BÀ CỤ MÀ TRẬN LŨ KHÔNG THỂ CUỐN TRÔI.
Bà được tìm thấy dưới lớp bùn đã nhấn chìm mọi thứ khác.
Ngày 26 tháng 8 năm 2026, một bức tường nước khổng lồ ập xuống từ vụ sạt lở sông băng gần biên giới Nepal-Tibet, tàn phá Rasuwa, Nuwakot và các huyện lân cận chỉ trong vài phút. Mực nước sông dâng cao. Cầu cống biến mất. Toàn bộ làng mạc biến mất khi nước rút. Số người chết đã vượt quá 165, với hàng trăm người vẫn còn mất tích — con số này tiếp tục tăng lên khi các đội cứu hộ tiếp cận được những nơi bị lũ lụt cô lập với thế giới bên ngoài.
Tại Rasuwa, có một viện dưỡng lão nhỏ của chính phủ dành cho người già. Khi trận lũ ập đến, nó không chỉ làm hư hại tòa nhà. Nó đã xóa sổ tất cả — tường nhà, hồ sơ, mọi thứ, đều biến mất dưới lớp bùn và mảnh vỡ chôn vùi phần còn lại của thung lũng. Tất cả cư dân đều thiệt mạng, trừ một người.
Người đó là Gunakeshari Bohara. Bà 94 tuổi.
Lực lượng cứu hộ tìm thấy bà ở khu vực Tupche thuộc Nuwakot, bị vùi sâu trong đống đổ nát và bùn lầy đến nỗi chỉ có máy móc hạng nặng mới tiếp cận được. Một chiếc máy xúc đã cẩn thận đào bới đống đổ nát cho đến khi một người cứu hộ cuối cùng có thể nhấc bà ra bằng tay – bức ảnh ghi lại khoảnh khắc đó, toàn thân bà phủ đầy bùn khô từ đầu đến chân, đã được chia sẻ khắp thế giới như một trong những hình ảnh mang tính biểu tượng của thảm họa này.
Bà được đưa ngay đến Trung tâm Chấn thương Kathmandu. Và ở đó, câu chuyện trở nên khó khăn hơn chứ không hề dễ dàng hơn. Bà Gunakeshari mắc chứng mất trí nhớ nghiêm trọng. Trong cơn sốc vì những gì đã xảy ra, bà không thể nói được. Bà không thể nói tên mình cho các bác sĩ biết. Đối với một bà lão vừa sống sót sau một thảm họa không thể tưởng tượng nổi, không có cách nào để bà nói ra điều đó – không có từ ngữ nào để diễn tả những gì bà đã trải qua, không có cách nào để hỏi về những người bà quen biết. Cuối cùng, một người thân đã đứng ra nhận diện bà.
Các bác sĩ điều trị cho bà gọi sự sống sót của bà là một điều kỳ diệu thực sự. Một tòa nhà bị phá hủy. Tất cả mọi người trong đó đều thiệt mạng. Và bằng cách nào đó, trong bùn lầy, một người phụ nữ 94 tuổi vẫn bám trụ được.
Không có một kết thúc trọn vẹn nào ở đây, và sẽ thật sai lầm nếu giả vờ rằng có một kết thúc như vậy. Gunakeshari không có từ ngữ nào để kể cho chúng ta biết điều gì đã giúp bà ấy vượt qua những giờ phút khó khăn đó, và có lẽ bà ấy sẽ không bao giờ có thể. Ở đâu đó gần đó, các gia đình vẫn đang tìm kiếm những người mất tích trên bờ sông và những bãi đổ nát. Nepal và Tây Tạng vẫn đang thống kê những mất mát của mình.
Nhưng có điều này: một người bà cụ đã không bị dòng nước cuốn trôi. Một bức ảnh chụp một người cứu hộ đang bế bà ấy ra, cẩn thận và không vội vã, như thể bà ấy là điều duy nhất quan trọng trong thung lũng đó — bởi vì trong khoảnh khắc đó, đối với anh ấy, bà ấy chính là như vậy.
Chúng ta không được biết suy nghĩ của bà ấy. Chúng ta không được nghe một câu nói, một nụ cười, một cái tên mà bà ấy có thể tự đặt cho mình. Điều chúng ta nhận được nhỏ bé hơn, nhưng bằng cách nào đó, cũng mạnh mẽ không kém: bằng chứng cho thấy ngay cả khi một nơi bị xóa sổ, người ta vẫn có thể tìm thấy ai đó ở đó.
Cầu nguyện cho Nepal, cho Tây Tạng, và cho tất cả những người vẫn đang chờ đợi tin tức về người thân yêu của họ.
– Cang Huỳnh lược dịch từ Histoire de vie.