Sống như thể mình không bao giờ chết

Tác giả: Lm Anmai, CSsR

Người ta sống như thể mình không bao giờ chết, rồi cuối cùng chết đi như thể mình chưa từng sống.

Sinh lão bệnh tử là định luật cho đời sống của con người. Đã là người, sinh ra thì phải có ngày chết chứ chả ai lột da sống đời.

Có chép một lời dạy dỗ khôn ngoan: “Đến nhà tang lễ hơn là đến nơi yến tiệc, vì ở đó người ta nhìn thấy sự cuối cùng của đời mình”.

Thoạt nghe có thể thấy hơi tiêu cực, tuy nhiên ngẫm nghĩ sâu xa hơn một chút ta sẽ thấy ý nghĩa của nó vô cùng sâu sắc và ẩn chứa một ảnh hưởng vô cùng lớn đến cuộc đời mỗi người.

Thánh Vịnh 102 nói về phận người:

“Đời sống con người chóng qua như cỏ.
Như bông hoa nở trong cánh đồng.
Một cơn gió thoảng đủ làm nó biến đi,
Nơi nó mọc cũng không còn mang vết tích”.
(Tv. 102, 3)

Dẫu biết định luật đời người là như thế nhưng trong thực tế cuộc sống ta lại thấy có những người cứ nghĩ rằng mình sống như không phải chết hay mình như là cái rốn của vũ trụ. Nhìn dễ hiểu trong cách hành xử, họ cứ ngỡ không ai thay thế được họ nhưng rồi “không mợ thì chợ vẫn đông”.

Làm gì có cái chuyện gì là mãi mãi và vĩnh viễn. Đi làm thì cũng chỉ làm trong độ tuổi lao động. Đến tuổi hưu thì dù muốn dù không thì cũng phải nhường chỗ cho người khác.

Đâu đó ta thấy câu: “Người ta thường sống như thể mình không bao giờ chết, và cuối cùng thì chết đi như thể mình chưa từng sống”. Bao đời nay, dẫu triều đại đổi thay, ở Đông hay Tây, thì một đời người vẫn không ngoài mấy việc: thành gia lập nghiệp, sinh con đẻ cái, tích cóp làm giàu… Người ta thường nhọc nhằn chạy theo những ham muốn này, mà ít ai tự hỏi: Ý nghĩa cuộc đời mình rốt cuộc là gì?

Thế nên, để sống cuộc đời có ý nghĩa và để người đời còn nhớ tới mình sau khi đã chết, lời khôn ngoan đã khuyên dạy chúng ta:

“Xin dạy chúng con đếm tháng ngày mình sống,

Ngõ hầu tâm trí được khôn ngoan.” (TV 90:12)

“Đếm tháng ngày mình sống” đồng nghĩa với suy niệm về cái chết, về một ngày không xa mình sẽ phải bỏ lại tất cả khi từ giãi cõi đời. Bởi vì mỗi ngày qua đi là một ngày ta tiến gần đến cái chết.

Một suy nghĩ sai lầm khá phổ biến ngày nay cho rằng, đằng nào cũng chết nên ta hãy tìm mọi cách để tận hưởng ngày hôm nay bằng cách thoả mãn bản thân bất kể giá nào, kể cả bằng cách vô đạo nhất, hậu quả của cách nghĩ này không những không mang lại cho người ta hạnh phúc mà ngược lại là đau khổ và thất vọng vô biên.

Khi chúng ta suy nghĩ cuộc sống là hữu hạn, chúng ta cần làm những gì tốt nhất và có ý nghĩa nhất cho trong ngày hôm nay không chỉ cho bản thân mà là cho gia đình, cho những người xung quanh, cho cộng đồng,… để ngày mai ra đi không phải hối tiếc, đó mới là cách sống tích cực nhất.

Một người biết mình đang đi dần đến cái chết thường sống cho thật trọn vẹn trong những ngày còn lại. Họ sống thật chậm để nhìn cuộc đời, để nhìn người thân lần sau cuối. Tất cả xung quanh họ đều thật đẹp, thật quý biết bao. Họ trân trọng từng phút giây đi qua và từng phút giây đang đến. Đối với họ, mỗi giây được sử dụng một cách cẩn trọng, không bao giờ họ đánh mất một giây phút nào cho việc làm vô ích.

Như vậy, suy nghĩ về những ngày giờ mình sống trên dương thế để tìm ra ý nghĩa khôn ngoan cho cuộc sống không những giúp ta sẵn sàng khi phải đối diện với cái chết, mà còn giúp cho ta sống tốt, sống hạnh phúc ngay ở đời này nữa. Một cuộc sống không buông thả, lo lắng, buồn phiền, mánh mung, chộp giật như cái nhìn của những người cứ nghĩ rằng mình không bao giờ chết, muốn sống lâu, sống hưởng thụ để rồi phải hối hận, cay đắng bỏ lại tất cả khi giờ chết đến.

