Bệnh trầm cảm

Bệnh trầm cảm

Trầm cảm là một bệnh thuộc tâm thần học đặc trưng bởi sự rối loạn khí sắc. Bệnh do hoạt động của não bộ bị rối loạn gây nên do một yếu tố tâm lý nào nào tạo thành những biến đổi bất thường trong suy nghĩ hành vi tác phong.

Số lượng phụ nữ thường gặp bệnh trầm cảm nhiều gấp đôi nam giới (2 nữ/ 1 nam) xảy ra ở nhiều lứa tuổi, đặc biệt là độ tuổi trưởng thành. Tỉ lệ mắc bệnh trầm cảm ngày một gia tăng, theo tổ chức Y tế Thế giới ước tính mỗi năm có khoảng 850000 chết do hành vi tự sát do bệnh trầm cảm, là một bệnh phổ biến ở trên toàn cầu. Tuy nhiên trong số đó những người được chẩn đoán và điều trị kịp thời còn rất thấp chiếm khoảng 25%.

Trầm cảm do các nguyên nhân sau gây nên:

– Trầm cảm chưa rõ nguyên nhân: có nhiều giả thuyết cho rằng do di truyền, yếu tố tự miễn, môi trường sống, xã hội nhưng chưa thực sự rõ ràng.

– Trầm cảm do căng thẳng: do áp lực từ nhiều phía như công việc, gia đình, con cái, phá sản hay do những điều đột ngột xảy đến như mất đi người thân, mất tiền của…

– Trầm cảm có thể xuất hiện các bệnh lý hay chấn thương tác động trực tiếp đến não bộ

Triệu chứng trầm cảm khá đa dạng và khác nhau ở mỗi người, chẳng hạn như khi bị trầm cảm, có người sẽ ngủ nhiều hơn, có người lại rất khó ngủ hoặc có người thi ăn nhiều hơn, trong khi một số người lại mất cảm giác ngon miệng khi ăn. Tuy nhiên, vẫn có những dấu hiệu trầm cảm nhẹ thường xuất hiện như:

– Không thể tập trung

– Cảm thấy vô cùng mệt mỏi

– Cảm thấy buồn hoặc trống rỗng

– Cảm thấy vô vọng, dễ bị kích động, lo lắng hoặc cảm thấy có lỗi

– Mất hứng thú với việc quan hệ tình dục

– Nhức đầu, đau bụng hoặc gặp các vấn đề về tiêu hóa

– Trầm cảm nghiêm trọng có thể dẫn đến ý định tự tử, hoặc cố tìm cách tự tử

Những thói quen sinh hoạt dưới đây sẽ giúp bạn hạn chế diễn tiến của bệnh trầm cảm:

– Đừng tự cô lập mình

– Đơn giản hóa cuộc sống

– Tập thể dục thường xuyên

– Ăn uống đầy đủ dinh dưỡng

– Học cách thư giãn và kiểm soát căng thẳng

– Không nên đưa ra các quyết định quan trọng khi đang cảm thấy chán nản

Nếu bạn cảm thấy bị trầm cảm với các dấu hiệu và triệu chứng kể trên, hãy đặt lịch hẹn với bác sĩ càng sớm càng tốt. Bạn có thể bị trầm cảm nặng nếu không được chữa trị. Trầm cảm không được chữa dẫn đến các vấn đề về thần kinh và thể chất, hay các rắc rối trong các mặt khác của cuộc sống, thậm chí dẫn đến tự tử.

An An (Dịch từ Naver, tổng hợp)

From: TU PHUNG

Vui để đợi chết.

Vui để đợi chết.

Theo giai thoại của người Trung Hoa thì ngày xưa có một người tên là Vinh Khải Kỳ tỏ ra là một bậc tiên ông đạo cốt, mình mặc áo lông cừu, lưng thắt dây, ngày ngày giao du ở sơn thủy, vui thú cầm ca, chậm rãi rảo bước, tay đánh đàn, miệng ca hát không ngừng.

Một hôm Đức Khổng Tử đi dạo gặp Vinh Khải Kỳ, Ngài mới hỏi ông: “Tiên sinh làm thế nào mà thường vui vẻ, ca hát như thế?”

 Khải Kỳ thưa: “Trời sanh muôn vật, loài người cao quý nhất. Ta đã được làm người, đó là điều đáng vui. Người ta sinh ra có người đui què, có người non yếu… mà ta thì khỏe mạnh sống lâu, thế là hai điều đáng vui. Còn cái nghèo là sự thường của thế gian, cái chết là hết sự đời.

Ta nay biết vui với cảnh đời để đợi cái chết thì còn gì lo buồn nữa?”

Lạc quan, vui sống là đức tính cơ bản nhất của người Kitô. Người Kitô nhận ra phẩm giá cao cả của mình và tiếp nhận mọi sự xảy đến như một hồng ân của Chúa. Cây cỏ đồng nội, muôn thú trên rừng không nhọc công tích trữ mà còn được Chúa che chở nuôi nấng, huống chi con người là hình ảnh của Người…

Mỗi ngày có niềm vui, nỗi khổ của nó.

 Hãy quẳng gánh lo đi và vui sống từng phút giây như một ân ban của Chúa, đó là bí quyết để giúp ta được hạnh phúc ở đời này.

 Đức Ông Phêrô Nguyễn Văn Tài.

(VietCatholic News Nov 2004)

SỨC MẠNH CỦA NGUYỆN CẦU

 

SỨC MẠNH CỦA NGUYỆN CẦU

Một phụ nữ bước vào cửa tiệm tạp hóa lớn, cô ngó quanh dáo dát rồi đến bên quầy tính tiền nói với ông chủ.

“Thưa ông, tôi cần mua một ít thức ăn, nhưng tôi không có tiền ngày hôm nay. Ông có thể cho tôi mua chịu được không? Tôi hứa sẽ đem tiền đến trả ngay khi sớm nhất có thể.”, cô cuối đầu ngượng ngùng nói.

“Oh, không được đâu. Tôi đâu biết cô là ai? Làm sao tôi có thể bán chịu cho cô khi cô chưa từng là khách quen ở cửa tiệm tôi?”, ông chủ lắc đầu.

Nước mắt lưng tròng, người phụ nữ van xin: “Chồng tôi bị bệnh nặng, không thể đi làm được. Chúng tôi có 5 đứa con, và chúng đang rất đói. Xin ông hãy rủ lòng thuơng giúp đỡ cho một lần này thôi. Tôi hứa khi có tiền sẽ đem đến trả ông ngay!”.

Ông chủ tiệm chỉ tay ra phía cửa nói: “Cô vui lòng ra khỏi đây ngay. Đừng cản trở tôi mua bán chứ. Khách đang xếp hàng sau lưng cô kia kìa …”.

Từ phía sau người phụ nữ, một người đàn ông nãy giờ đã nghe 2 người đối thoại bước lên. Ông nói: “Hãy để tôi ứng tiền cho cô ấy, ông cứ để cô ấy lấy những gì cô ấy cần.”

