Những cách để người trung niên có cuộc sống an nhàn, hạnh phúc

Những cách để người trung niên có cuộc sống an nhàn, hạnh phúc

June 22, 2021

LOS ANGELES, California (NV) – Ở tuổi trung niên, không phải ai cũng có được cuộc sống an nhàn, hạnh phúc, nhưng nếu biết cách sống, cuộc đời sẽ bớt nặng nề, đau khổ, theo HuffPost.

Thôi “đắm chìm” trong quá khứ

Tới tuổi trung niên, nên đi đây đi đó cho cuộc sống thêm phong phú. (Hình minh họa: Krakenimages/Unsplash)

Quá khứ vốn là quá khứ, dù đau khổ, hay hạnh phúc thì nó cũng đã qua rồi. Đến tuổi trung niên này rồi thì còn tiếc hay hoài niệm nhớ thương gì quá khứ. Cuộc sống hiện tại và tương lai mới là quan trọng, xã hội và cuộc sống ngày càng tốt, cũng có tiền tiêu, tiền tích lũy, có thời gian nhàn rỗi để làm những việc mình thích. Vậy nên, các bậc trung niên đừng nhất mực chìm đắm trong những hồi ức quá khứ, hãy lạc quan, nhìn về tương lai, dù sao chúng ta cũng đã có 20 năm hoàng kim trong cuộc đời rồi.

Ngưng tức giận

Tức giận và oán trách người khác chỉ càng làm cho tâm tình mình thêm bực mình, bất an, bất ổn… gây mệt mỏi, bệnh tật thêm. Vậy sao chúng ta không buông bỏ đi, cuộc sống vốn mong manh không biết ngày mai ra sao, vậy sao chúng ta cứ phải ôm mãi những bực mình, oán hận vào thân cho mệt người?

Những nóng giận bồng bột của tuổi trẻ đã qua rồi. Đến tuổi trung niên tự bản thân mỗi người cũng già dặn, chín chắn và điềm đạm đi nhiều. Con cái cũng đã trưởng thành rồi, đã có cách nghĩ cho riêng mình rồi, và chúng ta cũng không giống như trước đây. Vậy nên cứ thoải mái mà sống thôi!

Không nên phàn nàn, oán trách

Tục ngữ có câu: Mỗi cây mỗi hoa, mỗi nhà mỗi cảnh. Mỗi người đều có lúc có phiền não, có khi cũng muốn cùng người khác thổ lộ hết. Điều này có thể giải thích, nhưng phải chú ý không nên phàn nàn nhiều quá. Nếu như bạn bè luôn phàn nàn với bạn về một việc, mỗi ngày đều đang truyền đi những năng lượng trong lời nói, tin rằng bạn sẽ không muốn có một người bạn như vậy.

Tuổi trung niên là thời điểm tự do tự tại làm, hay tìm những niềm vui, sở thích của mình. (Hình minh họa: Krakenimages/Unsplash)

Đừng ép buộc bất kỳ ai

Con cái cũng lớn rồi, chúng có cuộc sống của chúng, tuổi trẻ có những cách nhìn, cách sống, ước mơ hoài bão riêng… là bậc cha mẹ không thể suốt ngày bó buộc chúng vào khuôn khổ theo mình.

Đừng nghĩ đến việc con cái suốt ngày phải ở bên cạnh, hay buộc chúng phải sống cùng, phải có trách nhiệm phụng dưỡng, nghe lời mình… nếu chúng không làm được những điều này cho mình thì tự coi là mình bất hạnh, là cô đơn. Cho dù là ở cùng với con cái, cuối cùng thì cũng là hai vợ chồng già sống với nhau, đều muốn làm được độc lập về tinh thần và không muốn suốt ngày sinh hoạt quẩn quanh trong nhà từ sáng đến tối.

Ra khỏi nhà và tìm thú vui, đừng lãng phí thời gian

Cuộc sống vốn mong manh, làm việc cả một đời, thời gian không còn nhiều. Đây là thời điểm thích hợp nhất để cho người ở độ tuổi trung niên tự do tự tại làm, hay tìm những niềm vui, sở thích của mình. Từ tuổi trung niên, nhiều người bắt đầu muốn đi đây đi đó. Họ cần có bằng hữu xung quanh, có một số thú vui tao nhã, như vậy cuộc sống mới thêm phần phong phú. Thời gian không đợi người, chúng ta càng không nên lãng phí thời gian.

Thoải mái hơn trong chi tiêu

Cả một đời tuổi trẻ tiết kiệm, tích lũy tiền bạc, của cải. Khi có tuổi hãy tự cho mình được tiêu tiền, chi tiêu thoải mái hơn. Đến tuổi này rồi hãy tự đối đãi với bản thân mình tốt một chút. Trong phạm vi năng lực của mình, đừng quá quan tâm một bộ y phục bao nhiêu tiền, một món ăn bao nhiêu tiền. Muốn mua gì cứ mua, thích ăn cứ ăn, muốn mặc cứ mặc, muốn đi chơi mà còn sức khỏe thì đừng ngại đường xa… Muốn làm gì cứ làm, muốn mua cứ mua. Đừng nói: “Hãy đợi sau này,” “Chờ khi có thời gian,” “Đợi qua mấy hôm nữa.”

Người trẻ rất sợ những người nói nhiều, hỏi nhiều, khó tính, hay càm ràm, nói dông dài… (Hình minh họa: Krakenimages/Unsplash)

Bớt nhúng tay vào việc người khác

Đến tuổi trung niên đa phần mọi người đã khá thấu hiểu sự đời, nhìn mọi việc rõ ràng hơn, sẽ tự thấy những việc mình nên và không nên, cũng như bỏ qua. Hãy cho con cái có không gian riêng của chúng, cho chúng tự trưởng thành, tự có trách nhiệm với bản thân và gia đình của chúng.

Cũng đừng tham gia vào việc nuôi dạy cháu nội hay cháu ngoại làm gì, hãy để chúng lo cho con cái của chúng và tự chúng có trách nhiệm nuôi dạy con cái. Cũng không nên quá can thiệp nhúng tay vào chuyện nọ chuyện kia của họ hàng, làng xóm, chuyện thiên hạ… mà hãy tự biết cách chăm sóc bản thân cho mình luôn khỏe mạnh, vui vẻ.

Hạn chế càm ràm, bớt nói nhiều

Người ta thường nói càng nhiều tuổi càng “lắm điều” nói nhiều, hỏi nhiều, khó tính, hay càm ràm, nói dông dài… nên người trẻ rất sợ những người như thế này. Chính vì vậy, người trẻ, hay con cháu càng ngày càng có xu hướng không muốn sống với người lớn tuổi, người già có lẽ chính vì điều này. (Đ.Trang) [qd]

“MỘT THẾ HỆ ĐANG DẦN BIẾN MẤT”

“MỘT THẾ HỆ ĐANG DẦN BIẾN MẤT”

Một hôm, con gái hỏi tôi:

– “Mẹ ơi, con không hiểu ngày xưa mẹ và mọi người sống như thế nào khi không có Internet. không có máy tính, không có tivi, không có điều hòa, không có điện thoại di động?”

Tôi trả lời: Thế hệ mẹ, và thế hệ trước, sinh ra trong khoảng thời gian từ năm 1945-1985 thật là may mắn, khi:

– Ai cũng không ngại đi học một mình từ sau ngày đầu tiên đến trường.

– Sau giờ học, không ai đi học thêm, ai cũng được chơi đến tận tối mịt.

– Không ai ôm tivi, điện thoại, iPad từ giờ này qua giờ khác. Và ai cũng có những người bạn thực sự chứ không phải với những người bạn từ Internet.

– Nếu như khát, bọn mẹ uống luôn nước ở bất cứ đâu được cho là sạch, chứ không phải nước ngọt đóng chai.

– Bọn mẹ ít bị ốm, dù rằng hay ăn chung uống chung, như 4 đứa cùng uống chung 1 gáo nước. Nếu có ốm thì ông bà chữa bệnh cho bằng các loại thuốc rẻ tiền từ thầy lang hoặc trong nước sản xuất, hay là bằng các bài thuốc dân gian.

– Bọn mẹ không bị béo phì, dù rằng ngày nào cũng chén căng cơm, rau và bất cứ thứ gì có thể ăn được… Chỉ cần no…

– Bọn mẹ chơi bằng các đồ chơi tự làm lấy như đất sét, lá cây, que củi thậm chí là mảnh vỏ chai… và chia sẻ đồ chơi, sách truyện với nhau.

– Ngày xưa, các gia đình hầu hết là không giàu có. Nhưng các ông bố bà mẹ đã tặng cho con cái tình yêu của mình, dạy cho con biết trân trọng những giá trị tinh thần chứ không phải là vật chất, dạy cho con biết thế nào là giá trị thực sự của con người: Sự trung thực, Lòng trung thành, Sự tôn trọng và Tình yêu lao động.

– Ngày xưa bọn mẹ đã có thể tự chăm sóc bản thân mình từ bé, không ỷ lại ông bà hay người lớn, 10 tuổi đã biết làm hết những công việc trong nhà để đỡ đần ông bà và những người lớn, thậm chí nấu cơm, giặt đồ, chăn trâu, cắt cỏ, lấy rau ngoài đồng về cho lợn ăn…

– Ngày xưa, bọn mẹ chưa bao giờ có điện thoại di động, đầu DVD, trò chơi điện tử Play Station, máy tính, không biết thế nào là Internet, chat…

Nhưng bọn mẹ có những người bạn thực sự, là khi:

– Thường đến chơi nhà nhau mà chả cần phải có lời mời, đến nhà ai gặp gì ăn nấy.

– Ký ức của thế hệ ngày đó chỉ là những tấm ảnh đen trắng, nhưng đầy ánh sáng và rực rỡ, ai cũng trân trọng lật mở cuốn album gia đình với sự thích thú, tôn kính, trong cuốn album đó luôn lưu giữ chân dung của ông bà cụ kỵ các con…

– Thế hệ mẹ không bao giờ ném sách vào thùng rác, mà đứng chôn chân trong hàng để mua sách, rồi sau đó đọc chúng suốt ngày đêm.

– Bọn mẹ không bao giờ đưa cuộc sống riêng tư của thiên hạ ra để đàm tiếu, cũng như biết giữ bí mật cuộc sống của gia đình mình, không phải như những gì bây giờ đang xảy trên Facebook và Instagram…

– Thế hệ mẹ, có lẽ, là thế hệ cuối cùng mà con cái luôn chỉ cúi đầu nghe lời cha mẹ.

– Thế hệ mẹ, có lẽ, là thế hệ đầu tiên biết lắng nghe con cái.

– Thế hệ mẹ không cần biết tới những thứ xa hoa con nói nhưng con thấy đó, họ vẫn sống tốt, vẫn cống hiến cho xã hội, vẫn nuôi dậy các con lên người. Thế hệ nào cũng vậy đáng sợ nhất là không biết đến xã hội bên ngoài, không có lòng trắc ẩn, không có danh dự, không có sự tôn trọng, không biết xấu hổ, không khiêm tốn và không thích đọc sách…”.

– Thế hệ mẹ là như thế đó, là “phiên bản giới hạn”, vậy nên các con hãy biết tận hưởng những ngày bên bố mẹ, hãy biết học hỏi và trân quý… Hãy tranh thủ thời gian quý giá thay vì smart phone, ipad, máy tính… để có thời gian chất lượng bên cha mẹ… Trước khi thế hệ này biến mất, nhé con.

From:TU-PHUNG

Người Việt “Cao Quý “- Chu Tất Tiến

Lũ ngợm này chắc chắn xuất xứ từ “con người mới XHCNVN”!

***

Người Việt “Cao Quý ”

Chu Tất Tiến

Khi đặt bút viết những dòng chữ này, Sáu tui không dám để tựa là “Người Việt Xấu Xí,” như nhà văn Bá Dương của Trung Hoa dám viết, vì sợ bị phe ta “đục” tơi tả, như đã từng bị “đục” nhiều lần trước đây, vài kẻ còn dọa giết Sáu tui nữa! Mới đây, một người ghét tui kinh hồn đã xin lễ cầu hồn cho tui “đột ngột qua đời,” rồi người khác phóng lên Facebook, rồi Email, khiến bà con gọi gia đình tui, chia buồn tới tấp.

