Category: SƯU TẦM

Bảy tình huống tồi tệ nhất từ cuộc chiến ở Ukraine
Seven Worst-Case Scenarios From the War in Ukraine

By Niall Ferguson,

Thực ra đây là 7 câu hỏi mà Niall Ferguson đặt ra sau khi ông đánh cá với nhà tâm lý học Steven Pinker của đại học Harvard vào tháng 9/2021. Ông đặt cược rằng vào vào cuối thập kỷ này, 31/12/2019, một cuộc chiến tranh quy ước hay nguyên tử sẽ giết chết ít nhất 1 triệu người. Pinker nói cơ hội cho một cuộc chiến chết nhiều như thế chỉ có 9.7%.

Hôm nay, sau khi cuộc chiến Nga-Ukraine xảy ra, Ferguson đưa ra 7 câu hỏi trên tờ Bloomberg như sau.

1. Liệu người Nga có tìm cách chiếm Kyiv và giết Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy trong vòng hai, ba hoặc bốn tuần hay không?

Câu trả lời có vẻ như “không bao giờ.”

Mặc dù có thể Điện Kremlin chỉ tạm thời rút một số lực lượng của mình khỏi khu vực xung quanh Kyiv, nhưng hiện nay có rất ít nghi ngờ rằng đã có một sự thay đổi kế hoạch. Trong một cuộc họp ngày 25/3, các tướng lĩnh Nga tuyên bố rằng họ chưa bao giờ có ý định đánh chiếm Kyiv hay Kharkiv, và các cuộc tấn công ở đó chỉ nhằm đánh lạc hướng và làm suy yếu lực lượng Ukraine. Mục tiêu thực sự của Nga là giành toàn quyền kiểm soát vùng Donbas ở phía đông đất nước.

Điều đó nghe có vẻ như một sự hợp lý hóa những tổn thất rất nặng nề mà người Nga đã phải gánh chịu kể từ khi tiến hành cuộc xâm lược của họ. Dù sao chúng ta sẽ xem liệu quân đội của Putin có thể đạt được mục tiêu bao vây các lực lượng Ukraine ở Donbas và có lẽ đảm bảo một “cây cầu trên bộ” từ Nga đến Crimea dọc theo bờ biển Azov hay không. Tất cả những gì có thể nói chắc chắn là đây sẽ là một quá trình tương đối chậm và đẫm máu, như trận chiến tàn khốc Mariupol đã nói rõ.

2. Các biện pháp trừng phạt có gây ra tình trạng đình đốn kinh tế Nga nghiêm trọng đến mức Putin không thể đạt được chiến thắng không?

Nền kinh tế Nga chắc chắn đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi các biện pháp hạn chế của phương Tây, nhưng tôi vẫn giữ quan điểm rằng nền kinh tế Nga sẽ không bị ảnh hưởng đủ nhiều để kết thúc chiến tranh. Chừng nào Chính phủ Đức còn chống lại lệnh cấm vận đối với xuất khẩu dầu của Nga, Putin vẫn kiếm đủ ngoại tệ để duy trì nền kinh tế chiến tranh của mình. Bằng chứng tốt nhất cho điều này là sự phục hồi đáng kể của tỷ giá hối đoái của đồng rúp với đồng đô la. Trước chiến tranh, một đô la mua được 81 rúp. Sau cuộc xâm lược, tỷ giá hối đoái giảm xuống 140. Vào thứ Năm, nó đã quay trở lại mức 81, chủ yếu nhờ vào sự kết hợp của các khoản thanh toán nước ngoài cho dầu khí và sự kiểm soát vốn của Nga.

3. Liệu sự kết hợp giữa khủng hoảng quân sự và kinh tế có dẫn đến một cuộc đảo chính chống lại Putin?

Như tôi đã tranh luận hai tuần trước, chính quyền Biden đang đặt cược vào việc thay đổi chế độ ở Moscow. Điều đó đã trở nên rõ ràng kể từ khi tôi viết. Chính phủ Hoa Kỳ không chỉ coi Putin là tội phạm chiến tranh và bắt đầu các thủ tục truy tố thủ phạm người Nga gây ra tội ác chiến tranh ở Ukraine; vào cuối bài phát biểu của mình ở Warsaw vào Chủ nhật tuần trước, Joe Biden đã thốt lên 9 từ được sử sách ghi lại: “Vì Chúa, người đàn ông này không thể tiếp tục nắm quyền”.

Một số người đã tuyên bố đây là một câu nói ngoài kịch bản cho lời kết luận của ông ta. Các quan chức Hoa Kỳ gần như ngay lập tức tìm cách gỡ bỏ nó. Nhưng hãy đọc toàn bộ bài phát biểu, trong đó lặp đi lặp lại ám chỉ đến sự sụp đổ của bức tường Berlin và Liên bang Xô viết, đặt ra một trận chiến mới trong thời đại chúng ta “giữa dân chủ và chuyên quyền, giữa tự do và đàn áp, giữa trật tự dựa trên luật lệ và một trật tự cai trị bằng vũ lực. ” Tôi không nghi ngờ gì về việc Mỹ (và ít nhất là một số đồng minh châu Âu) đang nhắm đến việc loại bỏ Putin.

4. Liệu nguy cơ sụp đổ có dẫn Putin đến các biện pháp tuyệt vọng (ví dụ: thực hiện lời đe dọa hạt nhân của mình?

Đây là câu hỏi quan trọng hiện nay. Biden và các cố vấn của ông dường như rất tin tưởng rằng sự kết hợp giữa tổn thất ở Ukraine và các biện pháp trừng phạt đối với Nga sẽ gây ra một cuộc khủng hoảng chính trị ở Moscow tương đương với cuộc giải tán Liên bang Xô viết 31 năm trước. Nhưng Putin không giống như những kẻ độc tài ở Trung Đông, những người đã bị lật đổ trong chiến tranh Iraq và Mùa xuân Ả Rập. Ông ta đã sở hữu vũ khí hủy diệt hàng loạt, bao gồm cả kho vũ khí mang đầu đạn hạt nhân lớn nhất trên thế giới, cũng như vũ khí hóa học và chắc chắn là vũ khí sinh học.

Những người sớm tuyên bố chiến thắng của Ukraine dường như quên rằng mọi thứ càng tồi tệ hơn đối với Nga trong chiến tranh quy ước, thì khả năng Putin sử dụng vũ khí hóa học hoặc vũ khí hạt nhân cỡ nhỏ càng cao. Hãy nhớ rằng: Mục tiêu của ông kể từ năm 2014 là ngăn chặn Ukraine trở thành một nền dân chủ ổn định theo định hướng phương Tây được tích hợp vào các thể chế phương Tây như Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương và Liên minh châu Âu. Với mỗi ngày chết chóc, tàn phá và di dời trôi qua, ông ta có thể tin rằng mình đang đạt được mục tiêu đó: một ngôi mộ hoang tàn hơn là một Ukraine tự do.

Quan trọng hơn, nếu ông ta tin rằng Mỹ và các đồng minh có mục đích lật đổ ông ta – và nếu Ukraine tiếp tục tấn công các mục tiêu bên trong nước Nga, như lần đầu tiên họ đã làm vào đêm thứ Năm – thì ông ta dường như có nhiều khả năng leo thang xung đột hơn là nhẹ nhàng từ chức tổng thống Nga.

Những người gạt bỏ nguy cơ Chiến tranh thế giới thứ ba bỏ qua thực tế rõ ràng này. Trong Chiến tranh Lạnh, NATO không thể hy vọng giành chiến thắng trong một cuộc chiến tranh quy ước với Liên Xô. Đó là lý do tại sao họ có vũ khí hạt nhân chiến thuật sẵn sàng xuất kích chống lại Hồng quân nếu hành quân vào Tây Âu. Ngày nay, Nga sẽ không có cơ hội trong một cuộc chiến tranh quy ước với NATO. Đó là lý do tại sao Putin chuẩn bị sẵn sàng vũ khí hạt nhân chiến thuật để đáp trả cuộc tấn công của phương Tây nhằm vào Nga. Và Điện Kremlin đã đưa ra lập luận rằng một cuộc tấn công như vậy đang được tiến hành.

Vào ngày 21/2, Nikolai Patrushev, thư ký Hội đồng An ninh Nga, tuyên bố rằng “trong các tài liệu học thuyết của mình, Hoa Kỳ gọi Nga là kẻ thù” và mục tiêu của họ là “không gì khác hơn là sự sụp đổ của Liên bang Nga”. Vào ngày 16/3, Putin tuyên bố rằng phương Tây đang tiến hành “một cuộc chiến tranh bằng các phương tiện kinh tế, chính trị và tin học” với “tính chất toàn diện và trắng trợn”.

“Một cuộc chiến tranh hỗn hợp thực sự, chiến tranh tổng lực đã được tuyên bố với chúng tôi,” Ngoại trưởng Sergei Lavrov tuyên bố hôm thứ Hai. Mục tiêu của nó là “phá hủy, phá vỡ, hủy diệt, bóp nghẹt nền kinh tế Nga và toàn bộ nước Nga.”