Người chủ tiệm nhìn 2 người, lưỡng lự một chút, rồi ông ta chợt nảy ra ý tưởng hay. Ông hỏi người phụ nữ: “Cô có biết cô cần mua gì không? Nếu biết thì hãy viết ra giấy đưa cho tôi.”.

Người phụ nữ mừng rỡ nói: “Vâng, thưa ông. Tôi sẽ viết ngay đây.”

Nhưng ông chủ tiệm lại tiếp: “Viết xong đưa tờ giấy đó cho tôi, tôi sẽ bỏ lên bàn cân này. Nó nặng bao nhiêu thì cô cứ lấy những gì cô cần cho đến khi đủ. Tôi sẽ không tính tiền những gì cô lấy!”. Ông chủ tiệm cúi xuống gầm lôi lên bàn một cái cân to tướng, và chỉ vào một phía.

Người phụ nữ và ông khách phía sau ngạc nhiên trước thái độ ông chủ, nhưng cô không còn lựa chọn nào khác. Người phụ nữ lục trong túi xách một mảnh giấy nhàu nát, cô run run viết lên tờ giấy đó .. Rồi cô gấp đôi tờ giấy lại đưa cho ông ta.

Ông chủ tiệm nhếch mép cười, rồi bỏ tờ giấy lên một bên cân. Nhưng lạ thay, mảnh giấy từ từ chìm xuống cho đến đụng đáy trước sự ngạc nhiên của 3 người. Người phụ nữ vội đi gom thức ăn bỏ vào bên thau bên kia, nhưng dù cô có bỏ lên bao nhiêu, phía bên tờ giấy vẫn không nhúc nhích. Ông chủ tiệm nhìn kỹ 2 bên cân, nhưng rõ ràng nó không có gì khác thường …

Cho đến khi thau đồ đã đầy, ông chủ tiệm đành để người phụ nữ ôm túi đầy thức ăn bước ra tiệm mà không thể tính tiền trước sự ngạc nhiên của người khách lạ.

Ông chủ tiệm lật hẳn cái cân lên coi, thì ra phía dưới một bên cân đã gãy. Ông tức tối nhặt tờ giấy người phụ nữ gấp lại mở ra để xem cô đã lấy đi những gì của ông, thì ra cô chẳng hề viết list đồ cô cần mua, mà chỉ vỏn vẹn có giòng chữ:

“Lạy Chúa, Người biết chúng con đang cần gì, con xin phó thác tất cả trong tay người.”

Ông chủ tiệm nhắm mắt ngước lên Trời, giờ thì ông đã hiểu …

Bạn, xin hãy đừng đánh giá thấp một lời cầu nguyện. Chỉ có Chúa mới biết được lời nguyện cầu nặng bao nhiêu.

Thằng Bờm

No photo description available.

Khi còn sống hãy bao dung cho nhau thêm một chút

 

Khi còn sống hãy bao dung cho nhau thêm một chút

Không ai có thể bắt buộc bạn phải tha thứ, cũng không ai có quyền trách bạn nếu bạn không thể bao dung. Nhưng tha thứ để có được một tương lai tươi sáng, đó là lựa chọn sáng suốt nhất!

Người một nhà bao dung càng lớn thì hạnh phúc càng nhiều;

Giữa vợ chồng bao dung càng lớn thì tình cảm càng thắm thiết;

Giữa hàng xóm với nhau, bao dung càng lớn thì càng dễ sống;

Giữa bạn bè bao dung càng lớn thì tình hữu nghị càng bền vững;

Giữa đồng nghiệp với nhau, bao dung càng lớn thì sự nghiệp càng thuận lợi…

Cuộc sống không phải là chiến trường, không cần phải quá hơn thua.

Giữa người với người, càng hiểu về nhau thì càng giảm thiểu sự hiểu lầm;

Giữa tâm và tâm, thêm một phần bao dung thì giảm đi một phần tranh chấp

Con người thường cho mình là quan trọng nhất nên hay tính chuyện được mất hơn thua.

Đừng đem kiến thức và cách nhìn của mình để bình luận người khác, kỳ thật tâm rộng bao nhiêu thì hạnh phúc bấy nhiêu; bao dung càng lớn, hạnh phúc đạt được càng nhiều.

Không nên nói sau lưng người khác, cũng không nên lo ngại bị nói sau lưng.

Khi một người không có gì thành công thì không ai nói hết, còn người làm càng xuất sắc thì sẽ bị nói càng nhiều.

Trên đời không có việc gì mà không bị đem ra bình luận, cũng không có ai là không bị người khác bình luận.

Có một số việc cần phải nhẫn, không nên tức giận;

Có một số người cần phải nhường không nên quá hơn thua.

Nhịn nhau một câu nói thì cũng có sao đâu, nhường họ ba tấc lưỡi cũng không mất gì cả.

Nước sâu thì phẳng lặng, người chững chạc ít nói.

Học hiểu để nói chuyện tâm tình, học cách nhẫn nhịn để đối diện sự bất mãn.

Làm người: chỉ cầu cho mình được một nửa, còn một nửa để cho đi (nhường nhịn).

Làm việc: chỉ cầu một nửa theo ý mình, còn một nửa để tùy duyên theo họ.

Mọi việc không nên yêu cầu quá hoàn hảo, vì như vậy sẽ không còn con đường phát triển.

Đối nhân xử thế không được quá hà khắc, vì quá hà khắc sẽ không còn bạn bè.

Phải biết nhường nhịn, phóng khoáng khẳng khái; phải biết bao dung, hào phóng đại lượng.

Nói lời cay nghiệt để làm gì, bực tức để làm gì? Chất chứa trong lòng những giận hờn, bực tức hận thù để làm gì?

Có phải để bản thân stress, nặng nề và đau khổ không? Rồi từng tế bào trong cơ thể cũng vì thế mà bị tiêu diệt chết lần chết mòn còn bản thân ta thì hằng học, khó chịu nhìn khó ưa.

Đã vậy sao không tử tế với nhau, nhẹ nhàng với nhau, thân thiện với nhau, bao dung, vị tha và giúp đỡ lẫn nhau? Bỏ qua được một điều thì lòng sẽ nhẹ hơn được một chút!

BI KỊCH CUỐI ĐỜI CỦA EINSTEIN: THÊ GIỚI NỢ ÔNG LỜI XIN LỖI CHÂN THÀNH!

 

BI KỊCH CUỐI ĐỜI CỦA EINSTEIN: THÊ GIỚI NỢ ÔNG LỜI XIN LỖI CHÂN THÀNH!

