Author: Phung Van

Vương Hoài Uyên

Posted by GLN

Đầu thập niên 70, tôi bước chân vào giảng đường đại học. Từ miền Trung vào, Sài Gòn đối với tôi như một miền đất hứa vừa hấp dẫn, vừa hứa hẹn những điều mới lạ.

Hồi đó, đậu được mảnh bằng tú tài toàn phần cũng khó như thi đậu vào một trường đại học lớn bây giờ. Cả lớp 60 học sinh chỉ đậu có sáu đứa. Chín mươi phần trăm phải thi lại vào kỳ hai. Ở một thành phố nhỏ của miền Trung như quê tôi, con gái đỗ tú tài toàn phần có thể đếm trên đầu ngón tay.

Vào đến thành phố được mệnh danh là Hòn Ngọc Viễn Đông, tôi thấy cái gì cũng lạ lẫm. Từ những tòa nhà cao tầng, đến những con đường xe cộ tấp nập, đến những cô gái Sài Gòn ăn mặc theo mốt Hippy (1), rồi áo dài tay Raglan, mini jupe…

Ngày Văn Khoa khai giảng, số lượng sinh viên đông đến mức chóng mặt. Nữ sinh viên thì quá nhiều cô đẹp, cô nào cũng ăn diện ngất trời như đi dạ hội.

Sau này, tôi còn biết Đại Học Văn Khoa Sài Gòn cũng là nơi nhiều ca sỹ nổi tiếng thời đó đang theo học như Hoàng Oanh, Thanh Lan, Từ Dung… Và các nhạc sỹ như Trịnh Công Sơn, Từ Công Phụng… thỉnh thoảng vẫn thấy xuất hiện tại đây.

Ngay cả khí hậu Sài Gòn hồi đó cũng là một điều lạ lẫm. Những năm tháng đó chưa có biến đổi khí hậu như bây giờ. Trời nắng nóng quanh năm, thỉnh thoảng vào mùa Hè có những cơn mưa giông đến thật nhanh, thật ào ạt. Người đi đường chỉ cần tạt vào một mái hiên đứng trú mưa khoảng ba, bốn phút là cơn mưa dứt hẳn. Và nắng lại bừng lên chói chang gay gắt như chưa từng có cơn mưa bao giờ.

Mưa Sài Gòn khác hẳn với mưa miền Trung. Ngoài đó, mùa mưa kéo dài lê thê hết ngày nọ đến ngày kia, có khi kéo dài cả mươi ngày, tuần lễ là chuyện thường. Đi học hầu như lúc nào cũng mang áo mưa, hai vạt áo dài trắng bao giờ cũng gấp lên, hai ống quần trắng bao giờ cũng buộc túm bằng hai sợi dây thun, nếu không muốn bị dính đầy bùn nước. Mùa lạnh, đi học sớm hai hàm răng đánh vào nhau lập cập, hai bàn tay tê cóng thu trong tà áo dài.

Vào Sài Gòn quanh năm không cần có áo mưa, cũng không cần mặc áo lạnh, tôi thấy hành trang đi học của mình đơn giản hơn nhiều. Và những người bạn Sài Gòn học cùng giảng đường cho tôi cảm nhận tính cách người Nam hồn hậu tự nhiên, ít rào đón như người miền Trung. Có khi họ giành chỗ cho bạn nhưng bạn chưa đến, họ vui vẻ vẫy tôi đến ngồi vào chỗ, khi thấy tôi đi trễ phải trải giấy dưới nền mà ngồi – chuyện thường ngày ở những giảng đường đông đúc như Văn Khoa Sài Gòn.

Ngày Văn Khoa khai giảng, số lượng sinh viên đông đến mức chóng mặt… (Hình: Khoa Văn Học)

Nhà trọ cách trường không xa lắm, nên hàng ngày đi học tôi vẫn đi bộ. Hôm nào cũng đi qua cầu Phan Thanh Giản, (2) để đến trường. Những hôm có thời khóa biểu học cả ngày, tôi mua một ổ bánh mì, một chai nước. Buổi trưa, bạn bè ở lại giảng đường khá đông, người nào cũng gặm bánh mì, nói chuyện rôm rả, rồi ngả lưng xuống ghế giảng đường. Trước giờ vào học không quên rãi sách vở ở các dãy ghế có tay quay để dành chỗ cho bạn.

Hồi đó, không hiểu sao khu trung tâm Sài Gòn có một sức hấp dẫn kỳ lạ đối với tôi. Từ Đại Học Văn Khoa ở đường Đinh Tiên Hoàng, tôi đi bộ xuống chợ Bến Thành, lang thang qua những con đường như Lê Thánh Tôn, Nguyễn Huệ. Lê Lợi… như thể phải đến đấy mới thấy được linh hồn Sài Gòn.