Thiệt tình, Sáu tui vốn thần tượng hóa Nhà Văn, Nhà Thơ Phùng Quán từ khuya, nhất là những câu thơ để đời của ông: “Yêu ai cứ bảo là yêu. Ghét ai cứ bảo là ghét. Dù ai ngon ngọt nuông chiều. Cũng không nói Yêu thành Ghét. Dù ai cầm dao dọa giết. Cũng không nói Ghét thành Yêu…

Tôi muốn làm nhà văn. Đi trọn đời trên con đường chân thật. Đường mật công danh không làm ngọt được lưỡi tôi. Sét nổ trên đầu không xô tôi ngã. Bút giấy tôi, ai cướp giật đi. Tôi sẽ dùng dao viết văn trên đá.”

Vì thế, mà tôi vẫn viết, nhưng thú thật, tôi thua ông họ Phùng nhiều lắm, vì lâu lâu, tôi cũng “né đạn,” tuy khi “viết” không “lách” nhiều, nhưng mà cũng chẳng dám viết huỵch toẹt ra những điều cấm kỵ.

Chẳng hạn như bài này, tôi để tựa đề là “Người Việt Cao Quý,” chứ không dám viết theo kiểu Bá Dương, cũng như không mạnh bạo như một Blogger nữ còn ở Việt Nam, dám chơi trên FaceBook môt bài độc đáo: “Người Việt hèn hạ.” Thiệt đáng phục!

Bà con nghĩ coi, người Việt mình đi đâu cũng tự hào là mình là giống Rồng Tiên, có hơn 4000 năm văn hiến, rồi qua Mỹ, thành công thiệt lẹ, mới chỉ có hơn 40 năm mà danh tiếng lẫy lừng, từ chính trị, đến kinh tế, tài chánh, văn chương, khoa học và cả quân đội nữa.

Có giống dân di cư nào mà mới đến Mỹ chưa được nửa thế kỷ mà quân đội có mấy ông Tướng giữ địa vị rất cao như Việt Nam ta không?

Có mấy dân tộc mới qua Mỹ đã thành Dân Biểu Liên Bang, Tiểu Bang, Nghị Sĩ như chúng ta không? Rồi phi hành gia, khoa học gia, toán học, Tiến Sĩ, Kỹ Sư, Bác Sĩ, Nha Sĩ, Dược Sĩ nhiều như lá mùa Xuân… Những cơ sở thương mại do người Việt làm chủ nhiều như rừng…Nhà hàng Việt bây giờ được Mỹ ưa chuộng hơn món Thái, Trung Hoa… nhiều.

Đặc biệt là có nhạc sĩ thần đồng Evan Lê, mới 4 tuổi đã lừng danh là nhạc sĩ dương cầm cỡ quốc tế. Vậy, nếu có Nổ chút chút là “Người Việt Cao Quý” cũng đáng lắm chứ.

Tuy nhiên, có điều Sáu tui không dám nổ mạnh là mấy năm sau này, tội phạm do người Việt gây nên cũng không ít. Nhà tù bây giờ nghe thấy tiếng Việt ì xèo. Có lẽ đồng hương chúng ta, sau một thời gian định cư tại xứ người, tiến lên quá lẹ, nên trong sinh hoạt mới đẻ ra nhiều cái kỳ cục, nhịn nói không nổi.

Số là, hôm sau Trung Thu, Sáu tui đến Costco để “renew” lại cái thẻ, đang đứng chờ đến lượt mình thì thấy có một cặp vợ chồng Việt lủ khủ khiêng chừng vài chục hộp bánh Trung Thu đến trả! Có lẽ gia đình này mua cả mấy tá bánh về để bán mà bán không hết, nên sau Tết, đem hoàn lại Costco! Trời không phụ kẻ gian, nên người nhân viên lắc đầu, không nhận lại bánh đã quá hạn! Hai vợ chồng tẽn tò đi ra!

Một lần khác, sau Tết ta cả gần tháng, Sáu tui cũng đến đổi đồ (đổi chứ không trả) cái máy nấu ăn, vì quá nhỏ, thì thấy hai ông mang trả các chậu hoa Tết đã héo queo, lá vừa vàng khè, vừa đen thui, cánh hoa thì lắc léo! Có nghĩa là các ông mua hoa về trưng Tết xong thì đem trả, lấy tiền lại, vì chắc chắn khi mua, các ông không thấy lá héo, hoa tàn, mà chỉ thấy nụ hoa tươi nở như thiếu nữ 18!

Chưa thấy ai ngu đến nỗi mà vác hoa tàn về nhà? Thiệt là mắc cở! Lợi dụng sự dễ dãi của Costco mà mua hoa về làm bảnh với bà con rồi xài cho đã, đem trả! Chơi vậy thì chơi với ai?

Điều đáng xấu hổ là thấy tui dòm dòm có vẻ khó chịu với hai nhân vật cao quý kia, bà nhân viên người Mỹ quay qua nói với tui: “Coi vậy, chứ còn đỡ lắm! Có bà mua quần lót (underwear) về xài hai ngày rồi cũng đem trả!” Tui nghe nói vậy, thì rùng mình, chới với, đỏ mặt, cứng họng luôn, không biết chống đỡ sao cho dân mình khi có người mang họ “Keo, Bần” sang nước người Bảo Trợ để trả ơn!

Ở Home Depot cũng vậy, có người mua búa, kìm, mỏ lết về sửa nhà, sửa cống, rồi cũng đem trả, mặc dù xài mấy món đó đến sứt sẹo! Sáu tui từng thấy có ông thợ đem trả gần như mọi món đồ cần thiết cho một vụ sửa nhà, kẽo kẹt trên mấy cái xe “cart”! Mua cho đã rồi đem trả, trong đó, nhất định đã có vài món xài rồi! Sáu tui nghĩ bụng, “Kỳ thiệt ta! Nếu chưa sẵn sàng để sửa nhà, thì đừng mua vội. Nếu mua rồi, mà chưa muốn thực hiện, thì đừng xài dụng cụ của người ta! Nếu lỡ xài rồi thì phải mua, cho dù đó là không cần thiết.

Kinh hãi nhất là việc mua đồ lót, mặc rồi trả lại. Nghĩ tới mà ghê tay! Việc cho trả đồ là một phương pháp quảng cáo của nhà chế tạo cũng như cho cửa hàng, nhưng không vì thế mà lợi dụng để làm lợi cho mình, mà quên cái hại của người ta.

Thiệt ra, những chuyện nhỏ nhặt này cũng chưa làm mất đi tính “Cao quý” của người mình nhiều, mà thời gian gần đây, nhiều y sĩ bị treo bằng vì lạm dụng Medical, có ông bị tù về tội sờ mó bậy bạ, có ông cho thuốc nghiện để lấy tiền “ngoài lề.” Lại có ông nhà giáo bị tù vì tội quay phim lén con trai tại “Rét-Rum.” Mập béo gì mà coi! Kỳ cục thiệt ta!

Chủ tiệm Neo bị tù vì tấn công tình dục khách hàng. Người bán nhà lừa gạt khách hàng, chế thêm tiền “cost” không có xuất xứ, chuyên gia tài chánh bị tù vì biến nhà của người thành nhà của mình. Mới tuần qua, một ông tính đốt nhà hàng xóm bị phú lít bắt bỏ bót! Chưa kể ở trên mạng i-meo, các ông đối lập ở hai đảng Dân Chủ hay Công Hòa, chửi nhau tưng bừng, chửi tục, chửi xéo, chửi oang oang, chửi tàn canh gió lạnh luôn!

(Nói thiệt nhe, các vị cứ tha hồ “chửi-bênh” nhau, nhưng các vụ “chửi – bênh” này sẽ chẳng làm rụng một sợi.., chân lông của Mỹ, hoặc làm cho một ông Mỹ nào khoái chí mà thay đổi chính sách với Việt Nam. Người Mỹ có chính sách của họ: “American First!” “Nothing else!”)

Ôi chao! Người mình nhiều “nhân tài” mà cũng có nhiều “nhân tai.” Chớ chi những “lời hay, ý đẹp” mà người mình đã từng nghe nhiều thập niên qua được áp dụng, sao cho toàn thể cộng đồng mình mỗi ngày mỗi vững mạnh.

Chớ chi cuốn truyện “Tâm hồn Cao Thượng” đã được Hà Mai Anh dịch ra tiếng Việt thấm nhuần vào mọi tâm hồn Việt Nam hải ngoại, để chúng ta lúc nào cũng hãnh diện là “con Rồng, cháu Tiên” thiệt chứ không phải “con Rùa, cháu Ếch,” cứ nổ oang oang, rỗng tuyếch làm mất mặt những “nhân tài” Việt thứ thiệt trên toàn thế giới.

– Bên ngoài một tiệm Costco ở Alhambra, Nam California. (Getty Images)

May be an image of standing

 CÚI XUỐNG ĐỂ TÌM CƠ HỘI NGÓC ĐẦU LÊN

 CÚI XUỐNG ĐỂ TÌM CƠ HỘI NGÓC ĐẦU LÊN

Vị giám đốc mỗi ngày đều chen lên xe buýt ngồi, mặc dù cũng có chút kham khổ nhưng trong lòng anh lại cảm thấy rất lạ lẫm và vui vẻ. Thế rồi, có một chuyện không bình thường đã xảy ra…

Hôm ấy anh ta cũng lên xe buýt và ngồi xuống ghế. Trong lúc còn đang nhìn ngó quanh quẩn thì đột nhiên, một giọng nói như thét vào mặt anh: “Anh không thể nhường ghế cho người khác à? Không đáng mặt đàn ông gì cả!”

Anh ngước lên thì thấy một người phụ nữ trạc ngoài hai mươi tuổi đang bế cậu con trai nhỏ. Còn người vừa lên tiếng mắng anh là một cô gái có phần “xấu xí”. Lúc anh còn đang sững sờ thì cô gái ban nãy lại to tiếng: “Nhìn cái gì mà nhìn? Tôi nói anh đấy!” Tất cả những người trên xe buýt đều hướng về phía anh với đôi mắt tò mò, thậm chí “lườm lườm”. Mặt anh bỗng đỏ bừng lên mà không nói được lời nào…

Không còn cách nào khác, anh từ từ đứng lên và nhường ghế ngồi cho hai mẹ con cô gái kia. Đến trạm dừng xe tiếp theo, anh vừa chật vật vừa xấu hổ “trốn” khỏi chiếc xe buýt ấy. Anh không ngờ rằng mình lại gặp phải một việc như vậy. Trước khi xuống xe, anh cũng đã kịp nhìn qua mặt của cô gái “xấu xí” ấy một lần để ghi nhớ.

Không ngờ, một tuần sau đó cô gái “xấu xí” kia lại có mặt trong vòng phỏng vấn tuyển dụng nhân viên của công ty anh. Hơn nữa, anh lại là người trực tiếp phỏng vấn và quyết định tuyển. Cô gái kia vừa nhìn thấy anh cũng phát hiện ra, nét mặt cô có phần lo lắng, dường như trên trán cô vã cả mồ hôi…

Vị tổng giám đốc nói: “Cô lau qua một lượt giày của ban tuyển dụng, thì có thể được nhận vào làm”. Cô gái đứng ở đó một lúc và do dự thật lâu. Cô nghĩ: “Kinh tế trong nhà mình đã khó khăn lắm rồi, mình quá cần công việc này!”

Thực tế, cô ấy rất có năng lực và những thành tích mà cô đạt được cũng rất cao. Tuy nhiên, bởi vì cô có dung nhan hơi xấu nên dù đã đến dự tuyển ở một số công ty nhưng đều bị từ chối. Cô lại phân vân: “Bây giờ cơ hội bày ra trước mặt mình, chỉ cần mình buông tự tôn, lau giày cho họ thì sẽ có việc làm. Thế nhưng mà mình sao có thể đổi sự tôn nghiêm của mình đây?”