Cách đây 64 năm, thế giới tiễn biệt nhà vật lý thiên tài thế kỷ 20 Albert Einstein. Sự ra đi của ông cho đến nay vẫn khiến nhiều người day dứt…

Chúng ta nợ Einstein một lời xin lỗi…

Một ngày trước khi Einstein từ giã cõi đời…

“Tôi sẽ đi khi muốn. Thật vô vị khi cố gắng duy trì một cuộc sống nhân tạo. Tôi đã hoàn thành tâm nguyện khoa học của mình. Đã đến lúc ra đi rồi. Và tôi sẽ đi thanh thản.” – Đó là những lời chia sẻ mộc mạc của Albert Einstein ngày 17/4/1955 khi ông được đội ngũ bác sĩ tha thiết yêu cầu ông giải phẫu vì chứng phình mạch ông mắc đã biến chuyển ngày một xấu đi.

Chỉ một ngày ngắn ngủi sau đó, ngày 18/4/1955, bộ óc vĩ đại nhất thế kỷ 20 vĩnh viễn từ giã cõi đời, để lại đó bao niềm tiếc thương cho gia đình, người thân, cộng đồng khoa học và công chúng thế giới.

“Nhớ hồi còn trẻ, tất cả những gì tôi muốn trong đời là ngồi lặng lẽ ở một góc nào đó rồi chuyên tâm nghiên cứu, tránh xa mọi con mắt tò mò của người đời.” Ước mong giản dị của Einstein từ hồi còn trẻ đến khi ông được cả thế giới biết đến đều trước sau như một.

Einstein chưa bao giờ để gánh nặng của sự nổi tiếng đè bẹp những niềm vui đơn giản trong đời. Với ông, khoa học là cuộc sống. Ông khát khao cống hiến nghiên cứu của mình vì một thế giới hòa bình, tốt đẹp hơn.

Còn nhớ những ngày chiến tranh ác liệt xảy ra năm 1945, khi Mỹ giáng 2 quả bom hạt nhân xuống 2 thành phố của Nhật, nhà bác học coi chiến tranh là một căn bệnh ấy chìm sâu vào nỗi ân hận, day dứt đến tận cuối đời.

Với mong muốn chấm dứt chiến tranh. Với hy vọng về một thế giới không có sự chết chóc, chia lìa… nhà vật lý người Đức ấy mới đặt bút ký vào bức thư lịch sử ấy.

Một năm trước khi qua đời, vào tháng 11/1954, ông mang nỗi day dứt suốt 9 năm kể lại cho người bạn già của mình mà rằng: “Tôi đã gây ra một trong những lỗi lầm lớn nhất trong cuộc đời… đó là khi tôi đặt bút ký vào bức thư gửi Tổng thống Mỹ Roosevelt, mong muốn ông ấy chế tạo bom nguyên tử trước khi Đức Quốc xã có được nó…” ( đọc chi tiết nội dung bức thư ).

Thiên tài rồi cũng như bao người khác, cũng phải trải qua “sinh-lão-bệnh-tử”. Einstein tiễn biệt cõi đời năm 1955 sau khi động mạch chủ bị vỡ gây chảy máu trong dữ dội. Tang lễ của nhà vật lý vĩ đại ấy được tổ chức hết sức khiêm tốn và giản đơn, theo đúng tâm nguyện cuối đời của ông.

Albert Einstein, người từng dự đoán về sự tồn tại của hố đen – bí ẩn khổng lồ vừa mới được khoa học giải mã sau hơn 100 năm – khi sống, làm việc và từ giã cõi đời đều thật khiến nhiều người khâm phục.

Thế nhưng, vào đúng cái ngày Einstein mất, người ta đang tâm lấy đi một phần thân thể của ông rồi ngụy biện nhằm phục vụ cho khoa học: Đúng vậy! Bộ não của Eisntein bị đánh cắp.

Một người là Thomas Stoltz Harvey, nhà bệnh lý học, trong quá trình khám nghiệm tử thi tại Bệnh viện Princeton (Mỹ), đã tự ý mổ rồi lấy đi bộ não của Einstein mà không có sự cho phép của ông và gia đình ông.

Albert Einstein, một bộ óc vĩ đại của thế kỷ 20, nhà vật lý từng đoạt giải Nobel, người xây dựng cho thế giới thuyết tương đối vượt xa tầm hiểu biết của người thường, người tạo nên phương trình E = mc2, và định luật về hiệu ứng quang điện, rõ ràng có một bộ não đặc biệt – Và Thomas Stoltz Harvey muốn độc chiếm bộ não đó để tìm sự khác biệt của một thiên tài với người thường.

Sinh thời, Einstein nào có muốn não bộ hoặc bất cứ phần nào trên cơ thể mình khi qua đời bị lấy ra nghiên cứu dưới những chiếc bàn lạnh lẽo. Ông chỉ muốn hài cốt của mình được hỏa táng rồi tự do trở về với cát bụi một cách thanh bình, yên ổn mà không có ai phải thờ phụng, cúng bái. Nhưng nào có được!

Thomas Stoltz Harvey đã phá hủy tâm nguyện giản đơn của con người hết lòng vì khoa học và sống cuộc đời đầy nhân văn ấy. Cái giá mà Thomas Stoltz Harvey phải trả nào có rẻ: Ông ta mất việc, mất vợ và không còn cơ hội cống hiến cho khoa học về sau.

Nhưng thôi! Không bàn về thứ Thomas Stoltz Harvey được hay mất sau quyết định và việc làm điên rồ chẳng khác gì tự ý xâm phạm thân thể người quá cố của ông ta.

Bởi, sự việc sau khi bị phát giác, người ta mới biết khối óc vĩ đại ấy đã bị chia thành 240 phần khác nhau, bị ngâm tẩm trong thứ dung dịch Celloidin lạnh lẽo, ngày qua ngày bị soi xét nhằm tìm ra bí mật bộ óc siêu việt của nhà vật lý thiên tài ấy.

Sự thật là, sau nhiều năm nghiên cứu bộ não của Einstein người ta vẫn không thể khám phá cái gọi là “bí mật trong bộ óc thiên tài” của ông.

Nhưng, dù cho có tìm ra bí mật ấy đi chăng nữa, dù cho có nhằm phục vụ cho khoa học đi chăng nữa thì tất cả đều hủy hoại tâm nguyện mộc mạc cuối cùng của “cha đẻ Thuyết tương đối”.

Chúng ta đã có những cuộc cách mạng trong vật lý, trong lượng tử ánh sáng, trong các ý tưởng phát triển bom nguyên tử và nghiên cứu hố đen vũ trụ… từ ông, vậy tại sao không để cho ông hoàn thành nốt hành trình đi đến cuối đời trọn vẹn của ông. Chẳng phải đó là bi kịch của nhà thiên tài do chính chúng ta tạo ra ư?

“… Đã đến lúc ra đi rồi. Và tôi sẽ đi thanh thản.”

Đến tâm nguyện cuối cùng của ông, chúng ta cũng không thể hoàn thành… Thế giới cho đến hôm nay, vẫn nợ thiên tài ấy một lời xin lỗi chân thành!