5. Liệu người Trung Quốc có giữ được Putin không chìm nhưng với điều kiện ông ấy đồng ý với một thỏa hiệp hòa bình mà họ đưa ra để làm môi giới?

Hiện khá rõ ràng (đặc biệt là từ thông điệp trong nước của họ thông qua các phương tiện truyền thông do nhà nước kiểm soát) rằng chính phủ Trung Quốc sẽ đứng về phía Nga, nhưng không đến mức có thể kích hoạt các biện pháp trừng phạt thứ cấp của Hoa Kỳ đối với các tổ chức Trung Quốc làm ăn với các thực thể của Nga trái với lệnh trừng phạt của chúng ta. Tôi không còn mong đợi Trung Quốc đóng vai trò môi giới hòa bình nữa. Hội nghị thượng đỉnh ảo lạnh giá hôm thứ Sáu giữa các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu và Trung Quốc đã xác nhận điều đó.

6. Sự rối loạn thiếu tập trung của chúng ta có khởi phát trước bất kỳ trường hợp nào trong số này không?

Phải nói rằng nó bắt đầu sau chu kỳ tin tức thông thường kéo dài bốn tuần, thời điểm Will Smith tát Chris Rock tại lễ trao giải Oscar vào cuối tuần trước. Một câu trả lời có sắc thái hơn là, trong những tháng tới, sự ủng hộ của công chúng phương Tây đối với chính nghĩa Ukraine sẽ được thử thách với việc giá thực phẩm và nhiên liệu liên tục tăng, kết hợp với nhận thức sai lầm rằng Ukraine đang chiến thắng trong cuộc chiến, trái ngược với việc không để mất Ukraine.

7. Thiệt hại song phương là gì?

Thế giới có một vấn đề lạm phát nghiêm trọng và ngày càng tồi tệ hơn, với các ngân hàng trung ương theo sau. Cuộc chiến này càng kéo dài thì mối đe dọa của nạn lạm phát đình trệ ngay tức thì (lạm phát cao nhưng tăng trưởng kinh tế thấp, bằng không hoặc âm) càng nghiêm trọng. Vấn đề này sẽ trở nên trầm trọng hơn ở các quốc gia phụ thuộc nhiều vào Ukraine và Nga không chỉ về năng lượng và ngũ cốc, mà còn về phân bón, giá của chúng đã tăng gần gấp đôi do hậu quả của chiến tranh. Bất kỳ ai tin rằng điều này sẽ không gây ra hậu quả bất lợi về xã hội và chính trị đều không biết về lịch sử.

“Vậy điều gì xảy ra tiếp theo?” là câu hỏi tôi được hỏi nhiều lần. Để đạt được điểm mấu chốt đó, hãy quay trở lại khoa học chính trị, bắt đầu với trường hợp lạc quan (theo suy nghĩ của tôi là “Đó là những năm 1970, không phải những năm 1940”). Hầu hết các cuộc chiến đều diễn ra trong thời gian ngắn. Theo một bài báo năm 1996 của D. Scott Bennett và Allan C. Stam III, cuộc chiến trung bình từ năm 1816 đến năm 1985 chỉ kéo dài 15 tháng. Hơn một nửa cuộc chiến trong số đó (60%) kéo dài dưới sáu tháng và gần một phần tư (23%) ít hơn hai tháng. Ít hơn một phần tư (19%) kéo dài hơn hai năm. Do đó, có nhiều khả năng cuộc chiến ở Ukraine sẽ kết thúc tương đối sớm.

Cứ cho rằng Nga đang cố đạt được một chiến thắng hạn chế ở Ukraine, Putin dường như không có khả năng leo thang theo cách có thể đưa ông vào một cuộc xung đột rộng lớn hơn. Vì vậy, một lệnh ngừng bắn có thể xảy ra, ví dụ, trong năm tuần – vào đầu tháng Năm – bởi vì khi đó người Nga sẽ hoàn thành việc bao vây các lực lượng Ukraine ở Donbas hoặc họ sẽ thất bại. Dù bằng cách nào, họ sẽ cần cho binh lính của mình nghỉ ngơi. Quá trình nhập ngũ và huấn luyện thay thế đang được tiến hành, nhưng sẽ còn nhiều tháng nữa các binh sĩ mới sẵn sàng chiến đấu.

Tuy nhiên, hòa bình sẽ mất nhiều thời gian để tìm ra. Với mỗi ngày kháng cự của Ukraine trôi qua, các vị trí dường như đã được củng cố, đặc biệt là về các vấn đề lãnh thổ (tình trạng tương lai không chỉ của Donetsk và Luhansk mà còn của Crimea). Tôi có thể tưởng tượng rõ những cuộc ngừng bắn không bền, những cố gắng giành ưu thế dẫn đến những cuộc giao tranh – và tất cả những điều này sẽ diễn ra lâu dà hơn nhiều so với những gì mọi người có thể dự đoán. Điều đó cũng có nghĩa là các lệnh trừng phạt đối với Nga sẽ vẫn tồn tại, ngay cả khi chúng không trở nên cứng rắn hơn.

Kết luận đó phù hợp với một tài liệu đáng kể về thời gian chiến tranh. Branislav Slantchev lập luận vào năm 2004: “Khi các khả năng có thể quan sát được gần tương đương nhau, các động lực để trì hoãn thỏa thuận là mạnh nhất, và các cuộc chiến tranh sẽ có xu hướng kéo dài hơn”. Trong một bài báo quan trọng năm 2011, Scott Wolford, Dan Reiter và Clifford J. Carrubba đã đề xuất ba quy tắc hơi phản trực giác:

    – Việc giải quyết tình trạng không chắc chắn thông qua giao tranh có thể dẫn đến sự tiếp tục, thay vì chấm dứt chiến tranh.
    – Các cuộc chiến tranh… càng ít có khả năng kết thúc thì lại càng lâu kết thúc.
    – Mục tiêu chiến tranh có thể tăng lên chứ không giảm theo thời gian để giải quyết tình trạng không chắc chắn.

Điều gì có thể ngăn cản một “hòa bình không có hòa bình” kéo dài như vậy, vốn sẽ quá bạo lực để được coi là một “xung đột đóng băng” như Nga đã làm ở Moldova và Georgia? Có thể Biden sẽ gặp may và Putin sẽ bị đào thải bởi những thành viên bất mãn trong giới tinh hoa chính trị Nga và những người Hồi giáo đói khát. Nhưng tôi không đặt cược vào nó. (Trong mọi trường hợp, một cuộc cách mạng ở Nga sẽ tốt hơn cho chúng ta hay cho Trung Quốc? Sự sụp đổ của Saddam Hussein tốt hơn cho chúng ta hay cho Iran?)

Sự sụp đổ của Putin chắc chắn sẽ làm tăng khả năng hòa bình lâu dài ở Ukraine. Alex Weisiger của Đại học Pennsylvania đã lập luận rằng “đặc biệt là ở các nước kém dân chủ… thay thế nhà lãnh đạo hiện tại có thể là một phần của quá trình mà các bài học từ chiến trường được chuyển thành thay đổi chính sách… Sự thay đổi của lãnh đạo có liên quan đến việc giải quyết [các cuộc chiến tranh], và… trao quyền cho các nhà lãnh đạo không có lỗi (nonculpaple), những người sẵn sàng nhượng bộ hơn để đưa chiến tranh kết thúc, đặc biệt có khả năng xảy ra khi chiến tranh bắt đầu kém đi. ”

Tuyệt quá! Vấn đề là “sự thay đổi của lãnh đạo” như vậy là ngoại lệ không phải là quy luật. Theo Sarah Croco của Đại học Maryland, trong tổng số 355 nhà lãnh đạo trong một cuộc chiến tranh giữa các quốc gia, chỉ có 96 người được thay thế trước khi chiến tranh kết thúc, trong đó 51 người được kế vị bởi các nhà lãnh đạo “không có lỗi”, tức là những người không là một phần của chính phủ khi bắt đầu chiến tranh. Nói cách khác, hầu hết các cuộc chiến tranh đều được kết thúc bởi chính những nhà lãnh đạo đã bắt đầu chúng. Sự thay đổi chế độ xảy ra trong chưa đến một phần tư các cuộc chiến tranh và các nhà lãnh đạo không có lỗi chỉ xuất hiện trong 14% các cuộc xung đột.

***

Tôi hy vọng mình sẽ thua cược với Steven Pinker. Tôi hy vọng cuộc chiến ở Ukraine sớm kết thúc. Tôi hy vọng Putin sẽ sớm ra đi. Tôi hy vọng sẽ không có xung đột nào xảy ra khi chiến tranh ở Đông Âu được nối tiếp với chiến tranh ở Trung Đông và chiến tranh ở Đông Á. Trên tất cả, tôi hy vọng không có vũ khí hạt nhân ở bất kỳ điểm nóng xung đột nào trên thế giới.

