NHỮNG BÀI POST HAY – Kim Phan
Nguyễn Nam Hải
KHÔNG CÓ QUỐC GIA PHÁT TRIỂN NÀO XEM HÀNH LANG THOÁT LŨ LÀ ĐẤT TRỐNG.
BỞI HỌ HIỂU MỘT ĐIỀU: KHOẢNG TRỐNG CŨNG LÀ HẠ TẦNG
Fb Phan Phụng Long
“Nhớ ai đó đã nói; Dốt nát và phá hoại luôn song hành và là tội đồ của Dân Tộc. Lịch sử mai sau sẽ ghi lại; khi thể chế không còn tồn tại.”.
Khi nhìn một bãi sông rộng hàng trăm mét, rất nhiều người sẽ nghĩ:
“Đất bỏ không.”
“Lãng phí.”
“Sao không xây công viên?”
“Sao không làm đô thị?”
Đó là cách nhìn của bất động sản.
Nhưng kỹ sư thủy lợi lại nhìn thấy một thứ hoàn toàn khác.
Họ nhìn thấy… một công trình đang hoạt động.
Đây là sai lầm lớn nhất của con người
Chúng ta chỉ coi những gì nhìn thấy là hạ tầng.
Cây cầu.
Con đường.
Đê.
Cống.
Hồ chứa.
Nhưng lại quên rằng…
Có những hạ tầng được tạo nên bằng… khoảng trống.
Một khoảng trống có thể đáng giá hơn một cây cầu.
Tại sao?
Vì cây cầu chỉ phục vụ giao thông.
Nhưng hành lang thoát lũ…
…phục vụ sự sống của cả một thành phố.
Hà Lan hiểu điều này.
Người Hà Lan từng xây đê ngày càng cao.
Sau đó họ nhận ra…
Đó không phải cuộc chiến có thể thắng mãi.
Họ đổi tư duy.
Không còn:
║ Chặn nước.
Mà là:
║ Trả lại không gian cho nước.
Đó là triết lý nổi tiếng:
Room for the River.
Không phải vì họ thiếu tiền xây đê.
Mà vì họ hiểu:
Không gian cũng là hạ tầng.
Nhật Bản cũng vậy.
Họ đào các hồ điều hòa khổng lồ.
Những công viên có thể ngập.
Những bãi sông có thể bị nước chiếm.
Ngày nắng…
Đó là công viên.
Ngày lũ…
Đó là hồ chứa.
Một công trình.
Hai chức năng.
Đức cũng vậy.
Rất nhiều bãi bồi được giữ nguyên.
Không phải vì họ chưa phát triển.
Mà vì họ biết:
Một mét vuông đất hôm nay có thể bán.
Nhưng một mét vuông không gian thoát lũ có thể cứu cả thành phố sau này.
Hàn Quốc cũng vậy.
Các dòng sông lớn luôn được quy hoạch với hành lang an toàn.
Không phải vì họ thích để đất trống.
Mà vì họ hiểu…
Nếu dòng sông mất không gian…
Thì dòng nước sẽ tự tìm không gian khác.
Và nơi đó thường là…
Nhà của con người.
Quy luật của mọi nền văn minh ven sông
Có một nghịch lý.
Những quốc gia càng giàu…
…lại càng để nhiều đất “không xây”.
Thoạt nhìn…
Có vẻ lãng phí.
Nhưng thực ra…
Đó là khoản đầu tư rẻ nhất.
Bởi chi phí giữ lại khoảng trống…
Luôn nhỏ hơn rất nhiều…
So với chi phí sửa chữa sau một trận đại hồng thủy.
Điều đáng sợ nhất
Không phải là xây trên bãi sông.
Mà là…
quên mất vì sao bãi sông tồn tại.
Thiên nhiên không tạo ra bãi sông để lãng phí.
Thiên nhiên tạo ra nó…
Để dòng sông còn có chỗ thở khi mùa lũ đến.
Kết
Có một nghịch lý của mọi nền văn minh. Con người rất giỏi đo giá trị của những gì có thể nhìn thấy:
Một cây cầu.
Một tòa nhà.
Một đại lộ.
Một khu đô thị.
Nhưng những nền văn minh trưởng thành lại hiểu rằng, có những tài sản quan trọng nhất không nằm ở những gì được xây lên, mà nằm ở những gì họ chủ động không xây.
Không gian thoát lũ là một trong số đó.
Một bãi sông rộng có thể không tạo ra doanh thu hằng năm.
Không đóng thuế.
Không bán được căn hộ.
Không làm tăng GDP ngay lập tức.
Nhưng nó âm thầm hấp thụ những trận lũ cực đoan, bảo vệ hệ thống đê điều và gìn giữ sự an toàn cho hàng triệu con người trong suốt nhiều thế hệ.
Đó không phải là đất bỏ trống.
Đó là một công trình hạ tầng được xây dựng bằng sự kiềm chế.
Và cũng từ đó, chúng ta có thể rút ra một quy luật lớn hơn.
Một quốc gia không trở nên vĩ đại vì khai thác tối đa mọi mét vuông đất. Một quốc gia trở nên vĩ đại khi biết rằng có những mét vuông phải được giữ lại để bảo vệ tương lai.
Đó không chỉ là bài học của sông Hồng.
Đó là triết lý của quản trị rủi ro.
Là nền tảng của quy hoạch hiện đại.
Và cũng là thước đo của một nền văn minh phát triển bền vững.
║ Con người hiện đại rất giỏi xây dựng những gì nhìn thấy. Nhưng những nền văn minh vĩ đại lại biết bảo vệ cả những thứ tưởng như vô hình.
║Không gian thoát lũ là một trong số đó. Khoảng trống ấy không tạo ra lợi nhuận mỗi năm, nhưng nó âm thầm bảo vệ một thành phố trong suốt hàng trăm năm. Đó không phải đất bỏ trống. Đó là một tài sản chiến lược của quốc gia.
Nếu bài viết mang đến cho bạn một góc nhìn mới, hãy chia sẻ để nhiều người cùng hiểu rằng:
Không phải mọi khoảng đất chưa xây dựng đều là đất lãng phí. Có những khoảng trống chính là hạ tầng bảo vệ cả một thành phố.
Theo dõi Phan Phụng Long (PhungLongVOL) để đồng hành cùng chuỗi phân tích về:
- Quy hoạch sông Hồng dưới góc nhìn tư duy hệ thống.
- Địa lý, thủy văn và quản trị rủi ro trong phát triển đô thị.
- Những nguyên lý mà mọi siêu dự án đều phải trả lời trước khi khởi công.
Một quyết định quy hoạch có thể ảnh hưởng đến nhiều thế hệ. Vì vậy, điều chúng ta cần nhất không chỉ là tầm nhìn phát triển, mà còn là sự tôn trọng những quy luật của thiên nhiên.