Những câu nói truyền cảm hứng thời đại của Albert Einstein

Không chỉ để lại di sản khoa học đồ sộ cho nhân loại, Einstein còn có những câu nói thể hiện sự uyên bác, triết lý khiến người đời phải chiêm nghiệm:

Những mốc chính trong cuộc đời của Albert Einstein

– Ngày 14/3/1879: Albert Einstein được sinh ra tại Ulm, tiểu bang Baden-Württemberg, Đức.

– Tháng 1/1903: Einstein và Marić cưới nhau, sinh được hai người con là Hans Albert Einstein và Eduard Einstein. Ngày 14/2/1919, 2 người ly dị.

– Năm 1905: Còn gọi là “Năm kỳ diệu của Einstein” khi ông công bố 4 công trình đột phá về hiệu ứng quang điện, về chuyển động Brown, thuyết tương đối hẹp, và phương trình E=mc2

– Năm 1916, Einstein được bổ nhiệm làm chủ tịch của Hội Vật lý Đức (1916–1918).

– Ngày 2/6/1919, Einstein kết hôn với Elsa Löwenthal.

– Năm 1921, Einstein nhận giải Nobel Vật lý vì những giải thích về hiện tượng quang điện và các đóng góp cho vật lý.

– Năm 1925, Einstein nhận huy chương Copley từ Hội Hoàng gia Anh.

– Tháng 10/1933, Einstein cùng vợ Elsa quay trở lại Mỹ và đảm nhiệm chức vụ giáo sư tại Viện nghiên cứu cao cấp Princeton tại Princeton, New Jersey.

– Ông làm việc tại Princeton cho đến khi qua đời vì vỡ động mạch chủ năm 1955 tại Bệnh viện Princeton.

Bài viết sử dụng các nguồn: National Geographic, Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Mỹ (AMNH), New York Times, History

Theo Trang Ly

HELINO

Image may contain: 1 person, text

CHẾT RỒI CẦN GÌ TỰ TỬ

 

CHẾT RỒI CẦN GÌ TỰ TỬ

Có thật là sau vụ tự tử của em nữ sinh lớp 10 thì các bậc cha mẹ chúng ta mới nhận ra rằng con chúng ta cần sống không? Không! Chúng ta chưa bao giờ để con mình sống cả. Chúng ta giết lần giết mòn con từng ngày. Cái khối thịt hằng ngày di động trước mắt chúng ta chỉ chứng minh một điều hình hài mà chúng ta tạo ra chỉ còn duy trì sự sống sinh vật. Và điều này giúp chúng ta an tâm rằng con mình còn sống.

Ngày nào tôi cũng gào, cũng thét. Tôi van xin, năn nỉ đừng có cho con học thêm nữa. Ai nghe? Phụ huynh đưa con đến xin học thêm mà tôi biết được thời gian biểu của các e quá hạn hẹp là tôi toàn… xúi nghỉ. Họ quay qua chửi tôi điên khùng. Rồi họ cũng đưa con đi học chỗ khác chứ có cho con nghỉ đâu.

Cha mẹ có xót không nhưng nhìn các em vai còn đeo khăn quàng hớt hải chạy vào lớp tối của tôi là tôi xót lắm. Cha mẹ có đau không nhưng nhìn các em lớp 7, lớp 8 rồi mà vẫn không biết mở hộp cơm tấm ra ăn cô đau lòng lắm. Nhìn các con ngày nào đến lớp cũng phải cha đưa, mẹ đón mà không biết tự đi xe đạp cô cũng ái ngại cho tương lai của các con lắm. Đang giảng bài mà thấy các con lén lút lấy bài tập các môn trên trường ra làm vội làm vàng cô chỉ muốn cho các con về nhà ngay, tắm rửa rồi lên giường ngủ một giấc thật say, thật dài, không lo toan, mộng mị. Tuổi của các con cần được như vậy mà.

Nhưng ai đã cướp của chúng con những ngày tháng hoa niên đó? Chính là lũ thợ dạy vô lương tâm đó. Cha mẹ chúng con đã không bảo vệ được các con mà còn góp phần bóp chết tuổi thơ của các con nữa. Các con 8 điểm là sẽ bị ăn chửi, ăn đòn, học hành sao mà có 8 điểm. Sẽ bị mang ra so sánh con X, thằng Y nó 10 tại sao mày có 8. Cha mẹ các con muốn các con thành thần đồng, thần tiên chứ không phải trẻ em, người phàm. Các con phải chơi đàn hay, vẽ đẹp, múa giỏi, đá banh như những cầu thủ thực thụ, karate phải đai đen, đai đỏ để họ còn nở mặt với thiên hạ các con ạ. Thượng đế gửi các con đến với các cặp vợ chồng dưới sứ mệnh những đứa trẻ nhưng họ đã biến các con thành những con búp bê bằng thịt, chỉ cần biết ăn và biết nghe lời. Cha mẹ các con đong đếm sự phát triển của các con bằng số cân nặng qua mỗi thời kì, bằng những con điểm được mua bằng tiền và bằng tấm bằng đại học để chúng minh cho sự “nuôi dạy con nên người” của họ. Cha mẹ các con đã quên đi mất các con cần biết lễ nghĩa, đạo đức, cần biết phân biệt phải trái. Họ không cần trang bị cho các con kĩ năng sinh tồn. Họ nghĩ các con không cần kĩ năng sống. Sự học hành của các con không phải để đem lại lợi ích cho bản thân các con mà là sĩ diện của cha mẹ.

Tôi chỉ là cô giáo thôi mà, thân thích ruột thịt gì đâu. Nhìn các em mà tôi đứt từng khúc ruột. Cha mẹ các em thì sao? Nhìn con có thấy xót xa không? Thấy con béo phì, trì độn có xót không? Thấy con tối đến vác ba lô về đến nhà mặt mũi bơ phờ, hốc hác ăn vội bát cơm rồi lại cắm đầu vào bài vở, trong con mơ còn lảm nhảm sin, cos, tang có đau lòng không? Thấy con đeo cặp kính dày như cái đít chai nhưng cái nồi cơm điện không biết cắm có thấy suy tư không? Thấy con đọc làu làu bảng tuần hoàn hóa học nhưng dây giày không biết cột có thấy lo lắng cho tương lai con hay không?

Có lần bé 4 tuổi đi vệ sinh. Tôi rửa ráy cho bé mà không thể nào thò tay qua khe chân bé được. Hai cái đùi bé nần nẫn thịt tạo thành 3-4 cái ngấn. Sợ bé trượt té tôi cho tay vào xốc nách bế bé ra ngoài mà 2 bàn tay tôi không biết đặt vào đâu cho chắc. Cô 40 tuổi bế bé 4 tuổi ra khỏi nhà tắm mà vã hết cả mồ hôi. Cho bé ra ngoài, tôi chạy ngược lại nhà tắm đóng cửa và khóc hu hu trong đó.

