TUỔI GIÀ VỚI BUÔNG BỎ & THA THỨ
Hồi trẻ cứ tưởng sống là phải “gom”. Gom tiền, gom chức tước danh phận, gom thật nhiều cho mình và cho con cho cháu.
Tới lúc tóc bạc,chân chùn gối mỏi, tui mới hiểu sống tới cuối đời cần học hai chữ: Buông bỏ và Tha thứ. Không học hai chữ đó thì già rồi mà lòng nặng như đá.
Hồi 30 tuổi, ai nói một câu không vừa ý là tui nhớ. Thằng bạn mượn tiền không trả, tui giạn không nhìn mặt nó luôn. Vợ cằn nhằn một buổi, tui dỗi cả tháng. Tui tưởng giữ cái giận đó là giữ cái “tôi” của mình. Giữ cho mình khỏi … thua.
Tới 60 tuổi, tui bệnh một trận thập tử nhất sinh. Nằm trên giường bệnh, tay chân không nhấc nổi, mắt nhìn lên trần nhà. Tự nhiên mấy chuyện hồi trẻ nó hiện về. Thằng bạn mượn tiền, vợ cằn nhằn,… Tất cả như mấy cuộn phim cũ. Tui muốn chửi, muốn tính sổ, mà miệng khô, họng nghẹn. Lúc đó tui mới thấy: giữ giận 30 năm, người chết trước là mình. Nó chết trước vì tim nó nghẹn, vì đêm nào cũng mất ngủ.
Từ giường bệnh bước xuống, tui tập buông. Buông không phải là thua. Buông là thấy cái gì không vác nổi nữa thì đặt xuống. Con cái lớn rồi, nó có đường nó. Đất đai tính toán chi cho mệt, chết có mang theo được đâu. Người ta nói xấu mình, kệ. Mình sống cho mình với trời đất, không sống để đóng vai “người hoàn hảo” trong mắt thiên hạ.
Buông bỏ của tuổi già nó nhẹ lắm. Nó không ồn ào như trai trẻ “bỏ là bỏ cho mày thấy”. Buông của người già giống như ông già quét lá. Lá rụng thì quét, quét rồi gió lại thổi rụng. Quét cho sân sạch để mình đi, không quét để lá nó đừng rụng nữa. Buông là chấp nhận “được thì ít, mất thì nhiều”. Mà mất rồi thì thôi, ôm vô làm gì cho mỏi tay.
Mà buông không thì chưa đủ. Buông xong, trong lòng còn cái cấn. Cái cấn đó tên là “hận”. Nên tuổi già phải học thêm chữ “tha thứ”.
Tha thứ khó hơn buông gấp chục lần. Buông là bỏ đồ vật. Tha thứ là bỏ người. Mà người đó có khi là vợ mình 40 năm, là anh em máu mủ, là thằng bạn ngồi chung chiến hào. Tha thứ không có nghĩa là nói “mày đúng”. Tha thứ là nói “tao mệt rồi, tao không muốn mang mày trong tim tao thêm ngày nào nữa”.
Tui có ông bạn, vợ ổng mất sớm. Ổng giận bà nhạc 20 năm vì bà ngăn cản ngày xưa. Giận tới mức con cháu lấy vợ lấy chồng ổng cũng không nhìn mặt sui gia. 70 tuổi, ổng tai biến, nằm một chỗ. Con cháu đẩy xe lăn đưa ổng qua nhà bà nhạc. Bà nhạc giờ cũng 85, lưng còng, mắt mờ. Hai người già ngồi nhìn nhau. Không ai nói “xin lỗi”. Bà nhạc chỉ rót ly nước: “Uống đi anh Sáu”. Ông bạn tui cầm ly nước, tay run, nước mắt chảy. Ổng nói với tui sau đó: “Tui tha cho bả, không phải vì bả xứng đáng. Tui tha vì tui muốn trước khi nhắm mắt, trong tim tui chỉ còn ấm, không còn đá”.
Đó, tha thứ của tuổi già là vậy. Không rình rang, không kể công. Tha để mình ngủ ngon. Tha để lúc con cháu hỏi “Ông bà có gì dặn không?”, mình chỉ cười, chứ không trăn trối chuyện thù hận.
Đàn ông tha thứ kiểu đàn ông. Giận thì mặt đỏ, tha thì một câu “bỏ đi”. Nói bỏ là bỏ, không nhắc lại. Đàn bà tha thứ kiểu đàn bà. Khóc ba đêm, nấu ba nồi cháo, rồi nói “tui tha”. Tha rồi nhưng vẫn nhớ, vẫn sợ. Khác nhau, nhưng cái đích thì một: cho lòng nhẹ.
Người trẻ sợ buông vì sợ mất. Người già buông vì biết giữ cũng không được bao lâu. Người trẻ khó tha vì còn sung, còn “cái tôi” to bằng cái đình. Người già dễ tha vì “cái tôi” đó theo năm tháng nó mòn, nó nhỏ lại bằng hạt đậu.
Tui nghiệm ra một điều: Quãng đời còn lại của mình ngắn lắm. Ngắn tới mức không đủ để giận ai thêm một lần, không đủ để ôm một cục than trong lòng thêm một đêm.
Buông bỏ để tay mình trống, còn nắm tay con cháu.
Tha thứ để tim mình ấm, còn thương được người.
Tới tuổi này, tui không mong giàu, không mong thọ. Tui chỉ mong mỗi đêm nhắm mắt, trong lòng không còn ai để ghét, không còn chuyện gì để tiếc. Ngủ một giấc, sáng mai thức dậy, thấy nắng, thấy lá rụng, thấy lòng mình… không.
“Không” ở đây là không còn nặng. Vậy là đủ.