Độc (danh xưng của Texas) chính thức tuyên chiến để ly khai khỏi Mỹ, Đài BBC ghi nhận.

Các cơ quan truyền thông phổ biến từ Trung Quốc cho rằng các diễn tiến đang xảy ra tại Texas dẫn tới sự chia rẽ sâu sắc tại Hoa Kỳ và ngày càng lan rộng tới mức tình trạng bất ổn dần dần trở nên rõ rệt hơn.

Có hơn 6.3 triệu di dân vượt biên trái phép vào Hoa Kỳ tính từ đầu 2021 – con số cao kỷ lục này làm gia tăng căng thẳng giữa Tổng Thống Joe Biden và Thống Đốc tiểu bang Texas Greg Abbott.

Người tham dự phong trào “Giành Lại Biên Thùy Của Chúng Ta” cưỡi ngựa trong một nông trại ở Quemado, Texas hôm 2 Tháng Hai, 2024 (Hình: SERGIO FLORES/AFP/Getty Images)

Là một phần trong Chiến Dịch Tinh Tú Đơn Độc, ông Abbott tìm cách ngăn chặn hoặc cản trở di dân đi vào tiểu bang Texas, gồm có cả việc xây cất khoảng 30 dặm (48 kilometer) hàng rào dây thép gai dọc thành phố Eagle Pass.

Tối Cao Pháp Viện Hoa Kỳ hồi tháng trước đưa ra phán quyết chống lại ông Abbott, nhưng Đảng Cộng Hòa tuyên bố sẽ làm thêm dây thép gai để trấn áp cái mà Thống Đốc Abbott gọi là “cuộc xâm lược.”

Các bài viết thịnh hành trên mạng xã hội Trung Quốc cáo buộc ông Abbott đang chuẩn bị phát động cuộc chiến với chính quyền liên bang Hoa Kỳ.

Các bài viết có hashtag #TexasDeclaresAStateOfWar được xem và lan truyền hàng ngàn lần trên mạng xã hội phổ biến Sina Weibo. Một số bài viết bắt nguồn từ một người dùng có hàng triệu người theo dõi.

Phóng viên Wenhao thuộc Đài Tiếng Nói Hoa Kỳ VOA, đặc trách thông tin sai lạc trực tuyến từ Trung Quốc, đăng trên X (từng là Twitter) rằng “tin tức rùm beng nhất liên quan tới Hoa Kỳ trên mạng xã hội Trung Quốc trong vài ngày qua với việc thống đốc Texas tuyên chiến với chính phủ liên bang, điều này không xảy ra trên thực tế.”

“Người dùng mạng xã hội đang cổ vũ cho cái mà họ gọi là nước Mỹ tự hủy hoại,” bài viết của phóng viên Wenhao nói thêm.

Weibo dường như bắt tay vào hành động để hạn chế những nội dung liên quan tới Texas. Tìm kiếm các bài viết có hashtag #TexasDeclaresAStateOfWar hiện nay sẽ hiển thị tuyên bố từ chối trách nhiệm có nội dung: “Theo luật định, quy định và chính sách liên quan, nội dung về chủ đề này không xem được.”

Tuy nhiên, vẫn còn nhiều bài viết được tìm thấy trên nền tảng phổ biến với hơn 600 triệu người dùng hàng tháng.

Người dùng đang truyền tay nhau những tấm hình chụp Sở Quân Sự Texas treo hình một lá cờ phía trên tổng hành dinh với dòng chữ “Come and Take It,” hành động này dẫn tới suy diễn trong nước Mỹ rằng Texas đang khơi mào cho sự ly khai.

Các đoạn phim cũ từ Đài Fox News cũng đang lan truyền hình ảnh các toán binh lính mặc đồ rằn ri để “phòng vệ biên cương.” Ngoài ra còn có nhiều đoạn băng liên quan tới Chile về xe tăng quân sự đang bị dán mác sai lạc cho Texas.