Nhưng có những lý do chính đáng để không quá lạc quan. Lịch sử và khoa học chính trị chỉ ra một cuộc xung đột kéo dài ở Ukraine, ngay cả khi lệnh ngừng bắn được đồng ý vào một thời điểm nào đó vào tháng tới. Chúng khiến sự sụp đổ của Putin giống như một kịch bản có khả năng xảy ra thấp. Chúng làm cho một thời kỳ lạm phát đình trệ và bất ổn toàn cầu trở thành một kịch bản có khả năng xảy ra cao. Và chúng nhắc nhở chúng ta rằng chiến tranh hạt nhân không được đảm bảo sẽ không bao giờ xảy ra.

Rõ ràng việc gọi Putin là tội phạm chiến tranh và việc ông bị loại bỏ quyền lực có ý nghĩa làm tăng nguy cơ vũ khí hóa học hoặc hạt nhân được sử dụng ở Ukraine. Và nếu vũ khí hạt nhân được sử dụng một lần trong thế kỷ 21, tôi e rằng chúng sẽ được sử dụng một lần nữa. Một hệ quả hiển nhiên của cuộc chiến ở Ukraine là nhiều quốc gia trên thế giới sẽ tăng cường theo đuổi vũ khí hạt nhân. Không có gì minh họa rõ ràng hơn giá trị của họ ngoài số phận của Ukraine, đất nước đã khiến họ từ bỏ năm 1994 để đổi lấy những đảm bảo vô giá trị. Kỷ nguyên không phổ biến đã qua.

By Niall Ferguson,

 April 3, 2022

https://www.bloomberg.com/opinion/articles/2022-04-03/niall-ferguson-7-worst-case-scenarios-from-putin-s-ukraine-war

From: TU-PHUNG

Ukraine giúp thế giới thức tỉnh (VOA)

31/03/2022

• Ngô Nhân Dụng

Quang cảnh đổ nát ở Kyiv.

 Dân tộc Việt Nam đã phải chiến đấu một mình chống lại những đoàn quân xâm lược nhà Tống, nhà Nguyên, nhà Minh, nhà Thanh. Dân Ukraine đang được loài người kính trọng và ý thức bổn phận phải tiếp sức.

Cuộc chiến Ukraine đã kéo dài gần bằng thời gian quân Thanh đánh Việt Nam năm Kỷ Dậu. Quân Thanh chiếm được Thăng Long; còn quân Nga bao vây thủ đô Kyiv cả tháng trời, mới tuyên bố sẽ rút đi. Vladimir Putin sẽ thất bại như Càn Long thời trước. Sẽ không có cảnh quan quân nhà Thanh tháo chạy “sập cầu trôi đầy sông” nhưng hình ảnh một đoàn quân xa Nga với thiết giáp cùng đại pháo tắc nghẽn trên quãng đường dài 60 cây số suốt bốn ngày sẽ ghi mãi trong lịch sử. Với 40,000 binh sĩ bị loại khỏi vòng chiến, 15,000 lính tử trận, trong đó có bảy tướng lãnh, quân Nga cũng thiệt hại nặng như quân Thanh năm 1789.

Tổng thống Volodymyr Zelensky nói với báo Economist, “Bọn xâm lược không bận tâm đến những binh sĩ tử trận; đó là điều tôi không hiểu nổi. [Vladimir Putin] đẩy đám lính ra trận như ném củi gỗ vào trong lò đầu máy xe lửa. Xác chết bỏ mặc trên đường phố không lo chôn cất.”

Zelensky ca ngợi quân đội Ukraine ở thành phố Mariupol, “sau 31 ngày bị vây hãm và pháo kích, họ vẫn tiếp tục chiến đấu. Không phải vì họ được lệnh của Ông Zelensky mà vì họ ở lại để chôn cất các đồng đội tử trận và cứu những người bị thương…” Ông kết luận, “Đó là điều căn bản cho thấy hai phía trong cuộc chiến nhìn thế giới khác biệt với nhau thế nào.”

Cuộc chiến Ukraine, cuối cùng, là cuộc chiến giữa hai cách nhìn thế giới. Một bên tôn trọng giá trị của con người. Bên kia coi dân và lính như những dụng cụ vô hồn để đạt tham vọng quyền lực. Một bên chọn tự do dân chủ. Bên kia chuyên chế độc tài. Một bên thiện, một bên ác. Dân Ukraine đang làm gương cho nhân loại cùng thấy: Chúng ta phải sống thế nào cho xứng đáng làm người?

Báo Economist kể chuyện anh Sasha, một người dân thủ đô Kyiv. Ngày quân Nga bắt đầu tấn công, anh nghe tiếng đại pháo nã vào phi trường Hostomel. Sasha lái xe đưa vợ và hai con ra khỏi thành phố, đi về phía biên giới. Vợ con chạy qua Ba Lan rồi, anh lái xe trở về Kyiv để chiến đấu. “Nếu tôi không quay về,” Sasha nói, “Tôi sẽ không bao giờ dám nhìn thẳng vào mặt các con tôi nữa.”

Loài người khắp nơi nức lòng chứng kiến những hình ảnh dũng cảm của dân Ukraine qua các mạng xã hội. Những thường dân Ukraine phất lá quốc kỳ leo lên trên các xe thiết giáp Nga. Hình ảnh dân Ukraine chơi nhạc giữa cuộc chiến tranh đáng nhớ nhất. Những giai điệu cất lên vừa có vẻ hư ảo, vừa bày tỏ chí bất khuất, vừa bình dị vừa ngạo nghễ.

Nhật báo The Washington Post tả cảnh một em bé gái đứng trong hầm tránh bom, hát bài “Let It Go” trong một phim của hãng Disney. Một nhạc sĩ hồ cầm (cello) ngồi trình tấu giữa các ngôi nhà đổ nát. Cả một ban nhạc mặc đồ lính trận cùng trình diễn với ca sĩ Ed Sheeran. Ở thành phố Kharkiv đã bị quân Nga bủa vây hàng tháng, video chiếu hình một ông mặc cái áo trùm đầu đứng hát trong ga xe điện ngầm. Những người tị nạn trong hầm trú ẩn đứng nghe rồi lần lượt hát theo, giống như trong một giáo đường.

Nhạc sĩ Sviatoslav Vakarchuk, biệt hiệu Slava, dẫn đầu ban nhạc Okean Elzy (Đại Dương Elza), là ban nhạc “Rock” nổi tiếng nhất nước. Ông đã đậu PhD về Vật lý học Lý thuyết, đã học thêm ở các Đại học Mỹ như Stanford và Yale, hai lần làm đại biểu quốc hội nhưng giã từ chính trị. Vakarchuk đang vào các bệnh viện hát cho thương binh nghe; hát trong các nơi tụ họp người tị nạn nghe, từ Kharkiv tới Lviv.

Thành phố hải cảng Odessa đã bị quân Nga tấn công ngay từ đầu, trên bộ và từ ngoài biển. Ban đồng ca đại nhạc kịch Odessa đứng ngoài trời hát opera của Verdi.

Đài BBC thuật lời Olexandr Proletarskyi, một nhà phê bình sân khấu ở Odessa: “Âm nhạc là đời sống. Khi không còn âm nhạc nữa, cái gì cũng có thể xảy ra. Âm nhạc là một phương pháp bảo vệ cái tâm mình. Tại thành phố bên bờ Hắc Hải này, các quán trên bờ biển, các tiệm ăn có hòa nhạc, các tiệm làm móng tay vẫn mở cửa, chứng tỏ người dân tự tin họ sẽ thắng.

Alexander Hodosevich, một tay trống trong ban nhạc ở quán “More Music club” nói: “Tôi thấy thành phố đang sống lại. Người ta đã bớt sợ. Dân chúng tin quân đội sẽ bảo vệ họ, họ cảm thấy bình an. Tôi không tin quân Nga có thể thắng.” Quán nhạc More Music mới mở cửa trở lại, trình diễn nhạc sống mỗi buổi chiều cho khách nghe trước giờ giới nghiêm phải về nhà. Người dân tin tưởng vì trong lịch sử nhiều đế quốc đã muốn đánh chiếm Odessa nhưng đều thất bại.

Odessa có một địa đạo dài 2,500 cây số, đào trong hai lần đại chiến thế giới thế kỷ trước, bây giờ lại được quét dọn để làm “hầm trú ẩn” tránh bom và pháo kích. Những tấm nệm, thực phẩm khô, chất đống trong những góc hầm tối tăm. Ông Maxim Baranestski, nhà sử học 46 tuổi, nhìn ra những chữ viết trên tường của dân tị nạn từ thời 1940. Ông chiếu đèn pin lên mặt tường đá cho thấy khẩu hiệu ‘Diệt Phát xít’ cho phóng viên BBC đọc.”

Cuối cùng, Thiện sẽ thắng Ác. Dân Ukraine đang chiến đấu cho cả loài người. Ông Andriy Yermak, một người bạn đang làm chánh văn phòng của Tổng thống Zelensky nói với báo Economist, “Ukraine cần đứng vững và tồn tại. Nếu không, Putin sẽ không bao giờ ngừng.”

