Đức Thánh Cha Lêô XIV: Đừng để AI làm lu mờ tiếng nói và phẩm giá con người
Nhân Ngày Thế giới Truyền thông Xã hội của Giáo Hội Công Giáo, Đức Thánh Cha Lêô XIV kêu gọi nhân loại đừng bao giờ để công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), che khuất, khai thác hay bóp nghẹt tiếng nói, nhu cầu, tri thức, tài năng, sự sáng tạo và khả năng tư duy phản biện của con người.
Đức Thánh Cha nhấn mạnh rằng câu hỏi thật sự không phải là “máy móc có thể hay sẽ làm được gì”, nhưng là “chúng ta có thể và sẽ đạt được điều gì khi trưởng thành hơn trong nhân tính và tri thức nhờ sử dụng khôn ngoan những công cụ mạnh mẽ đang phục vụ chúng ta.”
Ngài cảnh báo về nguy cơ để công nghệ lấn át khả năng sáng tạo, trí tưởng tượng và trí tuệ của con người. Theo Đức Thánh Cha, nếu điều đó xảy ra, “chúng ta sẽ chôn vùi những nén bạc Thiên Chúa đã ban để giúp mình trưởng thành trong tương quan với Chúa và với tha nhân. Điều đó cũng có nghĩa là che giấu khuôn mặt và làm im lặng tiếng nói của chính mình.”
Đức Thánh Cha đặc biệt lưu ý rằng các thuật toán mạng xã hội vốn được thiết kế để tối đa hóa sự tương tác có thể nhốt con người trong những “bong bóng” của sự đồng thuận dễ dãi và cơn giận dữ tập thể. Điều này làm suy yếu khả năng lắng nghe và suy nghĩ cách phản biện, đồng thời gia tăng sự phân cực trong xã hội.
Ngài cũng cảnh báo về việc quá ngây thơ và thiếu phê phán khi đặt niềm tin tuyệt đối vào AI như một “người bạn toàn tri”, một “kho lưu trữ mọi ký ức” hay một “nhà tiên tri cho mọi lời khuyên”. Theo Đức Thánh Cha, điều đó có thể khiến con người ngày càng đánh mất khả năng hiểu đúng ý nghĩa của sự vật cũng như khả năng suy nghĩ phân tích và sáng tạo.
Đức Thánh Cha khẳng định rằng thách đố lớn nhất hiện nay “không phải là vấn đề công nghệ, mà là vấn đề nhân học”. Bảo vệ khuôn mặt và tiếng nói con người cuối cùng chính là bảo vệ chính chúng ta.
Tuy nhiên, ngài cũng nhìn nhận nhân loại có thể đón nhận những cơ hội mà công nghệ kỹ thuật số và AI mang lại “với lòng can đảm, quyết tâm và sự phân định”, miễn là không che giấu hay phớt lờ những vấn đề, nguy cơ và hệ lụy mà chúng có thể gây ra.
Theo Đức Thánh Cha, cốt lõi của vấn đề nằm ở cám dỗ của con người muốn thụ động hưởng lợi từ tri thức mà không thực sự tham gia vào tiến trình công nghệ, không chịu nghiên cứu, cũng không ý thức trách nhiệm đối với việc sử dụng những công cụ ấy.
Catholic News Service