Một số người cho rằng Texas có thể gặp tình huống tương tự như Ukraine – quốc gia đang chiến đấu chống Nga xâm lược – hai khu vực này có diện tích đất liền giống nhau.

Thông điệp truyền thông làm cho ý tưởng về cuộc nội chiến trở nên khả dĩ hơn, vì truyền thông quốc doanh Trung Quốc thường xuyên cho rằng sự chia rẽ chính trị tại Hoa Kỳ đang bị phân cực tới nỗi Mỹ đang đứng trước bờ vực xung đột nội bộ.

Hai chữ “nội chiến” được dùng nhiều lần trong các mặt báo Trung Quốc từ khi cuộc bạo loạn tại Điện Capitol nổ ra hồi Tháng Giêng 2021.

Các phương tiện truyền thông ngoại quốc phần lớn bị chặn ở Trung Quốc, nội dung từ các phương tiện truyền thông ngoại quốc thường được chắt lọc nghiêm ngặt để chỉ lấy những tin tức gợi ý về sự chia rẽ nội bộ Hoa Kỳ.

Thí dụ, người dùng mạng xã hội Trung Quốc hôm Thứ Sáu, 2 Tháng Hai, có thể đọc được các tin tức ghi nhận rằng thống đốc Đảng Cộng Hòa tiểu bang Florida, Ron DeSantis đang điều động số lượng quân nhân lên tới 1,000 người thuộc Lực Lượng Vệ Binh Quốc Gia tới Texas.

Trung Quốc thường hay tuyên truyền những nguồn tin tương tự như một phản ứng trước việc các chính phủ Tây Phương đưa ra những bình luận chỉ trích về cách thức Trung Quốc ứng xử trước các vấn đề tại Tân Cương, Hồng Kông hoặc Đài Loan. Đó như thay lời muốn nói: tập trung lo cho sân sau của các người đi, thay vì răn bảo cách chúng tôi điều hành nhà nước của mình. (TTHN)

02/04/202402/04/2024

Con người và con vật

Con người và con vật đều có tình cảm giống nhau như. (Hình minh hoạ: LUIS TATO/AFP via Getty Images)

So sánh giữa con người và con vật là một điều rất tế nhị.
Theo tôi thì ta nên so sánh từng mặt:

Về mặt sinh học

-Con người và con vật giá trị ngang nhau vì đều là tuyệt phẩm của tạo hóa. Người ta có thể chế tạo ra một chiếc điện thoại thông minh hay một tàu phi trường, nhưng không thể chế tạo được một con chim sẻ. Chỉ có tạo hóa mới làm được điều đó.
-Con người có điều kỳ diệu về trí tuệ nhưng con vật có những kỳ diệu về bản năng, nhất là bản năng giao tiếp với thiên nhiên.

Về mặt bản năng

-Con người và con vật đều có bản năng sinh tồn như: săn mồi, giành ăn, truyền giống, sinh đẻ, nuôi con…
-Nhưng con vật chỉ sử dụng bản năng ấy để sống sót, còn con người vì có trí tuệ vượt trội, nên đã dùng trí tuệ để “nâng cấp” bản năng sinh tồn lên gấp triệu lần thành cướp đất của dân nghèo, cướp ngân hàng, và cao hơn nữa là xung đột vũ trang, xâm lược, gây chiến tranh quy mô lớn trên toàn thế giới.
-Nhu cầu sinh tồn của con vật chỉ là no bụng, nên khi săn mồi xong là nó nghỉ, khi nào đói thì săn tiếp. Còn con người thì ngay cả khi đã chiếm đoạt thừa mứa cho nhu cầu sinh tồn, ngay cả khi có “tiền rừng bạc biển”… nó vẫn cứ tiếp tục chiếm hữu “của ăn của để” gấp triệu lần nhu cầu của nó.
Đó chính là tham nhũng.
Nói nôm na, tham nhũng là: ăn cắp, ăn trộm và ăn cướp. Vì vậy, tham nhũng là một trong những thuộc tính hèn hạ nhất của con người. Vì tham nhũng mà con người đẻ ra nhiều mưu ma chước quỷ để làm hại đồng loại, thậm chí tiêu diệt đồng loại.
-Con vật chỉ dùng bản năng truyền giống để đánh nhau, hòng giành quyền được giao phối, còn con người thì phát triển nó thành “tình yêu” tạo ra những bi kịch lớn. Thí dụ như Roméo và Juliette, như “Con Ngựa Gỗ Thành Troie,” như cuộc chiến tranh núi xương sông máu giữa Ngô Tam Quế và Lý Tự Thành để giành người đẹp Trần Viên Viên… đưa quân nhà Thanh về cai trị Trung Quốc suốt 250 năm (kể từ triều đại Khang Hy 1662 đến Phổ Nghi 1912).

