Đàm Vĩnh Hưng Rút Đơn Kiện Tỉ Phú Công Nghệ Gerard Richard Williams III

Ba’o Dat Viet

December 4, 2024

Ngày 3/12 thông qua văn phòng truyền thông Grace Media Consultant Group, tỉ phú công nghệ Gerard Richard Williams III chính thức xác nhận rằng phía ca sĩ Đàm Vĩnh Hưng đã rút đơn kiện chống lại ông, chỉ một ngày trước đó.

Theo thông cáo báo chí được gởi ra bởi Grace Media, từ tháng 7.2024, phía Đàm Vĩnh Hưng đã bắt đầu đưa ra các yêu cầu bồi thường đối với tỉ phú Gerard. Đến tháng 10.2024, ca sĩ này quyết định nộp đơn khởi kiện ông lên tòa thượng thẩm California. Tuy nhiên, sự kiện này không chỉ đơn thuần là một vụ kiện dân sự mà còn hé lộ nhiều câu chuyện bên lề gây chú ý.

Mọi chuyện bắt đầu từ một tai nạn xảy ra tại nhà riêng của tỉ phú Gerard vào tháng 2.2024. Khi tham gia một sự kiện tại đây, Đàm Vĩnh Hưng bị thương do mảnh vỡ từ đài phun nước rơi trúng chân. Sau gần 9 tháng, anh quyết định khởi kiện và yêu cầu chủ nhà bồi thường thiệt hại.

Tuy nhiên, vào ngày 26.11, một đoạn clip từ buổi tiệc được tung lên mạng xã hội đã khiến dư luận bất ngờ. Video cho thấy nam ca sĩ  vừa ca hát vừa nhảy múa, thậm chí leo lên phần mâm của đài phun nước. Cảnh tượng này đã tạo nên nhiều ý kiến trái chiều, đặt ra nghi vấn về trách nhiệm trong vụ việc.

Tỉ phú công nghệ Gerard, sau khi nhận được đơn kiện, cho biết ông cảm thấy “sốc và thất vọng”. Đội ngũ luật sư của ông nhanh chóng thu thập bằng chứng để phản bác cáo buộc. Đáng chú ý, ông Gerard cũng nộp đơn kiện ngược lại Đàm Vĩnh Hưng, yêu cầu bồi thường thiệt hại vì đài phun nước bị hư hỏng.

Tuy nhiên, mức bồi thường mà tỉ phú Gerard đưa ra lại khiến nhiều người ngạc nhiên: chỉ 1 USD, kèm theo một lời xin lỗi công khai từ Đàm Vĩnh Hưng nếu ông thắng kiện. Đây được xem như một hành động thể hiện quan điểm hơn là vì vấn đề tài chính.

Đến ngày 2.12, phía Đàm Vĩnh Hưng bất ngờ rút đơn kiện. Quyết định này được đưa ra chỉ vài ngày sau khi đoạn video té ngã tại nhà ông Gerard, có sự xuất hiện của ca sĩ Bích Tuyền, lan truyền rộng rãi trên mạng xã hội.

Cùng thời điểm, Đàm Vĩnh Hưng đăng tải một tâm thư trên trang cá nhân, chia sẻ về những áp lực mà anh đang phải đối mặt. Nam ca sĩ bày tỏ mong muốn nhận được sự cảm thông từ khán giả và thấu hiểu những khó khăn anh đang trải qua.

Theo một luật sư tại California, việc rút đơn kiện dân sự thường sẽ giúp nguyên đơn tránh được việc phải trả án phí và các khoản phí tổn cho đội ngũ luật sư. Tuy nhiên, nếu tòa xác định đơn kiện ngược của tỉ phú Gerard được nộp trước, vụ việc có thể vẫn tiếp tục theo hướng mới.


 

Hãng Amazon đã chế tạo được CHIP AI cho riêng mình

Tin riêng của nhật báo Phố Wall – WSJ

Công ty điện toán đám mây Amazon Web Services của Amazon hôm thứ Ba đã công bố kế hoạch cho một “Ultracluster”, một siêu máy tính AI khổng lồ được tạo thành từ hàng trăm ngàn chip Trainium cây nhà lá vườn, cũng như một máy chủ mới, những nỗ lực mới nhất của phòng thí nghiệm thiết kế chip AI có trụ sở tại Austin, Texas.

Cụm chip sẽ được sử dụng bởi công ty khởi nghiệp AI Anthropic, trong đó công ty Amazon, gã khổng lồ bán lẻ và điện toán đám mây gần đây đã đầu tư thêm 4 tỷ USD cho công ty AI Anthropic này. Cụm siêu máy tính này, thuộc Dự án Rainier, sẽ được đặt tại Hoa Kỳ. Khi sẵn sàng vào năm 2025, nó sẽ là một trong những mô hình lớn nhất trên thế giới để đào tạo các mô hình AI, theo Dave Brown, phó chủ tịch dịch vụ mạng và tính toán của Amazon Web Services.

Amazon Web Services cũng đã công bố một máy chủ mới có tên Ultraserver, được tạo thành từ 64 chip được kết nối với nhau của riêng mình, tại hội nghị re: Invent hàng năm ở Las Vegas hôm thứ ba 3-12-2024.

Ultraserver của Amazon liên kết 64 chip thành một gói duy nhất, kết hợp bốn máy chủ, mỗi máy chủ chứa 16 chip Tranium. Một số máy chủ GPU Nvidia, so sánh, chứa tám chip, Brown nói.

Để liên kết chúng lại với nhau để hoạt động như một máy chủ, có thể đạt tới 83,2 petaflop tính toán, bí quyết khác của Amazon là mạng lưới của nó: tạo ra một công nghệ mà nó gọi là NeuronLink có thể khiến cả bốn máy chủ giao tiếp.

Đó là con số gia tăng mà Amazon có thể đóng gói vào Ultraserver và không làm nó bị quá nóng, công ty cho biết. Theo kích thước, nó gần với máy tính lớn kiểu tủ lạnh hơn là máy tính cá nhân nhỏ gọn, Hamilton nói.

Ngoài ra, AWS hôm thứ Ba đã tiết lộ Apple là một trong những khách hàng chip mới nhất của mình.

 

 

Amazon Web Services đã công bố Trainium2, một con chip dùng để đào tạo các mô hình trí tuệ nhân tạo và cũng sẽ cung cấp quyền truy cập vào bộ xử lý đồ họa H200 Tensor Core thế hệ tiếp theo của Nvidia. Khách hàng có thể lựa chọn giữa hai loại dịch vụ tùy theo nhu cầu và sở thích.

Thị trường chất bán dẫn AI ước tính đạt 117,5 tỷ USD vào năm 2024 và dự kiến sẽ đạt 193,3 tỷ USD vào cuối năm 2027, theo công ty nghiên cứu International Data Corp. Nvidia chiếm khoảng 95% thị trường chip AI, theo nghiên cứu tháng 12 của IDC.

“Ngày nay, thực sự chỉ có một sự lựa chọn chip GPU và đó là chip của Nvidia”, Matt Garman, giám đốc điều hành của Amazon Web Services cho biết. “Chúng tôi nghĩ rằng khách hàng sẽ đánh giá cao việc có nhiều sự lựa chọn (chip GPU hơn).”

Một phần quan trọng trong chiến lược AI của Amazon là cập nhật silicon tùy chỉnh để nó không chỉ có thể giảm chi phí AI cho khách hàng doanh nghiệp mà còn giúp công ty chủ động chuỗi cung ứng của mình. Điều đó cũng có thể làm cho AWS ít phụ thuộc hơn vào Nvidia, một trong những đối tác thân cận nhất của họ, cung cấp GPU mà Amazon đang cho khách hàng thuê trên nền tảng đám mây của mình.

AWS Trainium2, sản phẩm đầu tiên trong số hai sản phẩm, được thiết kế để cung cấp hiệu suất tốt hơn tới 4 lần và hiệu suất năng lượng tốt hơn 2 lần so với thế hệ đầu tiên. Amazon cho biết một trăm nghìn chip Trainium cung cấp 65 exaflops tính toán — tương đương với 650 teraflops cho mỗi chip duy nhất!

Chip thứ hai mà Amazon công bố sáng nay, Graviton4 dựa trên Arm, được thiết kế để suy luận.

Graviton4 là thế hệ thứ tư trong dòng chip Graviton của Amazon, sản phẩm này khác biệt với chip suy luận khác của Amazon vốn có tên là Inferentia.

Amazon tuyên bố Graviton4 cung cấp hiệu suất tính toán tốt hơn tới 30%, nhiều lõi hơn 50% và nhiều băng thông bộ nhớ hơn 75% so với một bộ xử lý Graviton thuộc thế hệ trước đó, con chip Graviton3.

Có không thiếu các công ty đang tranh giành thị phần doanh thu chip của Nvidia, bao gồm các công ty khởi nghiệp chip AI như Groq, Cerebras Systems và SambaNova Systems. Các công ty cùng ngành trên đám mây của Amazon, Microsoft và Google, cũng đang xây dựng chip riêng cho AI và nhằm mục đích giảm sự phụ thuộc vào Nvidia.

Amazon đã làm việc trên phần cứng của riêng mình cho khách hàng từ trước năm 2018, khi họ phát hành một đơn vị xử lý trung tâm có tên Graviton dựa trên kiến trúc bộ xử lý từ nhà thiết kế chip Arm của Anh. Các giám đốc điều hành của Amazon cho biết công ty đặt mục tiêu thực hiện (con chip AI) cùng một phương cách đã làm cho Graviton thành công – chứng minh cho khách hàng rằng đó là một lựa chọn chi phí thấp hơn nhưng không kém khả năng so với sản phẩm đang dẫn đầu thị trường.