Mỗi lần gặp mẹ là đều nghe mẹ khoe bé ăn một lúc…2 tô cơm. Mỗi lần ăn mì là 2 gói. Mẹ là công nhân nhưng tự hào vì 1 tháng bé uống hết mấy triệu tiền sữa lận. Mẹ đứng nói chuyện với cô đâu chừng 10 phút là bé lôi trong cặp ra 2 hộp sữa hút liền một lúc. Với thân xác và sức ăn như thế liệu tuổi thọ của bé là bao nhiêu? Và trong suốt quãng đời ngắn ngủi với thân xác phì nộn như vậy, bệnh tật gì sẽ đến với bé?

Bé 8 tuổi đi học. Con học trong phòng, mẹ ngồi cửa lớp. Bé xin đi vệ sinh là mẹ cũng lập tức theo vào nhà tắm. Chi vậy? Mẹ giúp con thay băng VS đó. Một phụ nữ phải 15 tuổi trở lên mới có kinh, khi ấy cơ thể đã phát triển tương đối hoàn chỉnh và đã biết ý tứ, khéo léo tự chăm sóc bản thân. Đàng này một bé gái 8 tuổi, tóc còn chưa biết chải mà phải vướng vào chuyện lách cách đó. Cha mẹ có thấy đau lòng không?

Tôi dọn nhà vệ sinh. Mỗi lần dọn là biết ngay trước đó các em trai đã đi tiểu. Tôi không bực. Chỉ thấy ái ngại cho các em. Tôi biết các em không có được sự gần gũi, chỉ dạy của cha mẹ. Chỉ băn khoăn, với kĩ năng sống nghèo nàn như vậy các em bước vào đời với tâm thế như thế nào? Rồi sau này các em làm cha, làm mẹ thì lại tiếp tục một thế hệ trẻ nữa vứt đi.

Tôi chỉ mong phụ huynh một lần mở sách con ra, bất cứ môn gì, nếu đọc mà thấy hứng thú thì mới cảm nhận được tâm tư các con.

Tôi chỉ mong phụ huynh một lần hỏi con xem có thích đến trường không, có thích học thêm không để họ hiểu con mình đang phải chịu đựng cái gì.

Tôi chỉ mong phụ huynh một lần hỏi xem con thích làm nghề gì. Nếu nó nói thích làm nghề chân tay mà không cần qua đào tạo đại học. Rồi chấp nhận ý thích của con thì có lẽ bể học đối với các con không còn là bể khổ nữa.

Đâu cần đến lúc con nuốt mấy chục viên salbultamol để thể hiện phẫn uất thì mới là kết thúc sự sống. Hằng ngày, hằng giờ cha mẹ đang nhét vào miệng con, đầu con những viên thuốc để chết dần dần đó.

Copy từ FB của cô giáo Mai Thị Mùi

No photo description available.

CÂU CHUYỆN ĐẰNG SAU MỖI BỨC ẢNH

No photo description available.

  

CÂU CHUYỆN ĐẰNG SAU MỖI BỨC ẢNH

Tôi đã chụp bức ảnh này một chiều mưa buồn lạnh lẽo trên con đường đê lầy lội từ cầu Mai Lĩnh đi Ba Thá. Trong mưa lạnh tầm tả một bà mẹ quê lưng còng rạp xiêu vẹo trong mưa, bóng bà cụ loang loang in trên những vũng nước đục ngầu. Tôi đã gặp bà cụ cách đây chừng hơn một giờ đồng hồ khi mà bà cụ đang run rẩy đếm đếm vài đồng tiền nhàu nát và ẩm ướt khi bán hết mấy bó rau lang tại một phiên chợ chiều cách nơi này chừng hơn hai cây số.

Còn bao nhiêu bà mẹ quê lam lũ suốt một cuộc đời…? Còn bao nhiêu vùng quê nghèo nàn thế này….còn bao nhiêu buổi chiều nữa bà mẹ này một mình lầm lụi lưng còng xiêu vẹo trong mưa trên con đê lầy lội dài lê thê và buồn hiu hắt này…?

Câu trả lời mắc lại trong lồng ngực và một cảm xúc dâng lên cổ nghèn nghẹn. Tôi chỉ biết bấm máy ghi lại khoảnh khắc này chia sẻ cùng các bạn bởi tôi hiểu một tôi chả thể giúp được gì nhiều cho bao số phận của các bà mẹ quê nghèo trên cuộc đời này…!

ĐÌNH HÀ

Huyền thoại đâm sau lưng

Huyền thoại đâm sau lưng

Sau thất bại cay đắng trong Thế chiến I, thay vì thừa nhận những sai lầm quân sự của mình, giới tướng lĩnh chỉ huy quân đội Đức dựng nên một huyền thoại cho đến nay vẫn sống dai dẳng, huyền thoại đâm sau lưng (Dolchstoßlegende), hình ảnh lấy từ sử thi Nibelungenlied nổi tiếng, khi dũng sĩ Siegfried hồn nhiên cúi xuống vục nước uống và bị đối thủ xảo quyệt Hagen phóng giáo giết sau lưng.

Huyền thoại này kể rằng quân đội Đức kiêu hùng, như bao giờ cũng vậy, bất khả chiến bại trên chiến trường, song đã bị đâm chí mạng ở hậu phương, ngay chính trong nước, bởi một đám dân chúng vô tổ quốc, vô ơn, phản loạn, cầm đầu là Đảng Dân chủ Xã hội cánh tả cấu kết với bè lũ cộng sản bôn-sê-vích và mạng lưới Do Thái toàn thế giới. Chiến thắng oanh liệt của quân đội Đức bị đánh cắp; nước Đức bị sỉ nhục, bị tròng vào cổ những điều kiện nghiệt ngã của một hòa ước bất công; thể chế mới ở Đức – Cộng hòa Weimar, nền dân chủ đầu tiên trên lãnh thổ Đức – là sản phẩm phi pháp của liên minh ma quỷ cánh tả và Do Thái. Và cuộc kháng chiến quật cường của những người Đức yêu nước chân chính để phục hồi một nước Đức vĩ đại bắt đầu, Deutschland über Alles, nước Đức trên hết.

Trong một bài đăng trên The Boston Globe, giáo sư sử học Timothy Snyder, Đại học Yale, lo ngại vì nhận thấy sự tương đồng rõ rệt giữa huyền thoại đâm sau lưng của Đức tròn một thế kỷ trước và chiến thuật xảo trá sau bầu cử của Trump những ngày này. Thường xuyên cung cấp ý tưởng cho các nhóm âm mưu mọc lên như nấm trong bốn năm qua, vị tổng thống này đang dùng hết cỡ loa phóng thanh để kể huyền thoại về Trump, một người hùng bất khả chiến bại, song chiến thắng vô đối của ông đã bị đánh cắp, bởi một liên minh ma quỷ giữa cánh tả trong nước, cộng sản quốc tế từ Trung Quốc đến Venezuela, và, thật ngẫu nhiên, một người Do Thái, tỉ phú Soros. Tất cả những lá phiếu không bầu cho ông ta đều bị mặc định là phi pháp, tức Joe Biden bị mặc định là một tổng thống không chính danh. Và cuộc kháng chiến quật cường của những người Mỹ yêu nước chân chính để phục hồi một nước Mỹ vĩ đại lại bắt đầu đầy hứng khởi, America First, nước Mỹ trước hết.