Về mặt trí tuệ

-Con người hơn hẳn con vật về trí tuệ nên nó đã lập nên những kỳ tích vĩ đại, nó cải tạo thế giới, nó làm cho nhân loại phát triển không ngừng. Con vật không làm được chuyện đó nên tiến hóa rất chậm.
-Nhưng cũng chính vì có trí tuệ siêu việt, nên con người cũng đẻ ra những tội ác khủng khiếp như đã kể ở trên.

Về mặt tình cảm

-Con người và con vật đều có tình cảm giống nhau như: tình mẫu tử, tình bạn, tình vợ chồng, tình anh em, tình đồng loại…
-Con vật cũng biết yêu ghét, giận hờn, tủi thân vì bị hắc hủi, bị xúc phạm…
-Con vật cũng biết đau khổ vì bị cướp con, giết con…
-Con vật cũng biết sợ chết, biết linh cảm rằng mình sắp bị giết thịt. Tôi từng thấy một con heo bị trói chờ thọc huyết đã kêu khóc, chảy nước mắt khi nhìn đồng loại đang bị xẻ thịt ngay bên cạnh.
-Tuy nhiên, vì tâm hồn con người tinh tế hơn con vật nên cách biểu lộ đa dạng và xúc động hơn.

TÓM LẠI: Về cơ bản con người và con vật giống nhau, nhưng vì con người có TRÍ TUỆ XEN VÀO CHI PHỐI MỌI HOẠT ĐỘNG CỦA BẢN NĂNG nên các biểu hiện của nó cao cả hơn nhưng cũng thấp hèn hơn, nhân ái hơn nhưng cũng tàn bạo hơn, sáng tạo hơn nhưng cũng phá hoại hơn con vật.

Con người vừa rất vĩ đại, vừa rất nhảm nhí.

Con người thật đáng tự hào nhưng cũng đáng nguyền rủa biết bao!

Đào Hiều

From: giang pham & KimBang Nguyen

02/04/202402/04/2024

Tham nhũng từ thượng tầng, lò nào cũng vỡ

Ba’o Nguoi-Viet

February 2, 2024

Thanh Hà

Ngày 31 Tháng Giêng vừa qua, Ban Chấp Hành Trung Ương Đảng CSVN đồng ý để ông Trần Tuấn Anh thôi giữ các chức vụ ủy viên Bộ Chính Trị, ủy viên Ban Chấp Hành Trung Ương khóa 13, theo nguyện vọng để nghỉ hưu sớm trước 60 tuổi của ông.

Ông Trần Đức Quận, ủy viên Trung Ương Đảng, bí thư tỉnh Lâm Đồng. (Hình: VNExpress)

Việc ông Trần Tuấn Anh bị kỷ luật mất tất cả các chức vụ cho thấy, chỉ hơn nửa nhiệm kỳ của đại hội đảng khóa 13, đã có đến ba ủy viên Bộ Chính Trị mất chức. Đó là các ông Nguyễn Xuân Phúc (chủ tịch nước), Phạm Bình Minh (phó thủ tướng thường trực), và Trần Tuấn Anh. Và số ủy viên Bộ Chính Trị khóa 13 hiện nay chỉ còn lại 15 người.