Được cung cấp bởi Austin’s Annapurna

Trọng tâm của những nỗ lực của AWS là ở Austin, Texas, nơi có phòng thí nghiệm chip AI do Annapurna Labs, một công ty vi điện tử Israel mà Amazon mua lại với giá khoảng 350 triệu USD vào năm 2015.

Phòng thí nghiệm chip đã ở đó kể từ những ngày khởi nghiệp của Annapurna.

Rami Sinno, giám đốc kỹ thuật tại Annapurna Labs ở Austin, TX. Ảnh: Jordan Vonderhaar cho WSJ

“Chúng tôi thiết kế chip, lõi, toàn bộ máy chủ và giá đỡ cùng một lúc. Chúng tôi không chờ đợi con chip sẵn sàng để có thể thiết kế bo mạch xung quanh nó”, Sinno nói. “Nó cho phép đội đi siêu, siêu nhanh.”

AWS đã công bố Inferentia vào năm 2018, một chip học máy dành riêng cho suy luận, là quá trình chạy dữ liệu thông qua mô hình AI để nó tạo ra đầu ra. Nhóm nghiên cứu đã theo đuổi (chip) suy luận trước, bởi vì đó là một nhiệm vụ ít đòi hỏi hơn một chút so với (chip) huấn lệnh, James Hamilton, phó chủ tịch cấp cao của Amazon và là kỹ sư nổi tiếng cho biết.

Đến năm 2020, Annapurna đã sẵn sàng sử dụng Trainium, con chip đầu tiên để khách hàng huấn lệnh các mô hình AI. Năm ngoái, Amazon đã công bố chip Trainium2, mà công ty cho biết hiện đã có sẵn cho tất cả khách hàng sử dụng. AWS cũng cho biết họ hiện đang làm việc trên các máy chủ dựa trên Trainium3 và Trainium3, sẽ mạnh hơn bốn lần so với các máy chủ dựa trên Trainium2.

ĐẾN TỪNG CHI TIẾT – Lm. Minh Anh, Tgp. Huế

Lm. Minh Anh, Tgp. Huế

“Chúa Giêsu lên núi và ngồi ở đó. Dân chúng lũ lượt kéo đến cùng Người, đem theo những kẻ què quặt, đui mù, tàn tật, câm điếc và nhiều bệnh nhân khác nữa”.

“Hãy trút mọi lo âu cho Chúa, bạn thuộc về Ngài! Đừng bao giờ nghĩ Ngài bỏ mặc bạn, vì điều đó có nghĩa là, bạn đang ‘đổ tiếng xấu’ cho Ngài. Dù đang ở trong bóng tối, hãy tin yêu hy vọng; vì ngay trong sự mờ mịt, Ngài vẫn chở che linh hồn bạn đến từng chi tiết!” – Gioan Thánh Giá.

Kính thưa Anh Chị em,

“Ngay trong sự mờ mịt, Ngài vẫn chở che linh hồn bạn ‘đến từng chi tiết!’”. Những lời trên có thật không? Cả hai bài đọc hôm nay bảo rằng, “Thật!”; đặc biệt, bài Tin Mừng. Hãy nhìn đoàn người tìm đến Chúa Giêsu! Họ đại diện cho một nhân loại tất tưởi, phiêu bạt, đói khát, đủ mọi hạng người; một nhân loại cùng khốn kiếm tìm Thiên Chúa.

Chúa Giêsu lên núi, ngồi xuống, và dân chúng lũ lượt kéo đến, đem theo những kẻ câm, mù, què, liệt và các bệnh tật khác. Ngài không thẩm vấn họ về quá khứ, hoặc nghi ngại về những tội lỗi họ đã gây ra; Ngài đơn giản cung cấp cho mỗi người những gì họ cần: thị giác, thính giác; người câm được nói, người què nhảy nhót như nai… Và sau đó, Ngài cho họ ăn. Tuyệt! Điều Isaia tuyên sấm những 800 năm trước về bữa tiệc trên núi Thiên Chúa sẽ thết “muôn dân” – bài đọc một – nay ứng nghiệm ‘gần như hoàn hảo’ với Chúa Giêsu khi Ngài nhân lên bánh và cá để đãi ‘hàng ngàn người’ no thoả.

Thế nhưng, phép lạ trên núi ngày ấy mới chỉ là khúc dạo đầu cho một phép lạ thậm chí còn vĩ đại hơn mà Thiên Chúa đã dự liệu. Ngài biết cơn đói trong lòng nhân loại là vô cùng, cơn khát trong trái tim nó là vô biên; Ngài cũng biết giới hạn của lương thực vật chất, cả khi nó dồi dào. Vì thế, Ngài sẽ cung cấp cho nó những gì thực sự cần hơn! Ngài sẽ đãi tiệc “Chiên Thiên Chúa”, tiệc “Đấng xoá tội trần gian” khi Con Một Ngài hạ mình trở nên của ăn của uống. Và nhân loại đó sẽ không còn đói, không còn khát! Ngay hôm nay, mỗi ngày, trên các bàn thờ hoàn vũ, Thiên Chúa tiếp tục với những ‘hào soạn’ Thánh Thể liên lỉ với chính Máu Thịt Con mình. Rõ ràng, Ngài không chỉ quan tâm phần xác khi cho con người cái ăn cái mặc, Ngài quan tâm ‘đến từng chi tiết’ linh hồn nó!

Anh Chị em,

“Dân chúng lũ lượt đến cùng Ngài!”. Cuộc đời con người vẫn mãi là một cuộc tìm kiếm Giêsu – tâm điểm mọi khát vọng – và chỉ một mình Ngài mới thoả mãn chúng. Những ngày đầu Mùa Vọng, bạn và tôi hãy hình dung giây lát về ‘khối nhân loại’ vây quanh Ngài ngày ấy! Và sẽ ý nghĩa hơn, cần kíp hơn, khi chúng ta đặt mình trong chính ‘nhân loại’ tất tưởi đó! Rồi như thể đám đông biến mất để bạn ở lại một mình với Chúa Giêsu, Ngài đang nhìn vào mắt bạn với tất cả trìu mến yêu thương; Ngài đang hỏi mỗi người chúng ta, “Con tìm gì?”, “Con mắc bệnh gì?” mặc dù Ngài biết tỏng chúng ta ‘đến từng chi tiết’. Hãy nói với Ngài ‘tử huyệt’ của bạn, hãy thì thầm với Ngài ‘gót Achilles’ của bạn; phần xác, phần hồn! Đó có thể là một tội lỗi đang chia cắt chúng ta với Chúa, với anh chị em mà ai trong chúng ta cũng muốn vượt thắng trong mùa hồng phúc này!

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, Đấng con tìm kiếm, cũng là Đấng kiếm tìm con. Đừng để con ‘đổ tiếng xấu’ cho Chúa; vì con tin, dù con tệ hại đến đâu, Chúa vẫn đang chăm bẵm ‘đến từng chi tiết’ xác hồn con!”, Amen.

(Lm. Minh Anh, Tgp. Huế)

From: KimBang Nguyen

*********************************

Thứ Tư Tuần I Mùa Vọng:

✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu.

29 Khi ấy, Đức Giê-su đến ven Biển Hồ Ga-li-lê. Người lên núi và ngồi ở đó. 30 Dân chúng lũ lượt kéo đến cùng Người, đem theo những kẻ què quặt, đui mù, tàn tật, câm điếc và nhiều bệnh nhân khác nữa. Họ đặt những kẻ ấy dưới chân Người và Người chữa lành, 31 khiến đám đông phải kinh ngạc vì thấy kẻ câm nói được, người tàn tật được lành, người què đi được, người mù xem thấy. Và họ tôn vinh Thiên Chúa của Ít-ra-en.

32 Đức Giê-su gọi các môn đệ lại mà nói: “Thầy chạnh lòng thương đám đông, vì họ ở luôn với Thầy đã ba ngày rồi và họ không có gì ăn. Thầy không muốn giải tán họ, để họ nhịn đói mà về, sợ rằng họ bị xỉu dọc đường.” 33 Các môn đệ thưa: “Trong nơi hoang vắng này, chúng con lấy đâu ra đủ bánh cho đám đông như vậy ăn no?” 34 Đức Giê-su hỏi: “Anh em có mấy cái bánh?” Các ông đáp: “Thưa có bảy cái bánh và một ít cá nhỏ.” 35 Bấy giờ, Người truyền cho đám đông ngồi xuống đất. 36 Rồi Người cầm lấy bảy cái bánh và mấy con cá, dâng lời tạ ơn, bẻ ra, trao cho môn đệ, và môn đệ trao cho đám đông. 37 Ai nấy đều ăn và được no nê. Những mẩu bánh còn thừa, người ta thu lại được bảy thúng đầy.


 

 Chân dung một Tướng Mỹ

 
Bị đánh bom nguyên tử, vì sao người Nhật lại cúi đầu kính trọng tướng Mỹ?

MacArthur đến Nhật với đôi bàn tay đẫm máu người Nhật, đã giết chết cả triệu quân Nhật nhưng khi MacArthur rời Nhật về Mỹ, từ nơi dinh phủ ông ở đến Sân bay Atsugi có hàng triệu người Nhật đứng hai bên đường đưa tiễn.

Đoàn xe hộ tống đi qua những hàng nước mắt cùng tiếng hô vang dậy của người dân Nhật:
Đại nguyên soái!

MacArthur được người Nhật vinh danh là 1 trong 12 danh nhân nước Nhật mọi thời đại.

Bị đánh bom nguyên tử, vì sao người Nhật lại cúi đầu kính trọng tướng Mỹ?

Năm 1942 tướng MacArthur dẫn đại quân tấn công Nhật Bản, từ Melbourne đánh thẳng đến Tokyo, hai tay nhuộm máu người Nhật Bản.
Vì thế người Nhật hận ông thấu xương.

Quả bom nguyên tử Mỹ thả xuống Hiroshima Nhật Bản , mang mật mã “Little Boy”, nặng 4.400kg.