Tới giờ Putin vẫn chưa ngừng. Cuộc chiến còn tiếp tục. Quân Nga có thể phá nát các thành phố của Ukraine ở hai tỉnh phía Đông trong vùng Donbas, làm áp lực khi mặc cả chính sách ngoại giao của Ukraine đối với Âu châu và NATO trong tương lai.

Putin có thể chọn giải pháp ngưng bắn nhưng không rút quân, Ukraine sẽ bị chia cắt như Moldova và Georgia. Moldova đã mất Transnistria, Georgia mất Ossetia và Abkhazia, cả ba vùng “ly khai” đều còn quân Nga chiếm đóng. Ngày 30 tháng Ba, Anatoly Bibilov, tổng thống nước “Cộng Hòa Ossetia” tuyên bố sẽ bắt đầu các thủ tục để gia nhập Liên bang Nga. Putin có thể sẽ tổ chức trưng cầu dân ý gian lận, cho vùng này gia nhập Liên bang Nga. Vladimir Putin có thể tuyên bố với dân chúng rằng Nga đã thắng lớn! Nhưng sau đó sẽ phải gánh chịu việc tái thiết và cai trị vùng Donbas, kinh tế Nga khó lòng chịu đựng nổi. Và dân Ukraine sẽ không để yên cho ông Putin ca khúc khải hoàn.

Tổng thống Volodymir Zelensky chắc chưa hề đọc lịch sử Việt Nam, nhưng đã hành động giống như Trần Nhân Tôn, Lê Thái Tổ và Quang Trung. Sau khi đã đánh bại các đoàn quân xâm lược, cả ba vị vua Việt Nam đều “dâng biểu cầu hòa.” Như Nguyễn Trãi giải thích trong Bình Ngô Đại Cáo: “Ta muốn toàn quân là cốt, cả nước nghỉ ngơi.”

Suốt một tháng qua, ông Zelensky cũng luôn luôn cầu hòa, cho dân đỡ khổ. Ông đã nói với một nhà báo Nga: “Tôi hiểu không thể đánh cho quân Nga phải rút hết khỏi vùng Donbas.” Zelensky còn nói, “Đất đai quan trọng thật, nhưng cũng chỉ là đất đai thôi,” theo báo Economist.

Nhưng trước đó, Zelensky từng tuyên bố không chấp nhận để mất một mảnh đất nào của Ukraine. Bây giờ nếu ông muốn nhượng bộ thì dân chúng và quân đội sẽ phản đối. Quân đội và dân Ukraine đã chứng tỏ tinh thần dũng cảm và khả năng chiến đấu của họ. Sau một tháng cầm cự, được viện trợ thêm nhiều vũ khí mới, họ sẽ tiếp tục bền bỉ tấn công những đám quân Nga còn đóng lại, không bao giờ để yên. Hiện nay khối NATO và Mỹ chỉ giúp các vũ khí phòng ngự, nhưng trong tương lai các nước cộng sản Đông Âu cũ có thể gửi thêm các hỏa tiễn, thiết giáp và phi cơ chiến đấu do Nga sản xuất mà quân Ukraine quen sử dụng.

Dù Putin theo đường nào trong ba giải pháp trên, Zelensky cũng sẽ tiếp tục yêu cầu các nước tự do dân chủ phong toả kinh tế Nga – cho đến khi Putin rút hết quân về. Chính phủ Anh mới lập lại điều kiện đó: “Chỉ ngưng cấm vận khi Nga rút hết quân khỏi Ukraine.” Mỹ và các nước NATO cũng vậy; sẽ được các nước khác ủng hộ, từ Nhật Bản, Australia, đến Thụy Sĩ, Singapore.

Dân Nga đã bắt đầu thấm đòn cấm vận. Các ngân hàng thiếu ngoại tệ, các công ty ngoại quốc bỏ đi, hàng nhập cảng cạn dần, giá sinh hoạt tăng 15% và còn tăng mãi. Công ty nghiên cứu thị trường S&P tiên đoán trong năm nay kinh tế Nga sẽ sụt giảm 22%.

Trước đây thế giới đã đứng ngoài, để yên cho Putin đánh, chiếm đất đai của Georgia, Moldova từ năm 2008. Sau đó năm 2014 cũng chỉ trừng phạt nhẹ nhàng khi Putin chiếm Crimea của Ukraine. Thái độ “cháy nhà hàng xóm bình chân như vại” này chỉ khiến Putin nuôi thêm tham vọng phiêu lưu, bành trướng. Bây giờ Mỹ, các nước Âu châu nhất là Ba Lan, Tiệp, Slovakia, Hungary, các nước Á châu như Nhật Bản, Australia, chắc đồng ý phải duy trì áp lực.

Dân tộc Việt Nam đã phải chiến đấu một mình chống lại những đoàn quân xâm lược nhà Tống, nhà Nguyên, nhà Minh, nhà Thanh. Dân Ukraine đang được loài người kính trọng và ý thức bổn phận phải tiếp sức. Họ đang chịu thống khổ, nhưng đứng vững không khuỵu chân nên khiến loài người cùng thức tỉnh. Cần bảo vệ chủ quyền và lãnh thổ toàn vẹn của Ukraine để xác định lại quy tắc: Không một nước nào được đánh, chiếm, chia cắt đất đai của một nước nào khác.

_{Tìm thấy nhiều xác chết thường dân tại các thị trấn Ukraine chiếm lại từ quân Nga}

_03/04/2022

• _Reuters

_{Binh sĩ Ukraine kiểm tra thi thể của những thường dân ở vùng ngoại ô Kyiv do quân Nga chiếm đóng trước đó xem có bị gài mìn không, ngày 2 tháng 4 năm 2022.}

_{Trong lúc Ukraine cho biết các lực lượng của họ đã chiếm lại tất cả các khu vực xung quanh Kyiv, thị trưởng của một thị trấn được giải phóng nói 300 cư dân đã bị giết chết trong cuộc chiếm đóng kéo dài một tháng của quân Nga, và các nạn nhân được nhìn thấy trong một ngôi mộ tập thể và nhiều xác chết vẫn nằm trên đường phố.}

_{Các giới chức Ukraine cho biết hôm thứ Bảy 2/4 rằng quân đội của họ đã chiếm lại hơn 30 thị trấn và làng mạc xung quanh Kyiv, và tuyên bố kiểm soát hoàn toàn khu vực thủ đô lần đầu tiên kể từ khi Nga xua quân xâm lược Ukraine vào ngày 24 tháng 2.}

_{Tại Bucha, một thị trấn gần Irpin cách thủ đô chỉ 37 km về phía tây bắc, các phóng viên của Reuters đã nhìn thấy những thi thể nằm trên đường phố và tay chân của nhiều xác chết thò ra từ một ngôi mộ tập thể chưa được lắp đất tại một khu đất của nhà thờ.}

_{Sau hơn 5 tuần giao tranh, Nga đã rút các lực lượng từng đe dọa Kyiv từ phía bắc để tập hợp lại cho các trận chiến ở miền đông Ukraine.}

_{“Toàn bộ khu vực Kyiv được giải phóng khỏi quân xâm lược”, Thứ trưởng Quốc phòng Ukraine Hanna Malyar viết trên Facebook hôm thứ Bảy.}

_{Nga không đưa ra bình luận nào về tuyên bố này, và Reuters cũng chưa thể xác minh được ngay lập tức.}

_{Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cảnh báo trong một phát biểu qua video: “Họ [quân Nga] gài mìn khắp nơi trên toàn bộ lãnh thổ này. Họ gài mìn trong nhà cửa, gài mìn trong các thiết bị, thậm chí gài mìn trong cả xác của những người chết,” nhưng ông không đưa ra bằng chứng.}

_{Cơ quan tình trạng khẩn cấp của Ukraine cho biết hơn 1.500 chất nổ đã được tìm thấy trong một ngày khi họ rà soát tại làng Dmytrivka, phía tây thủ đô Kyiv.}

_{Bộ Quốc phòng Nga đã không trả lời yêu cầu bình luận về các cáo buộc gài mìn. Reuters không thể xác minh các tin này một cách độc lập. Moscow phủ nhận việc nhắm mục tiêu vào dân thường và bác bỏ các cáo buộc tội ác chiến tranh.}

_{MARIUPOL CHỜ ĐỢI}

_{Ở miền đông, Hội Chữ thập đỏ hy vọng một đoàn xe sơ tán dân thường sẽ đến cảng Mariupol bị bao vây trong ngày Chủ nhật. Họ đã từ bỏ nỗ lực này trước đó do lo ngại về an ninh. Nga đã đổ lỗi cho ICRC về sự chậm trễ này.}

_{Mariupol là mục tiêu chính của Nga ở Donbas thuộc miền đông nam của Ukraine, và hàng chục nghìn dân thường ở đó đang bị mắc kẹt và không có đủ thực phẩm và nước uống.}

_{Tình báo quân sự Anh cho biết hải quân Nga tiếp tục phong tỏa bờ biển Ukraine dọc theo Biển Đen và Biển Azov, nhưng phương án đổ bộ ngày càng trở nên rủi ro cao đối với quân Nga.}

_(Reuters)

QUÊN HẾT DĨ VÃNG, ĐỂ CHỈ NHỚ ĐẾN TƯƠNG LAI

Lm. Minh Anh, Tgp. Huế

“Các ngươi đừng nhớ đến dĩ vãng!”; “Thôi chị cứ về đi; và từ nay đừng phạm tội nữa!”.