Nếu tính gộp số ủy viên trung ương bị kỷ luật trong đó tính cả số ủy viên Bộ Chính Trị như vừa kể thì tổng số thành viên Ban Chấp Hành Trung Ương qua hơn nửa nhiệm kỳ đại hội 13 đã bị kỷ luật là 16 người. Đó là Trần Văn Nam, bí thư Bình Dương; Nguyễn Thành Phong, phó Ban Kinh Tế Trung Ương; Bùi Nhật Quang, bí thư kiêm chủ tịch Viện Hàn Lâm Khoa Học Xã Hội; Huỳnh Tấn Việt, bí thư Đảng Ủy Khối Các Cơ Quan Trung Ương; Phạm Xuân Thăng, bí thư Hải Dương; Vũ Đức Đam, phó thủ tướng; Chu Ngọc Anh, chủ tịch Hà Nội; Nguyễn Thanh Long, bộ trưởng Bộ Y Tế; Nguyễn Phú Cường, chủ nhiệm Ủy Ban Tài Chính & Ngân Sách Quốc Hội; Điểu K’Re, phó bí thư thường trực Đắk Nông; Lê Đức Thọ, bí thư Bến Tre; Trần Đức Quận, bí thư Lâm Đồng; và Phan Việt Cường, bí thư Quảng Nam.

Đó là các nhân sự do tự tay Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng chọn lựa chi tiết, tỉ mỉ theo quy trình khoa học năm bước, bảy bước trên tinh thần, “…kiên quyết không đưa các nhân sự có tham vọng quyền lực, có biểu hiện tham nhũng, tiêu cực tham gia Ban Chấp Hành Trung Ương.”

Danh sách 16 người bị kỷ luật từ đầu Đại Hội 13 đến nay cho thấy tất cả đều mắc sai phạm từ các nhiệm kỳ đại hội đảng các khóa trước chuyển sang.

Theo báo Dân Trí ngày 30 Tháng Giêng, Bộ Tư Pháp Việt Nam cho biết đã thu hồi được số tài sản tham nhũng cao nhất từ trước tới nay, với hơn 89,000 tỷ đồng, trong đó có trên 20,000 tỷ đồng bị thu hồi từ tài sản bị chiếm đoạt, thất thoát trong các vụ án tham nhũng, kinh tế – tăng gần 4,500 tỷ so với năm 2022.

Điều đó cho thấy, chất lượng nhân sự cũng như kết quả công cuộc “đốt lò” do Trưởng Tiểu Ban Nhân Sự Nguyễn Phú Trọng là tổng chỉ huy rất, rất có vấn đề.

Đặc biệt, trong thời gian gần đây, có một hiện tượng hết sức bất thường trong việc khởi tố các vụ án tham nhũng ở các địa phương. Đó là “các cặp bài trùng” bí thư Tỉnh Ủy và chủ tịch tỉnh đều bị bắt giam, chỉ khác nhau về thời điểm, nhưng với các tội danh giống “y chang.”

Đó là Bí Thư Trần Văn Nam và Chủ Tịch Trần Thanh Liêm của Bình Dương, Bí Thư Trần Đình Thành và Chủ Tịch Đinh Quốc Thái của Đồng Nai, Bí Thư Trịnh Văn Chiến và Chủ Tịch Nguyễn Đình Xứng của Thanh Hóa, và mới nhất là Bí Thư Trần Đức Quận và Chủ Tịch Trần Văn Hiệp của Lâm Đồng, Bí Thư Nguyễn Nhân Chiến và Chủ Tịch Nguyễn Tử Quỳnh của Bắc Ninh… và có lẽ danh sách sẽ còn dài.