8 giờ 15 phút sáng, quả bom phát nổ ở độ cao 609,6m phía trên Hiroshima, giải phóng năng lượng tương đương khoảng 15.000 tấn TNT, san phẳng 13km2 thành phố chỉ trong trong vài giây.

Bức ảnh chụp từ trên không tại Hiroshima, một ngày sau vụ đánh bom.


Hình ảnh sau vụ đánh bom thứ 2 ở thành phố Nagasaki

Dù hơn 75 năm trôi qua, Hiroshima và Nagasaki đã “thay da đổi thịt” nhưng ký ức kinh hoàng này vẫn như bóng đen đeo bám tâm trí những người may mắn sống sót…
(theo CNN)

Chiều ngày 30/8/1945, tướng quân MacArthur ra khỏi máy bay và đặt chân lên đất Nhật, cho dù ông không mặc quân phục và không mang theo vũ khí gì, cũng không có người tổ chức duyệt binh, nhưng thời khắc đó với 70 triệu người Nhật Bản là thời khắc kinh hoàng mà họ không thể quên, trong tâm trí mọi người chỉ còn nghĩ được hai chữ “mất nước”.

Nhưng tướng MacArthur mang quân đến hòa bình, chính nghĩa, khoan dung và dân chủ.

Nền kinh tế Nhật Bản sau chiến tranh rơi vào suy sụp, đến bữa trưa của Nghị viên Quốc hội cũng phải ăn cơm trộn khoai lang, cái đói bao phủ khắp nơi.

Lúc này tướng MacArthur gây áp lực khiến chính phủ Mỹ phải hỗ trợ Nhật Bản, thế là 3,5 triệu tấn lương thực và 2 tỷ Mỹ kim tức tốc được gửi đến Nhật.

Ông không chỉ giữ lại chính quyền Nhật Bản mà còn đặc xá cho Thiên hoàng, thậm chí còn quan tâm đến số phận của từng người lính bình thường của Nhật Bản, giúp họ tìm con đường sống.

Theo sau ông, 400 nghìn lính Mỹ đã dùng thiện ý và tinh thần hy sinh để chinh phục người Nhật Bản.

Khi đó các con hẻm trong thành phố của Nhật rất chật hẹp, một người Nhật bình thường và một người lính Mỹ to lớn nếu gặp nhau cũng khó để đi qua, vì thế thường thì người lính Mỹ sẽ nép vào một bên cho người Nhật đi trước.

Người Nhật không thể không băn khoăn tự hỏi, nếu mình là kẻ chiến thắng thì liệu có làm được như thế không?

Sau khi tướng MacArthur đến Nhật Bản, ông lập tức ra lệnh thả tội phạm chính trị, trong đó có rất nhiều Đảng viên Cộng sản, bị chính phủ Nhật bắt giam trong thời gian dài.

Ngày 25/8/1945, quân chiếm đóng của Mỹ cho phép phụ nữ Nhật thiết lập tổ chức của mình;

tháng 9 cho công bố Dự luật về vai trò trong bầu cử của phụ nữ Nhật Bản; đây là lần đầu tiên trong lịch sử Nhật Bản, phụ nữ được quyền bầu cử và ứng cử.

Lúc này tại Tokyo có cô kỹ nữ được chọn làm Nghị viên thành phố, nhiều thị dân cảm thấy khó chấp nhận.

Nhưng tướng MacArthur nói, mọi người chọn cô ấy để cô ấy phục vụ mọi người, đừng vì cô ấy là kỹ nữ mà kỳ thị bỏ qua.

Khi đó mọi người chợt hiểu người được chọn trong bầu cử dân chủ phải là người thay mặt để vì mình làm việc, thế là sau khi hiểu ý nghĩa vấn đề họ đã quyết định chọn bầu cô kỹ nữ kia.

Kết quả sau khi trở thành Nghị viên, cô đã không phụ lòng mọi người, làm được rất nhiều việc có ý nghĩa.

Vào ngày 11/10/1945, tướng MacArthur tuyên bố bỏ lệnh cấm báo chí, Nhật Bản được tự do thông tin và tự do ngôn luận.

Ngày 22/12/1945, ban hành “Luật Công hội”, giai cấp công nhân thực sự có tổ chức của mình.

Ngày 1/9/1947, ban hành “Luật lao động”, quy định tiêu chuẩn tiền lương thấp nhất và thời gian làm việc nhiều nhất.

Ngày 3/2/1946, tướng MacArthur chỉ thị cho Tổng bộ Liên minh khởi thảo Hiến pháp Nhật Bản.

Chính phủ Mỹ truyền đạt nguyên tắc chế định Hiến pháp cho tướng MacArthur là:

Chính phủ Nhật Bản phải do toàn thể cử tri trao quyền và phải chịu trách nhiệm trước toàn thể cử tri.

Ngày 3/5, quân liên minh giao ra Bản dự thảo Hiến pháp.

Ngày 7/10, Quốc hội Nhật Bản thông qua Hiến pháp.

Ngày 3/11, Thiên hoàng cho ban hành Tân Hiến pháp.

Đây là Hiến pháp do kẻ chiếm lĩnh chiếu theo giá trị quan phương Tây áp đặt cho kẻ bị chiếm lĩnh, nhưng lại là bản Hiến pháp đem lại phúc lợi cho nhân dân quốc gia bị chiếm lĩnh.

Bản Hiến pháp nhấn mạnh quyền lợi công dân cơ bản của người Nhật Bản, xem những quyền lợi này là “quyền lợi trời cho mà không ai có quyền tước đoạt”.

Những quyền này bao gồm: quyền bầu cử, lập hội và tự do xuất bản; không có sự tham gia của luật sư thì không được định tội; bảo đảm quyền cư trú an toàn cho dân, cấm kiểm tra và tước đoạt vô cớ.

Ngày 21/10/1946, Quốc hội đã thông qua “Luật Cải cách ruộng đất”. Chính phủ Nhật Bản mua lại đất đai dư thừa của giới địa chủ, sau đó bán đất lại cho nông dân không có ruộng.

Với những nông dân không có tiền mua đất, chính phủ cho vay thế chấp. Tất cả diễn ra không đổ một giọt máu, một mạng người, những người nông dân ai nấy đều có được một phần đất cho mình.

Ngày 31/3/1947, ban hành “Luật Giáo dục”.
Theo đó mục tiêu hàng đầu của giáo dục là “tôn trọng sự tôn nghiêm của cá nhân, bồi dưỡng cho mọi người có lòng nhiệt huyết vì chân lý và hòa bình”.

Trường học của Nhật Bản không còn nằm trong kiểm soát của chính phủ mà là do Ủy ban Giáo dục do dân chúng bầu ra quản lý.

Việc chọn lựa nhà giáo, sách học và sắp xếp chương trình hoàn toàn do người dân tự làm chủ quyết định.

Năm 1952, quân chiếm đóng Mỹ trả chính quyền về cho chính phủ Nhật Bản.

Sau 7 năm chiếm đóng, người Mỹ cải cách  con đường phát triển của Nhật Bản, chủ quyền quốc gia từ trong tay kẻ chuyên chế trao lại cho người dân Nhật Bản, những tiền đề tiến bộ đầu tiên này giúp người Nhật bước vào con đường thênh thang.

Hơn 10 năm sau, Nhật Bản trở thành cường quốc kinh tế thứ hai thế giới, quốc gia phồn vinh, nhân dân giàu có, xã hội ổn định.

Có thể nói thêm một câu, quân chiếm đóng của Mỹ không chi một đồng tiền thuế nào của người dân Nhật Bản, chi phí của họ là lấy từ tiền thuế của người Mỹ.

Trong thời gian chiếm đóng Nhật Bản, rất nhiều
người Nhật đã viết thư gửi cho tướng MacArthur
yêu cầu muốn biếu tặng đất đai của họ cho Ông.

Nhiều phụ nữ can đảm viết thư đề nghị được hiến thân cho tướng MacArthur, nhiều người còn viết “xin hãy cho tôi được sinh con cho ngài.”

Sáng ngày 16/4/1951, Tổng thống Harry Truman phế bỏ chức Tư lệnh quân chiếm đóng và buộc tướng MacArthur phải về nước, sự kiện này chỉ thông báo cho một số quan chức cấp cao người Nhật biết mà thôi.

Nhưng khi ông ngồi lên xe thì mới phát giác ra, từ nơi dinh phủ ông ở đến phi trường Atsugi có hàng triệu người Nhật Bản đứng hai bên đường đưa tiễn.

Đoàn xe hộ tống đi qua những hàng nước mắt cùng tiếng hoan hô vang dậy của người dân Nhật Bản:

Đại nguyên soái!Đại nguyên soái!

Người dân Tokyo đứng chật kín hai bên đường, ai nấy đều rơi nước mắt, họ như hoàn toàn quên chuyện tướng MacArthur là kẻ chiếm đóng đã đánh bại quân đội quốc gia mình.

Thiên hoàng đích thân đến sứ quán đưa tiễn MacArthur, tướng MacArthur cũng xúc động rơi nước mắt, nắm chặt hai tay của Thiên hoàng Hirohito.

Khi đưa tiễn, Thủ tướng Yoshida của Nhật nói:

“Tướng quân MacArthur đã cứu chúng tôi ra khỏi nỗi sợ hãi, lo lắng và hỗn loạn của thất bại để đưa chúng tôi vào con đường mới do ông xây dựng, chính Ngài đã gieo trồng hạt giống dân chủ trên đất nước chúng tôi để chúng tôi bước trên con đường hòa bình, tình cảm ly biệt mà nhân dân chúng tôi dành cho Ngài không lời nào có thể diễn tả được.”

Uy lực quả bom nguyên tử của Mỹ tàn phá thành phố và nền kinh tế của Nhật Bản, nhưng về phương diện tinh thần, nước Mỹ đã hoàn toàn chinh phục được người Nhật Bản.

