TIÊN HỌC LỄ, HẬU HỌC VĂN…

Cách nay khoảng 3 năm, tôi có ghé nhà của vợ chồng một người bạn cũ ăn cơm chiều. Chúng tôi đang ngồi ăn và vui vẻ nhắc lại chuyện xưa, thì người em gái của vợ bạn tôi đi làm về mở cửa bước vào. Theo lẽ tự nhiên tôi gật đầu chào cô ta “hello” theo kiểu Mỹ. Cô ta lập tức khoanh tay cúi đầu và chào tôi một cách lễ phép: “Thưa anh, em mới về”, mặc dù gia đình bạn tôi đã sống ở Mỹ gần 40 năm và người em gái này cũng đã trên 50 tuổi.

Tôi thực sự ngạc nhiên khi người em gái của bạn tôi vẫn còn giữ được cách khoanh tay thưa và cúi đầu thật lễ phép khi gặp người lớn mà từ rất lâu, tôi đã không còn nhìn thấy nữa. Cách chào hỏi đó chỉ có hồi thời tôi còn bé, chứ thời nay ít thấy ai chào hỏi như vậy. Bây giờ khi gặp người lớn, người ta chỉ nói “chào anh”, “chào chị” hoặc “chào ông”, “chào bà”, cùng lắm gật đầu một cái là lịch sự lắm rồi.

Bởi thế mới thấy cái nền tảng giáo dục “tiên học lễ, hậu học văn” của miền Nam trước năm 1975 đã có ảnh hưởng như thế nào đến tính cách của một người, tạo nên một nề nếp phân biệt trên dưới rất rõ ràng trong gia đình và cộng đồng xã hội. Trẻ em đã được dạy phải lễ phép để thể hiện sự tôn trọng của mình đối với một người lớn tuổi hơn mình. Tính theo tuổi thì người em gái của vợ bạn tôi cũng chỉ học tiểu học trước năm 1975 được vài lớp chứ không nhiều, vậy mà cho đến giờ cô vẫn giữ được sự lễ phép như ngày xưa. Thật đáng quý!

Hình ảnh người thầy giáo, người cô giáo lớn tuổi tận tụy cầm bàn tay của từng học trò đồ những chữ a, chữ o đầu tiên trong đời bằng cây viết chì, rồi đến cây viết lá tre chấm mực tím, ít nhiều cũng đã để lại trong lòng mỗi người chúng ta một sự kính trọng và lòng biết ơn rất sâu xa. Chính vì thế, ngày xưa khi gặp thầy cô ngoài đường, ai cũng khoanh tay cúi đầu thưa thầy thưa cô rất lễ phép. Lễ phép từ trong trường, từ trong gia đình cho đến ra ngoài xã hội. Lễ phép đã trở thành một thói quen, một nề nếp từ thuở cắp sách cho đến lúc trưởng thành.

Sự lễ phép không những làm cho người ta giữ được đạo nghĩa làm người mà còn tạo nên một sự khiêm tốn trong lời ăn tiếng nói nữa. Ngày xưa, khi muốn trình bày một vấn đề gì đó cho người khác nghe, người ta hay nói: “theo chỗ tôi được biết thì…” . Đó chính là sự khiêm tốn, từ tốn, lễ phép và lịch sự trong lời ăn tiếng nói, luôn làm cho người nghe cảm thấy dễ chịu và dễ chấp nhận hơn. Những câu tục ngữ ca dao được học ngày xưa cũng dạy cho người ta để ý đến lời ăn tiếng nói như “lời nói không mất tiền mua, lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau” hoặc “trước khi nói phải uốn lưỡi bảy lần” hoặc “học ăn, học nói, học gói, học mở” đều dạy cho người ta phải cẩn ngôn hơn khi nói chuyện trong gia đình và ngoài xã hội.

Nền giáo dục nhân bản lấy sự nhân ái, nhân đức và nhân cách của con người làm căn bản của thời Việt Nam Cộng Hòa đã tạo ra những thế hệ thành nhân chi mỹ trước, rồi sau đó mới đến thành danh chi toại. Mặc dù có người không thành danh, nhưng vẫn thành nhân.

QUAN NGUYEN

TRỊ THỦY, VẤN ĐỀ NGOÀI TẦM ĐCS

Đỗ Ngà

Hiện nay thiệt hại nhân mạng vì bão lũ Miền Trung đã lên tới 82 người và 38 người mất tích. Còn thiệt hại về tài sản thì chưa có thống kê nhưng chắc chắn con số rất lớn. Hiện nay địa bàn thiệt hại trải rộng trên khắp 10 tỉnh Miền Trung. Cảnh tang thương khắp nơi thế mà thiên tai vẫn tới tấp ập về. Có những họa nhìn thì thấy thiên tai nhưng bên trong nó là có nhân họa giúp sức. Hôm nay trên báo Thanh Niên lại cảnh bảo hồ Kẻ Gỗ, hiện đã đầy nước, nguy cơ xả thẳng xuống TP.Hà Tĩnh. Đây là kết quả của việc nỗ lực trị thủy thất bại của ĐCS Việt Nam.