Vị tổng giám đốc cũng cho rằng: “Cô ta ngang ngược thế chắc sẽ không hạ mình đâu!” Thế là anh ta nhắc lại một lần nữa như để khiêu khích cô, thúc giục cô. Cô gái lập tức ngồi xổm xuống, cầm giẻ lau và bắt đầu lau giày cho những vị giám khảo kia.

Vị tổng giám đốc thắc mắc: “Cô không phải là lợi hại lắm sao? Sao lại không có phản ứng gì thế?” Khi cô gái bắt đầu lau đến giày của anh, anh ta còn cố ý ngồi bắt chéo và giơ chân lên. Tuy nhiên, bất giác anh ta lại cảm thấy mình có chút gì đó quá đáng. Anh thầm nghĩ: “Cô ta dù làm mất mặt mình trên xe buýt nhưng cũng là vì việc tốt, có chút nghĩa hiệp!”

Nghĩ vậy, anh ta liền xem hồ sơ của cô, không ngờ trước mắt anh là những thành tích tốt mà cô đạt được, vượt xa những người khác. Từ mọi phương diện, dường như cô đều xuất sắc, hơn nữa không thể nuốt lời được. Thế là, sau khi cô gái đã lau hết giày cho mấy vị tuyển dụng, anh tuyên bố trước mặt mọi người: “Cô đã trúng tuyển!” Cô gái cũng không bộc lộ vẻ vui mừng mà chỉ hướng về phía giám khảo nói lời nhỏ nhẹ: “Tôi xin cảm ơn!”

Sau đó, cô quay người sang phía vị tổng giám đốc và nói: “Tính cả giày của ngài là 5 đôi, mỗi đôi tôi lấy 20.000, tổng cộng là 100.000. Sau khi ngài trả xong tiền, tôi mới bắt đầu đi làm.” Vị tổng giám đốc không biết nói thế nào, mà cũng không thể rút lại quyết định của mình, nên đành phải trả cho cô gái 100.000. Tuy nhiên, điều khiến anh ta kinh ngạc hơn là cô gái sau khi nhận 100.000 ra về. Lúc cô vừa đi đến cổng công ty thì cô liền đưa hết số tiền đó cho một ông lão nhặt ve chai.

Vị tổng giám đốc từ sau hôm đó lại có phần nể phục cô gái. Và cũng từ sau khi được tuyển vào công ty, cô gái làm việc rất xuất sắc, đã thay vị tổng giám đốc ký được nhiều hợp đồng lớn. Có một hôm, vị tổng giám đốc nhịn không được liền hỏi cô: “Hôm cô đến phỏng vấn, tôi làm khó cho cô như vậy, cô có oán trách tôi không?”

Cô gái trả lời ngay lập tức: “Tôi cúi người xuống, chỉ vì muốn đổi một cơ hội để có thể ngóc đầu lên!”

Nhất thời “cúi người” không có nghĩa là đánh mất tôn nghiêm, càng biết lúc cần “cúi người” thì tương lai càng ngẩng được cao đầu!

(St)Từ FB Nguyễn Học

May be an image of bicycle, twilight and sky

Các nền dân chủ dễ bị hủy hoại trong thế kỷ 21 nếu chúng ta không lên tiếng

Các nền dân chủ dễ bị hủy hoại trong thế kỷ 21 nếu chúng ta không lên tiếng

Bởi  AdminTD

Việt Linh

20-6-2021

Chỉ trong vòng 4 năm trở lại đây, các nhà lãnh đạo độc tài đua nhau sửa đổi Hiến Pháp để được nắm quyền lâu hơn như Vladimir Putin ở Nga, Tập Cận Bình ở Trung Quốc…

Các chính trị gia trên khắp thế giới đang vay mượn chiến thuật của tay đại gian thương số 1 của nước Mỹ có tên Donald Trump, chiến thuật này có một slogan: “Tôi đã chiến thắng áp đảo, nhưng họ đã ăn cướp chiến thắng của tôi“.

Những cáo buộc gian lận sai trái này của một người thua cử thật vô cùng nguy hiểm.

Xin đưa ra 5 dẫn chứng thật nhất, là 5 lời phát biểu của 5 nhà lãnh đạo quốc gia đã làm xáo trộn chính trường của quốc gia họ, đã tạo sự chia rẽ, nghi ngờ giữa các đảng phái, gây hoang mang trong xã hội, người dân:

– Câu nói đầu tiên: “Tôi chỉ thua cử nếu có gian lận …“. Đây là lời phát biểu của Jair Bolsonaro, Tổng Thống đương nhiệm của nước Brazil ngay trước cuộc bầu cử Tổng Thống năm 2018, đã đem đến chia rẽ chính trường Brazil và người dân của đất nước này. Và Donald Trump đã học thuộc bài từ nhà độc tài của Brazil, đem ra áp dụng ngay trong cuộc bầu cử Tổng Thống năm 2020.

– Câu nói thứ hai: “Chúng tôi đang chứng kiến vụ gian lận bầu cử lớn nhất trong lịch sử đất nước”. Đây là lời phát biểu của Benjamin Netanyahu, cựu Thủ Tướng nước Do Thái, là người vừa bị lật đổ trong tuần rồi, ngay sau khi những đối thủ của ông đã thành lập một liên minh quốc hội để lật đổ ông ta.

Kể từ đó, ông ta đã miễn cưỡng nhường chỗ cho Thủ Tướng mới, Naftali Bennett, nhưng ông vẫn không thừa nhận rằng sự mất mát của mình là công bằng, miệng vẫn rêu rao rằng có gian lận, nhưng ít ra, Netanyahu vẫn còn một chút sĩ diện, muối mặt ra đi và thề sẽ quay trở lại trong vinh quang trong cuộc bầu cử tới, lúc đó ông ta sẽ 75 tuổi, hy vọng sức khỏe còn để tiếp tục ra tranh cử là Thủ Tướng lần chót trước khi làm một chuyến đi xa.

– Câu nói thứ ba: “Đây có thể là bài phát biểu quan trọng nhất mà tôi từng thực hiện. Tôi muốn cung cấp thông tin cập nhật về những nỗ lực không ngừng của chúng tôi nhằm vạch trần những hành vi gian lận cử tri lớn và những bất thường. Tôi đã thắng cử với con số áp đảo, nhưng chiến thắng đã bị họ cướp mất”.

Câu nói trên là lời phát biểu của Donald Trump, cựu Tổng Thống thứ 45 của Hoa Kỳ, là người đã thua cử trong cuộc bầu cử Tổng Thống năm 2020, không có được sĩ diện và lòng tự trọng như Benjamin Netanyahu, vẫn luôn miệng kêu gào, có gian lận, tôi đã thắng lớn, tôi sẽ quay lại Tòa Bạch Ốc, thưa kiện và thua kiện, đếm phiếu lại ở nhiều tiểu bang và chẳng tìm được gì, mãi đến 7 tháng sau, ông ta mới mở miệng chấp nhận thua cuộc. Với tên gian thương, chuyên gia nói dối này, tôi tạm gọi là, “Donald trump, sĩ diện đã bán rẻ và lòng tự trọng đến trong muộn màng“.

– Câu nói thứ tư: “Cuộc bầu cử có gian lận phiếu, chúng tôi phải ngăn chặn kết quả cuộc bầu cử bất hợp pháp này, và chúng tôi đã chặn đứng họ …” Đó là câu nói của Tổng tư lệnh quân đội Min Aung Hlain, người cầm đầu quân đội Miến Điện, đã đưa ra tuyên bố cuộc bầu cử có gian lận, làm lý do chánh cho cuộc đảo chánh quân sự, bắt nhốt lãnh đạo dân cử là bà Aung San Suu Ky, giải tán Quốc Hội, và hiện đang nắm toàn quyền sinh sát tại đất nước có thể chế dân chủ yếu kém này, đưa đất nước Miến Điện quay trở lại thời kỳ độc tài quân phiệt.

Đây cũng chính là nguồn cảm hứng cho Michael Flynn, một cựu tướng quân đội Mỹ, đã ấp ủ giấc mơ dùng quân đội để đảo chánh, giúp Trump nắm quyền và đưa nước Mỹ đến chế độ chuyên quyền độc tài.

– Và, câu nói thứ năm: “Cuộc bầu cử có gian lận sẽ bị lật tẩy, tôi sẽ chiến thắng, hỡi các bạn thân mến“. Đây là lời phát biểu của Keiko Fujimori, là cô con gái của Alberto Fujimori, cựu lãnh đạo độc tài của nước Peru. Cô này chỉ mới 46 tuổi, là lãnh đạo đảng chính trị cánh hữu, cũng vừa thua một cuộc bầu cử, nhưng lại không công nhận kết quả.

Cô Keiko Fujimori đã diễn lại y chang màn kịch kêu gào có gian lận, kêu gọi sự ủng hộ của những kẻ cực hữu, những người ủng hộ Keiko Fujimori cũng xử dụng phục trang, đội nón sừng trâu kiểu Jacob Anthony Chansley làm biểu tượng cho sự phản kháng và bạo loạn.

Sau những lời nói dối từ Benjamin Netanyahu, Donald Trump đến Keiko Fujimori… báo hiệu một xu hướng độc hại trên nhiều chính trường của các thể chế dân chủ trên toàn thế giới. Freedom House, một tổ chức tư vấn và giám sát ủng hộ dân chủ, đã cảnh báo rằng, thế giới đang trải qua “sự suy giảm dân chủ có tính lập lại trong lâu dài”.

Và nguy hiểm nhất, độc hại nhất, vẫn là những hành vi của Donald Trump sau cuộc bầu cử năm 2020, sẽ tiếp tục khuyến khích những kẻ chuyên quyền khắp thế giới thao túng các quy trình bầu cử để nắm giữ quyền lực.

Trong tất cả những trường hợp này, chẳng có nhà lãnh đạo nào thuộc diện trong sạch, liêm chính, được người dân yêu mến, ủng hộ cả. Donald Trump đang phải đối diện với nhiều vụ thưa kiện, các cáo buộc lạm dụng quyền lực, tham nhũng của công, cấu kết với nước ngoài và thất bại trong kinh doanh. Benjamin Netanyahu đã và đang bị truy tố về tội tham nhũng và gian lận. Keiko Fujimori trước đó đã phải ngồi tù một năm, trong khi chờ xét xử vì bị cáo buộc thu các khoản đóng góp chiến dịch bất hợp pháp, muốn hô hào có gian lận để lật ngước kết quả bầu cử, và tin tưởng vào chức vụ Tổng Thống để bảo vệ cô ta khỏi bị truy tố về tội rửa tiền và cản trở công lý.

Tất cả các nhà lãnh đạo tham quyền cố vị này đều có chung một lối tuyên bố giống hệt nhau, rằng bởi có gian lận trong bầu cử, họ đã không thắng cử, bị cướp mất chiến thắng, rằng ngoài những gì cá nhân họ có thể phải gánh chịu, thì quốc gia của họ cũng sẽ phải trả một cái giá rất lớn cho sự mất mát khi không có họ, rằng chỉ có họ mới đưa được đất nước giàu mạnh, phát triển.

Benjamin Netanyahu, sau khi thua cuộc bỏ phiếu, gọi chính phủ mới là một “liên minh nguy hiểm của gian lận và đầu hàng“, và đã thề sẽ “lật đổ nó rất nhanh chóng“.

Keiko Fujimori đã mô tả chiến thắng của đối thủ cánh tả của mình là một mối đe dọa sinh tử đối với đất nước Peru và cho rằng, đất nước Peru sẽ tiếp bước đất nước Venezuela trong sự đàn áp tự do và nghèo đói.

Donald Trump cho rằng nước Mỹ dưới thời một Tổng Thống thuộc đảng Dân Chủ cấp tiến sẽ đưa đất nước đổi sang một nước xã hội chủ nghĩa cộng sản, rằng ngoại trừ ông ta chiến thắng thì đó là cuộc bầu cử chính đáng, công bằng, nếu ông ta không chiến thắng, tức là có gian lận.