(sưu tầm PHẠM HẢI)

From: Anh Dang & Kim Bang Nguyen

Tìm hiểu tiến trình tuyên thánh. Trường hợp của Cha Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp

Tìm hiểu tiến trình tuyên thánh. Trường hợp của Cha Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp

Đức Ông Robert Sarno, chuyên gia phục vụ trong Bộ Tuyên Thánh suốt 38 năm, sau khi đã là linh mục của giáo phận Brooklyn Hoa Kỳ, có bài viết nhan đề “Saints”, nghĩa là “Các Thánh” được đăng trên web site của Hội đồng Giám mục Công Giáo Hoa Kỳ. Nguyên bản tiếng Anh có thể xem tại đây. Dưới đây là bản dịch toàn văn sang Việt Ngữ.

Trong năm thế kỷ đầu tiên của Giáo hội, quá trình công nhận một vị thánh dựa trên sự tung hô của công chúng, nghĩa là dựa trên nguyên tắc vox populi, vox Dei – tiếng nói của người dân, tiếng nói của Chúa. Không có quá trình chính thức nào giống với các tiêu chuẩn chúng ta thấy ngày nay. Bắt đầu từ thế kỷ thứ sáu và kéo dài đến thế kỷ thứ mười hai, cần có sự can thiệp của giám mục địa phương trước khi một ai đó có thể được tuyên thánh. Sự can thiệp của Đức Giám Mục bản quyền thường bắt đầu bằng yêu cầu của cộng đồng địa phương xin Đức Giám Mục địa phương công nhận một ai đó là thánh. Sau khi nghiên cứu yêu cầu và tiểu sử viết tay, nếu thấy thuận lợi, Đức Giám Mục thường sẽ ban hành sắc lệnh, hợp pháp hóa nghi lễ phụng vụ và do đó tuyên thánh cho người đó.

Bắt đầu từ thế kỷ thứ mười, án tuyên thánh được tiến hành theo các bước như sau: danh tiếng của người đó lan rộng, có yêu cầu từ người dân xin giám mục địa phương tuyên bố người đó là thánh, và tiểu sử được viết ra để giám mục xem xét. Tuy nhiên, hiện nay, giám mục sẽ thu thập lời khai của những người biết người đó và những người đã chứng kiến phép lạ, và ngài sẽ cung cấp tóm tắt về vụ việc cho Đức Giáo Hoàng để vị mục tử toàn thể Hội Thánh chấp thuận. Sau đó, Đức Giáo Hoàng xem xét nguyên nhân, và nếu chấp thuận, ngài sẽ ban hành sắc lệnh tuyên bố người đó là thánh. Trường hợp đầu tiên được ghi chép về án tuyên thánh do một Giáo Hoàng chuẩn y là khi Đức Giáo Hoàng Gioan 15 vào ngày 31 Tháng Giêng năm 993 tuyên thánh cho Thánh Ulric. Khi Đức Giáo Hoàng Sixtô Đệ Ngũ tổ chức lại Giáo triều Rôma vào năm 1588, ngài đã thành lập Bộ Nghi lễ Thánh. Một trong những chức năng của bộ này là hỗ trợ Đức Giáo Hoàng xem xét các án tuyên thánh. Ngoại trừ một số cập nhật cho phù hợp với giáo luật, từ năm 1588, quá trình tuyên thánh vẫn như vậy cho đến năm 1917 khi Bộ Giáo luật phổ quát được ban hành.

Bộ luật năm 1917 bao gồm 145 điều luật (từ số 1999 đến số 2144) về án tuyên thánh, và yêu cầu phải tiến hành một quá trình giám mục và một quá trình tông tòa. Tiến trình giám mục bao gồm giám mục địa phương xác minh danh tiếng của người đó, bảo đảm rằng có tiểu sử rõ ràng, thu thập lời khai của nhân chứng và các tác phẩm do người đó viết ra. Tất cả những điều này sau đó được chuyển đến Bộ Nghi lễ Thánh. Tiến trình tông tòa bao gồm xem xét các bằng chứng được nộp, thu thập thêm bằng chứng, nghiên cứu án tuyên thánh, điều tra bất kỳ phép lạ nào được cho là đã xảy ra và cuối cùng chuyển án tuyên thánh lên Đức Giáo Hoàng để ngài chấp thuận.

Tiến trình này vẫn có hiệu lực cho đến năm 1983 với việc ban hành Bộ Giáo luật năm 1983 và các chuẩn mực mới cho các nguyên nhân tuyên thánh: Divinus Perfectionis Magister, Normae Servandae in Inquisitionibus ab Episcopis Faciendis in Causis Sanctorum và Sanctorum Mater, hay 2007. Tiến trình sửa đổi vào năm 1983 này cho các án tuyên thánh vẫn có hiệu lực cho đến nay và được trình bày chi tiết bên dưới.

Không có số lượng chính xác những người đã được tuyên thánh kể từ những thế kỷ đầu tiên. Tuy nhiên, vào năm 1988, để đánh dấu 400 năm thành lập, Bộ Tuyên Thánh đã xuất bản “Index ac Status Causarum” đầu tiên. Cuốn sách này và các phần bổ sung sau đó, được viết hoàn toàn bằng tiếng Latin, được coi là chỉ mục chính thức của tất cả các vụ án đã được trình lên Bộ kể từ khi thành lập.

Tiến trình tuyên thánh từ năm 1983 bao gồm các bước sau:

Giai đoạn I – Khảo sát cuộc đời của một ứng viên tuyên thánh ở cấp Giáo phận (hoặc Giáo phận chính thống Đông phương)

Phải mất năm năm kể từ thời điểm ứng viên qua đời trước khi án tuyên thánh có thể bắt đầu. Điều này là để cho phép cân bằng và khách quan hơn trong việc đánh giá trường hợp và để cho cảm xúc của thời điểm người ấy qua đời tan biến. Đức Giáo Hoàng có thể miễn trừ thời gian chờ đợi này.

Giám mục của giáo phận nơi người đó qua đời có trách nhiệm bắt đầu cuộc điều tra. Người thỉnh cầu (có thể là giáo phận, giám mục, dòng tu hoặc hiệp hội tín hữu) yêu cầu giám mục thông qua một người được gọi là Postulator hay cáo thỉnh viên, là người đề nghị mở cuộc điều tra.

Sau đó, giám mục bắt đầu một loạt các cuộc tham khảo ý kiến với hội đồng giám mục, các tín hữu trong giáo phận của mình và Tòa thánh. Sau khi các cuộc tham khảo ý kiến này hoàn tất và ngài đã nhận được ý kiến “nihil obstat”, nghĩa là “không có gì ngăn trở” từ Tòa thánh, ngài sẽ thành lập một tòa án cấp giáo phận cho án tuyên thánh. Tòa án sẽ điều tra về sự tử đạo hoặc cách ứng viên sống một cuộc sống với các nhân đức anh hùng, tức là các nhân đức đối thần về đức tin, đức cậy và đức mến, và các nhân đức cốt yếu về sự khôn ngoan, công bằng, tiết độ và lòng dũng cảm, và những nhân đức khác cụ thể đối với tình trạng sống của ứng viên. Các nhân chứng sẽ được triệu tập và các tài liệu do ứng viên viết và các tài liệu về ứng viên phải được thu thập và xem xét.

Giai đoạn II: Bộ Tuyên thánh

Sau khi cuộc điều tra của giáo phận hoàn tất, tài liệu sẽ được gửi đến Bộ Tuyên thánh. Ứng viên có thể được gọi là “Servus Dei” hay vị “Tôi Tớ Chúa”.

Người thỉnh nguyện cho giai đoạn này, cư trú tại Rôma, dưới sự chỉ đạo của một thành viên trong đội ngũ nhân viên của Bộ. Người thỉnh nguyện sống ở Rôma này cũng được gọi là Postulator hay cáo thỉnh viên ở cấp Tòa Thánh, chuẩn bị một ‘Positio’, nghĩa là một bản tóm tắt bằng chứng tài liệu từ giai đoạn giáo phận để chứng minh việc thực hành đức hạnh anh hùng hoặc sự tử đạo.

‘Positio’ trải qua một cuộc kiểm tra của chín nhà thần học bỏ phiếu về việc ứng viên có sống một cuộc sống anh hùng hay chịu tử đạo hay không. Nếu phần lớn các nhà thần học ủng hộ, thì án tuyên thánh được chuyển lên để các Hồng Y và giám mục là thành viên của Hội đồng thẩm định. Nếu phán quyết của các ngài là thuận lợi, thì vị trưởng Hội đồng sẽ trình bày kết quả của toàn bộ quá trình của án tuyên thánh lên Đức Giáo Hoàng, là người sẽ chấp thuận và ủy quyền cho Hội đồng soạn thảo một sắc lệnh tuyên bố một người là Venerabilis – hay Bậc đáng kính nếu họ đã sống một cuộc sống đức hạnh. Trong trường hợp tử đạo, như trường hợp Cha Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp, ứng viên được tuyên bố là một Beatus hay Chân phước.

Giai đoạn III – Phong chân phước

Đối với việc phong chân phước cho một vị đáng kính, cần phải có một phép lạ được cho là do sự chuyển cầu của ngài, được xác minh sau khi ngài qua đời. Phép lạ cần thiết phải được chứng minh thông qua cuộc điều tra giáo luật thích hợp, theo một thủ tục tương tự như đối với các nhân đức anh hùng. Cuộc điều tra này cũng được kết thúc bằng sắc lệnh thích hợp. Sau khi sắc lệnh về phép lạ được công bố, Đức Giáo Hoàng sẽ ban hành lệnh phong chân phước, tức là cho phép việc tôn kính công khai có giới hạn – thường chỉ trong phạm vi quốc gia, giáo phận, vùng hoặc cộng đồng tôn giáo nơi vị chân phước đã sống. Với quyết định này, ứng viên sẽ nhận được danh hiệu Chân phước hay Á Thánh.