Đến trung tâm Sài Gòn, thế nào tôi cũng ghé vào nhà sách Khai Trí để thấy cả một thế giới tri thức của con người Đông Tây kim cổ. Không có tiền mua thì tôi coi… cọp. Rồi sà vào những đống hàng hóa bán solde (3) đổ đống ven lề đường với vải vóc. giày dép… Túi tiền sinh viên chỉ cho phép tôi mua những món hàng như thế. Bây giờ nghĩ lại, tôi ngạc nhiên không hiểu sao ngày xưa mình lại có thể đi bộ khỏe thế. Có lẽ vì vui nên không thấy đường dài.

Một lần vào ngày Chủ Nhật, tôi đi xe Velo- Solex lên nhà một người chị ruột ở đường Lê Đại Hành. Lúc đi ngang qua Học Viện Quốc Gia Hành Chánh (4), do mất bình tĩnh khi tránh một người đi bộ ngang qua đường, tôi bị té xe ngã giữa đường, bị một vết thương rách da ở cằm. Mấy người dân sống ở gần đó chạy đến đưa dầu cho tôi thoa. Đau thì ít, sợ thì nhiều, tôi hoảng hốt chẳng biết phải làm gì.

Hồi đó, đâu có điện thoại để gọi người thân như bây giờ. Lúc đó, một anh thanh niên đi xe Honda dừng xe đỡ tôi dậy. Anh bảo tôi gởi tạm chiếc xe Velo cho một thanh niên đang ngồi sửa xe đạp ven đường trước Học Viện Quốc Gia Hành Chánh, để anh chở tôi đến bệnh viện may vết thương ở cằm. Tôi đã gởi xe cho anh thanh niên không hề quen biết này, mà không hề có chút nghi ngại để cho anh thanh niên kia chở đến bệnh viện.

Chủ Nhật, tôi đi xe Velo- Solex lên nhà một người chị ruột. (Hình minh hoạ: Ngo-Quyen.org)

Vị bác sĩ vừa may vết thương ở cằm tôi, vừa nói: “Em mà không may chỗ vết thương này thì sẽ trở thành một cái sẹo to đấy.”

May xong vết thương, anh thanh niên tốt bụng kia lại chở tôi về chỗ cũ. Từ xa, tôi đã thấy chiếc xe Velo – Solex của tôi vẫn dựng bên đường.

Tôi cảm ơn hai người thanh niên không quen biết kia và nghĩ sao Sài Gòn lại có nhiều người tốt như vậy. Nếu là người gian, anh thanh niên kia có thể thu dọn đồ nghề rồi mang luôn chiếc xe của tôi đi thì ai biết đâu mà tìm. Hình ảnh hai con người tốt bụng đó vẫn mãi mãi ở trong ký ức tôi với lòng cảm mến và biết ơn sâu sắc.

Sau này, trải qua bao nhiêu năm, có dịp vào Sài Gòn đi ngang qua con đường Trần Quốc Toản, ngang qua Học Viện Quốc Gia Hành Chánh (5) năm xưa, tôi vẫn nhớ về chuyện xưa với một chút ngậm ngùi dâu bể.

Bây giờ – mấy chục năm sau – khi đã sống định cư ở thành phố Sài Gòn, có dịp chứng kiến cảnh cướp giật, hôi của ngoài đường mỗi khi có tai nạn xảy ra, hoặc sự vô cảm, thờ ơ của người Sài Gòn mỗi khi có tai nạn thương tâm ngoài đường, tôi lại bồi hồi nhớ lại hình ảnh Sài Gòn năm xưa cách đây năm mươi năm, hơn nửa thế kỷ.

Mức độ văn minh hiện đại của cuộc sống tỷ lệ nghịch với sự băng hoại của thế thái nhân tình! Hai người thanh niên tốt bụng ngày xưa bây giờ làm gì? Ở đâu? Còn sống hay đã chết? Nếu còn sống, họ đã là những ông già trên dưới tám mươi tuổi.

“Những người muôn năm cũ
Hồn ở đâu bây giờ?”
(Vũ Đình Liên)

Trong lòng tôi, họ mãi mãi vẫn là biểu tượng cho một Sài Gòn nhân hậu năm xưa.

________

(1) Mốt HIPPY: Mốt thịnh hành vào cuối thập niên 60, đầu thập niên 70.
(2) Cầu Phan Thanh Giản: Bây giờ là cầu Điện Biên Phủ.
(3) Bán solde: Bán hạ giá, từ thông dụng hồi đó.
(4) Đường Trần Quốc Toản: bây giờ là đường 3 Tháng Hai.
(5) Học Viện Quốc Gia Hành Chánh: bây giờ là Học Viện Hành Chánh Quốc Gia.