Những hậu quả bây giờ và tương lai đối với các thể chế dân chủ trên toàn thế giới, không chỉ ở Brazil, Hoa Kỳ, Do Thái, Miến Điện hay Peru, mà còn có thể xảy ra tại nhiều nước khác nữa. Những kẻ chuyên quyền, độc tài mới sẽ dựa vào những hình mẫu, cách thức mà những kẻ bại hoại, tham quyền cố vị đã làm, để áp dụng ngay trên chính đất nước của họ, tìm cách khiến những người ủng hộ họ chống lại chính hệ thống bỏ phiếu công bằng đã hoạt động hiệu quả từ bao lâu nay, làm mất uy tín của các cuộc bầu cử, phá hoại ý tưởng chính trị cạnh tranh.

Với nước Mỹ, không có một vị Tổng Thống Mỹ nào, từ thời lập quốc đến thời cận đại đã có những ý tưởng điên rồ, những phương kế bẩn thỉu, những mưu mô thâm độc, tàn phá thể chế dân chủ của đất nước mình, chỉ để được nắm quyền lực trong tay lâu hơn. Chỉ có Donald Trump, một tên gian thương xảo trá mới có đủ mưu ma chước quỷ làm nên những điều tồi bại đó. Và các phương tiện truyền thông xã hội trong thời đại công nghệ phát triển đã đóng một vai trò quan trọng trong việc khuếch đại chúng.

Không có nhà lãnh đạo dân chủ châu Âu thời hậu chiến nào đã thử nó. Các nước thuộc khối Liên Hiệp Châu Âu đã rất may mắn, không như nước Mỹ.

Nếu nói theo định nghĩa công bằng của bất kỳ cuộc bầu cử nào trên thế giới, chiến thắng của đối thủ một ứng cử viên chỉ có thể đạt được thông qua gian lận, thì làm thế nào mà cuộc bầu cử có thể được xem là hợp pháp?

Nhưng, những người dân sống tại các nước dân chủ, tự do đã rất may mắn, rằng xu hướng tệ hại này đã không xảy ra thường xuyên, ý thức của người dân, tính nghiêm minh của luật pháp và ảnh hưởng bởi sự quan sát của thế giới đã làm chùn chân các nhà lãnh đạo độc tài.

Với Benjamin Franklin, một nhân vật quan trọng trong thời kỳ khai sáng Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ, khi được hỏi: “Nước Mỹ sẽ tốt hơn khi là một nền Cộng Hòa hay một chế độ quân chủ?” Ông đã trả lời: “Dĩ nhiên, đó phải là một nền Cộng Hòa, nếu bạn có thể giữ vững được nó“.

Với Richard Nixon, một Tổng Thống đảng Cộng Hòa, khi các cố vấn gợi ý rằng, ông nên tranh chấp kết quả của cuộc bầu cử Tổng Thống năm 1960, ông đã từ chối và nói rằng: “Đất nước của chúng ta không thể chịu đựng được sự đau đớn của một cuộc khủng hoảng Hiến Pháp, tôi sẽ không vì quyền lực hay vì cái ghế Tổng Thống mà tạo ra cái điều chết tiệt đó“.

Một nền Dân Chủ không thể hoạt động tốt và ổn định, nếu người dân không có đức tính tôn trọng luật pháp và yêu đất nước, nếu không, sẽ rất dễ xảy ra các cuộc bầu cử với tranh chấp, bạo lực, thậm chí nội chiến đều có thể dẫn đến.

Trong nhiều thập niên qua, người Mỹ, cũng như người Do Thái và những đất nước Dân Chủ ở Châu Âu đã không bị những dịch bệnh tham quyền cố vị, nói láo và bạo lực chính trị xảy ra. Chúng ta đã không nghĩ đến những tình huống xấu xảy ra, hay chuẩn bị tinh thần cho việc các cơ quan cao nhất của chính quyền bị tấn công, huỷ hoại bởi những người không chơi theo luật, không đủ đức tính công dân và không ngại đạp đổ nền dân chủ lâu đời nếu đó là điều cần thiết để giành chiến thắng.

Chính xác rằng, Donald Trump đã đưa đường dẫn lối cho các nhà lãnh đạo có tư tưởng chuyên quyền, độc tài khác trên thế giới, với chứng minh rõ nét nhất, rằng Donald Trump có thể biến một đảng chính trị lớn và những người ủng hộ, thành một đội quân hung hãn để tấn công và phá hoại nền dân chủ.

Và, không ai có thể chối cãi, những diễn biến xấu tại các quốc gia Do Thái, Miến Điện, Peru… chính là những tác động toàn cầu từ cuộc lật đổ tiến trình Dân Chủ tại Hoa Kỳ của Donald Trump, sát thủ của nền Dân Chủ Mỹ.

______

Tham khảo:

https://www.theatlantic.com/ideas/archive/2021/06/trump-fraud-stop-steal-copycats/619226/

https://edition.cnn.com/2021/06/18/politics/republicans-trump-january-6-whitewashing/index.html

Việt Nam có đủ các chỉ số để trở thành một “Quốc gia thất bại – Failed state”

Việt Nam có đủ các chỉ số để trở thành một “Quốc gia thất bại – Failed state”

Bởi  AdminTD

Trương Nhân Tuấn

20-6-2021

Thế nào là một “Quốc gia thất bại”? Nếu lập luận đặt trên các chỉ số công bố của tập san Foreign Policy và tổ chức Fund for Peace (năm 2012 nhưng vẫn còn giá trị đến nay), ta có các chỉ số “báo động” liên quan đến chính trị, kinh tế và xã hội.

Về chỉ số xã hội, VN có những dấu hiệu đáng lo ngại về vấn đề di dân. Dân cư khu vực ĐBSCL hàng năm đông đảo di về các khu “công nghiệp” chung quanh Sài Gòn. Hệ quả việc này đến từ chính sách phát triển quốc gia thiếu đồng bộ và mất công bằng. Sau đó là vấn đề “tị nan kinh tế”. Dân VN hàng năm vẫn phiêu lưu, bán rẻ mạng sống đi ra nước ngoài tìm đường sinh sống.

Về chỉ số kinh tế, (ngay cả ở cách chính sách về giáo dục và đầu tư hạ tầng cơ sở), VN “phân biệt vùng miền”, đầu tư theo thứ tự ưu đãi vùng miền. Càng ở miệt “ngoải” thì càng được ưu tiên. ĐBSCL từ lâu là “vùng trũng giáo dục”. Hạ tầng cơ sở miền Nam kém xa miền Bắc.

Nhưng đáng lo là các chỉ số chính trị:

1- Đảng CSVN độc quyền lãnh đạo quốc gia (nhà nước). Đại đa số đảng viên đều thuộc thành phần “sâu bọ”, “ăn của dân không từ một thứ gì”. Bộ máy quốc gia đã bị đảng viên hủ bại “lưu manh hóa” và do đó tính chính danh của quốc gia đã bị xâm hại.

2- Dịch vụ công ngày càng xuống cấp. Từ lâu đảng CS đã “xã hội hóa” mảng giáo dục. Giáo dục trở thành một “dịch vụ”, tức học sinh sinh viên muốn học phải trả tiền. Nay qua vụ Covid-19 đảng hô hào dân đóng góp tiên mua thuốc chủng. Rõ ràng “quốc gia” (nhà nước CSVN) đã đào nhiệm, chạy trốn trách nhiệm của mình.

3- Vi phạm nhân quyền trên bình diện rộng.

4- Bộ máy an ninh tạo thành một “quốc gia trong quốc gia”.

5- Sự chia rẽ về quan điểm trong giới thượng lưu trí thức. Đây là một dấu “chấm than” (!). Đại đa số trí thức VN ủng hộ Trump, một tay “dân túy” phi dân chủ ủng hộ các hành vi kỳ thị chủng tộc… Việc này khiến mọi hy vọng VN được “dân chủ hóa” bị dập tắt. Nay niềm hy vọng của dân VN thấp cổ bé miệng được nhen nhúm trở lại nhờ vào chủ trương đề cao nhân quyền của TT Biden. Ta không thể không hy vọng vào một chế dộ “dân chủ áp đặt” cho VN trong tương lai, như đã thấy ở Nhật, Đức và các quốc gia Đông Âu.

6- Có sự can thiệp của các thế lực nước ngoài vào guồng máy quốc gia. Ngày xưa VN và TQ “núi liền núi sông liền sông” bây giờ VN và TQ “hai dân tộc một cộng đồng cùng chia sẻ một tương lai chung”.

VN “chống dịch như chống giặc”, tương tự như chiến dịch “search and detroy” (truy tìm và tiêu diệt) của quân đội Mỹ (truy tìm Việt cộng) trong “chiến tranh Việt nam”. Mỹ thua vì không thể hiểu được “chiến tranh vùng xám” mà CSVN đã học lại từ “chiến tranh nhân dân” của Mao Trạch Đông.

Chiến tranh VN mà một thứ chiến tranh vùng xám, “phi qui ước”.

Những người mà Mỹ gọi là “Việt cộng”, một thứ “dân không ra dân, quân không ra quân”. Ở ngoài đồng ruộng “Việt cộng” có thể là anh nông dân bận áo bà ba đen, bận quần cụt vai vác cây cuốc.

Ở trong làng “Việt cộng” có thể là chị nhà quê đang vạch vú cho con bú. “Việt cộng” cũng có thể là ông già, bà cả đang vãi lúa cho gà ăn. Nhưng những người đó có thể nhanh chóng trở thành “quân nhân” với khẩu AK-47 trên tay và băng đạn vắt vai sẵn sàng bắn chết lính Mỹ.

Một tên “Việt cộng” bị loại khỏi vòng chiến, trước dư luận quốc tế Mỹ vi phạm “tội ác diệt chủng”. Những “Việt cộng” bị giết đại đa số không có quân phục, không có thẻ căn cước, không có bất cứ một thứ gì chứng minh họ là “quân nhân”.

Mỹ thua trận ở VN và Mỹ cũng “đồng minh tháo chạy” ở Afghanistan là vì Mỹ không học được các nội hàm cấu thành “chiến tranh vùng xám”.

Tình hình cũng không mấy sáng sủa ở Biển Đông cũng như eo biển Đài Loan.

VN “chống dịch như chống giặc”, đồng hóa một loại vi rút vô hình với kẻ địch hiển hiện.

Hệ thống an ninh VN đã là “quốc gia trong quốc gia”, bốn người dân thì có một người làm “điềm chỉ” cho an ninh. Ai dính Covid-19 ở đâu thì an ninh lập tức biết liền. Nhưng lấy cái gì để diệt Covid-19? “Cô lập” bịnh nhân chỉ là “giải pháp tạm thời”. Đây không phải là một phương pháp khoa học chống dịch.

Từ đầu lãnh đạo CSVN đã có quan điểm sai về Covid-19. Họ hô hào ca bài “năm anh em trên một chiếc xe tăng”, lên dây cót tinh thần “chống dịch như chống giặc”.

Mỹ thua trận ở VN vì không hiểu “chiến tranh vùng xám” cũng như bây giờ lãnh đạo VN thua trận Covid-19 vì không hiểu biết về khoa học. Lãnh đạo CSVN có rất nhiều điểm giống Trump (trong vấn đề Covid-19).

Tiếng Việt “Mới XHCN” và Tiếng Việt “Truyền Thống”!!!

 Van Pham is with Viet Dao Pham 

Tiếng Việt “Mới XHCN” và Tiếng Việt “Truyền Thống”!!!

