Chân dung Tô Lâm – The True Portrait of To Lam
Khi Hà Nội còn trong khói lửa, người dân không tiếc máu xương. Họ chiến đấu, họ hy sinh, họ bảo vệ từng con phố, từng góc nhà. Đảng gọi, họ đi. Không hỏi nhiều, không đòi hỏi gì.
Rồi đất nước thống nhất, họ trở về, cúi đầu lao động, đóng thuế, nuôi bộ máy. Cũng không hỏi nhiều, cũng không đòi hỏi gì.
Nhưng đến khi mảnh đất của họ lọt vào tầm ngắm quy hoạch, câu chuyện đổi chiều hoàn toàn. Họ không còn là nhân dân nữa. Họ trở thành đối tượng cưỡng chế, thành kẻ xuyên tạc, thành mối đe dọa an ninh trật tự.
Báo Công an Hà Nội viết rằng bên cạnh đa số người dân đồng thuận và chấp hành, vẫn còn một số cá nhân lợi dụng tình hình để xuyên tạc thông tin, kích động tâm lý bức xúc, kêu gọi căng băng rôn, tụ tập đông người, khiếu kiện vượt cấp.
Đọc đoạn đó, người ta cần hỏi thêm một câu: những người bị gọi là kích động bức xúc đó đang bức xúc về chuyện gì?
Họ đang bức xúc vì nhà của họ sắp bị giải tỏa. Vì đền bù không thỏa đáng. Vì sinh kế chưa được đảm bảo. Vì tương lai sau giải tỏa mù mịt không ai giải thích rõ ràng.
Đó không phải là bức xúc được kích động từ bên ngoài. Đó là bức xúc nảy sinh từ chính cuộc sống của họ, từ chính mảnh đất mà họ đang đứng trên đó.
Tuyên giáo chỉ đạo lên bài cảnh tỉnh bà con trước luận điệu xuyên tạc.
Nhưng cái gì là xuyên tạc ở đây? Người dân nói rằng đền bù quá thấp, đó là xuyên tạc hay là sự thật mà họ đang sống? Người dân nói rằng chưa biết sau giải tỏa sẽ ra sao, đó là kích động hay là nỗi lo chính đáng của bất kỳ ai mất đi chỗ ở và sinh kế?
Khi sự thật của người dân bị gọi là xuyên tạc, và nỗi lo của họ bị gọi là kích động, thì ngôn ngữ đang được dùng không phải để phản ánh thực tế mà để che giấu nó.
Có một vòng tròn rất buồn trong câu chuyện này.
Ngày xưa Đảng cần dân, dân hy sinh. Lớn lên Đảng cần tiền, dân đóng thuế. Bây giờ Đảng cần đất, dân phải nhường. Đổi lại, dân nhận được một khoản đền bù không đủ bắt đầu lại, một tương lai không ai đảm bảo, và thêm một danh hiệu mới: đối tượng chống phá.
Ngàn lần được gọi là nhân dân anh hùng, nhưng chỉ cần một lần cản trở quyền lợi của người nắm quyền, tất cả những danh hiệu đó tan biến.
Điều người dân đang nhận ra, có lẽ muộn hơn họ muốn, là giá trị của họ trong mắt bộ máy này được tính theo từng giai đoạn.
Khi cần người chiến đấu, họ là anh hùng. Khi cần người đóng thuế, họ là trụ cột. Khi cần đất để làm dự án, họ là chướng ngại vật cần được giải phóng mặt bằng.
Và khi họ dám hỏi tại sao, dám căng băng rôn đòi câu trả lời, dám không chịu im lặng trước cái tương lai mà người khác đã sắp xếp sẵn cho họ, họ trở thành đối tượng cần cảnh tỉnh, cần xử lý, cần đưa vào bài báo như một mối nguy.
Không có gì thay đổi nhanh hơn cách một chính quyền nhìn nhận người dân của mình, khi giữa hai bên xuất hiện một mảnh đất có giá trị.
Và không có gì làm người dân tỉnh ngộ nhanh hơn cái khoảnh khắc họ nhận ra rằng mọi lời ca ngợi, mọi danh hiệu, mọi khẩu hiệu về nhân dân là chủ nhân, đều có thể biến mất trong một buổi sáng khi đoàn cưỡng chế gõ cửa nhà họ.
Đảng cần tiền và lợi ích. Dân phải trả bằng mồ hôi, tài sản và đôi khi cả xương máu. Công thức đó chưa bao giờ thay đổi. Chỉ là không phải lúc nào nó cũng hiện ra rõ ràng đến vậy.