VOA Tiếng Việt

Công ty Việt Á đã hối lộ cho các quan chức 106 tỉ đồng cách đây khoảng 3 năm, trong đó, riêng bộ trưởng y tế khi đó là ông Nguyễn Thanh Long đã nhận 51 tỷ. Việt Á làm như vậy để được cấp phép lưu hành cũng như được tạo điều kiện nâng khống giá bộ xét nghiệm COVID-19, theo kết luận điều tra vừa được công an công bố hôm 18/8.

Vụ án được gọi tắt là “test kit Việt Á” là đại án thứ hai xảy ra trong đại dịch COVID-19 sắp được đưa ra xét xử sau vụ “chuyến bay giải cứu” đã xét xử hồi tháng trước.

Tổng cộng có 38 bị can bị Cơ quan Cơ quan cảnh sát điều tra, Bộ Công an, truy tố, trong đó có nhiều quan chức – ít hơn so với 54 bị cáo trong vụ “chuyến bay giải cứu” mà trong đó cũng có nhiều quan chức các bộ.

Ba quan chức cao nhất bị đề nghị truy tố là cựu Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thanh Long, cựu Bộ trưởng Khoa học-Công nghệ Chu Ngọc Anh cùng cựu Bí thư Tỉnh ủy Hải Dương Phạm Xuân Thăng – tất cả đều nằm trong Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam.

Ngoài ra, các ông Nguyễn Văn Trịnh, trợ lý cựu Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, và ông Phạm Công Tạc, cựu Thứ trưởng Bộ Khoa học-Công nghệ, cũng đối diện khả năng bị truy tố trong vụ án. Để so sánh, trong vụ “chuyến bay giải cứu”, quan chức cao nhất bị truy tố là một thứ trưởng Ngoại giao – ông Tô Anh Dũng.

Kết luận điều tra xác định họ đã ‘có hành vi nhận hối lộ, gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng cho công quỹ’.

Về phía đưa hối lộ, ông Phan Quốc Việt, chủ tịch kiêm tổng giám đốc Công ty Việt Á, được xác định đã hối lộ 106 tỉ đồng để được lưu hành và nâng khống giá bộ xét nghiệm COVID-19, khiến ngân sách nhà nước mất 432 tỉ đồng chạy vào túi doanh nghiệp này, theo kết luận điều tra được Tuổi Trẻ dẫn lại.

Bản kết luận nói rằng ông Việt đã đi cửa sau với ông Trịnh Thanh Hùng, một phó vụ trưởng của Bộ Khoa học và Công nghệ, để đưa Việt Á tham gia vào dự án nghiên cứu sản xuất bộ xét nghiệm COVID-19 của Bộ này, sau đó biến đề tài của Bộ thành sản phẩm riêng của Việt Á để họ sản xuất lưu hành.

Trong giai đoạn tiếp theo, ông Việt đã hối lộ cho ông Nguyễn Thanh Long để được ông Long chỉ đạo Bộ Y tế cấp số lưu hành và cho lưu hành chính thức bộ test kit của Việt Á. Cũng Bộ Y tế đã phê chuẩn mức giá bán là 470.000 đồng cho một bộ xét nghiệm, trong khi giá thành đã bao gồm 5% lợi nhuận chỉ chưa tới 1/3 mức giá trên.

Sau đó, Bộ Y tế và chính quyền các tỉnh, thành đã chi ngân sách nhà nước để mua các bộ xét nghiệm với giá cắt cổ này của Việt Á để sử dụng cho công tác chống dịch trong nước.

Kết luận điều tra cho biết trong giai đoạn đại dịch bùng phát trong hai năm 2020 và 2021, công ty Việt Á đã bán ra 8,3 triệu bộ xét nghiệm với giá trị hơn 3,9 ngàn tỉ đồng, góp phần đưa doanh thu của họ đạt hơn 4,2 ngàn tỷ đồng.

Ngoài ông Long được hối lộ 51 tỉ, thư ký ông Long là Nguyễn Huỳnh nhận 4 tỉ đồng, Trịnh Thanh Hùng, người kết nối cho Việt Á tham gia dự án sản xuất test kit của Bộ Khoa học-Công nghệ, được lót tay 8 tỉ.

Các ông Chu Ngọc Anh, cựu Bộ trưởng Khoa học-Công nghệ, Nguyễn Văn Trịnh cựu trợ lý phó thủ tướng và cựu Thứ trưởng Khoa học-Công nghệ Phạm Công Tạc cũng được Phan Quốc Việt đưa ‘tiền cảm ơn’. Hai ông Anh và Trịnh được ‘cảm ơn’ 200.000 đô la còn ông Tạc nhận 50.000, cũng theo kết luận điều tra được Tuổi Trẻ dẫn lại.

Riêng ông Chu Ngọc Anh được cơ quan điều tra xác định là ‘nhận túi quà cảm ơn’ từ ông Phan Quốc Việt nhưng ông ‘đem cất mà không kiểm tra bên trong có gì’ nên ‘không biết có 200.000 đô la’.