Trần Văn Giang,

Lịch sử đã chứng minh nhiều lần là cộng sản đi tới đâu thì gây giết chóc, băng hoại, phá hủy tàn hại đến đó: từ tâm linh, tình cảm, văn học, tình người, sinh mạng người vô tội…

***

Đời sống biến chuyển (dynamic) và liên tục thay đổi theo tiến hóa của văn minh và kỹ thuật. Ngôn ngữ cũng tự nó tìm cách thay đổi theo cho phù hợp. Những chữ gắn liền với lối sống cũ không còn thích hợp sẽ ít được dùng hoặc sẽ không được sử dụng nữa. Như vậy, đời sống (living) của Ngôn ngữ cũng gần giống như đời sống của con người: sinh ra, lớn lên, già đi và đến lúc sẽ chết. Chỉ khác là ngôn ngữ chết đi có thể sống lại; trong người chết thì không sống lại được – Thí dụ: Người Do thái đã hồi sinh tử ngữ (a dead language) Hebrew thanh một sinh ngữ (living language) đang được dân Do thái sử dụng.

Trong ngôn ngữ, sự thay đổi là cần thiết. Trong từ điển Anh Ngữ, một sinh ngữ rất phổ thông, có thêm chừng 750-800 chữ mới trong 1 năm (độ 2-3 chữ 1 ngày). Thay đổi để làm cho chữ nghĩa linh động và phong phú hơn là chuyện phải làm.

Nhưng thực tế cho thấy trường hợp Việt Ngữ (văn chương chữ nghĩa Việt Cộng – “vi-xi”) từ sau 1975, riêng ở miền Bắc thì phải nói rõ hơn là từ sau ngày cộng sản cướp chính quyền – tháng 8 năm 1945 – đến nay, không thay đổi theo cái chiều hướng tốt đẹp và cần thiết đó. Mỗi lúc sự thay đổi càng thấy tệ hại hơn. Sau 1975, tiếng Việt bị bóp méo, sửa chữa bừa bãi mất chuẩn đến mức độ cần phải báo động.

Những chữ nghĩa quái lạ, hạ cấp, dung tục, mất dạy, du thủ du thực, lóng thường chỉ được dùng ở chợ búa, đường phố hay trên bàn nhậu đã thấy xuất hiện đầu tiên ở miền Bắc rồi lan tràn vào miền Nam; bây giờ lan tràn ra cả hải ngoại trên văn viết của các báo chí (print press) và truyền thông (đài truyền hình, phát thanh…) dòng chính (main streams). Người Việt nói sai, viết sai, hiểu sai tiếng Việt một cách tùy tiện vô trách nhiệm.

Có một số “học giả thiệt” ở trong nước còn có “công sức” và can đảm đề nghị đổi hoàn toàn cách viết chữ Quốc Ngữ thành một thứ tiếng gần như xa lạ ngay với người Việt. Thiệt tình!? (Xin xem thêm loại “Chữ Việt Mới” phá hoại chữ Quốc Ngữ của “Gs Ts” Bùi Hiền ở phần Phụ Đính kèm bên dưới bài viết).

Tiếng Việt viết và tiếng Việt nói có hai cấp bậc khác nhau: Bác học và Bình dân. Loại bác học dùng để viết sách, để dạy học, làm văn hóa, nói chuyện một cách đứng đắn, nghiêm chỉnh; loại bình dân để nói chuyện bình thường hàng ngày trong các vấn đề xã giao, giữa bạn bè thân hữu, nơi chợ búa, đường phố không cần thiết phải nghiêm trang, khó hiểu…

Bây giờ, ở trong nước Việt Nam, cái lằn ranh Bác học và Bình dân đó hình như không còn nữa (?) Đối với những người nông dân chân lấm tay bùn, thợ tay chân ít học thì không nói làm gì; ngay cả 600-700 tờ báo in, bao nhiêu diễn đàn, đài phát thanh, đài truyền hình dòng chính… đều đồng loạt sử dụng một thứ chữ nghiã quái đản, kỳ cục, ngây ngô, buồn cười mà người ta còn gọi là “Văn hoá Đồ Đểu.”

Lịch sử đã chứng minh nhiều lần là cộng sản đi tới đâu thì gây giết chóc, băng hoại, phá hủy tàn hại đến đó: từ tâm linh, tình cảm, văn học, tình người, sinh mạng người vô tội…

Tất cả những cái tốt, cái đẹp, cái lịch thiệp, cái hòa nhã văn minh dường như đã mất hết sạch. Cộng sản Việt Nam ( CSVN) có tài thích “tự sướng” về mục “phá kỷ lục”; nhưng họ lại quên ghi lại cái thành tích đáng kể là chỉ trong một thời gian ngắn, kỷ lục 43 năm, tạm thời tính từ tháng 4 năm 1975, họ đã hủy hoại một nền văn hóa mà tổ tiên ta khổ công gầy dựng trên 4000 năm!

Tôi muốn nhấn mạnh ở đây về sự phân biệt nổi bật giữa “Tiếng Việt Mới” và “Tiếng Việt Truyền Thống.” Tôi cố tránh dùng chữ “Tiếng Việt Chuẩn” bởi vì, cho đến ngày hôm nay, nước Việt Nam chưa có một “Viện Hàn Lâm” về ngôn ngữ, và chưa có “Nhà Ngôn Ngữ Học” nào có đủ thẩm quyền để đặt hay gọi tiếng Việt loại nào? Vùng nào? là “Chuẩn.”

Trước khi CSVN cướp chính quyền (vào khoảng tháng 8 năm 1945) chữ Quốc Ngữ với hình thức chính tả (như được dùng trên toàn lãnh thổ nước Việt Nam và hải ngoại) đã tạm ổn định không có khó khăn gì đáng kể; ngoại trừ một ít vấn đề phương ngữ, thổ ngữ cần được bàn và thỏa thuận thêm về sau.

Sự thành hình và tiếp tục thay đổi của chữ Quốc Ngữ khởi sự từ năm 1632 (?) khi hai giáo sĩ người Bồ Đào Nha là Gaspar do Amaral và Antonio Barbosa đã sáng tạo ra cách dùng chữ La-tinh để ghi âm tiếng Việt, và sử dụng ký tự La-tinh, dựa trên các bảng chữ cái của nhóm ngôn ngữ La Mã (Roman – như mẫu tự A, B, C, D…), đặc biệt là bảng chữ cái Bồ Đào Nha, với các dấu phụ chủ yếu (Accent marks) từ bảng chữ cái Hy Lạp. mà sau này được gọi là Chữ Quốc Ngữ.

Kế tiếp là giáo sĩ Alexandre de Rhodes (1591-1660) được coi là người có vai trò quan trọng nhất trong tiến trình cải tiến và hệ thống hóa một cách rất công phu chữ Quốc Ngữ như chúng ta đọc và viết ngày hôm nay qua hai quyển sách Từ điển “An Nam – Bồ Đào Nha – Latin” (còn gọi là Từ điển Việt – Bồ – La) và “Phép giảng tám ngày” (một phần của Phúc âm Công giáo) bằng Quốc Ngữ được xuất bản năm 1651 ở Roma. Đến hôm nay đã trải qua trên vài trăm năm chữ Quốc Ngữ trở nên khá vững vàng, mạch lạc và trong sáng.

Bây giờ cùng nhau nhìn lại một số chữ tiêu biểu của loại “văn chương mới” này của “vi-xi”:

A- Đổi chữ

  1. Đổi mẫu tự trong một chữ:

a)- Y thành I:

Trong tiểu mục này phải đề cập ngay đến vấn đề đổi “Y” (i dài) ra “I” (i ngắn).

Với thâm ý muốn phá hoại chữ Quốc Ngữ “truyền thống” mà VNCH đã sử dụng rộng rãi trước 1975, vào ngày 30 tháng 11 năm 1980, Bộ Giáo dục CSVN ban hành một “Quy định” gọi là “Quy Định 1980” để làm cái gọi là “Nhất thể chữ I (ngắn)” có nghĩa là thay tất cả các chữ viết có mẫu tự “Y” (dài) thành ra “I” (ngắn); ngoại trừ khi chữ “Y” đúng một mình (như Y tế, Y hệt, Y nguyên…) với mục đích (!) để “đơn giản cách viết(?!)” (chứ không phải để phá hoại chữ Quốc Ngữ nhỉ!)

Không cần phải nói thêm, “quy định” này có sai lầm và thiếu sót nghiêm trọng vì rất nhiều chữ có chứa mẫu tự “Y” nếu được thay thế bằng “I” nhìn và đọc rất ngớ ngẩn, khôi hài không chịu được.

Sau đó Bộ Giáo Dục CSVN đã ban hành thêm vài “quy định” khác để sửa sai “Quy Định 1980” nhưng hầu hết các từ điển, sách giáo khóa, báo chí kiểm soát bởi đảng csvn ngay sau đó đã dùng đường lối “Nhất Thể i (Ngắn)” này một cách vô trật tự, bừa bãi hết thuốc chữa (!): “Chống Mĩ cứu nước,” “Thế kỉ,” “Kỉ luật,” “Thẩm mĩ…” và CSVN rất lúng túng khi gặp các chữ có “Y” truyền thống khác như “Thủy tinh,” “Thanh Thúy,” “Mỹ Đình,” “Phú Mỹ Hưng…”

Nên biết, vấn đề Y-dài-và-I-ngắn chữ Việt truyền thống đã khá rõ rệt từ lâu rồi: “Ngoại trừ vài ngoại lệ, các chữ thuần Việt (Nôm) nhất là các chữ láy (như tỉ mỉ, li ti, kì kèo, kì cọ…) sẽ dùng “i ngắn”; riêng các chữ Hán hay Hán-Việt thì phải dùng “y dài” (như Hy vọng, Thế kỷ, Kỷ luật, Thẩm mỹ, Công ty…)

b)- C và K:

Trường hợp thay đổi kỳ lạ giữa C và K này xảy ra vì “cha già” HCM (lúc đó boác còn lấy tên cha chung Nguyễn Ái Quốc) đã từng viết 3 chữ “Đường cách mạng” thành ra là “Đường kách mệnh (?)” trong những bài giảng của các lớp đào tạo cán bộ cộng sản Việt Nam tại Quảng Châu, Tàu. Các cháu ngoan của boác cứ thế mà rập theo khuôn ngu dốt đần độn của boác cho có vẻ chung lòng “kách mệnh” “kíu cuốc”: Chẳng hạn viết là Bắc Cạn là Bắc Kạn (nhưng tại sao các bác lại không viết là “Bắk Kạn” cho nó thống nhất với chữ Đắk Lắk?). Trong khi đó các chữ ùn tắk, lâm tặk, cát tặc… thì lại giữ y nguyên mẫu tự “C” truyền thống ở mẫu tự cuối cùng? Thật là chuyện lủng củng, vớ vẩn, nhức đầu đau bụng, không biết đâu là mà lần?

2)- Đổi thứ tự của chữ kép:

Dùng chữ cũ với nghĩa cũ nhưng lại đảo ngược chữ một cách không cần thiết để hợp thời trang với “kách mệnh, giải phóng”: triển khai, đảm bảo (nhưng vẫn giữ “thư bảo đảm?” là sao vậy?), kiếm tìm, lớp trưởng, xa xót, giản đơn, nhóm trưởng, chối từ ( nhưng không thấy đổi chữ “le lói” thành “lói le” lạ nhỉ?).

3)- Thay chữ cũ bằng chữ mới mà không cần biết có hợp lý hay hợp nghĩa không!?

a)- Thay Chữ Nôm:

Lái xe (tài xế): Cứ thử nói câu “Lái xe gặp lái xe rồi cùng nhau lái xe đi!!!

Tổ lái (Phi hành đoàn), lính Thủy đánh Bộ (TQLC), máy bay lên thẳng (trực thăng), xưởng đẻ (nhà bảo sinh), nhà ỉa (cầu tiêu, nhà xí), lính gái (nữ quân nhân), thủy thủ gái (nữ thủy thủ), lệch pha (“Out of phase?” – lệch, không còn ăn khớp), phượt (du lịch? Xin chào thua chữ này!), đái tháo đường (tiểu đường), đứng lớp (dạy học), tốp ca (hợp ca), múa đôi (khiêu vũ), bú mồm (hôn môi), đuối nước (chết đuối), mặt bằng (diện tích), kênh (băng tần, đài), đắng lòng (đau lòng), nổi cộm (nổi bật), tổ lái (phi hành đoàn),

b)- Thay Chữ Hán-Việt:

– Sự cố (nghe giống chữ Hán Việt; nhưng tiếng Hán không hề có chữ quái gở vô nghĩa này. Tiếng Hán có “cố sự” là “chuyện cũ” mà thôi – trở ngại).

