Trầm Thiên Thu

Thánh François de Sales cảnh báo: “Người thích ăn chay nghĩ mình là người rất đạo đức khi ăn chay, mặc dù tâm hồn họ đầy những giận ghét.  Họ quan tâm đến vấn đề điều độ, không dám đụng lưỡi đến rượu bia, thậm chí cả nước lã, nhưng lại không ngần ngại uống cạn máu người khác bằng việc gièm pha hoặc vu khống.”  Thật đáng giật mình!

Trai Tịnh là từ Hán Việt.  Chữ “trai” đồng nghĩa chữ “chay,” khác ở chỗ là người ta chỉ nói “ăn chay” chứ không nói “ăn trai.”  Chay Tịnh đồng nghĩa với Trai Tịnh, nhưng từ Chay Tịnh được liên kết bởi một chữ Nôm và một chữ Hán, còn từ Trai Tịnh thì cả hai chữ đều là chữ Hán.

Sách Phụng Vụ Các Giờ Kinh dùng chữ “trai tịnh” [CGKPV xuất bản năm 1995, tr. 377], còn Điển Ngữ Thần Học Thánh Kinh dùng chữ “chay tịnh.” [Giáo Hoàng Học Viện Piô X Đà Lạt xuất bản năm 1973, quyển 1, trang 210]  Cả hai cách dùng đều được chấp nhận.

Là Kitô hữu, ai cũng biết rằng Mùa Chay khởi đầu từ Thứ Tư Lễ Tro.  Và Mùa Chay là Mùa Sám Hối, Mùa Hồng Ân, Mùa Cứu Độ.  Tuy nhiên, BIẾT là một chuyện, còn SỐNG là một chuyện khác.

Một chút tro được bỏ lên đầu (hoặc vẽ dấu + lên trán), gọi là xức tro, là cách thể hiện lòng ăn năn sám hối, vì ai cũng chỉ là tội nhân bất xứng trước Tôn Nhan Thiên Chúa: “Chẳng có ai nhân lành, trừ một mình Thiên Chúa.” (Mc 10:18; Lc 18:19).  Tuy nhiên, xức tro trên đầu không quan trọng bằng xức tro trong tâm hồn!

Chúng ta là đầy tớ mà cũng chẳng làm nên trò trống gì, chỉ vô dụng mà thôi (x. Lc 17:10).  Thế nhưng chúng ta PHẢI nên thánh và PHẢI thánh thiện, vì Thiên Chúa là Đấng Thánh (x. Lv 11:44; Lv 20:7).  Động từ “phải” là một mệnh lệnh, không thể không thực hiện, không làm không được.  Do đó, chúng ta phải ăn chay, ăn chay để sám hối, sám hối để được tha thứ, được thứ tha là được trong sạch, trong sạch là công chính, công chính là nên thánh.  Chuỗi liên kết tuyệt vời quá!  Việc ăn chay ví như chiếc hàm thiếc tra vào mõm ngựa để kiềm chế các thói xấu, không cho nó “chứng.”

Nói đến ăn chay, ai cũng biết là nhịn ăn và nhịn uống.  Nhưng đó mới là ăn chay phần xác.  Vấn đề quan trọng hơn là phải ăn chay tinh thần.  Ăn chay có vẻ đơn giản mà lại không hề đơn giản, thậm chí có gì đó nhiêu khê chứ không như chúng ta tưởng.  Cái gì cũng cần có bí quyết, ăn chay cũng vậy, tức là phải biết cách.  Cũng giống như ăn kiêng – một dạng ăn chay, nếu áp dụng không đúng cách sẽ “lợi bất cập hại,” có thể nguy hiểm tới tính mạng.

Ăn chay thế nào mới đúng cách?  Ăn chay thế nào mới đẹp lòng Thiên Chúa?  Chữ “trai tịnh” hay lắm.  Chữ “trai” là ăn chay, chữ “tịnh” là không nói (tịnh khẩu).  Nghĩa là ăn chay cả phần xác lẫn phần hồn.  Để ăn chay đúng cách và làm đẹp lòng Thiên Chúa, ngôn sứ Isaia cho chúng ta biết bí quyết ăn chay qua trình thuật Is 58:1-10.  Trong trình thuật này, “cách ăn chay đẹp lòng Thiên Chúa” được phân ra hai phần SAI và ĐÚNG.

I. CÁCH ĂN CHAY SAI

Sai nghĩa là không đúng.  Chắc chắn Thiên Chúa không thích và loại trừ “cách ăn chay sai.”  Nhưng Ngài ghét cách ăn chay như thế nào?  Sách Isaia cho biết mấy cách này:

1.Ăn chay mà vẫn lo kiếm lợi, vẫn áp bức mọi kẻ làm công cho mình.