Điều đó nói lên tình trạng hầu hết ban lãnh đạo các tỉnh hiện nay đã hình thành sự liên minh, cấu kết trong vấn đề tham nhũng mang tính tổ chức diễn ra hết sức phổ biến. Đó là sự toa rập có hệ thống, giữa các lãnh đạo trong Ban Thường Vụ Tỉnh Ủy, cụ thể là sự thống nhất giữa bí thư tỉnh ủy và chủ tịch tỉnh, với sự tiếp tay của hệ thống lãnh đạo các sở, ban, ngành cấp dưới trong tỉnh, với một mục tiêu chung là đục khoét ngân sách nhà nước dưới các chiêu bài tham nhũng khác nhau.

Tình trạng vừa kể khiến cho người ta nhớ tới một phát biểu để đời của cựu Chủ Tịch Nước Trương Tấn Sang (2011-2016) phát biểu rằng: “Trước kia chỉ có một con sâu làm rầu nồi canh. Nay thì nhiều con sâu lắm! Nghe mà thấy xấu hổ. Không nhẽ cứ để mãi như vậy, mai kia người ta nói là cả một bầy sâu, tất cả là sâu hết. Thế đâu có được! Một con sâu đã nguy hiểm rồi. Một bầy sâu là chết cái đất nước này!”

Phát biểu của ông Tư Sang trước đây phản ánh rất đúng với những gì đang xảy ra hiện nay, sau hơn 10 năm đảng CSVN nằm dưới sự lãnh đạo của Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng. Thậm chí vấn nạn tham nhũng hiện nay còn lớn hơn nhiều ở mức quy mô và tính liên kết có tổ chức. Đây là một vấn đề hết sức đáng báo động.

Nhà báo Lê Thiếu Nhơn của báo Nông Nghiệp Việt Nam, trong bài viết “Liên minh tham nhũng: Bí thư-Chủ tịch” mới đây đưa ra những nhận xét và những cảnh báo rất đáng lo ngại. Ông đề cập vụ bắt giữ liên tiếp hai quan chức đương nhiệm của tỉnh Lâm Đồng và khởi tố cùng một tội danh. Hai người này có liên quan đến sai phạm trong dự án khu đô thị nghỉ dưỡng Nam Đà Lạt của công ty Sài Gòn-Đại Ninh, do đại gia Nguyễn Cao Trí làm tổng giám đốc.

Theo tác giả Lê Thiếu Nhơn đánh giá: “Nghĩa là người đứng đầu tổ chức đảng và người đứng đầu chính quyền địa phương đã cùng phạm tội, và điều đó báo động về thực trạng đồng liêu tham nhũng. Trường hợp cả bí thư tỉnh ủy và chủ tịch tỉnh sánh bước ra tòa trong một vụ án, dường như không còn mang tính cá biệt.”

Tương tự, liên quan đến những sai phạm của giới chức lãnh đạo tỉnh Lâm Đồng vừa qua, trong bài viết “Củi tươi Lâm Đồng,” tác giả Phong Lan của trang web Việt Nam Thời Báo xác nhận một cách chua xót: “…các ông Trần Văn Hiệp, chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng, Trần Đức Quận, bí thư tỉnh ủy, lúc đó đang nằm trong Ban Thường Vụ Tỉnh Ủy. Chưa đầy một năm sau mới lộ ra rằng họ ngoài là đồng chí thì đồng thời họ cũng là đồng bọn.”

Hơn thế nữa, tác giả Phong Lan đưa ra nhận xét rất đáng lo ngại: “Đà Lạt-Lâm Đồng vốn là nơi trưởng thành của bà Trương Thị Mai (thường trực Ban Bí Thư kiêm trưởng Ban Tổ Chức Trung Ương) nên ít nhiều cũng có nhiều gắn bó với lớp quan chức đã cùng bà Mai đi lên từ Tỉnh Đoàn Lâm Đồng. Nếu củi Lâm Đồng tiếp tục bị đốt nhiều hơn nữa, có thể đoán được rằng, trong hai năm tới, lớp đàn em của bà Mai sẽ bị quét sạch. Cuộc chiến ác liệt giữa quân xanh quân đỏ đi tới hồi khốc liệt.”