Một nhà tu đức nói, “Những người sống trong quá khứ làm tôi nhớ lại một món đồ chơi từ thuở ấu thơ. Đó là một con chim nhỏ bằng gỗ, được gọi là “Floogie Bird”. Quanh cổ nó là dòng chữ, “Tôi bay ngược, tôi không quan tâm mình bay đi đâu. Tôi chỉ muốn xem, tôi đã ở đâu!”. Đang khi với Thiên Chúa, điều quan trọng là, hãy ‘quên hết dĩ vãng, để chỉ nhớ đến tương lai!’”.

Kính thưa Anh Chị em,

Lời Chúa Chúa Nhật hôm nay cho thấy tấm lòng xót thương của Thiên Chúa, Đấng chỉ muốn chúng ta hướng về phía trước, ‘quên hết dĩ vãng, để chỉ nhớ đến tương lai!’. Đó là một Thiên Chúa đã nói với Israel cứng đầu, “Các ngươi đừng nhớ đến dĩ vãng!”; cũng là Đấng, trong Chúa Giêsu, đã nói với người nữ phạm tội ngoại tình, “Thôi chị cứ về đi; từ nay đừng phạm tội nữa!”.

Có đến hai hạng người phạm tội trong câu chuyện Tin Mừng! Người phụ nữ tội lỗi vốn không lẻ loi chút nào; cô ấy đại diện cho tất cả chúng ta, những người đã phạm tội. Đúng thế! Cô ấy đại diện cho bạn và tôi! Các kinh sư và biệt phái, cũng là những tội nhân, họ đại diện cho bạn và tôi! Chúng ta phạm tội theo cả hai cách! Một, chúng ta làm tổn thương người khác bằng việc thoả mãn dục vọng của mình với cái giá mà người khác phải trả; chồng, vợ, con cái hoặc Hội Thánh! Hai, chúng ta làm tổn thương người khác bằng cách tự cho mình đứng trên họ, tốt hơn họ, để xét đoán họ! Chúng ta có tội, nhưng khi hành xử với anh chị em, chúng ta xem mình là quan toà vô tội, nên sẵn sàng ném đá mà không thương xót. Đó là cách con người hành xử!

Giờ đây, hãy xem cách Chúa Giêsu đối xử với tội nhân! Trước hết, Ngài không phủ nhận tội lỗi của người phụ nữ. Cô ấy đã phạm tội, một tội rất nghiêm trọng. Mức độ nghiêm trọng nằm ở sự vi phạm lòng tin và bất công đối với người phối ngẫu hơn cả hoạt động tình dục, trong trường hợp này, vốn chỉ là thứ yếu. Câu chuyện không cho biết người phụ nữ đã kết hôn hay chưa; nhưng điều mà tất cả mọi người, kể cả Chúa Giêsu, thừa nhận là, cô ấy đã phạm tội. Tuy nhiên, có một yếu tố không được đề cập rõ, nhưng ẩn ý lại rất sâu sắc. Người phụ nữ bị kéo đến trước Chúa Giêsu như một con tốt trong một trò chơi mê cung, “Ông Môisen truyền cho chúng tôi phải ném đá hạng đàn bà đó, còn Thầy, Thầy nghĩ sao?”. Thoạt tiên, Chúa Giêsu phớt lờ, Ngài cúi xuống, lấy tay viết trên đất như để từ chối bước vào cái bẫy của cuộc chơi. Nhưng họ cứ nằn nì, Ngài ngẩng lên, “Ai trong các ông sạch tội, thì cứ việc lấy đá mà ném trước đi!”. Ngài lại viết.

Ôi! “Những người ở trong nhà kính không thể ném đá!”. Nghe thế, lần lượt, họ rút lui, bắt đầu là những người lớn tuổi. Và đây, cao trào của câu chuyện, “Này chị, họ đâu cả rồi? Không ai lên án chị sao?”; “Thưa ông, không ai cả!”. “Tôi cũng vậy, Tôi không lên án chị đâu. Thôi chị cứ về đi; từ nay đừng phạm tội nữa!”. Ngài cho cô ấy một cơ hội để hoán cải, để thay đổi. Ngài đến, không để lên án, nhưng để cứu, để phục hồi, ban sự sống mới. Ngài để ngỏ một cánh cửa, “Ngài là Thiên Chúa của cơ hội thứ hai!”, luôn ‘quên hết dĩ vãng, để chỉ nhớ đến tương lai!’.

Anh Chị em,

Sách Isaia hôm nay viết, “Đây Ta sẽ làm những cái mới!”. Quả thật, đây là điều Chúa Giêsu đã nói với cô ấy, khi chỉ còn hai người, ‘Hãy quên đi tủi nhục của tội lỗi con, hãy bắt đầu cuộc sống mới và đừng phạm tội nữa!’. Ngài làm tươi mới trái tim cô khi nhìn cô với đôi mắt yêu thương nhân từ. Thật tuyệt vời! Trải nghiệm điều đó, Phaolô hôm nay quả quyết, “Tôi coi mọi sự như thua lỗ, trước mối lợi tuyệt vời là được biết Đức Giêsu, Chúa tôi”. Bước vào Tuần Thương, Giáo Hội mời gọi chúng ta đăm đăm nhìn vào đôi mắt Chúa Giêsu. Ngài nhìn chúng ta không để trách móc; nhưng nhìn với trái tim đầy xót thương. Hãy nhìn Ngài và quên đi những gì đã làm cho Chúa và anh em buồn lòng, hầu cố gắng tạo nên một tương quan mới thân tình với Chúa và anh em. Thánh Vịnh đáp ca hôm nay reo lên, “Ôi vĩ đại thay, việc Chúa làm cho ta; ta thấy mình chan chứa một niềm vui!”. Việc vĩ đại là việc Chúa đã tha thứ cho chúng ta, những tội nhân!

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, xin dạy con nhìn lên ánh mắt nhân từ của Chúa; Đấng muốn con ‘quên hết dĩ vãng, để chỉ nhớ đến tương lai’, một tương lai thoát ách tội lỗi, để bước đi trên con đường mới!”, Amen.

(Lm. Minh Anh, Tgp. Huế)  

From: ngocnga_12 & ThuNNguyen

Tình Hữu Nghị – Tưởng Năng Tiến

Cách đây chưa lâu lắm, chính xác là hôm 6 tháng 9 năm 2016, BBC ái ngại cho hay: “Sau khi hội nghị G20 kết thúc ở Trung Quốc, Tổng Thống Nga Vladimir Putin tuyên bố ủng hộ lập trường của Trung Quốc không công nhận phán quyết của Tòa Trọng Tài Thường Trực tại The Hague trong vụ kiện biển đảo của Philippines.”

Sự kiện đã trên khiến blogger Nguyễn Đình Bổn phiền lòng không ít:

Tuyên bố này quả đã xát muối vào lòng dân Việt, nhất là những người sinh ra tại phía bắc tổ quốc, những người từ lâu xem nhà nước Liên Xô là thần tượng và khi nhà nước đó sụp đổ cái quán tính dai dẳng đó vẫn làm họ tiếp tục “yêu mến” Putin sau này.

Với những người sinh ra và lớn lên tại phía Bắc, từ người bình dân cho đến người có học, gần như suốt một thời gian dài, họ chỉ được dạy về một Liên Xô hùng mạnh, bất khả xâm phạm, một nền văn hóa Nga rực rỡ, một đất nước tươi đẹp, những con người nhân hậu…

Bẽ bàng! Đúng là quá bẽ bàng! Nó giống như một cô gái bị người yêu giáng cho một bạt tai nảy lửa, khi mà lòng yêu vẫn còn tràn đầy trong tim, sau đó tặng thêm vài lời thô bỉ rồi quay ngoắt đi cùng một cô gái khác giàu có hơn!