Huyền thoại đâm sau lưng cũng từng được sử dụng ở Mỹ, chẳng hạn để giải thích thất bại của nước này trong chiến tranh Việt Nam: lỗi là ở phong trào phản chiến và giới văn nghệ sĩ, trí thức, truyền thông cánh tả. (Tất nhiên lại cánh tả!) Nhưng với Trump và cỗ loa phóng thanh khổng lồ – Fox News hay RT hay Breitbart hay một ngàn chi nhánh của Đại Kỷ nguyên – cùng với sự giả điếc đinh tai của những người Cộng hòa, huyền thoại này có thể kiện toàn thành một thành tố trung tâm trong chính trị Hoa Kỳ. Ở Đức, nó là một trong những nền móng của chủ nghĩa Nazi. Nó không thể bóp chết nền dân chủ dù non trẻ ở Đức ngay lập tức, nhưng đã dọn đường trong vòng chỉ trên dưới một thập niên tiếp theo để Hitler chiến thắng hoàn toàn hợp pháp trong một cuộc bầu cử hoàn toàn dân chủ, ở một quốc gia không thể gọi là tăm tối u mê.

Khác với lời khuyên của học giả Michael Sandel rằng đừng quá chú mục vào những trò hề trong sô diễn cuối của Trump mà tôi đã giới thiệu ở bài trước, giáo sư Timothy Snyder khuyên đừng đánh giá thấp Trump. Tất cả sự cù nhầy những ngày này của Trump không đơn giản chỉ là lố bịch mà thực ra hết sức nguy hiểm, ngay cả cho một nền dân chủ già dặn như Hoa Kỳ. Đường đến độc tài ngắn hơn chúng ta tưởng và không cảnh báo nào có thể là quá phóng đại.

BOSTONGLOBE.COM

Trump’s big election lie pushes America toward autocracy – The Boston Globe

Clinging to power by claiming you are the victim of internal enemies is a very dangerous tactic. Don’t underestimate where this can go.

Trump’s big election lie pushes America toward autocracy - The Boston Globe

BOSTONGLOBE.COM
Trump’s big election lie pushes America toward autocracy – The Boston Globe
Clinging to power by claiming you are the victim of internal enemies is a very dangerous tactic. Don’t underestimate where this can go.

CHỈ TRÍCH, THAN VÃN LÀ VÔ ÍCH

CHỈ TRÍCH, THAN VÃN LÀ VÔ ÍCH

Chỉ trích dễ, ai cũng làm được, nhìn khuyết điểm của người khác mà bi quan cũng dễ, vì ai trong chúng ta lại không có khuyết điểm?

Trước hết là bản thân con, không có luật trừ.

Ngay cả thánh cũng phải luyện tập suốt đời, để nên trọn lành “như Cha chúng ta trên trời”.

Khi ngồi đếm khuyết điểm của người khác, con tiêu cực, kiêu căng, ghen ghét và mất thời giờ. Đếm khuyết điểm của người khác là bám víu vào quá khứ, là nhìn đăm đăm vào tật xấu của họ, hầu như không có gì tốt cả ?

Nhưng cuộc đời con đâu phải là trạng thái tĩnh ! Nó luôn biến động, luôn luôn thay đổi, nên con phải nhìn vào hiện tại, vào tương lai. Người tội lỗi có một quá khứ nặng nề, nhưng có thể nên thánh hôm nay, nhất là ngày mai, và có thể tiến nhanh hơn con.

Nếu con mất giờ, mất sức, ngồi khóc than, chỉ trích, chắc chắn trong lúc ấy, có những người ở sau con, mỗi ngày tuần tự tiến lên trước con.

Trích sách Cầu Nguyện

Image may contain: 1 person

CHUYỆN VỢ CON ÔNG TỐ HỮU, BÂY GIỜ MỚI KỂ

Nguyễn Xuân Diện is with Hoa Kim Ngo

CHUYỆN VỢ CON ÔNG TỐ HỮU, BÂY GIỜ MỚI KỂ:

Chuyện bây giờ mới kể

Nhà báo

Quoc Phong

2-12-2018

Nước mình nghèo đến nỗi như thế này cũng từ những chính sách chế độ thiếu nhất quán.

Vào năm nào đó tôi cũng quên rồi, chỉ biết khi đó nhà ông Tố Hữu ở phố Hồ Xuân Hương được hoá giá rẻ như cho sau khi họ trả nhà công vụ ở Phan Đình Phùng, HN. Báo Tiền phong đã có bài phàn nàn về một cố ủy viên Bộ chính trị , nhà thơ lớn Tỗ Hữu không có chỗ để lập bàn thờ. Mới nghe, ai cũng mủi lòng thương cảm với ông. Nhiều người tỏ ra bất bình với Đảng và nhà nước sao lại đối xử phũ với một bậc lão thành như vây.

Do bị áp lực của dư luận, Ban Tư tưởng Văn hoá buộc phải công bố sự thật của một nhân vật nổi tiếng , đáng trân trọng nhưng người thân của ông thì đã làm hại thanh danh ông tại một buổi giao ban báo chí định kỳ mà tôi có dự và được Trưởng ban Tư tưởng Văn hoá ngày đó là nhà báo Hữu Thọ được phép của cấp trên ” nói lại cho rõ”.

Số là sau khi gia đình ông Tố Hữu chuyển về phố Hồ Xuân Hương, gia đình nhà thơ đã cho một hãng dầu nhờn nước ngoài thuê, lấy mỗi tháng tới 8 ngàn đô la. Vì thế, bà Thanh, nguyên Phó ban Tuyên giáo Trung ương Đảng, vợ cố nhà thơ Tố Hữu phải về nhà con ở tại phường Thành Công ở nhờ để tiếp tục xin thêm chế độ nhà theo tiêu chuẩn ngang thứ trưởng riêng bà . Vì có chật nên bàn thờ không được đàng hoàng như nhà biệt thự nếu ở phố Hồ Xuân Hương mà gia định được mua rẻ. Lỗi này đâu phải do Đảng không chăm sóc chu đáo ? Báo Tiền phong bữa đó bị hớ to.

Từ ngôi biệt thự ở Hồ Xuân Hương, sau này gia đình bán cho ông Phạm Nhật Vũ Cty AVG, nghe đâu cả chục ngàn cây vàng. Điều này thì tôi ko nắm được mà nay đọc bài sau đây mới biết.