Đối với một vị tử đạo, không cần phép lạ. Do đó, khi Đức Giáo Hoàng chấp thuận positio tuyên bố rằng người đó đã tử đạo vì đức tin, thì danh hiệu Chân phước sẽ được ban cho vị tử đạo tại thời điểm đó.

Như thế từ ngày Thứ Hai, 25 Tháng Mười Một, sau khi Đức Thánh Cha nhìn nhận cuộc tử đạo của Cha Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp, ngài được gọi là Chân Phước Tử Đạo Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp.

Giai đoạn IV – Tuyên thánh

Để tuyên thánh, cần có một phép lạ khác cho cả các vị chân phước tử đạo và các vị chân phước đã sống một cuộc đời đức hạnh. Phép lạ này được cho là nhờ sự chuyển cầu của vị chân phước và đã xảy ra sau khi được phong chân phước.

Như thế, trong trường hợp của Cha Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp, cần có một phép lạ xảy ra nhờ lời cầu bầu của ngài sau ngày 25 Tháng Mười Một, 2024.

Các phương pháp để khẳng định phép lạ cũng giống như các phương pháp được áp dụng để phong chân phước. Việc tuyên thánh cho phép Giáo hội hoàn vũ tôn kính vị thánh một cách công khai. Với việc tuyên thánh, vị chân phước sẽ có được danh hiệu là Sanctus hay là Thánh.

Đức Ông Robert Sarno

Bộ Tuyên thánh

Thành phố Vatican


 

Vì đời mà đi -Tưởng Năng Tiến

Ba’o Tieng Dan

Tưởng Năng Tiến

3-12-2024

Thuở sinh tiền, có bữa, Nguyễn Thụy Long tự nhiên nổi nóng:

“Lâu lâu tôi cũng đi uống cà phê, có những quán cà phê cũng ngon nhưng nhạchttps://baotiengdan.com/2024/12/03/vi-doi-ma-di/ ầm ỹ quá. Tôi yêu cầu nhà hàng cho nghe một bản nhạc nhẹ, cô phục vụ hỏi lại:

– Bác muốn nghe nhạc ‘sến’ hả?

Tôi nhìn kỹ lại người vừa nói với tôi … chỉ là một đứa ranh con, mặt mũi còn non choẹt … tôi giận cành hông”. (Nguyễn Thụy Long. “Hương Cà Phê”. Tuần báo Viet Tribune – 24/05/2013).

Ông văn sĩ, ngó bộ, hơi … dễ giận. Ông bác sĩ, xem ra, dễ chịu hơn nhiều:

“Thấy tôi đứng loay hoay tìm kiếm mãi trên các kệ đầy nhóc băng đĩa ngổn ngang, cô bé bán hàng đến gần hỏi:

– Bác muốn kiếm loại nào?

– Nhạc. Nhạc xưa.

Cô đọc vài cái tên gì đó…

– Không. Xưa hơn nữa kìa. Chừng nửa thế kỷ trước. Có không?

– Bác chờ con lấy.

Một lúc, cô mang ra một cái… giỏ, đúng hơn là một cái rổ to, hình chữ nhật, chứa hàng ngàn đĩa CD, buộc dây thun từng cọc, nói: Bác lựa đi. Tôi giật mình thấy trên thành rổ dán mấy mảnh giấy viết tay bằng chữ in khá to: SẾN GIÀ NAM… Tôi đoán đây là loại nhạc “sến” dành riêng cho nam giới “già”!  (Đỗ Hồng Ngọc – “Sến Già Nam“, ngày 03/03/2013).

Tôi cũng già chát (từ lâu) nhưng chưa già bằng hai ông văn sĩ và bác sĩ nên đã có lúc phải trở thành chiến sĩ. Lính thì thằng nào chả hát nhạc vàng, nhạc sến, hay nhạc lính. Lính mà em?

Khác với nhạc đỏ (loại nhạc đã chết nhưng chưa chôn) nhạc vàng tuy đã từng bị nhà nước hiện hành vùi dập (và vùi lấp) nhưng vẫn nhất định không chịu chết mà còn sống hùng, sống mạnh, rồi đang tràn lan “khắp bốn vùng chiến thuật” – theo như tường thuật của một người cầm bút khác (Đoàn Nhã Văn) trên trang FB của ông, vào hôm 12 tháng 12 năm 2023:

“Qua những gì đã thấy trong thời gian ngắn, tôi chứng nghiệm: Nhạc vàng hiện hữu ở đồng bằng, leo lên miền núi, chạy xuống vùng biển, lẫn trong thành phố, ra ngoài ngoại ô. Nó ăn sâu vào tâm khảm của những thanh niên mới lớn, bất kể ở Sài Gòn, Hải Phòng, Hà Nội, Tuyên Quang, Đồng Văn, v.v… bất kể chất giọng cao, thấp, đục, rè. Nó được hát bởi anh tài xế, chị làm ngân hàng, anh bộ đội phục viên, những người ca sĩ trẻ tuổi, và cả những thương gia thành đạt …”.

Tui cũng hát liên miên (hẳn nhiên) nhưng chỉ cho chính mình nghe (thôi) khi lái xe trên những đoạn đường dài. Bữa nay phá lệ, tôi ca vài bài cho thiên hạ nghe chơi để biết thế nào là nhạc sến và nhạc lính. Có thể vì tuổi đời nên giọng của tui e không còn mùi mẫn như xưa (nữa) nhưng bảo đảm là chưa dở:

Mình vui được sao nếu chưa thanh bình

Từng đoàn người trai đi viết sử xanh

Thì gian nhà xinh vắng vắng đi mình anh

Cũng thôi chớ buồn em nhé

Tiễn đưa nhớ ngày đăng trình… (Hoài Linh –  “Nếu Một Mai Anh Giã Biệt Kinh Kỳ”)

Tình và buồn dễ sợ chưa? Nếu chưa (phê) thì nghe thêm bản khác nha:

Đường phố khuya rồi

Chênh chếch bóng trăng soi

Uống cạn hết ly này

Ghi nhớ mãi đêm nay …

Còn riêng mình tôi vai ba lô về khu chiến

Nghe đường dài thêm. (Song Ngọc –  “Chúng Mình Ba Đứa”)

Tiếp tục chương trình là bài mà tui ca tới nhất, cỡ Trường Vũ hay Tuấn Vũ mà nghe là đỏ mặt liền (vì mắc cở) và giải nghệ cấp kỳ:

Mùa mưa lần trước anh về đây ghé thăm tôi

Tình xưa bạn cũ gặp nhau đêm ấy mưa rơi

Tách cà phê ấm môi

Mình ngồi ôn lại những phút vui trôi qua mất rồi

Nhiều khi chờ sáng nghe lòng thao thức canh thâu

Đường ga nhỏ bé nằm đợi mong đã bao lâu

Tiếng còi đêm lướt mau

Đoàn tàu đi về mãi mà bạn thân tôi nơi đâu …. (Lê Minh Bằng – “Hai Mùa Mưa”).

Tuổi già hạt lệ như sương mà lần nào tui cũng vừa hát vừa muốn ứa nước mắt. Bạn đi luôn thì tất nhiên là buồn lắm (rồi) nhưng nếu trở lại trên đôi nạng gỗ thì còn buồn hơn nữa:

 Em hỏi anh, em hỏi anh, bao giờ trở lại

Xin trả lời, xin trả lời, mai mốt anh về

Anh trở về anh trở về trên đôi nạng gỗ

Anh trở về, anh trở về bại tướng cụt chân … (Linh Phương & Phạm Duy – “Kỷ Vật Cho Em”)

Đôi khi, tôi không chỉ buồn mà còn cảm thấy hơi cay (và đắng) nữa:

Mây mù che núi cao
Rừng sương che lối vào
Đồng ruộng mông mênh nước
Đêm đêm nằm đường ngăn bước thù
Áo nhà binh thương lính, lính thương quê
Vì đời mà đi
… (Trúc Phương – “Trên Bốn Vùng Chiến Thuật”)

Tôi cộng tác với tuần báo Trẻ (tờ báo có nhiều ấn bản nhất tại Hoa Kỳ) gần hai chục năm qua. Sự gắn bó lâu dài này không chỉ vì tấm lòng yêu nghề (và thái độ thân thiện cởi mở) của ban biên tập mà còn vì chút tình riêng. Mỗi tuần Trẻ đều dành hẳn một trang báo, để trân trọng giới thiệu đến độc giả hai ba vị thương phế binh (Việt Nam Cộng Hòa) đang sống trong cảnh rất ngặt nghèo ở quê nhà.

Nhìn hình ảnh đồng đội của mình đang ngồi trên xe lăn, hay nằm thoi thóp trong một gian nhà tồi tàn nào đó – lắm lúc – tôi không khỏi băn khoăn tự hỏi: “Liệu có còn ai nhớ đến những kẻ đã từng vì đời mà đi không vậy?

Tất nhiên là có nhưng chắc ít thôi và ít lắm. Tôi không dám trách đời hay oán hận chi đâu, nếu chưa muốn nói là ngược lại. Tôi biết nhiều tổ chức, hội đoàn, cá nhân (trong cũng như ngoài nước) đã hết lòng chăm lo cho số thương phế binh (bất hạnh) này nhưng chỉ e là không đủ thiếu chi và không còn kịp nữa.

Người trẻ nhất mà tôi biết rõ (vì chúng tôi cùng đơn vị) là Hạ Sĩ Nguyễn Văn X. Ông sinh năm năm 1956, nhập ngũ năm 1974 (bị thương cùng năm) vừa lìa trần tuần trước. Phần lớn chúng tôi đều trên tuổi đó và lắm kẻ (cho đến khi nhắm mắt) vẫn chưa bao giờ nhìn thấy một món quà nào – từ bất cứ ai – dù Đại Nhạc Hội Cảm Ơn Anh Thương Phế Binh đã được tổ chức (rất thành công) khá nhiều lần, từ mấy thập niên qua!