Tuy thế, tuy bị “giáng cho một bạt tai nảy lửa” cùng với nhiều “lời thô bỉ” nhưng nhờ cái tính chóng quên của giới lãnh đạo Việt Nam hiện hành nên báo chí của xứ sở này vẫn cứ tiếp tục ca ngợi mối tình hữu nghị giữa hai quốc gia bằng những từ ngữ có cánh – “bền vững”, “chặt chẽ”, “sâu nặng” – cứ y như thể là chả hề có chuyện “bẽ bàng” (hay phũ phàng) gì ráo trọi:

• Báo Người Lao Động (23/01/20): Ngả Mũ Trước Tổng Thống Putin
• Báo Công An Nhân Dân (06/11/20): Thắm Tình Hữu Nghị, Đoàn Kết Việt Nam-Liên bang Nga
• Báo Điện Tử Đảng Cộng Sản VN (27/06/20): Thắt Chặt Tình Hữu Nghị Giữa Nhân Dân Việt Nam – Liên Bang Nga
• Báo Học Viện Lục Quân (29/10/20) : Việt – Nga mối quan hệ của tình hữu nghị thủy chung, sâu sắc
• Báo Quân Đội Nhân Dân (29/12/20) : Sâu Nặng Nghĩa Tình Việt Nam – Liên Xô/Liên Bang Nga
• Báo Nhân Dân (30/11/2021): Mối Quan Hệ Việt-Nga Vững Bền Theo Năm Tháng

Sau khi Nga triển khai chiến dịch quân sự đặc biệt với Ukraine (vào ngày 24 tháng 2 vừa qua) thì mối quan hệ Việt-Nga, xem ra, lại càng thêm chặt chẽ và sâu sắc hơn trước nữa – theo như quan điểm và ngôn từ của giới quan chức ở xứ sở này:

• Сhiến dịch quân sự đặc biệt của Nga là kết quả của nhiều năm bị phương Tây kích động và ủng hộ lực lượng phát xít và dân tộc chủ nghĩa ở Ukraina.
• Mỹ và NATO toan tiêu diệt người Nga ở Donetsk và Lugansk nên Nga phải ra tay trước.
• Nga sẽ không “sa lầy” mà chậm nhất sẽ kết thúc chiến dịch quân sự đặc biệt vào cuối tháng 3.
• Tổng thống Nga V.Putin cứu thế giới thoát khỏi hiểm họa Chiến tranh thế giới lần thứ III.

Dân Việt, tuy vậy, dường như không tin tưởng mấy vào những quan điểm trên và không ít người đã bầy tỏ sự băn khoăn:

• Blogger Lê Đông Hải: “Sự kiện Ukraina đã cho thấy một sự thật là có rất nhiều người Việt Nam “cuồng Nga”. Nhưng vì sao như vậy?”
• Blogger Nguyễn Tiến Tường: “Tôi không hiểu sao nhiều quý vị vẫn xem nước Nga như bàn thờ tổ và ngợi khen việc can thiệp thô bạo vào nội tình nước khác.”
• Blogger Jackhammer Nguyen:  “… chuyện khá đông dân chúng Việt Nam ủng hộ ông Putin và nước Nga xâm lược Ukraine là do sự yếu kém trong nghiên cứu lịch sử – xã hội của người Việt.”

Tôi cũng thuộc loại “yếu kém lịch sử” (và cũng chưa bao giờ có dịp đặt chân đến Moskva) nên chỉ biết chút đỉnh về đất nước Nga, qua một tác phẩm của Anatoly Tille (Liên Xô – Nhà Nước Phong Kiến Trá Hình – Тилле Анатолий Советский политический феодализм) bản tiếng Việt được thực hiện bởi dịch giả Phạm Nguyên Trường.

Nội dung chính của cuốn sách này, như tác giả khẳng định, là “nước Nga đã có một chế độ xã hội chủ nghĩa về hình thức, phong kiến về nội dung.” Trong tiểu luận (Chia Tay Ý Thức Hệ) của T.S Hà Sỹ Phu cũng có một câu tương tự: “Ở nước ta hệ tư tưởng Mác xít cũng không khác gì một ‘quốc giáo’, thực chất chỉ là biến tướng của tư tưởng phong kiến.”

Như thế, nước Nga và nước ta – xem ra – đúng là “đồng chí” vì có không ít điểm tương đồng. Xin trích dẫn thêm đôi ba đoạn để rộng đường dư luận:

Trước hết xin bắt đầu từ hòn đá tảng của chủ nghĩa Marx, từ sở hữu tư liệu sản xuất: Hi vọng rằng tôi đã thuyết phục được độc giả về sự thiếu vắng một người chủ cụ thể, rằng tài sản không phải là của nhân dân, không phải là của công nhân và nông dân, công nhân vẫn là vô sản không có tư liệu sản xuất, còn nông dân, sau khi bị tịch thu ruộng đất, cũng đã trở thành vô sản.

Tư liệu sản xuất bị phân tán và mang đặc trưng phong kiến. Có thể tưởng tượng tài sản như một cái bánh lớn bị các tầng nấc của bộ máy quan liêu xâu xé, cấp bậc càng cao thì miếng bánh càng lớn.

Nếu trong chế độ tư bản người chủ sở hữu thu lợi nhuận một cách công khai, thì ở đây, thu nhập của tầng lớp cán bộ dưới dạng “cống nạp”, “hụi chết”, “lót tay”, “phong bì” lại là khoản thu nhập ngầm, phi pháp và bị coi là tham nhũng. Đấy chính là lí do vì sao tham nhũng đã trở thành hiện tượng phổ biến trong tất cả các nước “xã hội chủ nghĩa”.

Việc cướp bóc nhân dân cũng mang tính nước đôi: lương trả cho công nhân và nông dân chỉ bằng một phần mười ở Mĩ. Mặt khác, người tiêu dùng còn bị cướp bóc ngay từ quầy hàng nhỏ nhất: cân điêu và tính gian, còn người công nhân thì phải “cắt” một phần tiền lương cho đội trưởng, vì trái ngược với lí thuyết, lương của anh ta không tỉ lệ thuận với công sức bỏ ra, cũng không phụ thuộc vào trình độ và tay nghề của anh ta mà phụ thuộc vào nhiệm vụ được giao, vào cách đánh giá và tiền thưởng, tất cả đều do đội trưởng quyết định. Nhân viên bán hàng phải nộp một phần cho giám đốc cửa hàng, đội trưởng thì nộp cho xưởng trưởng và cứ thế, những con suối nhỏ này sẽ hòa vào dòng sông lớn…

Dòng sông lớn ở Nga, rõ ràng, chả khác chi ở ta cả. Trước đã thế và bây giờ thì cũng không hề khác – theo như nhận xét và kết luận (đọc được vào hôm 20/03/2022) trên trang FB của tác giả Phạm Nguyên Trường:

Mình tới LX năm 1968. Thấy quá hoành tráng, có anh bạn bảo: Họ đã qua CNTB, giàu thế này là đúng rồi. Mình mới từ phong kiến tiến thẳng lên. Rất hợp lỗ nhĩ.

Sau này mới thấy rằng LX đang được cải thiện từ từ. Hàng hóa ngày càng nhiều thêm. Năm 1975 mình về nước. Dường như đấy cũng là đỉnh cao nhất của CNXH.

Khoảng năm 1977-1978 mấy người cùng cơ quan nhưng con ông to đi Pháp về ghé qua Moskva về bảo so với bên kia Moskva như nhà quê.

Năm 1980, sang Tiệp. Tay kỹ sư ở đấy hỏi: Mày ăn bánh mỳ đen Nga có ngon không? Mình thật thà trả lời: Ngon lắm, thơm lắm. Tay kia bảo: Ừ, nhiều vitamin B lắm, nhưng ở đây chúng tao dành cho lợn…

Năm 1993 lại tới Moskva. Đường phố rất bẩn thỉu, chẳng có gì ăn theo đúng nghĩa đen của từ này. Hối lộ thì khủng khiếp, cảnh sát có thể hỏi hộ chiếu rồi cầm luôn, đi theo nó mấy chục mét nó mới bảo: đưa đây… rúb, tao trả…

Hy vọng sau cuộc chiến tranh này Ukraine sẽ ngả hằn về Tây, sẽ có dân chủ và kinh tế thị trường. Còn nước Nga, tội nghiệp quá, họ sẽ còn lặn hụp trong nghèo nàn và lạc hậu trong thời gian dài nữa.

Tình hữu nghị thì phải đồng cảnh (và đồng cảm) như thế chứ, nếu không cùng “ngụp lặn trong nghèo nàn và lạc hậu” thì chơi với nhau sao mà bền lâu được – đúng không?

Tưởng Năng Tiến
4/2022

Ông Trịnh Văn Quyết FLC bị bắt, có phải vì “thao túng thị trường chứng khoán….”? (RFA)

Bình luận của Gió Bấc
2022.03.30

 Reuters

Sau hai ngày dư luận ồn ào đồn đoán, báo chí nhà nước kẻ đấm người xoa chuyện “tạm hoãn xuất cảnh”, “khởi tố”, thị trường chứng khoán rung lắc, cổ phiếu FLC bị nằm sàn, chiều 29-3, báo chí đồng loạt đưa tin theo Bộ Công An: đã khởi tố bắt tạm giam ông Trịnh Văn Quyết, Chủ Tịch Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty CP Tập đoàn FLC về hành vi thao túng thị trường chứng khoán….