Trong bài bình luận “Điều gì sẽ đến sau những xáo trộn trong hàng ngũ lãnh đạo đảng” của Tiến Sĩ Zachary Abuza, thuộc National War College, Washington DC, khi bàn về nhân sự kế nhiệm ghế tổng bí thư, ông nhắc đến tên của bà Trương Thị Mai và nhận xét rằng “…Phạm Minh Chính, Tô Lâm, và Trương Thị Mai khó có khả năng là các ứng viên tiếp theo.”

Theo giới thạo tin cho biết, lâu nay, bà Mai được cho là “bà trùm” – là tổng chỉ huy bộ máy chính trị của tỉnh Lâm Đồng. Mới đây, Facebooker Hoàng Dũng viết trên trang Facebook cá nhân: “Liệu Bí Thư Lâm Đồng Trần Đức Quận có khai với anh Tô Lâm chuyện xây nhà, mua nhà cho Thường Trực Ban Bí Thư Trương Thị Mai không?”

Như vậy sau hơn tám năm, cái lò của ông Nguyễn Phú Trọng hầu như lập ra để tự đốt những sai lầm của mình, bây giờ lại đẻ ra tình trạng hình thành liên minh tham nhũng với sự cấu kết của bí thư và chủ tịch tỉnh, và sự tiếp tay của hệ thống lãnh đạo cấp dưới.

Đây là một vấn đề cực kỳ nguy hiểm, nếu để kéo dài nó sẽ phá nát chế độ trong một ngày không xa. [đ.d.]

02/04/202402/04/2024

Luật pháp ở Việt Nam-Kim Văn Chính

Ba’o Tieng Dan

Kim Văn Chính

2-2-2024

Bà Ngô Bá Thành, luật sư học ở Pháp về nước, người hoạt động nội gián trước 1975 ở Sài Gòn, sau làm đến đại biểu Quốc hội vài khóa, chủ tịch Ủy ban Pháp luật của Quốc hội, đã nói một câu rất nổi tiếng: “Chúng ta có một rừng luật, nhưng chỉ có một luật duy nhất hoạt động – đó là Luật rừng”.

Câu nói của bà Ngô Bá Thành đạt mức độ khái quát và nổi tiếng không kém câu nói của cựu Tổng thống Việt Nam Cộng hòa năm 1975 Nguyễn Văn Thiệu khi tổng kết hai năm thi hành Hội nghị Paris: “Không được tin những gì cộng sản nói, hãy xem những gì cộng sản làm”.

Vậy luật rừng là gì?

Người Việt hầu như ai cũng hiểu từ luật rừng vì nó rất phổ quát mọi lúc, mọi nơi. “Đó chính là những quy tắc hành xử không tuân theo quy định hoặc trái quy định của pháp luật chính thống. Hiểu theo nghĩa bóng thì đây là những quy tắc hành xử kiểu ‘rừng rú’ giữa các loài vật với nhau, theo kiểu kẻ mạnh có quyền bắt nạt, tiêu diệt kẻ yếu làm mồi ăn cho mình, kẻ yếu phải trốn tránh, vị nể và lừa gạt (ngụy trang, ẩn giấu mình, dối trá) kẻ mạnh để sinh tồn”.

Trong khi ở Việt Nam ai cũng hiểu luật rừng là gì, thì bên Phương Tây rất ít người hiểu. Luật rừng (The law of the jungle) ở Phương Tây không được coi là một từ thuật ngữ, mà chỉ coi nó là một thành ngữ để ám chỉ “một tình huống, trong đó không có luật lệ hay quy tắc nào chi phối cách mọi người cư xử và mọi người sử dụng vũ lực để đạt được điều họ muốn. Mọi người chạy theo lợi ích cá nhân và dùng mọi sức mạnh quyền uy có được để đạt tới nó”.

Luật rừng nghĩa là không có luật theo nghĩa chính danh, tử tế và minh bạch.