Từ chuyện gia đình ông Tố Hữu, tôi thấy buồn cho gia đình các quan chức , họ không hiểu rằng, tiền nhiều bao nhiêu cũng không đổi được thanh danh vốn người thân của họ được cả xã hội một thời trân trọng.

VIỆT NAM: DẠY VỀ MỘT QUÁ KHỨ BẠO LỰC

 

VIỆT NAM: DẠY VỀ MỘT QUÁ KHỨ BẠO LỰC

Hơn 40 năm tái lập hoà bình, Việt Nam vẫn nói về cuộc chiến gây thương vong cho hàng triệu người với quan điểm ngợi ca bạo lực cách mạng. Liệu trẻ em ở một đất nước ‘yêu chuộng hoà bình’ có được hiểu khác, nói khác về bạo lực không?

Nghiên cứu mới đây của giáo sư Olga Dror, Đại học Texas, về giáo dục ở hai miền Nam – Bắc Việt Nam chỉ ra một sự khác biệt lớn về cách trẻ con được dạy trong nhà trường trong bối cảnh chiến tranh.

Tác giả nói ‘bạo lực cách mạng’ là một cụm từ quen thuộc dùng trong các sách Việt Nam, kể cả sách giáo khoa dành cho học sinh”

thanh thiếu niên “cần được đứng độc lập như những công dân kiến tạo tương lai để nhìn về quá khứ, chứ không phải phương tiện để duy trì một chính thể chính trị”.

Ví dụ, hình ảnh em bé miền Bắc trong một bức vẽ đăng trên ấn phẩm của nhà xuất bản Kim Đồng Tết 1969 có đoạn thơ minh họa: ‘Mình đã thêm một tuổi/Cao thêm mấy phân rồi/Sắp được đi bộ đội/Đánh Mỹ chạy cong đuôi’.

Trong khi đó, em bé ở miền Nam vẫn mơ màng trong một bài thơ trên tạp chí Thằng Bờm năm 1972: ‘Mùa xuân cây xanh lá/Hoa thơm ngát trên cành/Nhưng em buồn biết mấy/Nay đã thêm tuổi rồi’.

Qua khảo sát hàng loạt ấn phẩm sách báo dành cho lứa tuổi thanh thiếu niên ở hai miền, giáo sư Dror chỉ ra, ở miền Bắc, giai cấp và ý thức hệ chính trị ‘bao trùm lên các giá trị đạo đức’. Các bài học lịch sử cũng được thống nhất phê duyệt từ trên xuống. Người cộng sản ‘coi trẻ em là cũng chiến sĩ’, và chuẩn bị từ rất sớm cho các em bước vào cuộc chiến.

Ở miền Nam, sách giáo khoa trong nhà trường ‘không dạy thanh thiếu niên phải căm thù đối phương’. Các bài học văn hóa, lịch sử cho trẻ vẫn xây dựng trên một không gian yên bình. Nhiều sách báo thể hiện nhiều dòng cảm xúc pha trộn của thanh thiếu niên: sợ hãi chiến tranh, cầu nguyện cho hoà bình, hay mơ mộng lãng mạn chuyện yêu đương.

Nói cách khác, trẻ em sinh ra ở Việt Nam trong giai đoạn lịch sử này, một bên được coi là đối tượng để huấn luyện thành phương tiện cho một mục tiêu chính trị lớn hơn, một bên được ít nhiều dành cho không gian riêng, được bảo vệ khỏi các áp lực chính trị bên ngoài.

Bình thường hóa bạo lực

Trong thế kỷ 20, phần lớn người Việt Nam đã sống trong bối cảnh bạo lực bị bình thường hóa. Bạo lực trở thành cách giải quyết chính yếu, thậm chí duy nhất, của hầu hết các vấn đề xã hội, văn hóa, chính trị.

Chẳng hạn, để giải quyết vấn đề phân phối lại ruộng đất và của cải, người ta tiến hành cải cách ruộng đất. Tức là cưỡng chế và tịch thu của một nhóm người để chia lại cho nhóm khác.

Hay để quy nạp mọi luồng suy nghĩ và phát ngôn về một nguồn chính thống, người ta bỏ tù hoặc lưu đày những người nói, nghĩ, viết khác biệt. Tức cũng là một cách lấy bạo lực để đáp trả lại các hành động phi bạo lực.

Nhiều thế hệ người Việt Nam sinh ra cho đến gần cuối thế kỷ vẫn phải chứng kiến cách xã hội vận hành cơ bản bằng bạo lực. Về mặt xã hội học, ‘bình thường hóa bạo lực’ để lại những di chấn nặng nề, sâu đậm lên đời sống, cách hành xử của người dân rất nhiều thế hệ về sau.

‘Bạo lực cách mạng’ là một cụm từ quen thuộc dùng trong các sách Việt Nam, kể cả sách giáo khoa dành cho trẻ em trên ghế nhà trường. Bạo lực được dạy là một yếu tố cần thiết, hiển nhiên để đạt được mục đích cách mạng.

Khi trẻ em được chứng kiến và được dạy về vai trò tối thượng của bạo lực để giải quyết các vấn đề xã hội, không ngạc nhiên khi các em sẽ tin rằng đó là biện pháp để giải quyết vấn đề trong cuộc sống hàng ngày.

Khi đó, bạo lực càng bị xoáy sâu vào quy trình ‘bình thường hóa’. Bạo lực càng dễ được chấp nhận, càng dễ được vận hành, và càng khó loại bỏ hơn.

Trẻ em được quyền gì’?

Từ giữa thập niên 1990, chính phủ Việt Nam thay đổi chính sách ngoại giao, ‘muốn làm bạn với tất cả các nước’. Việt Nam muốn xây dựng một hình ảnh ‘đất nước yêu chuộng hoà bình’. Thủ đô Hà Nội được gắn nhãn ‘thành phố vì hoà bình’.

Hiển nhiên là không một quốc gia nào không yêu chuộng hoà bình. Nhưng ‘yêu chuộng hòa bình’ cụ thể như thế nào thì có thể quan sát được từ nhiều góc độ.

Vậy một ‘đất nước vì hoà bình’ sẽ mong trẻ thơ được sống trong một môi trường như thế nào? Trẻ thơ không còn phải căm thù. Không phải ca ngợi sự bắn giết. Không còn tự hào dân tộc mình đã đánh và giết bao nhiêu người.

Trẻ thơ ở một đất nước hoà bình xứng đáng được hưởng những đặc quyền cơ bản nhất là được đánh giá lại chiến tranh. Được coi chiến tranh là không bao giờ đáng tự hào, dù với bất kì lý do gì.

Hơn nữa, thế hệ trẻ được quyền, được khuyến khích đi tìm câu trả lời cho giả thuyết: chúng ta đã có thể ngừng cuộc chiến sớm hơn mấy giờ, mấy ngày, mấy tháng, mấy năm? Nếu không dùng bạo lực, chúng ta được và mất gì? Nếu không phải là bạo lực, nhân loại có thể giải quyết các mâu thuẫn bằng cách nào?