Trước hết xin minh định việc khởi tố, bắt giam ông Quyết là không oan. Cũng như rất nhiều đại gia khác của Việt Nam hiện nay, con đường làm giàu của ông Quyết khởi đầu và kết tụ từ đất đai, mồ hôi nước mắt và số phận bị thảm khốn cùng của hàng vạn người dân rơi vào vùng dự án, là bao tài nguyên môi sinh bị tàn phá để xây nên những resort, khu vui chơi du lịch. Trong nền hành chính nổi tiếng trì trệ và tham nhũng, những dự án thần tốc của ông Quyết chắc hẳn phải tiêu tốn hàng núi tiền để bôi trơn.

Cao tay hơn những đại gia khác, Quyết học Luật, từng làm luật sư nên còn thêm chiêu trò lách luật, xé luật để làm giàu trong lĩnh vực tài chính. Thâu tóm các doanh nghiệp có chút tiếng tăm đánh bóng thương hiệu dùng thủ thuật tài chính nâng giá khống lên cả chục lần rồi sang bán, sáp nhập… Việc bán chui cổ phiếu thao túng thị trường ông đã từng làm và từng bị đổ bể năm 2017 nhưng chỉ bị phạt nhẹ nhàng trên trăm triệu đồng và chiếm đoạt ngon ơ hàng trăm tỉ.

Bên phạt để tha, bên cố bắt  không cần luật

Việc ông Quyết bị bắt giam làm nhiều người mừng rỡ hy vọng vụ này sẽ là án lệ, án mẫu để làm trong sạch thị trường chứng khoán xóa bỏ tình trạng thao túng, tiêu cực. Có người còn ca ngợi sức mạnh của lò, củi tươi chừng ấy còn cháy được thì lo gì tham nhũng.

Tuy nhiên có một số thông tin, sự kiện ban đầu cho thấy việc khởi tố bắt giam Trịnh Văn Quyết không vì làm thị trường chứng khoán lành mạnh mà vì động cơ khác. Tội danh thao túng chứng khoán chỉ là cái cớ.

Việc ông Quyết bán chui 75 triệu cổ phiếu bị bể mánh từ ba tháng trước. Ngày 18-1, Ủy Ban Chứng khoán đã xử phạt mức khung vi phạm với số tiền 1,5 tỉ đồng, buộc phong tỏa cổ phiếu năm tháng, trước đó đã vô hiệu giao dịch, buộc hoàn trả lại tiền cho người mua. Ông Quyết đã mau mắn ngoan ngoãn chấp hành (1)

Theo Luật tố tụng hình sự nếu muốn khởi tố hình sự hành vi đã bị xử phạt hành chính, Ủy Ban Chứng khoán Nhà nước phải ra quyết định hủy bỏ quyết định xử phạt trước đây và chuyển hồ sơ cho cơ quan điều tra.

Thế nhưng trên hệ thống truyền thông Nhà nước Việt Nam, không hề có thông tin nào về việc hủy bỏ này. Ngược lại, mới đây ngày 25-3, Ủy Ban Chứng khoán Nhà nước lại phạt tiếp ông Trịnh Văn Quyết 500 triệu đồng về hành vi “không công bố đối với thông tin phải công bố” (2). Với việc xử phạt như vậy, Ủy Ban Chứng khoán Nhà nước vẫn đang xác nhận vi phạm của ông Quyết trong hoạt động chứng khoán vẫn còn nằm trong mức vi phạm hành chính.

Như vậy, hoặc do không công bố thông tin, hoặc do thiếu phối hợp giữa Bộ Công An và Ủy Ban Chứng khoán Nhà nước phát sinh tình trạng là cùng một hành vi ông Quyết bị xử lý bởi cả hai luật hành chính và hình sự, không phù hợp với pháp luật hiện hành. Cách hành xử tréo ngoe giữa hai cơ quan quyền lực này phải chăng có hai nguồn lực khác chiều nhau từ bên trên, một cố ý muốn tha và một quyết lòng muốn bắt.

Rõ ràng nhất là mãi tối 29-3, sau khi Bộ Công An công bố quyết định khởi tố, bắt giam rất lâu, Ủy Ban Chứng Khoán nhà nước mới ra thông báo về vụ việc này. Nội dung thông báo chỉ lặp lại thông tin của Bộ Công An mà không nói gì về việc đã hủy quyết định xử phạt hành chính hay chưa. Như là một đồng phạm muốn lập công chuộc tội, Ủy ban này hứa hẹn “Ủy ban cũng cho biết đã yêu cầu Tập đoàn FLC thực hiện công bố thông tin theo quy định và báo cáo ủy ban, sở giao dịch chứng khoán theo quy định của pháp luật.

“Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ tiếp tục cung cấp đầy đủ thông tin trong phạm vi chức năng thẩm quyền và cùng các đơn vị liên quan phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng trong quá trình xử lý vụ việc, trên tinh thần thượng tôn pháp luật, đảm bảo kỷ cương, kỷ luật và tính minh bạch của thị trường” (4)

Ông Trịnh Văn Quyết chơi golf ở sân golf ở Vịnh Hạ Long hôm 19/4/2019. Reuters

Nửa kín nửa hở, chứng khoán lắc lư

Hơn thế nữa, cách khởi tố và thời điểm khởi tố rất ư là nhạy cảm. Vậy ông Quyết bị bắt có phải vì thao túng thị trường chứng khoán như Bộ Công an công bố?

Cụ Tổng chủ lò đã ra phương châm “ném chuột không được vỡ bình”. Theo ý cụ là bắt tham nhũng không được làm hư hao cái Đảng yêu quý. Lẽ ra cách bắt chuột chứng khoán, làm trong sạch nó cũng phải giữ cho cái bình chứng khoán đỡ sứt mẻ.

Cơ quan chức năng đã có quá nhiều kinh nghiệm về mối liên quan, tác động giữa số phận các đại gia chứng khoán với sức khỏe của thị trường. Một lần có tin bắt bầu Kiên, Trầm Bê, Trần Bắc Hà là hàng ngàn tỉ đồng, hàng chục ngàn tỉ đồng bốc hơi khỏi thị trường.

Đàng này, cái bình yếu ớt ngặt nghèo do bị Quyết nâng giá bán chui rồi rung lắc dữ dội sau khi bán chui bại hai tháng qua chưa phục hồi bao nhiêu lại dính chưởng mới từ những thông tin rò rỉ.

Từ thông tin của các Facebooker tín hiệu như tiếng cú gọi hồn vào giữa đêm 27-3. cơn bão truyền thông dấy lên trên mạng xã hội, lan ra báo chí thành cuộc tranh luận lao xao, cãi nhau chí chóe ông Trịnh Văn Quyết bị tạm hoãn xuất cảnh, bị tạm giam, chưa bị tạm giam,… Thị trường chứng khoán bị rung lắc, cổ phiếu FLC bị nằm sàn. Chưa ai biết được sau khi tin ông Quyết bị khởi tố tụng ra thị trường chứng khoán sẽ bốc hơi bao nhiêu ngàn tỉ.

Việc khởi tố bắt giam tội phạm mà đa số người dân đều biết, đều căm ghét là hết sức chính danh, lẽ ra phải được thông tin chính thức nhanh chóng minh bạch, nhưng không rõ vì sao lại được công bố rò rỉ, từ từ và hết sức mù mờ suốt hai ngày.

Đầu tiên lúc 21g30 ngày 27-3, Facebook Trương Huy San đăng hình cận cảnh ông Quyết ngồi ăn mì tôm vẻ mặt thất thần và stt ngắn ngủi “Mì tôm Nội Bài lúc này chưa quá tệ”” (4)

Facebook Truong Huy San

Cùng thời điểm ấy, Facebook của nhà báo Phạm Việt Thắng cũng đăng một status trên nền đen ““Ai lũng đoạn thị trường chứng khoán cũng cần phải dùng hình luật”.

(Người thổi còi)”

Ngoài quyển sách Bên Thắng Cuộc, Trương huy San nổi tiếng là cây bút dự báo chính xác những vụ bắt bớ bí ẩn tầm cỡ của cung đình từ Trịnh Xuân Thanh, Trần Bắc Hà vv… Tương tự, Phạm Việt Thắng cũng nhiều lần dự báo chuông gọi hồn ai. Khi hai con cú gọi hồn song kiếm hợp bích vào anh Quyết thi lập tức cộng đồng náo động. Ngày 28/3, các cổ phiếu có nguồn gốc FLC rớt giá thê thảm và bị bán ra ồ ạt.

