Iran – Mỹ lại oanh kích nhau tại Trung Đông ; Ukraina tìm chiến lược mới trong cuộc chiến chống Nga ; Nắng nóng : hiện tượng bình thường mới tại Pháp và châu Âu… là những chủ đề chính được các nhật báo Pháp quan tâm ngày 10/07/2026.
Đăng ngày: 10/07/2026
Chiến đấu cơ F-16 Fighting Falcon của Không quân Mỹ hạ cánh xuống một căn cứ ở Trung Đông trong khuôn khổ Chiến dịch “Epic Fury” chống Iran, ngày 23/03/2026. via REUTERS – US AIR FORCE
Đối với tờ Le Monde, “những vụ tấn công cho thấy Iran nghi ngờ về thỏa thuận đình chiến, đang đứng trước nguy cơ đổ vỡ”. Có thể chưa đến mức trở lại chiến tranh cường độ cao tại Iran, nhưng nguy cơ này không phải là không được cộng đồng quốc tế nghĩ đến. “Dù ông Trump thất vọng đến mấy, cũng không có phương án nào khác ngoài bản ghi nhớ hợp tác hấp dẫn hơn thỏa thuận này”, theo nhận định của Ali Vazez, giám đốc dự án Iran tại tổ chức International Crisis Group.
Theo thỏa thuận khung, Iran nghiễm nhiên tự cho có quyền kiểm soát hoạt động ở eo biển Hormuz. Nhà nghiên cứu Hamidrea Azizi, Viện Stiftung Wissenschaft und Politik ở Berlin (Đức), viết trên mạng X : “Việc ký dự thảo thỏa thuận với Mỹ hay mong muốn cải thiện quan hệ với các nước Vùng Vịnh không nên được diễn giải là Iran “bật đèn xanh” cho tự do lưu thông ở eo biển, phương hại đến đòi hỏi của Iran được kiểm soát và giám sát tuyến hàng hải này”.
Căn cứ ở Vùng Vịnh, mắt xích yếu của Mỹ
Ba tầu dầu bị tấn công vì không tuân thủ đòi hỏi của Iran. Mỹ tấn công căn cứ của Cộng Hòa Hồi Giáo quanh eo biển Hormuz. Để đáp trả, Teheran oanh kích các căn cứ quân sự của Mỹ ở vùng Vịnh, đặc biệt ở Bahrain và Koweit. “Các căn cứ Mỹ ở Vùng Vịnh, một mắt xích ngày càng suy yếu trước Iran” là tiêu đề một bài nhận định của La Croix, dù những căn cứ này từng đóng vai trò răn đe và bảo vệ các đồng minh trong khu vực. Theo nhiều nguồn tin, các đợt không kích trước và sau lệnh ngừng bắn đã gây thiệt hại lớn, buộc quân đội Mỹ cân nhắc tái tổ chức lực lượng, giảm hiện diện tại Koweit và Ả Rập Xê Út, đồng thời chuyển một số cơ sở hoặc trung tâm chỉ huy đến các vị trí an toàn hơn, thậm chí sang Israel. Các nước Vùng Vịnh đang trở thành nạn nhân cho chính chiến lược đặt Mỹ vào trị trí trọng tâm trong chính sách an ninh của họ.
Vì sao Mỹ không tài nào thắng trong chiến tranh ?
Tổng thống Trump từng hứa sẽ lại giành chiến thắng trong các cuộc chiến tranh. Cuộc xung đột đầu tiên ông lãnh đạo,chống lại Iran càng làm tăng thêm danh sách dài các cuộc chiến tranh của Mỹ kết thúc trong bế tắc. Dù gây tổn thất đáng kể cho Iran, Washington không thể buộc Teheran đầu hàng, Mỹ chấp nhận ngừng bắn mà không đạt được mục tiêu chính trị rõ ràng. “Vì sao Mỹ không còn có thể thắng trong chiến tranh?” là câu hỏi của báo Le Figaro.
Theo các chuyên gia được Le Figaro trích dẫn, nguyên nhân thất bại không nằm ở năng lực quân sự, mà chủ yếu xuất phát từ chiến lược. Elliot Ackerman, cựu sĩ quan Thủy quân lục chiến Mỹ, cho rằng Washington thường nhầm lẫn giữa ưu thế quân sự và chiến lược. Một quân đội mạnh không bảo đảm chiến thắng nếu thiếu mục tiêu chính trị rõ ràng và kế hoạch dài hạn. Thậm chí, ông trích dẫn Tôn Tử, “chiến thuật không gắn với chiến lược sẽ dẫn đến thất bại”.
Theo ông, “các cuộc chiến ở Việt Nam, Irak, Afghanistan và Iran đều thất bại vì các nhà lãnh đạo chính trị của chúng ta nghĩ rằng họ quá mạnh đến nỗi không cần phải chiến đấu quyết liệt, rằng đối phương sẽ nhận ra sức mạnh của chúng ta và đơn giản là từ bỏ chiến đấu”. Đây là “Hội chứng Jupiter”, theo Bing West, cựu quan chức Lầu Năm Góc, có nghĩa là họ tin rằng ưu thế quân sự áp đảo sẽ tự động buộc đối phương khuất phục. Nhưng những cuộc chiến ở “Việt Nam, Afghanistan không phải thất bại trên chiến trường và là về chính trị”. Iran là ví dụ mới nhất về điểm này. Ackerman lưu ý “chế độ Iran đang tiến hành một cuộc chiến toàn diện bởi vì nếu thua, họ sẽ ngừng tồn tại”, trong khi đó, Mỹ chỉ tiến hành một cuộc chiến có giới hạn, khiến quyết tâm chính trị và quân sự không đủ để đạt được thắng lợi cuối cùng.
Cuối cùng, Le Figaro kết luận rằng những thất bại của Mỹ trong các cuộc xung đột hiện đại không phản ánh sự suy yếu về sức mạnh quân sự, mà bắt nguồn từ mục tiêu chính trị thiếu thực tế. Một số chuyên gia Mỹ cho rằng chính quyền hiện nay không thuyết phục và không huy động được người dân Mỹ ủng hộ mục tiêu chính trị đó, vì họ tự tin có quân đội xuất sắc, tổng thống dễ dàng ra lệnh can thiệp quân sự. Sự thiếu chuyên môn không bắt nguồn từ quân đội mà từ giới dân sự. Chính quyền Trump tự tin hiểu biết nhiều hơn giới chuyên gia, trong khi những người này có kiến thức sâu rộng về ngoại giao, quan hệ quốc tế và trên hết là về lịch sử !