Kể cả khi sách lịch sử hiện nay không nhấn mạnh bài học về đấu tranh phi bạo lực, người Việt Nam cũng đủ thông tin để biết rằng, những nhà cách mạng được vinh danh là vĩ đại nhất thế kỷ 20 đều là những người chủ trương phi bạo lực. Chủ trương được khởi xướng bởi Gandhi giúp Ấn Độ thoát thực dân Anh, tiếp nối bởi Martin Lurther King Jr. trong phong trào đấu tranh dành quyền cho người da màu ở Mỹ, và Nelson Mandala trong phong trào chống phân biệt chủng tộc của Nam Phi.

Tiến sĩ Nghiêm Thúy Hằng nói câu “Giáo dục là quốc sách” bao năm qua chỉ là khẩu hiệu

Dạy về một quá khứ bạo lực

Tập hợp 12 tác giả trong cuốn ‘Teaching the Violent Past’ (Dạy về một quá khứ bạo lực) khảo sát 10 dân tộc từng trải qua bạo lực, hiện đang hàn gắn vết thương đó như thế nào thông qua việc giảng dạy lịch sử trong nhà trường.

Dù đó những nước đã trở nên giàu có và dân chủ như Nhật, Đức, Canada, hay là những quốc gia còn nghèo khó như Guatemala, Pakistan, tiến trình hàn gắn vết thương bạo lực đều không hề dễ dàng.

Nhưng trên con đường đi đến một dân tộc hoà bình hơn, nhân văn hơn, bài học chung nhất đều là đối diện với lịch sử bằng cách nhận diện sự mất mát do bạo lực gây ra. Việc dạy và học lịch sử trong nhà trường được hé mở ra không gian cho nhiều cách diễn giải.

Hơn hết, thanh thiếu niên, vừa được coi là đối tượng và chủ thể của giáo dục, được đứng độc lập như những công dân kiến tạo tương lai để nhìn về quá khứ, chứ không phải phương tiện để duy trì một chính thể chính trị.

Bài thể hiện quan điểm và văn phong của Nguyễn Thị Thủy, một nghiên cứu sinh tiến sĩ từ bang Oregon, Hoa Kỳ.

 

Cùng học logic (2): Vì sao người Việt thường “auto chửi”?

 

Cùng học logic (2): Vì sao người Việt thường “auto chửi”?

——

Trước hết, xin chú thích bức ảnh đứa bé hỏi mẹ khi nghe mẹ kể chuyện Cô bé Lọ Lem:

“Vì sao cỗ xe, đôi tuấn mã, người hầu và quần áo đẹp đều hiện trở lại nguyên hình là quả bí, chuột nhắt và giẻ rách, mà đôi giày pha lê thì lại còn nguyên hả mẹ?”

Bức ảnh trên lấy trong một cuốn sách dạy logic của phương Tây. Nó cho thấy suy luận hợp lý trước hết là một khả năng bẩm sinh mà ngay cả trẻ em cũng đã có sẵn.

Ở phương tây thì giáo dục giúp rèn luyện khả năng logic ngày càng sắc bén hơn. Còn ở Việt Nam thì hình như ngược lại, vì người lớn không khuyến khích trẻ em hỏi, mà mắng át đi và bắt các con chấp nhận mọi thứ bằng niềm tin không phán đoán.

Giờ chúng ta thử tưởng tượng một em bé VN cũng nghe mẹ kể chuyện Cô Bé Lọ Lem và cũng đặt câu hỏi tương tự như vậy. Chuyện gì sẽ xảy ra nhỉ?

Tôi nghĩ chỉ có hai khả năng như sau:

  1. Không có em bé Việt Nam nào đặt câu hỏi như vậy cả. Vì cách dạy trẻ em của Việt Nam là áp đặt ngay từ những ngày đầu tiên, trước khi các cháu kịp suy nghĩ.

Cha mẹ sẽ dạy cho con học thuộc lòng câu chuyện và sẽ khen các con khi kể lại đúng chính xác từng chi tiết. Và ngược lại sẽ sửa các con khi nghe con kể thiếu bất kỳ một chi tiết nào.

Vì vậy, trẻ em Việt Nam có thói quen nhớ thuộc lòng chứ không quen suy luận và thắc mắc chắc vì điều này không được khuyến khích và rèn luyện.

  1. Cũng có các em thắc mắc khi thấy khi có những điều không hợp lý. Nhưng khi nghe câu hỏi thì người lớn gạt đi như một điều ngớ ngẩn, hoặc cười phá lên khi thấy câu hỏi ngộ nghĩnh, nhưng không trả lời. Vì chính người lớn cũng không có thói quen suy luận logic mà chỉ chấp nhận những điều đã được thế hệ trước truyền cho mình.

Chỉ cần vài lần hỏi nhưng không được ai quan tâm trao đổi trả lời như mô tả ở trên thì các em sẽ sẽ bỏ qua thói quen đặt câu hỏi mà sẽ chấp nhận mọi điều được người lớn dạy, mặc dù có thể vẫn có những thắc mắc trong lòng.

Well, nếu những gì tôi viết ở trên là chính xác thì thật là đáng buồn cho thế hệ trẻ của Việt Nam quá. Chúng ta phải làm gì để cải thiện điều này đi chứ?

Khuyến mãi phần dịch thoát câu chú thích cuối trang (xem hình):

—-

Hai yếu tố quan trọng trong tư duy phản biện và sáng tạo là (1) khả năng chọn lọc những thông tin nền liên quan để đưa vào cuộc tranh luận, và (2) khả năng rút ra những kết luận có liên quan đến một lập luận hoặc quan điểm sao cho mọi điều có mối liên hệ nhất quán với nhau.

Dựa vào hai yếu tố trên để xét thì hình như các cuộc tranh luận của người Việt Nam đều thiếu cả hai yếu tố. Cho nên tranh luận với người Việt Nam chỉ thấy lòng vòng chứ không đi đến đâu. Rút lui sớm là khôn ngoan chứ nếu cứ tranh luận một hồi thế nào cũng sẽ nhận một đống gạch đá đầy nhà.

Có lẽ đến đây thì câu hỏi của tôi (là tại sao người Việt thích auto chửi) không cần phải trả lời nữa, các bạn nhỉ?

Image may contain: text that says 'E Drawing Martin; 1974 New Yorker Magazine Inc. coach and horses and the footmen and the beautiful clothes turned back into pumpkin and mice and the rags, then come the glass slipper didn' turn Two factors critical creative thinking are: thability bring relevant background information bear on problem, and the ability carry through the relevant implications argument determine whether they hang together. The above cartoon illustrates the second these factors: The child carries through reasoning Cinderella wanting. factor might child brings relevant background information bear the instance, child realizes millions fchimeysfor one he manage in Santa Claus story'