 

Ơn này sẽ theo mình suốt cuộc đời này…Truyen ngan HAY

Công Tú Nguyễn – Chuyện tuổi Xế Chiều

Mình với chồng lấy nhau được 6 năm, 2 đứa con, đứa lớn 6 tuổi, đứa bé 2 tuổi. Mình lấy chồng khi còn học năm cuối, chồng ra trường đi làm được 2 năm. Điều mình muốn nói là đứa con đầu không phải con của chồng mình…

Khi biết mình mang thai, hắn và gia đình nhà hắn đã chối bỏ. Trong lúc hoang mang chưa biết thế nào thì chồng mình nói: để anh làm bố đứa bé, anh cũng biết là mình không hề yêu anh, nhưng anh nói : Hãy để một đám cưới diễn ra, để đứa con được chào đời và nếu cần thì sinh con xong thì chúng mình ly dị. Anh còn dặn rằng: đừng để ai biết sự thật về đứa bé, nhất là chị của anh.

Ngày anh nói với chị về việc xin cưới, mình đã rất sợ. Nhưng chị của anh bảo: có bầu thì cưới, mày chị còn nuôi được cả hơn chục năm nay nữa là…Xong chị nói : em lấy thằng T nhà chị là thiệt thòi nhiều lắm, thằng T mồ côi, thiếu tình thương, giờ em hãy cho nó một gia đình đúng nghĩa.

Sau 6 năm, mình nghĩ mình đã được hạnh phúc trọn vẹn khi có một người chị chồng như trong mơ, môt người chồng yêu thương mình và hai đứa con khoẻ mạnh.

Nhưng rồi hắn ta liên lạc với mình, nói đúng hơn là hắn tống tiền mình. Nếu không đưa cho hắn 500tr, thì hắn sẽ cho chị chồng mình biết sự thật về đứa con. Mình thật sự rất sợ, chồng mình thì bảo hay cứ đưa tiền cho yên chuyện vì số tiền đó đối với nhà mình thì cũng không phải lớn.

Nhưng rồi chị chồng mình cũng biết chuyện, hắn đã nói cho chị biết.

Chị hỏi vợ chồng mình về đứa bé. Lúc đó, mình chỉ biết khóc, chồng mình thì im lặng. Chị nhìn 2 đứa con mình xong hỏi chồng mình: giờ chị hỏi thằng T một câu thôi, B có phải con em không? Chỉ cần trả lời Có hoặc không, không cần giải thích. Chồng mình suy nghĩ xong nói: Có .

Chị nói: thế là được rồi, hai đứa không phải suy nghĩ gì nữa. Thằng T bảo B là con nó, thì tức là con nó, là cháu chị. Mọi chuyện còn lại để chị giải quyết. Cấm đứa nào can thiệp làm cho chuyện mà rắc rối thêm .

Xong chị làm 1 cái xét nghiệm ADN. Tất nhiên, mẫu lấy xét nghiệm là của chồng mình và đứa con thứ 2. Rồi đưa cho hắn ta xem kết quả huyết thống là cha con để kết thúc mọi chuyện.

Bằng cách nào đó, mình nghe được hắn bị mấy anh chị đánh cho một trận thừa sống thiếu chết và phải đi nơi khác sống.

Chồng mình thì bảo chuyện gì chị anh chẳng làm được, nếu không thì chị đã không giữ được cái nhà này đến bây giờ.

Sau sóng gió đó, chị nói chuyện riêng với mình, chị nói: một đứa trẻ mồ côi, thiếu cha hay thiếu mẹ rất đáng thương, chị không muốn gia đình này, 2 đứa cháu của chị phải thiếu tình thương của bố hay mẹ hết. Thằng B mãi là con của thằng T, là cháu của chị. Còn chuyện không phải con của T thì chị biết từ lúc em đẻ rồi, B nhóm máu A trong khi nhà chị là nhóm O, em cũng là O. Tưởng giấu mà được à. 16 năm trước, chị đã hứa với bố mẹ là dù chuyện gì xảy ra, thì chị cũng bảo về gia đình này, bảo vệ thằng T. Giờ em và 2 đứa nhỏ là một phần của gia đình này, một phần của thằng T chị cũng bảo vệ đến cùng. Trời có sập xuống, chị cũng đỡ cho chúng mày. Chuyện này, kết thúc tại đây. Không nghĩ, không nhớ đến nó nữa, giờ nhìn về phía trước sống sao cho tốt thôi.

6 năm trước, chồng mình đã cứu 2 mẹ con mình, cứu danh dự cho cả nhà mình. Đến giờ, chị chồng lại cứu cuộc đời của 2 mẹ con mình lần nữa. Cả đời này mẹ con mình mang ơn chồng và chị chồng. Ơn này sẽ theo mình suốt cuộc đời này…


 

Du khách Việt bất ngờ ‘tàng hình’ ở Hàn Quốc – Tuấn Khanh

Kimtrong Lam

Tuấn Khanh

3 tháng 12, 2024

Khách du lịch Việt Nam nhập cảnh Hàn Quốc (Vietnamplus)

Ngày 3 Tháng Mười Hai, Hàn Quốc ra thông báo cho biết 38 du khách Việt Nam đã đột ngột “mất tích” ở đảo Jeju, sự biến mất đồng loạt này thần kỳ, được xem là không khác gì có phép tàng hình.

Ba mươi tám du khách Việt Nam được cho là đã mất tích ở Hàn Quốc sau khi đến nước này qua đảo Jeju phía nam vào tháng trước. Sau một thời gian tìm kiếm thất bại, cảnh sát Hàn Quốc đã quyết định công bố thông tin.

Nhóm khách du lịch Việt Nam này là một phần trong nhóm khoảng 90 du khách đến đảo vào ngày 14 Tháng Mười Một. Tuy nhiên, 38 người trong số họ – như đã hẹn trước cùng nhau – mất tích trong chặng dừng chân cuối cùng của hành trình trước ngày chuẩn bị khởi hành về Việt Nam, cảnh sát Hàn Quốc cho biết.

Những thành viên còn lại trong nhóm đã lên chuyến bay trở về, nhưng có 38 người đã không xuất hiện và nhập đoàn để quay về, sự kiện đã được báo cáo “mất tích” với chính quyền.

Khách du lịch nước ngoài tại đảo nghỉ dưỡng Jeju có thể lưu trú tối đa 30 ngày mà không cần thị thực theo chương trình khuyến khích du lịch miễn thị thực của Hàn Quốc. Chương trình này là một phần của Đạo luật đặc biệt về việc thành lập Tỉnh tự quản đặc biệt Jeju, cho phép người dân từ 64 quốc gia lưu trú trên đảo tối đa 30 ngày mà không cần thị thực.

Việc cho phép du khách đến Jeju 30 ngày mà không cần thị thực là bởi đảo này nằm cách biệt với đất liền của Hàn Quốc, du khách không thể đi đến các nơi khác, chẳng hạn như Seoul hoặc Busan, trừ khi họ có thị thực hợp lệ khi xuống tàu vào đất liền. Trường hợp khác có thể là họ được tổ chức bằng tàu riêng thì mới có thể đi vào đất liền mà hải quan Hàn Quốc không biết.

Những khách du lịch mất tích được biết là chỉ được phép ở lại đảo cho đến ngày 14 Tháng Mười Hai theo chương trình miễn thị thực. và sẽ bị coi là khách du lịch bất hợp pháp sau thời hạn đó.

Văn phòng Di trú Jeju cho biết họ đang nỗ lực tìm kiếm những khách du lịch mất tích và xem lại đoạn phim giám sát của khách sạn và các con phố xung quanh.

“Chúng tôi hiện đang phân tích kênh truyền hình kín (CC) để tìm ra nơi khách du lịch Việt Nam mất tích”, một quan chức của Cơ quan Di trú và Ngoại giao Jeju cho biết.

“Chúng tôi dự định thành lập một đội bắt giữ người bỏ trốn từ việc miễn thị thực vào Jeju – mà theo luật pháp Hàn Quốc là trở thành tội phạm – bắt đầu từ sau ngày 14 Tháng Mười Hai cho một cuộc truy bắt toàn diện.”

Đây không phải là lần đầu tiên du khách được báo cáo mất tích trên đảo. Nhiều trường hợp trong số này liên quan đến những cá nhân lưu trú quá thời hạn được phép hoặc cố gắng ở lại đảo bất hợp pháp, lợi dụng chương trình nhập cảnh miễn thị thực của Jeju.

Người Việt Nam được xếp vào hàng tốp đầu khách du lịch đến Hàn Quốc và “mất tích” cá nhân hay tập thể một cách kỳ lạ. Dù bị các thành phần tuyên truyền cực đoan mỉa mai là bọn đu càng mới, tham bơ thừa sữa cặn, không yêu nước… nhưng số lượng người Việt Nam tỏa đi trên khắp thế giới – đặc biệt là các nước tư bản – từ sau năm 1975 đến nay vẫn không giảm đi, và với vô số cách thức không thể ngờ đến.

Năm 2018, đã có trường hợp 9 người đi tham gia Đoàn doanh nhân đặc biệt được tuyển chọn, theo chuyên cơ của bà Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đi Hàn Quốc công tác, nhưng rồi bất ngờ 9 người này sau đó biến mất, khiến báo chí thế giới xôn xao.