2. Ăn chay mà vẫn đôi co cãi vã, nắm tay đánh đấm thật bạo tàn.  Chính ngày các ngươi muốn ăn chay để tiếng các ngươi kêu thấu trời cao thẳm thì các ngươi lại ăn chay không đúng cách.

Ngôn sứ Isaia thẩm vấn: “Phải chăng đó là cách ăn chay mà Ta ưa chuộng trong ngày con người phải thực hành khổ chế?  Cúi rạp đầu như cây sậy cây lau, nằm trên vải thô và tro bụi, phải chăng như thế mà gọi là ăn chay trong ngày các ngươi muốn đẹp lòng Đức Chúa?” (Is 58:9).

Mỗi chúng ta tự trả lời thế nào?  Đừng biện hộ hoặc viện cớ: Vì, bởi, tại,…  Nhịn ăn, nhịn uống đến nỗi mệt mỏi, lả người, thế mà miệng vẫn chửi rủa, thấy ai làm gì không vừa ý mình thì giận hờn, tức tối, rồi xỉa xói, mỉa mai, ngồi lê đôi mách, thêm chút hành và thêm chút tỏi cho câu chuyện “đậm đà gia vị,”…  Ăn chay không khéo sẽ hóa “phi ăn chay,” tốt lành chẳng thấy đâu mà chỉ thấy nguy hại, phúc đức chẳng thấy đâu mà lại thấy tội lỗi gia tăng.  Khủng khiếp quá!

II.CÁCH ĂN CHAY ĐÚNG

Chắc chắn Thiên Chúa ưa thích và chấp nhận “cách ăn chay đúng.”  Nhưng Ngài ưa thích cách ăn chay như thế nào?  Sách Isaia cho biết mấy cách này:

1.Mở xiềng xích bạo tàn, tháo gông cùm trói buộc, trả tự do cho người bị áp bức, đập tan mọi gông cùm.

2. Chia cơm cho người đói, rước vào nhà những người nghèo không nơi trú ngụ, thấy ai mình trần thì cho áo che thân, không ngoảnh mặt làm ngơ trước người anh em cốt nhục.

Nếu chúng ta ăn chay hợp ý Chúa, chúng ta không chỉ được xá tội mà còn được hưởng nhiều thứ khác: “Bấy giờ ánh sáng ngươi sẽ bừng lên như rạng đông, vết thương ngươi sẽ mau lành.  Đức công chính ngươi sẽ mở đường phía trước, vinh quang Đức Chúa bao bọc phía sau ngươi.  Bấy giờ, ngươi kêu lên, Đức Chúa sẽ nhận lời, ngươi cầu cứu, Người liền đáp lại: ‘Có Ta đây!’ Nếu ngươi loại khỏi nơi ngươi ở gông cùm, cử chỉ đe dọa và lời nói hại người, nếu ngươi nhường miếng ăn cho kẻ đói, làm thoả lòng người bị hạ nhục, ánh sáng ngươi sẽ chiếu toả trong bóng tối, và tối tăm của ngươi chẳng khác nào chính ngọ.” (Is 5:8)

Chắc chắn chỉ khi nào chúng ta thực hành như vậy thì Thiên Chúa mới vui lòng và chấp nhận lời cầu xin của chúng ta: “Đức Chúa sẽ không ngừng dẫn dắt ngươi, giữa đồng khô cỏ cháy, Người sẽ cho ngươi được no lòng; xương cốt ngươi, Người sẽ làm cho cứng cáp.  Ngươi sẽ như thửa vườn được tưới đẫm như mạch suối không cạn nước bao giờ.” (Is 58:11).

Lạy Thiên Chúa, xin mau đến cứu giúp con, muôn lạy Chúa, xin mau phù trợ, (Tv 70:1) xin hướng dẫn con biết cách ăn chay hợp với Thánh Ý Ngài, trong Mùa Chay này và suốt đời con.

Trầm Thiên Thu

From: Langthangchieutim

Lm. Minh Anh, Tgp. Huế

“Ngươi không phải thương xót đồng bạn, như chính ta đã thương xót ngươi sao?”.

Mark Twain mỉa mai, “Chúng ta mang một món nợ ân tình đối với Ađam, vị đại ân nhân đầu tiên ‘mang cái chết’ xuống trần gian!”. Một nhà tu đức lại an ủi, “Chúng ta mang một món nợ ân tình khác đối với Giêsu, vị đại ân nhân đầu tiên ‘mang sự sống đời đời’ cho nhân trần. Ngài đã thế chỗ nhân loại thương tích đó, trả cho Thiên Chúa món nợ không bao giờ trả nổi!”.