Ông Anh được cho là đã ‘không trao đổi, thỏa thuận gì’ với Phan Quốc Việt về tiền cảm ơn và cũng ‘không gây khó khăn’ cho ông Việt để vòi tiền.

VOATIENGVIET.COM

Vụ Việt Á: Tiền hối lộ lên tới 106 tỷ đồng, riêng cựu bộ trưởng y tế nhận 51 tỷ

Báo Nguoi-viet

August 18, 2023

HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Ông Nguyễn Thanh Long, cựu bộ trưởng Y Tế, nhận $2.5 triệu trong vụ Việt Á.

Báo Tuổi Trẻ hôm 18 Tháng Tám dẫn bản kết luận điều tra vụ án này của Bộ Công An.

Ông Nguyễn Thanh Long, cựu bộ trưởng Y Tế. (Hình: VNExpress)

Ông Nguyễn Thanh Long bị quy chụp “có hành vi lợi dụng chức vụ, quyền hạn làm trái các quy định của pháp luật trong việc cấp số đăng ký lưu hành, hiệp thương giá và kiểm tra giá hiệp thương kit xét nghiệm COVID-19, gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng tài sản nhà nước.”

“Ông Long có vai trò thực hiện, giám sát công tác phòng chống dịch nhưng lại bị bắt vì những sai phạm liên quan đến vụ án công ty Việt Á hối lộ các quan chức hàng trăm tỷ đồng (hàng triệu đô la) để thông đồng nâng khống giá kit xét nghiệm COVID-19,” tờ Tuổi Trẻ cho biết thêm.

Sau khi tin ông Nguyễn Thanh Long bị bắt hồi Tháng Sáu năm ngoái được xác nhận, báo Dân Việt cho hay nhà của ông Nguyễn Thanh Long nằm ở vị trí khu biệt thự liền kề tại 671 Hoàng Hoa Thám, quận Tây Hồ, Hà Nội, được giới môi giới bất động sản ước tính có giá trị khoảng 30-40 tỷ đồng ($1.2 triệu-$1.6 triệu) mỗi căn.

Cũng trong vụ Việt Á, ông Chu Ngọc Anh, cựu bộ trưởng Khoa Học và Công Nghệ, cựu chủ tịch thành phố Hà Nội, bị truy tố với cáo buộc “vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí.”

Theo các báo ở Việt Nam, trong vụ Việt Á, ông Ngọc Anh nhận một cái túi đựng $200,000 nhưng ông này… “không biết trong túi có tiền.”

Hiện tại, trong lúc thời điểm mở phiên tòa xử vụ Việt Á chưa được công bố, đảng CSVN đã đánh tiếng trước rằng sẽ có nhóm bị can “được tha, miễn tội.”

Báo Dân Trí hôm 16 Tháng Tám dẫn lời ông Nguyễn Văn Yên, phó trưởng Ban Nội Chính Trung Ương, về chủ trương “phân loại xử lý tội phạm” trong vụ án Việt Á, được chia nhỏ ra thành 33 vụ án với 111 bị can.

Ông Yên cho biết: “Có nhóm [bị can] được miễn truy cứu trách nhiệm hình sự. Đây là nhóm thứ yếu, phụ thuộc, phải thực hiện theo mệnh lệnh và không có động cơ vụ lợi. Họ không được hưởng lợi, ở tuyến đầu chống dịch và chủ yếu vi phạm trong hoạt động đấu thầu.”

Công an tiến hành bắt giữ ông Nguyễn Thanh Long tại tư gia hồi đầu Tháng Sáu năm ngoái. (Hình: Thanh Niên)

“Trong bối cảnh đại dịch COVID-19 xảy ra và cần kit xét nghiệm ngay, những người nhận chỉ đạo từ cấp trên có người đã phải làm mọi cách để có kit xét nghiệm cho dân, nhưng đó là vì cái chung,” ông Yên nói.

“Vi phạm đã để lại hậu quả lớn, hành vi sai có hậu quả phải xử lý nhưng bối cảnh như thế nên Ban Chỉ Đạo [Trung Ương Về Phòng Chống Tham Nhũng] thống nhất chủ trương tha, miễn cho nhóm này. Tất cả hậu quả của sai phạm chỉ xử lý với người chủ mưu, cầm đầu và kẻ hưởng lợi,” theo báo Dân Trí.

Tuy vậy, ông này không đề cập cụ thể danh tính các quan chức nào “may mắn” được xếp vào nhóm bị can “được tha, miễn tội” trong vụ Việt Á.

Ông Nguyễn Văn Yên cũng nhấn mạnh: “Đây là chủ trương khoa học, biện chứng, nhân văn, nhân ái nhưng cũng rất nghiêm khắc.” (N.H.K)