Trưa ngày 28/3, báo Tuổi Trẻ đăng tin “Chủ tịch FLC Trịnh Văn Quyết bị tạm hoãn xuất cảnh một tháng”, và cho biết theo nguồn tin của Tuổi Trẻ Online, từ ngày 26-3 Cơ quan điều tra Bộ Công an đã ra quyết định tạm hoãn xuất cảnh đối với ông Trịnh Văn Quyết, chủ tịch hội đồng quản trị Công ty CP Tập đoàn FLC, thời hạn tạm hoãn xuất cảnh đối với ông Trịnh Văn Quyết là một tháng. (6)

Từ chuyện tạm hoãn đi liền với nhập kho của bà Phương Hằng, cộng với thông tin dự báo dư luận trộn lên đủ thứ tin, tạm hoãn, tạm giam, khởi tố…

Báo Thanh Niên lại đưa thông tin lấp lửng “Thực hư việc tỉ phú Trịnh Văn Quyết, Chủ tịch FLC, bị tạm hoãn xuất cảnh”. Báo dẫn lời một lãnh đạo Cơ quan điều tra Bộ Công an cho biết, thông tin ông Trịnh Văn Quyết bị bắt giam là thất thiệt, không chính xác. Cơ quan điều tra Bộ Công an cũng đã cử người xác minh, truy tìm thông tin cho rằng cơ quan này đã ra quyết định tạm hoãn xuất cảnh đối với ông Quyết. Cơ quan điều tra Bộ Công an xác nhận đang xác minh một số thông tin từ dư luận báo chí nêu trước đây liên quan các doanh nghiệp và dự án do ông Trịnh Văn Quyết sáng lập, điều hành. (7)

Càng đọc tin người ta càng nhũn não, không biết ông Quyết đang trong tình trạng pháp lý nào/ Hàng trăm tờ báo khác cũng rộ lên thông tin theo hai hướng khác nhau như vậy. Một nhóm khẳng định đã tạm hoãn, một nhóm lấp lửng như báo Thanh Niên, tất cả đều dẫn nguồn từ một lãnh đại ẩn danh của Cơ quan Cảnh Sát Điều tra Bộ Công An.

Dư luận bàn tán càng ầm ĩ, bão táp với cổ phiếu chứng khoán càng tăng nhiệt. Trưa 29/3/2022, báo VnExpress  đưa tin: “Cổ phiếu FLC vẫn ‘trắng bảng bên mua’

Khối lượng dư bán sàn của FLC và ROS vẫn ghi nhận vài chục triệu cổ phiếu, nhưng các mã vốn hóa thấp hơn như AMD, KLF và HAI đã có lực cầu bắt đáy.

Trước đó, chốt phiên 28/3, nhóm FLC là tâm điểm chú ý khi giữ trạng thái “trắng bảng bên mua”, khối lượng dư bán giá sàn của nhóm này đến cuối phiên xấp xỉ 140 triệu cổ phiếu. Trong đó, dư bán sàn của FLC và ROS ghi nhận gần 60 triệu đơn vị.(8)

Mãi đến chiều tối 29-3, Bộ Công An mới công bố thông tin khởi tố tạm giam ông Trịnh Văn Quyết và báo chí đồng loạt đăng theo. Có điều ngộ nghĩnh khó hiểu là trên cổng thông tin điện tử của Bộ Công An, thông tin ngắn ngủi trên 100 chữ về việc khởi tố lại được ghi bút danh là Ban Biên Tập. Thông thường bút danh này chỉ dành để thông tin những chủ trương, sự kiện quan trọng hoặc những bài chính luận thể hiện quan điểm của tờ báo (xem ảnh)

Xâu chuỗi các sự kiện có thể suy đoán rằng ông Trịnh Văn Quyết đã bị bắt tạm giữ đâu đó từ ngày 27 và ăn tối tại sân bay Nội Bài. Việc công bố quyết định vào ngày 29 tháng 3 chỉ là thủ tục?

Thông báo của Bộ Công an về việc bắt giữ ông Trịnh Văn Quyết

Ném chuột không sợ vỡ bình

Về thời điểm khởi tố bắt giam cũng rất nhạy cảm và ít nhiều có ảnh hưởng đến hợp tác đầu tư của FLC nói riêng và Việt Nam nói chung với các nước phương Tây.

Trong năm 2021, Bamboo Airways của ông Quyết đã công bố đường bay thẳng Việt – Anh và ra mắt Tổng đại lý tại Anh dưới sự chứng kiến của Thủ tướng Chính phủ.

Đây là sự kiện mở màn chuỗi hoạt động của Đoàn lãnh đạo cấp cao Việt Nam tại một số nước châu Âu từ ngày 31/10. Cụ thể, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Hội nghị thứ 26 các bên tham gia Công ước khung của Liên Hiệp Quốc về biến đổi khí hậu (COP26), thăm làm việc tại Anh và thăm chính thức Pháp. Chuyến công du và làm việc bao gồm nhiều hoạt động nhằm thúc đẩy quan hệ đối tác chiến lược Việt Nam – Vương quốc Anh, đối tác chiến lược Việt Nam – Cộng hoà Pháp, trong đó có các cuộc làm việc với các doanh nghiệp, tập đoàn lớn của Anh, tham dự diễn đàn về môi trường đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam. Đại tướng Tô Lâm, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ trưởng Bộ Công An và đoàn công tác Bộ Công An đã trực tiếp trải nghiệm chuyến bay trực tiếp này và sau đó xảy ra vụ tiệc bò dát vàng. (9)

Từ thành công ở Anh, ông Quyết đã mở đường bay thương mại trực tiếp sang Đức và đầu năm 2022 đã tổ chức “Tuần lễ hoạt động xúc tiến đầu tư vào Việt Nam” tại CHLB Đức.

Tiếp theo, tập đoàn FLC, hãng hàng không Bamboo Airways tiếp tục phối hợp cùng ĐSQ Việt Nam tại Anh tổ chức Diễn đàn xúc tiến đầu tư tại London, ngày 30/3/2022.

Diễn đàn có chủ đề “Khám phá hệ sinh thái đa ngành độc đáo nhất Việt Nam”, diễn ra vào chiều ngày 30/3, với sự tham gia của lãnh đạo các cấp chính quyền Việt Nam và Anh; lãnh đạo đại diện các cơ quan ngoại giao; các tổ chức tài chính, công ty quản lý quỹ, quỹ đầu tư, doanh nghiệp, nhà đầu tư cá nhân tiềm năng tại Anh và châu Âu, các cơ quan thông tấn, báo chí Việt Nam và quốc tế.(10)

Tuy là hoạt động quảng bá cho quan hệ hợp tác của FLC nhưng không chỉ vai trò doanh nghiệp riêng lẻ mà đại diện cho Việt Nam, có sự hỗ trợ của Nhà nước Việt Nam. Không chỉ báo chí trong nước mà cả BBC tiếng Việt cũng ghi nhận

“Hôm 28/3, hãng theo kế hoạch có chuyến bay mang số hiệu QH27 tới London, được cho là tham gia một phần hỗ trợ cho Tuần lễ Văn hóa Việt Nam tại Anh, tổ chức từ ngày 28/3 đến 10/4/2022.

Theo chương trình, ông Quyết dự kiến có mặt ở một số sự kiện tại London tuần này, theo một nguồn tin từ Anh.” (11)

FB dự báo Phạm Việt Thắng có một status bóng gió nói về sự kiện này như sau

“TIẾC và VUI

Tháng trước, anh tui tổ chức một hội nghị đầu tư hoành tráng bên châu Âu.

Đọc tin, tui rất vui vì kết quả của hội nghị rất tốt, hơn cả mong đợi.

Tui chỉ tiếc là, trước đó anh tui có mời đại diện lãnh đạo tất tần tật các tỉnh, thành đi châu Âu dự hội nghị.

Nghe đâu có gần 50 tỉnh thành cử người tham gia.

Tiếc quá, cơ quan chức năng không duyệt cho lãnh đạo nào đi cả.

Tui không hiểu vì lí do gì mà các lãnh đạo không được đi.

Tui thì tiếc, còn các bác ấy có khi giờ này lại vui” (12)

Hành vi phạm tội của Quyết xảy ra đã ba tháng, có nhiều thời điểm và phương pháp để khởi tố bắt giam Quyết ít tác hại hơn. Bắt giam ngay vào lúc ông Quyết phải bay đi London tham dự các sự kiện này hẳn sẽ ảnh hưởng lớn đến hoạt động các quan hệ hợp tác của FLC mà còn là của nhà nước Việt Nam.

Người bắt chuột Trịnh Văn Quyết đã không ngại vỡ cái bình chứng khoán lẫn cái bình hợp tác đầu tư với châu Âu thì tội danh “lũng đoạn chứng khoán” quá khiên cưỡng.

Chỉ sau hơn 20 năm, một thanh niên tay trắng khởi nghiệp thần tốc biến thành tỷ phú giàu nhất nhì thị trường chứng khoán, chiếm đất vàng đất bạc khắp toàn cõi Việt Nam không thua kém Soái Ca Vượng Vin, vượt mặt ông lớn quốc doanh Vietnam Airlines mở đường bay thẳng đi Mỹ, Anh, Đức chắc chắn phải có phép lạ thần kỳ của những cổ thụ chống lưng.

Điểm lại với các đại gia như Trần Bắc Hà, Trầm Bê, Trịnh Xuân Thanh…. hay tiểu gia như Nhật Cường Hà Nội đều là sân sau của một ai đó, được ai đó chống lưng.

Trước khi đốn cây phải mé nhánh, dẹp sân sau sẽ lộ ra nhà. Hội nghị Trung ương 5 bàn về nhân sự sắp đến gần. Khởi tố Trịnh Văn Quyết nếu không loại trừ thì cũng làm ai đó phải chồn chân.