Kính thưa Anh Chị em,

Lời Chúa hôm nay đưa chúng ta về một Đại Thực Thể toàn thánh, toàn tha và toàn thiện; Ngài là Thiên Chúa toàn trí, toàn trị và toàn tri! Nhân loại nợ Ngài, không ai và không thọ tạo nào không nợ Ngài, một món nợ ‘không bao giờ trả nổi’. Tuy nhiên, dẫu giàu có vô song; Ngài vẫn là Thiên Chúa rất mực nhân từ, hằng xót thương và luôn tha thứ!

Bài đọc Đaniel tường thuật câu chuyện ba người bạn của ông – bị đày từ Giêrusalem về Babylon – những người bất tuân lệnh bái lạy thần của vua, khiến họ bị ném vào lửa. Giữa hoả hào, họ kêu cầu Chúa, không chỉ cho mình nhưng cho cả dân tộc, “Xin Ngài đừng rút lại lòng thương xót đã dành cho chúng con”. Chúa đã cứu họ! Đó là “Nghĩa nặng với ân sâu của Ngài” mà các bạn của Đaniel và Israel, dân tộc của ông ‘không bao giờ trả nổi’ – Thánh Vịnh đáp ca.

Với bài Tin Mừng, Phêrô hỏi Chúa Giêsu, “Nếu anh em con cứ xúc phạm đến con, thì con phải tha đến mấy lần?”. Ngài dứt khoát, “Bảy mươi lần bảy!”. Nghĩa là phải tha theo ‘cấp số nhân, luôn luôn tha và tha mãi mãi’. Lời dạy này không có nghĩa là làm ngơ trước một người không ngừng làm tổn thương mình nhưng có ý nói rằng, tôi dám yêu thương người anh em mãi mãi như Thiên Chúa yêu thương, dẫu họ thế nào! Tha thứ không đơn thuần là nói ra lời; nó liên quan đến việc khôi phục mối quan hệ đã tan vỡ, liên quan đến sự hàn gắn cả hai bên. Mối quan tâm chính của chúng ta không phải là bản thân, nhưng là hạnh phúc của người anh em mà hành động của họ đang thực sự ‘làm cho chính họ’ tổn thương! Đó là “cách tha thứ” mà Mẹ Têrêxa nói chúng ta phải học.

Từ đó, chúng ta hiểu ý nghĩa của câu “Xin tha nợ chúng con, như chúng con cũng tha kẻ có nợ chúng con”. Những lời này chứa đựng một sự thật quyết định: không ai có thể đòi hỏi Thiên Chúa tha nếu người ấy không tha cho người khác. Đó là một điều kiện! Phaolô nói, “Lương bổng tội lỗi trả cho người ta là cái chết; còn ân huệ Thiên Chúa ban không, là sự sống đời đời trong Đức Giêsu Kitô”. Chỉ lòng thương xót và sự tha thứ của Ngài trong Đức Giêsu mới có thể giải thoát chúng ta khỏi món nợ ‘không bao giờ trả nổi’ đó.

Anh Chị em,

“Ngươi không phải thương xót đồng bạn, như chính ta đã thương xót ngươi sao?”. Thiên Chúa thương chúng ta vô ngần, Ngài sai Con Một đến thế gian để trả món nợ khổng lồ thay chúng ta; nhờ đó, chúng ta được lại sự sống đời đời. Vậy khi yêu thương và tha thứ cho người khác, bạn và tôi đang nên giống Thiên Chúa. Những ngày Mùa Chay, Giáo Hội muốn con cái hướng lên Giêsu toàn thánh, toàn tha và toàn thiện; kết hiệp mật thiết với Ngài, chiêm ngắm Ngài và ra sức bắt chước Ngài. Nhờ tương quan thân tình đó, chúng ta sống cho Ngài, như Ngài và vì Ngài… bằng cách xót thương anh chị em mình!

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, đừng để con nợ ai một điều gì ngoài món nợ yêu thương; cho con biết trả dần ‘từng đồng xu’ mỗi ngày!”, Amen.

(Lm. Minh Anh, Tgp. Huế)

From: Kim Bang Nguyen

Lm. Minh Anh, Tgp. Huế

“Mọi người trong hội đường đầy phẫn nộ!”.