– Đại trà (nghe giống chữ Hán Việt; nhưng tiếng Hán không hề có chữ này, quy mô),

– Chất lượng (nhập nhòe lượng với phẩm, phẩm chất),

– Liên hệ (liên lạc),

– Quan hệ (làm tình?),

– Phi vụ (dịch vụ? nghe giống như một chuyến bay),

– Viện Da liễu (hoàn toàn không có nghĩa gì cả, hay là “Da cây Liễu?”),

– Triều cường (là nước đi lên; chỉ là một nửa của Thủy triều. Thủy triều là “nước lên và nước xuống”),

– Chuyên cơ (máy bay riêng – của Tổng thống),

– Nội thất ( bàn ghế trong nhà),

– Nội y (đồ lót),

– Cơ trưởng (phi công trưởng),

– Ngoại hình (hình dáng bên ngoài),

– Đột tử (chết bất tử),

– Bồi dưỡng (hối lộ? ăn thêm?),

– Bảo kê (bảo hiểm),

– Tử vong ( chết),

– Cảnh báo (báo động),

– Dự báo (tiên đoán),

– Tuyến đường (đường),

– Động thái ( chuyển động – VNCH không có chữ này),

– Kinh điển (hay, đẹp – VNCH không hề có chữ này),

– Đột biến (chợt thay đổi),

– Cá thể (một con),

– Thể lực (sức lực),

– Giáo án ( bài soạn trước để dạy),

– Tư duy (suy nghĩ),

– Thư giãn ( nghỉ ngơi),

– Truy cập ( vào?),

– Thuyết phục (rõ ràng).

B- Ghép chữ Hán và chữ Nôm:

Nối nửa Hán nửa Nôm với nhau thành chữ kép rất kinh hoàng, không giống con giáp nào như : – Siêu sao, siêu rẻ, siêu bèo, siêu lạ, siêu nhanh, siêu mỏng, siêu kinh điển (?) nữ nhà báo, đa mầu sắc, múa đôi, cao tốc, tăng tốc.

C- Ghép chữ Hán-Việt với chữ Hán-Việt:

Một cách cẩu thả chưa từng thấy: – Siêu mẫu, kích cầu, kích hoạt, giao hợp, lễ tân, bảo quản, bảo lưu, tích hợp.

D- Dùng lại chữ cũ:

Sử dụng lại một số chữ “truyền thống” cũ đã không thấy sử dụng nữa trước 1975: – Xiển dương (phát huy), cơ ngơi (toàn bộ cơ sở, bất động sản).

E- Dùng trực tiếp chữ ngoại quốc một cách không cần thiết

– Teen (tuổi vị thành niên), hot (hot girl, hot boy), sốc (“shocked”), cờ-clip (clip), bờ-lốc (blog), phây (facebook), pa-nô (panneau), băng rôn (bande de role), casino (sòng bạc), gu (gout, sở thích), xả stress (làm bớt căng thẳng), ống tuýp (tube), lô-cốt (pháo tháp?), ô-tô (xe hơi), gym (phòng tập thể dục).

F- Dùng chữ ngoại ngữ phiên âm:

Rất cẩu thả, tùy hứng, không có quy luật gì cả, không thể nhận ra được là cái gì khi cần phải tra cứu thêm: Ốt-tra-lia (Nước Úc / Australia), Ít-ra-en (Nước Do Thái – Israel), Oa-sinh-tơn (Thủ đô Hoa Thịnh Đốn của Hoa Kỳ – Washington); Ác-Hen-ti-na (Nước Á Căn Đình ở Nam Mỹ – Argentina), Bo (pourboire, Tips), Top (dứng hàng đầu), Quá Đát (outdated),

G- Dùng chữ lóng / chữ đường phố, của giới giang hồ

Rò rỉ (tiết lộ), ném đá (chỉ trích), ùn tắc (kẹt, nghẹt), dao kéo (giải phẫu), nhí (nhỏ bé, nhi đồng), gái (điếm), bèo (rẻ), cháy (hết), săm soi (tìm hiểu), dỏm (giả), chui (lén lút).

H- Dùng ngữ pháp sai lệch và rối loạn

1)- Dùng danh từ thành tĩnh từ

“Bức tranh nhìn rất ấn tượng?!”

“Chị ta sống rất hoàn cảnh?!”

2)- Danh từ thành động từ

“Hôm nay khả năng trời không mưa?!”

“Tôi không cho anh em lên chức thì anh em tâm tư?!”

3)- Tĩnh từ thành động từ

“Anh cứ vô tư?!”

“Các đồng chí khẩn trương lên!”

4)- Động từ thành danh từ

“Lãnh đạo đang sửa soạn cho đại hội đảng?!”

5)- Trạng từ thành động từ

“Trời có khả năng mưa?!”

6)- Giới từ thành danh từ

“Trên bảo dưới không nghe!”

7)- Dùng thừa (dư) chữ

Rau xanh, cặp đôi, thể hình thể lực (sức vóc), hành trình phá án.

8)- Dùng chữ mất đầu:

Tuyển Việt Nam (Đội Tuyển Túc cầu Việt Nam), Cảng Hải Phòng (Hải cảng Hải Phòng), Hầm Thủ thiêm (Đường Hầm Thủ Thiêm), phí (lệ phí).

9)- Dùng chữ mất đuôi (dangling!):

– Xuất viện (ra nhà thương – viện bảo tàng hay viện dưỡng lão?),

– Nhập viện (vào nhà thương),

– Làm móng (móng tay? móng chó hay móng heo?),

– Thoát Trung (Trung Hoa hay miền Trung?),

– Căng (căng thẳng),

– Sư (sư đoàn),

– Trung học chuyên (trung học chuyên ngành),

– Choáng (choáng váng).

Lời cuối:

Tiếng Việt “truyền thống” hình thành qua hơn 300 năm (từ 1632 – Xin xem 2 bản Chữ Quốc Ngữ của năm 1632 và 1700 chụp lại được kèm bên dưới bài viết này) đã khá ổn định, nhất là sự phát triển không ngừng, vượt bực để gần hoàn chỉnh trong vòng 100 năm nay. Tiếng Việt “truyền thống” đã thấm sâu vào đời sống và sự suy nghĩ của người dân Việt.

CSVN hiện nay cố gắng áp dụng một cách khắc nghiệt chính sách “cải lùi” (không phải “cải tiến”) Tiếng Việt nằm trong âm mưu phá hoại mà tôi tạm gọi là “Tằm Ăn Dâu” (hay “Nồi Nước Luộc Ếch” – dần mòn, âm thầm thôn tính toàn diện nước Việt Nam!) trong 60 năm cs cầm quyền ở Việt Nam cũng là một chính sách diệt chủng có hệ thống được hỗ trợ, giật giây, thao túng và áp lực trực tiếp bởi Tàu cộng (TC).

Hiển nhiên, ở thế kỷ 21, thế giới không thể chấp nhận một sự xâm lăng Việt Nam của TC bằng bạo lực quân sự như các thời kỳ Bắc thuộc trong lịch sử. TC biết điều đó, cho nên họ chỉ chủ trương xâm lăng nước Việt mà không cần phải bắn phát súng nào – “Bất chiến tự nhiên thành.” Nhìn cho rõ, TC nhắm vào việc tiêu diệt Tiếng Việt thì dân tộc Việt sẽ tự nhiên biến mất y như Học giả Phạm Quỳnh đã từng nhận xét mà bản thân tôi thấy không còn gì đích thực hơn: “Tiếng Việt Còn thì Nước Việt Còn.”

Chúng ta, 97 triệu người Việt, kể cả người Việt trong nước và hải ngoại, không thể nhắm mắt vô tình hay cố ý cổ xúy cho chính sách ngu si tự diệt chủng này của CSVN. Hãy thức tỉnh trước sự phá hoại Tiếng Việt của CSVN dưới sự chỉ huy trực tiếp của TC.

Ít ra, 4 triệu người Việt đang sống ở các nước tự do trên thế giới có tất cả mọi cơ hội để không làm gì mà phải sợ cộng sản (vì bất cứ lý do gì). Chúng ta phải làm ngay cái gì đó để CSVN sợ – Tuyệt đối không dùng chữ nghĩa “mới” đần độn của “vi-xi” dưới mọi hình thức chẳng hạn – trước khi dân số Việt Nam được nói tiếng Việt chỉ còn độ 4 triệu người trên hành tinh này?!

Đây không phải là lời tiên tri mà là một kêu gọi thật lòng! Xin thành thật cám ơn sự lưu tâm của quý vị. Vì tiền đồ của đất nước, xin rất mong mỗi người trong chúng ta cố gắng đóng góp một chút ít cho tương lai và sự trong sáng của Tiếng Việt để Tiếng Việt sống mãi thì Nước Việt sống mãi.

“Thượng đế hỡi có thấu cho Việt Nam này!”-

Ba Tầu

Ba Tầu

Tưởng Năng Tiến

Trước khi hạ cánh an toàn, Bộ Trưởng Quốc Phòng Phùng Quang Thanh đã không quên bầy tỏ sự quan ngại sâu sắc về cái mối tình hữu nghị (rất) mong manh giữa nước ta và nước bạn: “Tôi thấy lo lắng lắm, không biết tuyên truyền thế nào, chứ từ trẻ con đến người già có xu thế ghét Trung Quốc.”

Nỗi lo lắng này cũng được ông Nguyễn Bắc Việt, Trưởng Đoàn Đại Biểu Quốc Hội Tỉnh Ninh Thuận, tận tình chia sẻ: “Hai nước xã hội chủ nghĩa lình xình với nhau như thế này, ai có lợi.”

Cả ông Đại Tướng lẫn ông Đại Biểu đều đánh đồng nhà nước Trung Hoa Lục Địa với hàng tỷ sinh linh ở mảnh đất này nên mới “tâm tư” như thế, chứ chuyện “hai nước xã hội chủ nghĩa lình xình với nhau” thì chả có liên quan gì đến đám dân đen cả? Người Tầu và người Việt – trước giờ – vẫn giao hảo bình thường, nào có vấn đề chi với nhau đâu.

Có vị cầm bút còn tin rằng giữa hai dân tộc này có chút tình “tương lân” nữa chớ. Mối tương lân của những người đồng bệnh: “Bắc Kinh sợ nhất cái gì?…Sợ nhất Việt Nam dân chủ. Vì, Bắc Kinh giống hệt Hà Nội: Đang ngồi trên kho thuốc nổ… Việt Nam dân chủ là tiếng gọi mênh mông được vẫy chào từ hàng triệutrái tim TQ bị đè nén bởi bạo quyền bấy lâu nay.” (Lê Phú Khải. Lời Ai Điếu, nxb Người Việt, CA: 2016).

Một người cầm viết khác (đã từng du học bên Tầu) cho biết thêm:

Tôi còn một bạn học, người Nam Kinh. Lúc “phái hữu” lên tiếng, anh từng bảo tôi: Chắc cậu cũng biết truyện “cô gái quàng khăn đỏ?” Chúng ta đấy. Cũng quàng khăn đỏ cả mà. Hỏi bà ơi, tại sao tai bà to thế? Bà nói: Để bà nghe thấu bọn phản động chúng nó thì thào. Thế sao mắt bà sáng thế? À, sáng mới thấy được chỗ chúng nó ẩn nấp. Còn răng? Sao răng bà to thế? Răng bà to để ăn thịt những đứa khỏe thắc mắc về bà…

Tôi hỏi anh:

– Người Trung Quốc nghĩ như cậu có nhiều không?

– Zen ma shuo ya? Nói sao nhỉ? Một nửa đi. Nhưng nửa kia có loa ở mồm và có súng trên tay. (Trần Đĩnh. Đèn Cù I, Westminster, CA: Người Việt, 2014).