Miền Trung thì bị nước làm cho tang hoang, còn tại Sài Gòn thì cũng đang bị nước làm cho khốn đốn. Hiện này triều cường đang làm nước ngập rất nhiều tuyến đường ở thành phố này. Và thực tế thì nạn triều cường cứ mỗi năm mỗi nghiêm trọng hơn. Trong nhiều năm qua, chính quyền thành phố này đổ không biết bao nhiêu tiền vào các dự án chống ngập nhưng đều thất bại. Đó là một minh chức cho sự yếu kém của chính quyền thành phố này, họ đã thất bại trong vấn đề trị thủy. Đã 45 năm CS thành phố này chống ngập, nhưng rồi cuối cùng thì sao? Khi nước mưa trút xuống thì nước rút rất chậm chạp, nhưng khi triều cường dâng thì nước dội lên đường phố rất nhanh. Theo ước tính của ngân hàng HSBC thì trong 30 năm tới, thành phố này cần phải chi ra 52% GDP để xây dựng hệ thống đê chắn biển bảo vệ Sài Gòn. Một con số đầu tư rất lớn nhưng liệu có thành công hay không thì đó là một câu hỏi to tướng.

Tại Việt nam hiện nay có 2 vựa lúa lớn nhất nước, đó là vựa lúa Đồng bằng Sông Cửu Long (ĐBSCL) và vựa lúa Đồng Bằng Sông Hồng (ĐBSH). 2 vựa lúa này nhận phù sa từ 2 con sông lớn nhất nước là sông Mê kông và sông Hồng. Ai cũng biết, 2 con sông này đều bắt nguồn từ Tàu đổ vào Việt Nam. Hiện nay sông Mê Kông thì đã bị Trung Cộng cho xây hệ thống thủy điện chằng chịt ở thượng nguồn để nắn dòng ngăn nước làm cho vựa lúa ĐBSCL bị mặn xâm nhập vào rất sâu. Còn lại dòng chảy sông Hồng là Tàu chưa giở trò, nhưng chắc chắn tương lai “người bạn vàng” của ĐCS cũng sẽ ra tay như nó đã làm với dòng sông Mê Kông mà thôi. Đánh chết 2 vựa lúa lớn nhất nước, Tàu sẽ gây áp lực lên kinh tế chính trị Việt nam rất lớn. Âm mưu kiểm soát Việt Nam không bao giờ tàu từ bỏ.

Trị thủy là vấn đề sống còn với sinh mạng người dân và nền kinh tế quốc gia. Đất nước ta trải dài hình chữ S thì vấn đề trị thủy ở 2 đầu đất nước nằm gọn trong tay người Tàu. Điều này rất bất lợi, và chắc chắn chúng ta không thể làm gì được khi Trung Cộng muốn giở trò. Ở ĐBSCL và ĐBSH, nếu Tàu cứ cho mùa mưa thì nước lụt đổ về, còn mùa khô thì cho chặn nước ở thượng nguồn gây khô hạn thì có thể nói, suốt một năm nông dân Việt Nam không thể gieo trồng gì được. Nếu ra tay đồng loạt như vậy với cả sông Hồng và sông Mê Kông trong nhiều năm liền thì Việt Nam khó mà đảm bản an ninh lương thực.

Vấn đề trị thủy ở 2 đầu đất nước nằm trong tay Tàu Cộng thì ta bất lực đã đành, nhưng vấn đề trị thủy ở khu vực Miền Trung và Miền Đông Nam bộ là nằm trong tay Việt Nam mà ĐCS vẫn không thể nào trị nổi thì không biết cuộc sống người nông dân Việt Nam vốn đã khốn đốn thì về sau không biết họ sẽ sống như thế nào nữa. Hệ thống thủy điện được lập ra là có 3 mục đích: thứ nhất là ngăn dòng chống lụt vào mưa; thứ nhì trữ nước để cấp cho nông nghiệp vào mùa khô; thứ 3 là sản xuất điện, thế nhưng điều trớ trêu là hệ thống thủy điện Việt Nam đa phần là gây nên lũ lớn vào mùa mưa và gây ra tình trạng hạn hán vào mùa khô. Nói chung, vấn đề trị thủy ở những khu vực thuộc vùng kiểm soát của người Việt thì CS vẫn không làm được, ĐCS trị thủy thất bại.

Miền Bắc, Miền Tây Nam Bộ ngoài tầm người Việt đã đành, Miền Trung và Miền Đông Nam Bộ CS cũng không trị nổi con nước thì đất nước này đi về đâu? Đừng nói tới công nghiệp 4.0 gì cao siêu, hãy trị thủy cho được để cho dân an cư lạc nghiệp đã, đảng làm nổi không? Thực tế cho thấy suốt 45 năm qua thì ĐCS không trị nổi. Vậy thì thử hỏi, đảng độc quyền lãnh đạo đất nước này để làm gì? Để mang lại tai họa cho nhân dân à?

Thành phố Sài Gòn đang chìm dần vì biến đổi khí hậu, đó là thực tế chứ không còn là cảnh báo nữa. Việc xây hệ thống đê chắn biển là cần thiết. Nhưng câu hỏi đặt ra là liệu nó có thành công không? Theo thực tế cho thấy, ĐCS khó mà bảo vệ được thành phố này. Vì sao? Bởi vì đã 45 năm qua, CS không cho dân thấy là họ có khả năng.

-Đỗ Ngà-

Tham khảo:

https://vnexpress.net/du-an-chong-ngap-10-000-ty-dong-cua…

https://vnexpress.net/84-nguoi-chet-do-mua-lu-o-mien…

https://www.thesaigontimes.vn/…/ngan-muc-nuoc-bien-dang…

https://thanhnien.vn/…/mot-ho-thuy-dien-thuy-loi-vo-la…