TỔ QUỐC LÀ GÌ….?
Năm 2006…, Ông có đến nhà Từ đường của Gia đình tôi để dự đám giỗ Ông Nội…!
Trong lúc uống trà dư chờ tửu hậu…, ông bắt chân bó gối trên ghế,
chân kia thả xuống đất…, đặc sệt của người bình dân Tây Nam bộ, kéo xệ cặp kính lão xuống, nhìn kỹ xung quanh nhà, nhìn lên mái ngói… rồi nhìn ra cửa….
– “Chú (Ông Nội tôi), học trường Tây, học nghề trường Bá nghệ ở Sài Gòn (L’école des Mécanicihens Asiatiques).
Vậy mà xây nhà kiểu Nam Bộ rặc ròi vậy…! Mái ngói âm dương, cửa ba gian, bàn thờ Gia tiên ở chính giữa có hai câu đối hay…!
“Những tưởng cùng nhau tròn Tứ Đức.
Ai ngờ theo trẻ vẹn Tam Tòng.”
Rồi ông gật gù như đang ngẫm điều gì đó…
– “Chú không xây nhà theo kiểu lầu vì con cháu đi lại, ăn ở trên đó sẽ
“húy thượng”, như đi lại trên đầu Ông Bà…!
Như vậy là tốt lắm, là biết ơn Tổ tiên, con cháu biết tôn trọng Cội nguồn…!”
Tôi nhìn ông và hỏi thêm nhà văn Sơn Nam:
– Vậy theo Chú, thì Tổ quốc là gì…?
Ông hớp tách nước trà rồi khà một cái, như đã lắm…
– Tổ quốc như là một mái nhà yên ấm, nơi nó chứa đựng rất nhiều điều thiêng liêng mà mỗi người hướng đến, nó trừu tượng, không ai nhìn thấy nhưng ai cũng cảm được và muốn được…!
Ai cũng muốn được chánh quyền che chở…!
Tôi châm thêm nước sôi vào bình, mời ông thêm điếu thuốc thơm, bật lửa cho ông, nhìn thấy hai đầu ngón tay đã vàng vì khói ám…, ông hớp tách trà nóng, ông thong thả nói tiếp…
– Theo tôi, Tổ quốc là một nơi mà:
Người ta có thể kiếm sống được bằng một công việc lương thiện, không bị ai làm khó dễ, có vài người bạn chơi được, không bị đâm hơi, không bị nói xóc hông…, được uống cà phê vỉa hè, được ngắm cảnh, được viết lách kiếm tiền,
được nghe và thấy những điều buồn vui trong thiên hạ…!
* Xem ra, cái khái niệm về Tổ quốc rất bình dị và đơn giản như vậy mà nó vẫn là khát vọng của hàng triệu… triệu con người….!
Tôi nhìn ông…, một con người ăn nói bộc trực, bình dân và luôn có những
từ ngữ, khẩu khí, tính cách khẳng khái, “rặc ròi” của người dân Tây Nam Bộ…
Ngẫm những điều ông nói rất hay và rất đúng…!
ĐINH TRỰC