Thảo nào mà tập thể người Hoa sinh sống ở VN luôn luôn được đối xử rất đàng hoàng, tử tế. Những nghệ sỹ nổi tiếng (La Hối, Hồ Dzếnh, La Quốc Tiến, Dư Thị Hoàn, Trịnh Hoài Giang, Phù Sa Lộc …) được quí mến, đã đành. Ông Tầu hủ tiếu, bà Tầu cháo huyết, chú Chệt bò bía, thím Chệt ve chai … cũng đều sống rất an lành và chan hoà tình nghĩa giữa vô số những chòm xóm khắp nơi.

Sau cuộc chiến tranh biên giới, và sau khi phong trào bài Hoa (do Hà Nội khởi xướng và Bắc Kinh cổ vũ) qua đi, người Tầu sinh trưởng ở nước Việt Nam vẫn được cả dân tộc này dành cho tất cả sự thương yêu cùng quí mến.

Xin đan cử một trường hợp nho nhỏ: chú Năm!

Ông tên họ đầy đủ là Trương Năm, và tên thường gọi là Năm Đậu Phụng. Gần đây, nhân vật này được tất cả mọi phương tiện truyền thông (báo chí, fb, youtube …) trong cũng như ngoài nước nhắc đến với rất nhiều thiện cảm và ưu ái:

  • Câu chuyện cuộc đời nhiều xót xa của người cha bán đậu…

Nhà báo Nguyễn Toàn mệnh danh chú Năm là “người bán hàng có tâm nhất Sài Gòn.” Ông còn viết thêm: “Chính bản thân tôi khi nhìn thấy túi đậu cũng vô cùng ấn tượng, tôi có niềm tin rằng phía sau những dòng chữ, nét vẽ này là cả một câu chuyện tuyệt đẹp.”

Chuyện đời của chú Năm, thực ra, không có chi “ tuyệt đẹp” mà còn chất chứa nhiều tình tiết rất thương tâm. Ông sinh trưởng trong một gia đình khá giả, chủ nhân của công ty Thuận Phát chuyên sản xuất xà phòng, trước 1975. Sau đó, sau chiến dịch đánh tư sản mại bản của nhà nước VN, doanh nghiệp này tiêu tán. Đại gia đình của chú Năm cũng tứ tán trong vụ “nạn kiều.”

Về sự kiện này, Wikipedia tiếng Việt có ghi nhận khái quát như sau:

“Vào năm 1978, số lượng người Hoa chiếm tới 70% trong số những người vượt biên từ Việt Nam bằng đường biển. Ngoài ra, có khoảng 250.000 người gốc Hoa vượt biên sang Trung Quốc bằng đường bộ tại biên giới phía Bắc từ tháng 4 năm 1978 đến mùa hè năm 1979…

Sau giai đoạn này, số Hoa kiều tại Việt Nam đã giảm một nửa (từ 1,8 triệu năm 1975 xuống còn 900.000 vào năm 1989), người Hoa đã không còn là thế lực kiểm soát nền kinh tế Việt Nam như trước nữa, và Việt Nam đã trở thành nước duy nhất ở Đông Nam Á thành công trong việc đồng hóa người Hoa.”

Vợ con của chú Năm thuộc trong số gần triệu Hoa Kiều đã “biến mất” khỏi VN. Còn tổng số cả người Tầu lẫn người Việt vượt biên nhưng không bao giờ đặt chân lên được đến bờ thì đến nay vẫn còn là một điều bí mật. Họ sống chết ra sao, lưu lạc phương nào thì chỉ Trời (may ra) mới biết. Dù vậy, là kẻ ở lại và là cột trụ của gia đình nên ông Trương Năm vẫn kiên tâm mong chờ ngày gia đình đoàn tụ.

Tuy không còn vốn liếng, và ngay cả không còn có khả năng trả tiền điện nước hằng tháng (và phải dùng nước mưa thay nước máy) nhưng chú Năm vẫn cố “biến” hãng xà phòng Thuận Phát của gia đình thành cơ xưởng sản xuất đậu phụng. Nói là “cơ xưởng” cho nó vui tai chứ mỗi lần ông chỉ “sản xuất” được chừng nửa ký, và bán với giá rất tượng trưng.

Nhà báo Hồng Vi nhận xét:

“Giữa thành phố hoa lệ, 2 ngàn đồng nhiều khi không đủ gửi một chiếc xe, mua một gói bánh, nhưng suốt bao năm, gói đậu phộng của chú Năm vẫn chỉ 2 ngàn đồng. Chú không bán nhiều, hai tuần bán một lần, mỗi lần chỉ bán 5-10 bịch để ‘quảng bá thương hiệu.’

Chú Năm mất khoảng 30 phút để làm một tờ thông tin sản phẩm. Vì chú là người Việt gốc Hoa nên tờ giấy được viết song ngữ Hoa – Việt. Không đủ tiền để in, chú mua một khúc gỗ về rồi ngồi đục đẽo thành bản in. Những tờ giấy sản phẩm ra đời bằng cách lấy mực quét lên khúc gỗ rồi in ra giấy, chữ nào nhạt, mất nét thì chú lấy viết đồ đậm lên. Cứ thế, những bịch đậu phộng ra đời bằng tất cả sự trân trọng và đôi tay tỉ mỉ của một người đàn ông.”

Với “đôi tay tỉ mỉ” và “bằng tất cả sự trân trọng” của chú Năm thì mỗi “tờ thông tin sản phẩm” (có lẽ) không chỉ thuần là thương hiệu mà còn là tín hiệu tình cảm gửi đến những người thân rằng nơi căn nhà cũ vẫn có người cha luôn chờ trông đến ngày đoàn tụ – như cách đặt tựa của đôi ba tác giả:

Xem ra: ba Tầu, ba Việt, ba Lào, ba Miên, ba Miến, ba Tây, ba Mỹ, ba Úc, ba Nhật, ba Angola, ba Mozambique  … cũng đều là ba cả. Các ông cha luôn lừng lững tựa núi Thái Sơn. Các bà mẹ cũng thế, cũng đều triền miên “như nước trong nguồn chảy ra.” Tuy thế, việc “thờ mẹ kính cha” thì xem ra mỗi ngày một hiếm. Thường thì đám con chỉ nhớ đến công ơn phụ mẫu khi song thân đều (đà) khuất núi.

Tưởng Năng Tiến
6/2021

 VĂN CHƯƠNG NHƯ THẾ

 VĂN CHƯƠNG NHƯ THẾ

Quan giám khảo kêu một thí sinh tự cho mình là người có học vấn lên thi làm văn.

Thí sinh cầm cuộn giấy thi từ sáng đến tối mà cũng không thể viết được chữ nào, anh ta không biết làm sao cả, nên đành viết trên cuộn giấy thi:

– “Bởi vì như thế, cho nên như thế, nếu muốn như thế, hà tất như thế?”

(Tiếu Đắc Hảo)

Suy tư 73:

Thời nay người ta báo động có những tiến sĩ giấy, tức là luận án của họ không đem lại tính khả thi cho xã hội, tấm bằng tiến sĩ của họ là do tiền mà có, và ban giám khảo cấp bằng không phải vì tài học hành nghiên cứu của thí sinh, mà là do thí sinh có nhiều tiền…

Tiến sĩ giấy thì thường đem cái bằng của mình đi phô-tô-cóp-pi thành nhiều bản: bản chính làm một cái khung hình thật đẹp treo ngay giữa phòng khách, còn các bản sao thì cái kẹp trong sách, cái bỏ trong cặp, cái gởi đi cho bạn bè.v.v…nhưng bài vở (luận án) của họ thì ngồi nghiên cứu cả ngày cũng không tìm ra được cái trí tuệ của người tiến sĩ đích thực.

Tiến sĩ là người đã dày công nghiên cứu thực tế một vấn đề thiết thực có ích cho xã hội…

Cho nên có thể nói, mỗi người Ki-tô hữu nếu biết sống theo Lời Chúa dạy, đem Lời Chúa làm “luận án” cho cuộc sống đời thường của mình và chỉ dẫn cho người khác làm như vậy, thì họ cũng sẽ là những tiến sĩ rồi vậy: những tiến sĩ khôn ngoan của Nứơc Trời đang âm thầm nghiên cứu cách sống Lời Chúa qua cuộc sống của mình.

Ước mong được như vậy.

Lm. Giuse Maria Nhân Tài, csjb.

(Dịch từ tiếng Hoa và viết suy tư)

Từ bò đỏ đến bò túc cầu

Từ bò đỏ đến bò túc cầu

Bởi AdminTD

Đỗ Ngà

17-6-2021

Khi mà não con người không biết phân biệt phải trái, không biết thế nào là chừng mực, không xác định điều gì nên nói và gì không nên nói, thì thành phần này chỉ được sử dụng như là một thứ công cụ cho kẻ xấu. Với loại người này, chỉ cần xây dựng thần tượng cho họ thì suỵt đâu thì chúng bổ nhào vào đấy mà tấn công, mà cắn xé.

Dư luận viên thuộc vào thành phần như thế. Không thể nói dư luận viên là thành phần thất học, thậm chí chúng còn là kẻ có trình độ đại học nữa là khác. Thế mới thấy giáo dục XHCN nó tai hại như thế nào.

Đã là sản phẩm của nền giáo dục thì tất nhiên sẽ chiếm số đông trong xã hội. Đảng Cộng sản đang sử dụng hàng vạn dư luận viên để suỵt cho chúng cắn càn những người chỉ trích chế độ, tưởng như đó số lượng rất lớn, nhưng không, đó chỉ mới là một số lượng nhỏ mà chính quyền CS đã tuyển dụng từ một xã hội với đầy rẫy thành phần như thế.

Dư luận viên được xã hội “tặng” cho danh xưng rất đúng, đó là từ “Bò đỏ”. Từ “Bò đỏ” có 2 phần, phần “bò” và phần “đỏ”. Phần “bò” chính là cái nền, đó là thành phần không biết phân biệt phải trái, không biết thế nào là chừng mực, không xác định điều gì nên và không nên làm. Còn phần “Đỏ” chính là đối tượng bò sùng bái. Từ “đỏ” là ám chỉ bò ấy sùng bái ĐCS. Như vậy thành phần “bò đỏ” được xây dựng trên nền “bò” rất phong phú của xã hội Việt Nam. Nếu xây dựng cho nó thần tượng gì thì nó sẽ biến thành loại bò đó.

Ở Việt Nam, Vingroup cũng xây dựng nên lực lượng “Bò Vin” dựa trên nền tảng “bò” như thế. Bò đỏ hay Bò vin chỉ khác nhau về thần tượng, đỏ có thần tượng là ĐCS còn Vin có thần tượng là Vingroup. Ở Việt Nam, chỉ cần dùng truyền thông xây dựng cho họ một thần tượng thì thần tượng đó sẽ có một lượng bò ủng hộ. Chúng rất hung hăng và không có khả năng phân biệt phải trái. Nói chung là nguồn bò ở xã hội này rất đông.

Chưa có nước nào như Việt Nam, khi cổ vũ bóng đá thì trên khán đài có mang theo hình lãnh tụ, mặc dù nhân vật Hồ Chí Minh chỉ là một người làm chính trị không liên quan gì đến bóng đá. Đã là “bò” thì không phân biệt phải trái, không phân biệt được những gì nên và không nên, nên mới có chuyện nực cười như vậy.

Với người biết suy nghĩ, ắt phải cảm thấy rất nhục nhã vì đất nước Việt Nam xuất hiện “bò” khắp nơi, trong khi đó cả thế giới không thấy ai làm chuyện “ngu như bò” như thế thì Việt Nam đầy rẫy. Khán đài sân vận động có đội tuyển Việt Nam thi đấu nhan nhản bò. Thành phần mang ảnh lãnh tụ Hồ Chí Minh cổ vũ bóng đá là loại “bò lai”, nó vừa là “bò túc cầu” vừa là “bò Hồ”.