Luật rừng nghĩa là mọi chuyện đều được xử lý bằng uy quyền, thế lực, địa vị xã hội, tiền bạc (Nhất thân, nhì quen, tam quyền, tứ chế).

Luật rừng thống trị trong “xã hội đen” – tức các tổ chức mafia, tội phạm có tổ chức.

Rất tiếc là luật rừng lại phổ biến trong xã hội ta, mặc dù nó là thứ luật hắc ám, không chính danh, phải dựa vào luật chính danh để tồn tại…

Vấn đề này nó có căn nguyên lịch sử của nó.

Chính quyền cộng sản đầu tiên trên thế giới là chính quyền Liên Xô (Xoviet) ban đầu thành lập với các định chế mới của chính quyền mới, theo công thức Lenin “tất cả mọi quyền lực thuộc về các soviet”.

Các Soviet được thành lập khắp các cấp hành chính. Mọi cấu trúc kiến trúc thượng tầng của các nước tư bản chủ nghĩa đều bị bãi bỏ bởi nó rất xấu xa, thiết lập các định chế mới. Trên chính quyền trung ương có các soviet dân ủy (chức năng giống bộ). Khung pháp lý có Hiến pháp, điều hành mọi chuyện theo nghị quyết, chỉ thị của Đảng và các Soviet…

Sau cấu trúc mới của chính quyền Soviet tỏ ra mâu thuẫn nhau, bế tắc và kìm hãm, đến 1946 Stalin đã cải tổ hệ thống kiến trúc thượng tầng Liên Xô. Theo đó, học theo rất nhiều các định chế của các nước tư bản chủ nghĩa Phương Tây: Các luật được ban hành dần dần để cai trị dân chúng; các bộ được hình thành như cơ cấu các bộ ngày nay; các Soviet địa phương được cái cách chỉ giữ lại Soviet tối cao và chức năng y như Quốc hội các nước TBCN… Nhưng trùm lên tất cả vẫn là Đảng và Đảng có quyền bất thành văn, lãnh đạo toàn xã hội. Đảng lại lạm dụng luật để nắm ngành an ninh (KGB) để thống trị xã hội, tạo ra quyền lực lớn cho ngành an ninh…

Cơ chế của luật rừng hình thành…

Việt Nam mình (thể chế hiện nay) học nguyên xi mô hình Soviet, mang về áp dụng ở Việt Nam.

Mô hình luật rừng bị lên án và tỏ ra bế tắc vào cuối thập niên 1980.

Các nước XHCN rung chuyển! Sự đau đớn và trả giá của cơn đau chuyển dạ từ mô hình phi nhân bản luật rừng, sang mô hình mới “pháp quyền”, không bút nào tả xiết.

Nhóm nước Đông Âu sau một hồi vật vã, họ đã cơ bản loại bỏ được luật rừng để sinh đẻ ra một xã hội chuẩn văn minh.

Nhóm Nga và các nước vẫn theo Nga sau một hồi vật vã suýt chết, lại sinh ra một quái thai mới, còn kinh tởm hơn mô hình xưa: Mô tình quái vật Putin độc tài và rừng rú hơn xưa…

Nhóm thứ ba gồm Việt Nam, Trung Quốc lửng lơ con cá vàng học theo phương Tây, cải cách thể chế, tưởng sinh ra đứa con khỏe mạnh gọi là Chế độ pháp quyền XHCN trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, nhưng ai dè nó cũng chỉ là một loại quái thai của CNTB thân hữu với lợi ích nhóm kinh tế, nhóm chính trị. Trong xã hội như vậy, không thể loại bỏ luật rừng.

Cổng phụ của Đại học Luật Huế rấtt có ý nghĩa (xem ảnh).

Tôi tin rằng KTS là người có ý tưởng hay khi thiết kế chiếc cổng này. Không nên phá bỏ nó (người ta đang tính toán xây lại).