Năm 2021, người cầm đầu đường dây đưa người lên chuyên cơ này bị xử tội đưa người đi nước ngoài bất hợp pháp. Báo chí lúc đó giải thích giống nhau, y hệt cùng một đoạn văn rằng “Đường dây này do Lê Thị Liễu cầm đầu đã lợi dụng ‘phù phép’, biến những người muốn đi lao động Hàn Quốc thành doanh nhân, để tham gia đoàn doanh nghiệp tháp tùng đoàn chủ tịch Quốc hội đi Hàn Quốc rồi trốn ở lại đây.”

Toàn văn của báo chí nhà nước tố cáo kẻ đưa người bất hợp pháp lên chuyên cơ của bà Ngân đi Hàn Quốc, không có giải thích gì thêm về phương thức “phù phép” hay lợi dụng bằng cách nào, hoặc có ai tiếp tay, để có thể đưa những người muốn trốn ở lại Hàn Quốc, có thể lọt vào danh sách hạn chế, đường hoàng leo lên được một chuyến đi công vụ của quốc gia.


 

Mỹ kết luận: Virus gây COVID-19 khả năng rò rỉ từ phòng thí nghiệm ở Trung Quốc

Ba’o Dat Viet

December 3, 2024

Ngày 2-12, sau hai năm điều tra, Tiểu ban đặc biệt về đại dịch COVID-19 của Hạ viện Mỹ công bố báo cáo dài 520 trang, đưa ra kết luận đáng chú ý: virus SARS-CoV-2, nguyên nhân gây bệnh COVID-19, “có khả năng xuất hiện do một tai nạn liên quan đến nghiên cứu hoặc phòng thí nghiệm”.

Báo cáo chi tiết và phương pháp điều tra

Cuộc điều tra do Tiểu ban đặc biệt tiến hành bao gồm 25 cuộc họp, hơn 30 cuộc phỏng vấn, và xem xét hơn 1 triệu trang tài liệu. Báo cáo phân tích sâu nhiều khía cạnh của đại dịch, từ phản ứng của chính quyền liên bang và tiểu bang Mỹ, nguồn gốc của virus, đến công tác tiêm chủng vắc xin.

Trong một lá thư gửi Quốc hội Mỹ, nghị sĩ Brad Wenstrup, chủ tịch tiểu ban, nhấn mạnh rằng kết quả điều tra sẽ giúp Mỹ và thế giới chuẩn bị tốt hơn cho các đại dịch trong tương lai.

Nguồn gốc gây tranh cãi của virus SARS-CoV-2

Mặc dù phần lớn các nhà khoa học tin rằng virus SARS-CoV-2 có nguồn gốc tự nhiên, lây lan từ động vật ở Trung Quốc, báo cáo của Hạ viện Mỹ lại nghiêng về giả thuyết virus đã được chỉnh sửa gene và thoát ra từ Viện Virus học Vũ Hán.

Các nghị sĩ khẳng định Viện Y tế quốc gia Mỹ (NIH) đã tài trợ cho nghiên cứu “gain-of-function” tại phòng thí nghiệm ở Vũ Hán, một phương pháp chỉnh sửa virus nhằm tăng khả năng lây nhiễm để nghiên cứu tác động của chúng lên con người. Đây là loại nghiên cứu gây tranh cãi vì rủi ro tiềm tàng nếu virus thoát ra môi trường.

Báo cáo cũng chỉ trích bác sĩ Anthony Fauci, người đứng đầu Viện Dị ứng và Bệnh truyền nhiễm Quốc gia Mỹ, cáo buộc ông đã phê duyệt tài trợ nghiên cứu và góp phần gây ra đại dịch. Tuy nhiên, ông Fauci phủ nhận, khẳng định rằng không thể biến virus từ dơi tại phòng thí nghiệm ở Vũ Hán thành SARS-CoV-2 gây đại dịch về mặt phân tử.

Phản ứng với các biện pháp phong tỏa

Bên cạnh vấn đề nguồn gốc của virus, báo cáo còn cho rằng các biện pháp phong tỏa nghiêm ngặt trong đại dịch “gây hại nhiều hơn lợi”. Theo các nghị sĩ, phong tỏa đã dẫn đến thiệt hại kinh tế nghiêm trọng và các vấn đề sức khỏe tâm thần, trong khi không đạt được hiệu quả kiểm soát dịch bệnh như mong đợi.

Tác động toàn cầu và những câu hỏi còn bỏ ngỏ

COVID-19 đã gây ra khoảng 7 triệu ca tử vong trên toàn cầu, bao gồm 1,2 triệu ca tử vong tại Mỹ. Mặc dù báo cáo từ phía Mỹ đưa ra kết luận mạnh mẽ về khả năng virus rò rỉ từ phòng thí nghiệm, cộng đồng khoa học quốc tế và các tổ chức như Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vẫn chưa đạt được sự đồng thuận về nguồn gốc của đại dịch.

Báo cáo này không chỉ làm gia tăng căng thẳng trong mối quan hệ Mỹ – Trung mà còn đặt ra câu hỏi về cách các quốc gia sẽ chuẩn bị và hợp tác trong việc đối phó với các đại dịch tương lai. Trong bối cảnh đó, việc làm sáng tỏ nguồn gốc của SARS-CoV-2 vẫn là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu để đảm bảo an ninh y tế toàn cầu.


 

Trương Mỹ Lan bị y án tử hình, tòa vẫn ‘vòi’ thêm tiền ‘khắc phục hậu quả’

Ba’o Nguoi-Viet

December 3, 2024

SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Không ngoài dự đoán, bị cáo Trương Mỹ Lan, chủ tịch tập đoàn Vạn Thịnh Phát, bị tuyên y án tử hình với ba tội danh “tham ô tài sản,” “vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng” và “đưa hối lộ.”

Tuy vậy, theo báo VNExpress hôm 3 Tháng Mười Hai, Hội Đồng Xét Xử phiên tòa phúc thẩm “hứa hẹn” rằng dù bản án tử bắt đầu có hiệu lực nhưng nếu bị cáo Lan “tích cực khắc phục 3/4 hậu quả thì sẽ được xem xét chuyển sang [án tù] chung thân.”

Bị cáo Trương Mỹ Lan, chủ tịch tập đoàn Vạn Thịnh Phát, tại buổi tuyên án hôm 3 Tháng Mười Hai. (Hình: Trần Quỳnh/VNExpress)

Gợi ý nêu trên được hiểu là yêu cầu gia đình bị cáo Lan phải tăng cường nộp thêm tiền “khắc phục hậu quả” trong thời gian tới.

Phán quyết của tòa quy kết rằng bị cáo Lan dù không giữ chức vụ tại ngân hàng SCB nhưng bằng việc sở hữu hơn 91% cổ phần trái với quy định của Luật Tín Dụng, “là người chi phối mọi hoạt động” tại ngân hàng này.

Bản án tử cho bị cáo Lan được tuyên dù tòa phúc thẩm ghi nhận, bà này có nhiều “tình tiết giảm nhẹ” mới như: “Có sự thay đổi trong nhận thức,” “thừa nhận hành vi phạm tội,” “nộp thêm tiền ‘khắc phục hậu quả’,” “tích cực đưa ra phương án và cam kết khắc phục hậu toàn bộ quả vụ án”…

Theo tờ Thanh Niên, phán quyết cho rằng bản án tử hình cho bị cáo Lan là “đúng người, đúng tội, không oan sai.”

“Các pháp nhân trả cho bị cáo Lan, và các tài sản mà bị cáo đưa vào khắc phục hậu quả cũng chưa có cơ sở pháp lý để xem xét giá trị tài sản. Hậu quả vụ án đặc biệt lớn, phạm tội đặc biệt nghiêm trọng, nên không có cơ sở giảm án tử hình cho bị cáo Trương Mỹ Lan về tội tham ô tài sản,” phán quyết cho biết.

Bị cáo Chu Lập Cơ, chồng bà Trương Mỹ Lan, tại phiên công bố phán quyết. (Hình: Trần Quỳnh/VNExpress)

Cũng tại phiên xử phúc thẩm, bị cáo Chu Lập Cơ, chồng bà Trương Mỹ Lan, được giảm án từ chín năm xuống bảy năm tù, do “tài trợ xây bệnh viện dã chiến thời điểm COVID-19 hoành hành tại Sài Gòn” và “nộp thêm tiền.”

Bị cáo Trương Huệ Vân, cháu ruột bà Lan và là vợ của nhạc sĩ Việt kiều Úc Thanh Bùi, được giảm án từ 17 năm tù xuống 13 năm tù do “đã vận động gia đình nộp thêm tiền.”

Cũng tại phiên tòa này, bị cáo Nguyễn Cao Trí, người được các báo ở Việt Nam mô tả là “đại gia,” được giảm án từ tám năm tù xuống sáu năm tù.

Trong khi đó, bị cáo Đỗ Thị Nhàn, cựu cục trưởng Cục Thanh Tra, Giám Sát Ngân Hàng II, Ngân Hàng Nhà Nước, bị tuyên y án chung thân với cáo buộc nhận hối lộ $5.2 triệu của bị cáo Trương Mỹ Lan. (N.H.K)


 

Sổ Tay Thượng Dân K’ Tien  – Y Quynh Bdap

Ba’o Dan Chim Viet

Tác Giả: Tưởng Năng Tiến

03/12/2024

Về địa danh ở Việt Nam, thỉnh thoảng, tôi vẫn nghe thiên hạ than phiền. Nhà báo Nguyễn Thông càm ràm: “Khi người Pháp vào xứ này, họ đem theo nền văn minh phương tây ‘khai hóa” bản địa, trong đó có văn hóa, giáo dục, ngôn ngữ. Điều không thể phủ nhận là họ đã tổ chức cực tốt bộ máy hành chính, quản lý rất rành mạch, hợp lý các vùng miền, tỉnh thành, địa phương trên cả nước. Việc phân chia một cách có hệ thống khoa học các đơn vị hành chính, tên gọi các cấp độ từng đơn vị là ví dụ rõ nhất.