Sau trận cầu giữa UAE và Việt Nam hôm tối ngày 15/6 thì ngay sau đó facebook của trọng tài người Iraq Ali Sabah Al-Qaisi bị các Cổ động viên Việt Nam tấn công dữ dội với những lời lẽ vô văn hóa. Cổ động viên thì nước nào cũng có, còn loại cổ động viên “đầu bò” như Việt Nam thì chắc không nước nào nhiều như Việt Nam. Loại cổ động viên tấn công trọng tài như thế chính là loại “Bò túc cầu”, chắc là trong đó không ít là loại bò lai, nó lai giữa “bò túc cầu” và “bò đỏ”.

Hãy để ý, trên khán đài sân vận động mà cổ động viên hát nhạc ca tụng lãnh tụ (Như có Bác hồ trong ngày vui đại thắng… chẳng hạn), hay đem ảnh lãnh tụ cổ vũ thì thừa biết đất nước đó nguồn “bò” nhiều vô số kể. Vì vậy việc cả đàn kéo nhau húc trọng tài trên không gian mạng thì cũng chẳng có gì ngạc nhiên.

Nói thật, nhìn thấy hình ảnh lãnh tụ trên khán đài sân vận động bóng đá thì tôi cảm thấy nhục hơn là tự hào. Nhục vì cũng là một đất nước như bao đất khác nhưng sao Việt Nam lại sinh ra nhiều “bò” đến thế? Vậy bao giờ đất nước này mới văn minh được đây? Nghĩ mà chán!

Đến một lúc nào đó…

 May be an image of body of water and nature

Chau Nguyen Thi

Đến một lúc nào đó…

* Con người ta hình như đến một lúc nào đó sẽ ngộ ra rằng cuộc đời thật ra chẳng có gì quan trọng. Cuối cùng rồi như nhau cả. Bạn có thể có một cuộc đời sung sướng, hạnh phúc hay bạn đã phải lầm than, nghèo túng, khổ đau. Cuối con đường có khác gì nhau đâu. Lúc xuôi tay, quân vương hay kẻ cơ hàn đều là sự giã biệt. Có thể có kẻ sẽ có tiền hô hậu ủng, kèn trống vang trời. Có người bó trong chiếc chiếc chiếu rách đi giữa mưa rơi. Nhưng cả hai đều chẳng còn biết gì, tất cả đều đang làm cho người sống. Đến một tuổi nào đó, người ta sẽ nghiệm thấy rằng cuộc đời chỉ là con số không to tướng. Sinh ra, lớn lên, già đi rồi mất hút. Mọi thứ danh vọng chỉ là trò hư ảo. Mọi thứ của cải làm ra cũng chỉ là thứ phù phiếm có rồi mất. Mọi thứ hoan lạc hay khổ ải cũng chỉ là gia vị của cuộc đời. Sinh ra thì phải sống, phải chiến đấu để tồn tại, phải khát vọng để vươn lên. Thế rồi, khi tuổi già đã tới, những bi kịch của tàn phai tác động đến mỗi người, sẽ thấy hoá ra mình đã bỏ cả tuổi thanh xuân để chạy theo toàn những thứ ảo vọng. Tranh dành nhau cái danh, lấn lướt nhau đoạt lợi. Được danh lợi rồi lại tham vọng nhiều hơn, lớn hơn. Cuối cùng cũng chỉ là một cuộc chơi, để rồi trắng tay lúc trở về cát bụi.

* Đến một thời điểm nào đó của cuộc sống, nhìn lại đoạn đường ta đã đi, ta phát hiện ta chỉ để lại lắm điều lầm lỗi. Lầm lỗi với cha mẹ, với những người thân yêu. Lầm lỗi với bạn bè, với xã hội. Lầm lỗi với những người ta đã gặp, những người đã đi qua đời ta. Tất cả đều do cái tôi quá lớn của mỗi người. Không biết quên mình mà chỉ sống cho mình. Do vậy, những suy nghĩ và hành động ích kỷ cứ mãi quẩn quanh để đưa đến lỗi lầm.

 *Sống đến tuổi nào đó, người ta mới hiểu được rằng tự thắng được mình mới là điều quan trọng. Tuổi trẻ háo thắng chỉ chăm chăm thắng người, hơn người. Cảm thấy tự mãn và sung sướng trong thắng lợi. Có biết đâu rằng cái thắng lợi mình có là cái thất bại và đớn đau cho người khác. Đâu có biết rằng chính cái thắng lợi ấy là chiếc bẫy tiếp theo của cuộc đời mình. Trong mọi hoàn cảnh, tự thắng chính mình là điều khó nhất. Làm được điều đó là ta đã có thể tự hào.

 *Đến một lúc nào đó, người ta mới hiểu được rằng lắng nghe mới là điều cần thiết. Biết lắng nghe là biết thu thập cả thế giới cho riêng mình. Biết lắng nghe thì mới phân biệt được phải trái phân minh. Biết lắng nghe thì mới có sẻ chia. Muốn lắng nghe thì phải học im lặng. Con người ta chỉ mất vài năm để học nói, nhưng mất cả đời để học im lặng. Im lặng để lắng nghe. Không chỉ lắng nghe ngôn ngữ của con người, ta phải tập lắng nghe tiếng của thiên nhiên, tiếng của cỏ cây, giun dế, của gió, của nắng, của mưa bão. Tiếng sóng vỗ, tiếng chim kêu đều mang lại cho ta những cảm xúc của cuộc đời. Thiếu chúng nó, cuộc đời chỉ là khoảng trống vô vị.

* Tới một tuổi nào đó, con người nên đến với thế nhân bằng những nụ cười. Hãy cười với nhau bằng tâm hồn mở tất cả các cửa, với tấm lòng thân thiện. Hãy chào nhau dù chỉ gặp một lần vì biết đâu ngày mai không còn cơ hội để gặp, không còn dịp để gởi nhau nụ cười. Sinh tử là ranh giới mỏng manh. Đời vốn vô thường. Già sẽ đưa đến tật bệnh, bệnh làm cho người ta héo úa, đau đớn khó chịu. Nếu lạc quan và trang bị nụ cười với mọi người, nỗi đau sẽ giảm đi, héo úa sẽ bớt đi, nụ cười chính là son phấn trang điểm cho tuổi già.

* Đến một tuổi nào đó, con người sẽ hiểu được rằng điều cơ bản của con người là sự cô đơn. Con người sinh ra một mình và mất đi cũng chỉ một mình. Không ai sống thay ta và cũng chẳng ai chết thay ta. Gia đình, chồng vợ, con cái, bạn bè đều là người thân đấy, nhưng mỗi người có một cuộc sống, mỗi người có mỗi số phận và định mệnh riêng. Do vậy, mỗi người phải tự quyết định đời mình, không chờ đợi một ai có thể thay mình. Trong hành trình sống, con người là một thực thể cô độc, không ai hoán đổi được. Tới tuổi già chính là lúc gặm nhấm nỗi cô đơn nhiều nhất.

*Tới một lúc nào đó, người ta hiểu được sống là để làm cho đủ bốn bổn phận đối với cuộc đời. Bổn phận với quá khứ là trả hiếu với mẹ cha. Bổn phận với tương lai là nuôi dạy con cái. Bổn phận với cuộc sống là giúp đỡ kẻ hoạn nạn, yêu thương mọi người và cuối cùng là bổn phận lấp đầy đời mình bằng tiêu pha, sinh hoạt hàng ngày. Con người làm ra tiền dù ít hay nhiều cũng chỉ quẩn quanh từng đó bổn phận. Có kẻ làm không đủ thì là thiếu trách nhiệm. Thế cho nên làm người là làm tròn bổn phận. Tới tuổi già, làm xong bổn phận ta có thể ung dung để hưởng những ngày còn lại trong sự thanh thản.

* Đến một lúc nào đó người ta sẽ có những nuối tiếc. Tiếc vì chưa làm được những điều muốn làm, chưa đến được những nơi muốn đến. Quỹ thời gian không còn, chuyến tàu sầm sập đến hoàng hôn. Chợt giật mình thời gian quá ngắn. Bởi thế nên muốn làm gì thì làm ngay, muốn đi đâu thì đừng lần lửa. Có ước muốn thì hãy thực hiện. Nếu tha thứ được thì nên tha thứ, nếu quên được thì nên quên. Sống tập quên cái cần quên cũng là một thứ thuốc chữa tâm hồn. Nhớ nhiều chỉ vác nặng. Sống mà mang nặng quá chỉ khổ thân.

 S.T.

Quốc gia không đọc sách (Phần 1)

Quốc gia không đọc sách (Phần 1)

Bởi  AdminTD

 Thái Hạo

15-6-2021

Không đọc sách là nói hơi quá, đúng hơn là “gần như không đọc sách”.

Một thống kê trên báo tuổi trẻ công bố năm 2019 cho biết, trung bình mỗi người Việt Nam chỉ đọc 0.8 quyển sách/năm, nghĩa là chưa tới 1 quyển. Đó là tính tất cả, cả sách giáo khoa, giáo trình.

Trên báo Pháp luật cung cấp một thông tin khác: Một cuộc khảo sát cho thấy 98% số người được hỏi không đọc sách tuần qua; 80% không đọc sách trong một năm qua; 70% cho biết chỉ học chứ không đọc. “Học chứ không đọc sách”, đây có lẽ là điều kỳ lạ nhất mà một cư dân ở vùng lãnh thổ khác có thể nghe thấy về xứ sở của ta.

Thực tế là người dân gần như không đọc sách. Nhưng, học sinh cũng không đọc; đáng sợ hơn, giáo viên cũng không mấy ai đọc sách. Trên báo Thanh Niên có bài “Sinh viên “quên” đọc sách”. Nghĩa là người Việt gần như không đọc sách! Quốc gia không đọc sách, chúng ta đang đứng trước nguy cơ vĩnh viễn bị bỏ lại phía sau về mọi mặt.

Facebook không thể thay cho sách. Vĩnh viễn không bao giờ thay được. Tuy nhiên, ngày nay người trưởng thành gần như không ai không dùng Facebook, mà dùng để đọc lại cũng chiếm một tỉ lệ quá nhỏ trong tổng số 60 triệu tài khoản đang hoạt động (đó là chưa nói tới việc “đọc cái gì”).

Có một điều chắc chắn, rằng không có cách gì có thể chấn hưng được dân tộc nếu tình trạng đọc sách như hiện tại vẫn còn duy trì, thậm chí có nguy cơ đi xuống (theo báo Tuổi trẻ, năm 2018 là 1.2 quyển/năm, đến 2019 trong một bài báo khác là 0.8 quyển/năm). Một tình trạng “sa mạc hóa” tinh thần đang hiện hình; chúng ta có thể phải chứng kiến một thời kỳ hoang dã mới ngay trong thế kỷ 21 này khi ngày càng xa lạ với văn minh nhân loại và các trải nghiệm tế vi mà chỉ có sách mới có thể chuyển tải được.

Tình trạng này trước hết là lỗi (tội) của bộ Giáo dục; nhưng lớn hơn là thuộc về cách quản trị và điều hành quốc gia của những cái “trên bộ”. Không tạo ra một động cơ đọc sách bằng cách kiến tạo những thang bậc giá trị chân chính để sách trở thành một nhu cầu tự nhiên. Khi mà xã hội chỉ còn biết chạy theo tiền và dùng đồng tiền làm thước đo cho tất cả thì sách trở nên vô duyên và thừa thải.

Hãy hình dung, một ông hiệu trưởng suốt hàng chục năm không hề đọc một cuốn sách, lúc ấy chúng ta sẽ hiểu cái thảm trạng của một trường học “được” lãnh đạo bởi những vị như thế. Mà bây giờ đa số “lãnh đạo” giáo dục gần như không đọc sách, họ đã quên từ lâu rồi. Nó là cơn ác mộng của giáo dục và của xã hội nói chung.

Các quan lại càng không đọc sách. Sách là thứ xa xỉ bậc nhất. Nghĩa là, đất nước đang được lãnh đạo bởi những người không đọc sách. Và nó sẽ đi về đâu thì chúng ta hoàn toàn có thể dự đoán được.