“Cánh cửa cuộc đời thật mầu nhiệm; nó trở nên thấp hơn một chút so với người muốn đi qua. Chỉ ai biết cúi mình, người ấy mới có thể bước qua ngưỡng của nó!”.

Kính thưa Anh Chị em,

Lời Chúa hôm nay minh hoạ ý tưởng của nhà tu đức trên, “Chỉ ai biết cúi mình, người ấy mới có thể bước qua ngưỡng cửa cuộc đời!”. Thái độ ‘biết cúi mình’ của tướng quân Naaman khác hẳn thái độ “đầy phẫn nộ” của người Do Thái cùng thời với Chúa Giêsu.

Naaman, một dũng tướng của vua Aram; tuy nhiên, cùng với danh vọng và quyền lực, ông phải vật lộn với bệnh phong cùi! Bộ giáp của ông, trên thực tế, chỉ để che đậy một con người yếu ớt, tổn thương và tật nguyền! Đôi khi, những quà tặng bên ngoài chỉ là những ‘áo mã’ che chắn bao yếu đuối bên trong. Naaman phải làm theo một đứa trẻ, tìm gặp người của Chúa; và ông phải khiêm tốn đến hai lần. Nghĩa là ông phải gặp một sứ giả ‘tầm thường’, làm theo một cách thức ‘lạ thường’, bởi một bé gái ‘khác thường’. Thế nhưng, nhờ khiêm tốn, ông được một phép lạ ‘phi thường’. Và ông đã bật lên lời tuyên xưng, “Nay tôi biết rằng: trên khắp mặt đất, không đâu có Thiên Chúa, ngoại trừ ở Israel!”. Rõ ràng, ‘biết cúi mình’, một điều kiện để hứng nhận ân huệ của Chúa!

Ngược lại, trong bài Tin Mừng, dân thành Nazareth không thể tin vị Thiên Sai là một thợ mộc nghèo hèn. Họ cay cú với Chúa Giêsu, nhất là khi Ngài cho biết, trong lịch sử, Thiên Chúa từng tỏ ra ưu ái người ngoài chứ không chỉ với người Do Thái. Họ bất bình vì đặt sự bảo đảm của mình vào di sản và lời hứa của Thiên Chúa qua các tổ phụ; họ nghĩ rằng, vì là Do Thái, nên cách nào đó, Thiên Chúa phải chiếu cố họ hơn những người khác. Thiếu khiêm tốn, họ đánh mất ân huệ của Ngài; tệ hơn, đầy phẫn nộ, họ những muốn xô Chúa Giêsu xuống vực thẳm!

Cả chúng ta, chúng ta cũng có thể mắc sai lầm này khi quên rằng, ‘biết cúi mình’ là điều kiện tiên quyết trước ơn lành của Chúa! Chúng ta nghĩ, tôi đạo dòng; tôi có chức vụ này, chức vụ kia… nên cách nào đó, Chúa phải quan tâm đến tôi nhiều hơn, phải ban cho tôi nhiều đặc ân hơn! Đây chẳng phải là nguyên nhân gây ra sự phẫn nộ trong cuộc sống tôi sao? Vì thế, tôi cay đắng khi không được ưu đãi; bởi lẽ, tôi nghĩ, tôi xứng đáng để nhận nhiều hơn thế!

Anh Chị em,

“Mọi người trong hội đường đầy phẫn nộ!”. Thật trái khoáy, chính qua con đường nghèo hèn, Thiên Chúa cứu độ con người! Sẽ là một chướng ngại lớn cho những ai “không biết cúi đầu!”. Chúa yêu thương và cứu độ chúng ta theo cách của Ngài. Vì thế, cần thiết biết bao, để bạn và tôi nhận thức rằng, khiêm tốn, một điều kiện để múc lấy ơn Chúa! Mùa Chay, mùa lắng đọng lòng mình để nghe Lời Chúa, ngắm nhìn cách thức hành động của Ngài nơi Giêsu, Đấng huỷ mình ra không để cứu chúng ta. Mùa Chay, còn là mùa khát khao Giêsu. Thật ý nghĩa với Thánh Vịnh đáp ca, “Linh hồn con khao khát Chúa Trời, là Chúa Trời hằng sống!”. Giêsu Hằng Sống đang ước mong chúng ta ‘biết cúi mình’ như Ngài; qua đó, bạn và tôi cũng trở nên những Giêsu luôn biết cúi xuống phục vụ tha nhân!

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, đừng để con coi thường một ai! Cho con ‘biết cúi mình’ trước Chúa và hoạt động của Chúa trong mỗi anh chị em con!”, Amen.

Lm. Minh Anh, Tgp. Huế

From: KimBang Nguyen