Suốt bao nhiêu năm, những danh từ chung để gọi vùng đất nào đó đã được dùng ổn định, nhất quán, tạo nền nếp trong đời sống xã hội. Chỉ tới khi chính quyền cộng sản thay thế mới dẫn tới những đổi thay trong cách gọi, mà thay theo hướng rối rắm, tùy tiện, phức tạp”.

Nhà báo Nguyễn Tý cũng thế: “Tên tỉnh ‘Đắk Lắk’ có quá nhiều cách viết: Đác Lắc, Đắc Lắc, Đắc Lắk, Dak Lak, Đắk Lắk … ! Báo Pháp Luật TP.HCM viết Dăk Lăk, báo Tuổi Trẻ, Thanh Niên, Người Lao Động và Công An Nhân Dân đều viết Đắk Lắk…  Báo Nhân Dân viết Ðác Lắc …”.  (“Tên Tỉnh ‘Đắk Lắk’ Có Quá Nhiều Cách Viết”. Tuổi Trẻ Online – 15/05/2010).

Hơn một thập niên đã trôi qua. Cả đống nước sông, nước suối, nước cống, nước mương, nước rãnh, cùng nước mắt đã lặng lẽ chẩy qua cầu và qua cống. Không biết tới nay quý vị nhà báo, nhà nước, nhà văn đã thống nhất được cách viết về địa danh này (chưa ?) chớ còn mấy ông giao thông/vận tải thì nhất trí hết rồi.

Hiện nay, trên quốc lộ 27, mọi cột chỉ cây số đều ghi là Đắk Lắk (D.L) tuốt. Nhìn qua những cái ụ xi măng nho nhỏ, hình chữ U lật ngược, bám chặt bên đường (hơn trăm năm nay) thì biết ngay đây là “tàn tích” do thực dân Pháp để lại. Nhà nước cách mạng chỉ bôi cái từ Darlac của bọn chúng đi, và thay bằng tên mới  (“sáng tác”) thôi.

Ngoài chuyện này ra thì mọi thứ đều vẫn nguyên như cũ, vẫn cái mặt lộ hẹp chỉ tầm 6 mét, vẫn những khúc quanh nguy hiểm chết người, vẫn những đoạn xuống cấp (sạt lở trầm trọng) cùng sự “vô tư” cố hữu của mọi giới chức từ trung ương xuống địa phương.

Đường đến DL tuy có hơi nhiêu khê nhưng đây là một địa danh rất đáng viếng thăm vì nó thuộc về “Không Gian Văn Hóa Cồng Chiêng, trải dài trên 5 tỉnh Tây Nguyên (Kon Tum, Gia Lai, Đắk Lắk, Đắk Nông và Lâm Đồng) theo như ghi nhận của Wikipedia – Hà Nội:

“Chủ thể của không gian văn hóa này gồm nhiều dân tộc khác nhau: Ê đê, Jarai, Ba Na, Mạ, Lặc… Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên được UNESCO công nhận là kiệt tác truyền khẩu và phi vật thể nhân loại vào ngày 25 tháng 11 năm 2005… Hiện tại, ở các vùng có cồng chiêng như ở Tây nguyên, Lễ hội Cồng chiêng được tổ chức hàng năm là một hoạt động vừa có ý nghĩa bảo tồn bản sắc văn hóa vừa là một sản phẩm du lịch ăn khách”.

Té ra – từ mấy thập niên qua – kiệt tác này chỉ tái hiện mỗi năm một lần để quay phim tuyên truyền (thôi) chớ không có thiệt đâu. Đừng có nghèo mà ham, nha mấy Tám.

Hèn chi mà tôi vượt Đèo Chuối, đến Đạ Huoai, qua Định Quán – B’lao, Djiring,  Finom – rồi leo đèo Prenn lên Đà Lạt và tới tuốt Buôn Ma Thuột luôn (qua không biết bao nhiêu núi rừng trùng điệp) mà không thấy cái cồng hay cái chiêng nào ráo trọi!

Người bản địa cũng không, không một mống nào, dù chỉ riêng D.L vốn là nơi sống chung hương của 47 sắc tộc (Ê Đê, Nùng, Tầy, M’nông, Mông, Thái, Mường …) khác nhau. Nếu họ không rút vô rừng sâu thì cũng chạy ra nước ngoài tị nạn hết  (trơn) rồi. Còn chạy có khỏi tay “chính quyền cách mạng” hay không thì lại là chuyện khác!

Ông Y Quynh Bdap (Y.B) là một trường hợp tiêu biểu cho cái tình thế oái oăm và đắng cay như thế. Ông sinh năm 1992 tại D.L, một trong những địa phương thuộc loại nghèo, nơi hiện có “54 xã trong tình trạng đặc biệt khó khăn”, và lợi tức bình quân đầu người là 41,00 triệu đồng (tương ứng với 1.781 USD) nếu tính theo Mỹ Kim bản vị.

Không chỉ nghèo khó, D.L (và cả vùng đất Tây Nguyên) còn phải đối diện với vô số vấn đề nan giải về đất đai, văn hóa, xã hội và môi trường nữa. Nhà văn Nguyên Ngọc, một già làng khả kính và khả tín, nhận định:

  1. Dân số Tây Nguyên tăng nhanh, đột ngột, với cường độ lớn… Đầu thế kỷ XX, các dân tộc bản địa chiếm 95% dân số. Đến năm 1975, tỷ lệ này là 50%. Hiện nay người bản địa chỉ còn 15-20% trên toàn địa bàn…
  2. Sự tan vỡ của làng Tây Nguyên. Từ sau năm 1975, quyền sở hữu tập thể truyền thống của cộng đồng làng đối với đất và rừng nghiểm nhiên bị xoá bỏ, tất cả đất và rừng đều bị quốc hữu hoá …
  3. Môi trường bị tàn phá nghiêm trọng. Cho đến nay, trừ một vài vùng nhỏ như một ít khu vực quanh núi Ngok Linh, vùng Komplong…, có thể nói về cơ bản rừng Tây Nguyên đã bị phá sạch, hậu quả về nhiều mặt không thể lường.
  4. Người bản địa bị mất đất. Việc mất đất, không phải trong một xã hội bình thường mà là từ tay người dân tộc bản địa sang tay người nơi khác đến là người Việt, đã khiến vấn đề đất đai trở thành vấn đề dân tộc. Đây chính là nguyên nhân trực tiếp của sự mất ổn định nghiêm trọng đã và đang diễn ra ở Tây Nguyên.
  5. Văn hoá Tây Nguyên bị mai một. Việc mất rừng, tan vỡ của làng, cơ cấu dân cư bị đảo lộn lớn và đột ngột, người bản địa bị mất đất và mất gốc rễ trở thành lang thang trên chính quê hương ngàn đời của mình… tất yếu đưa đến đổ vỡ về văn hoá.

Tình trạng “đảo lộn, thua thiệt, mai một và đổ vỡ” của Tây Nguyên đã xẩy ra từ nhiều thập niên qua nhưng mãi đến năm 2019 người dân nơi đây mới có cơ hội lên tiếng, qua một tổ chức xã hội dân sự (Montagnards Stand for Justice – MSFJ – Người Thượng Vì Công Lý) mà Y.B là một trong những thành viên sáng lập.

MSFJ chủ trương đòi hỏi những quyền căn bản về con người và đất đai cho cộng đồng bản địa bằng phương thức ôn hòa (“MSFJ emphasizes non-violent efforts to secure basic human and land rights for the community”) nhưng đã bị đáp trả một cách vô cùng thô bạo. Y. B phải bỏ trốn qua Thái Lan, rồi bị cảnh sát Thái Lan bắt giữ (theo yêu cầu của nhà nước Việt Nam) và bị cáo buộc là kẻ chủ mưu trong vụ tấn công vào năm 2023 tại D.L – quê quán của ông.

 Báo chí VN đang đồng loạt loan tin cứ như thể là YB đã bị dẫn độ và sẽ bị lãnh án trong trong tương lai gần nhưng sự thực thì không (hay chưa) như thế. RFA vừa tường thuật:

“Tòa Hình sự Thái Lan hôm 30/9 đã ra phán quyết dẫn độ ông Y Quynh Bdap về Việt Nam theo đề nghị của Chính phủ Việt Nam. Các chuyên gia Liên Hiệp Quốc lo ngại ông Y Quynh Bdap sẽ có thể bị ‘mất tích, tra tấn hoặc đối xử tàn tệ hoặc trừng phạt, giam giữ tùy tiện, nếu bị dẫn độ về nước’. Các chuyên gia cho rằng giới chức chính quyền Thái có thể từ chối thực hiện phán quyết của tòa vì Thái Lan và Việt Nam không ký kết một hiệp dịnh về dẫn độ.

Hồi tháng 1 năm nay, ông Y Quynh Bdap và 99 người khác đã bị tòa án lưu động ở Đắk Lắk xét xử sau vụ nổ súng vào hai trụ sở chính quyền ở tỉnh này vào tháng 6/2023 khiến chín người chết. Ông Y Quynh Bdap đã bị kết án (vắng mặt) tù 10 năm với cáo buộc tội ‘khủng bố’ trong vụ tấn công này. Tuy nhiên, ông Y Quynh Bdap đã bác bỏ cáo buộc này”.

Nếu bị dẫn độ, Y.B chắc chết – chết chắc! Tính mạng của ông hiện nay tùy thuộc và trông cậy không ít vào Cao Ủy Tị Nạn Liên Hiệp Quốc, và giới hoạt động nhân quyền. Trước tình cảnh này, tôi chỉ còn chút hy vọng (mong manh) rằng nhân loại vẫn còn đủ bao dung để chừa cho những người dân bản địa không may một sinh lộ (hẹp). Chớ chả lẽ thiên hạ chỉ quan tâm vào việc bảo vệ chó mèo, cây cỏ, và những động vật hoang dã thôi sao?