Nguồn ảnh: Báo Dân Trí

02/03/202402/04/2024

Thánh Blase (Biagio)-Cha Vương

Thánh Blase (Biagio)

Mến chào bình an đến bạn và gia đình nhé. Hôm nay Giáo hội mừng kính Thánh Blase (Biagio), mời Bạn suy niệm về đời sống nhân đức của Ngài.

Cha Vương

Thứ 7: 03/02/2024

Chúng ta biết nhiều về sự sùng kính của Kitô Hữu đối với Thánh Blase hơn là tiểu sử của ngài. Trong Giáo Hội Ðông Phương, ngày lễ kính ngài được coi là một ngày lễ lớn. Công Ðồng Oxford, vào năm 1222 đã cấm làm việc xác trong ngày lễ Thánh Blase (hay còn gọi là Thánh Biagio). Người Ðức và người Ðông u rất kính trọng thánh nhân, và trong nhiều thập niên, người Công Giáo Hoa Kỳ thường chạy đến với thánh nhân để xin chữa bệnh đau cổ họng.

Chúng ta được biết Ðức giám mục Blase chịu tử đạo năm 316 ngay trong giáo phận của ngài ở Sebaste, Armenia. Mãi cho đến 400 năm sau mới có huyền thoại viết về ngài. Theo đó, Thánh Blase là một giám mục tốt lành, làm việc vất vả để khuyến khích giáo dân sống lành mạnh về tinh thần cũng như thể xác.

Mặc dầu chỉ dụ Toleration, năm 311, đã cho phép tự do tôn giáo ở Ðế Quốc Rôma hơn năm năm, nhưng ở Armenia, việc bách hại vẫn còn dữ dội. Hiển nhiên là Thánh Blase buộc phải rời bỏ giáo phận và sống trong rừng núi. Ở đó ngài sống trong cô độc và cầu nguyện, làm bạn với thú rừng.

Một ngày kia, có nhóm thợ săn đi tìm thú dữ để dùng trong đấu trường và tình cờ họ đã thấy hang động của Thánh Blase. Từ kinh ngạc cho đến sợ hãi, họ thấy vị giám mục đi lại giữa đám thú dữ một cách điềm tĩnh để chữa bệnh cho chúng. Nhận ra ngài là giám mục, họ bắt ngài về để xét xử. Trên đường đi, ngài ra lệnh cho một con sói phải thả con heo nó đang cắn giữ vì đó là của người đàn bà nghèo. Khi Thánh Blase bị giam trong tù và bị bỏ đói, người đàn bà này đã đền ơn ngài bằng cách lẻn vào tù cung cấp thức ăn cho thánh nhân.

Ngoài ra, truyền thuyết còn kể rằng, một bà mẹ có đứa con trai bị hóc xương đã chạy đến ngài xin cứu giúp. Và sau lời truyền của Thánh Blase, đứa bé đã khạc được chiếc xương ra khỏi cổ.

Agricolaus, Thủ Hiến xứ Cappadocia, tìm mọi cách để dụ dỗ Thánh Blase bỏ đạo mà thờ tà thần. Lần đầu tiên từ chối, ngài bị đánh đập. Lần kế tiếp, ngài bị treo trên cây và bị tra tấn bằng chiếc lược sắt cào vào thân thể. Sau cùng ngài bị chém đầu năm 316. Người được tôn kính như quan thầy các thợ chải len, những người bị đau cuống họng.

(Nguồn: Người Tín Hữu online)

Sau đây là Kinh cầu Thánh Blase được dùng để khẩn cầu cho những ai mang bệnh của cổ họng: “Qua lời cầu bầu của Thánh Blase, là giám mục và là vị tử đạo, xin Thiên Chúa chữa con khỏi bệnh tật của cổ họng và khỏi mọi sự dữ. Nhân danh Cha, và Con, và Thánh Thần” (Kinh cầu Thánh Blase). Xin Thánh Blase, cầu cho chúng con.

From: Đỗ Dzũng

XIN CHÚA CHỮA LÀNH CON || ST: HUỲNH MINH KỲ || Trình bày: Triệu Ngọc Yến