Nhà cửa, công danh, thân bằng quyến thuộc… thảy đều không thể theo ta mãi mãi. Ý nghĩa cuộc đời là gì? Ta có nghĩ đến ngày ta phải chết không ? Mỗi chúng ta đã có câu trả lời cho mình chưa?

Lm. Anmai, CSsR

Tuổi Xế Chiều…!

Rồi ai cũng phải về với cát bụi, có ai sống mãi trên nhân thế này đâu. Và thời gian càng ngày càng ngắn lại, sức khỏe càng ngày càng yếu đi.

Sao không bắt tay làm ngay những điều mình mong ước, sao không đi đến ngay những nơi mà ta thích thú, sao không sắm ngay những vật mà ta từng mơ tưởng khi trong túi vẫn đủ tiền.

Sao không chào mọi người bằng cái vẫy tay, bằng một nụ cười bởi nhiều khi đó là lần đầu tiên ta gặp họ nhưng có thể cũng là lần cuối cùng bởi không còn duyên gặp lại,

Tuổi già nên tạo cho mình một đam mê sáng tạo: chụp hình, vẽ tranh, nặn tượng, làm gốm, làm vườn, trồng cây, viết nhạc, làm thơ, đi đây đi đó…tất cả trở thành gia vị cho cuộc sống mà thời trẻ bận rộn với manh áo, miếng cơm, lo âu cuộc sống ta không thực hiện được. Gắng đọc sách, đọc báo, vào mạng, viết mail để rèn luyện trí nhớ. Sống lâu mà chẳng nhớ gì, chẳng biết gì đang xảy ra cũng phí một quãng đời.

Đoạn đường trước mặt của mọi người ngày càng ngắn lại, sao không thể tha thứ, bao dung cho nhau những tỵ hiềm, những đụng chạm của một thuở. Sao không siết tay nhau khi còn sống.Sao không kiếm miếng ngon để thưởng thức hương vị của cuộc đời khi túi còn đủ tiền để trả cho món ăn ngon, đã đến lúc không nên hà tiện, keo kiệt để làm khổ thân mình, bởi khi ta mất đi mà vẫn còn tiền nhiều quá cũng là điều bất hạnh.

Nếu con cháu ngoan hiền thành đạt, có tình cảm với ta, có chăm sóc, thăm hỏi ta cũng là điều hạnh phúc. Bằng không, nếu chúng quên tình cảm gia đình, thì cũng đừng lấy điều đó làm buồn mà thất vọng.

Con cái muốn đi theo con đường nào, chọn ngành nghề gì, yêu ai và muốn lập gia đình với ai, ta chỉ nên khuyên nhủ, định hướng, không nên bắt chúng phải theo ý ta, sống vì ta. Bởi chúng có cuộc đời riêng của chúng và chúng ta chắc chắn sẽ không sống mãi với chúng nên phải để chúng quyết định đời mình.

Cũng không nên quá tin tưởng vào con cái mà giao hết số tiền dành dụm suốt cuộc đời cho chúng. Vì đó là mở đầu cho những bất hạnh mà ta phải chịu đựng sau này. Nếu khi đến tuổi mà cứ ôm khư khư các cháu, ta đã phí phạm thời gian còn lại ngắn ngủi của mình.

Người biết lo xa là khi tuổi trung niên đã chuẩn bị cho tuổi già, chuẩn bị để khỏi lệ thuộc vào con cái về vật chất, được như thế những ngày của tuổi già không phải trông mong vào những đồng tiền chu cấp của các con, được thoải mái và tự do trong sinh hoạt.

Người ta bảo tuổi già buồn, nhưng thật ra nếu biết cách sống và có sức khỏe, tuổi già là tuổi vui. Đó là tuổi đã làm xong những phận sự, chẳng còn nhiều trách nhiệm với cuộc đời, mọi lo toan cũng chẳng còn mấy chút. Giàu cũng giàu rồi, nghèo cũng nghèo rồi, chẳng còn sức lực và thời gian để thay đổi số mệnh.

Đau khổ, lo âu hay hạnh phúc, hoan hỉ đều do tâm ta mà ra. Cuối con đường của cuộc sống, an lạc, an nhiên mà đi, chăm sóc bản thân, chấp nhận cái đích cuối cùng của loài người, không âu lo, chẳng sợ hãi cái chết, hãy xem cuộc đời chẳng có gì là quan trọng nữa và tận hưởng nó đến giây phút cuối cùng, âu đó chính là con đường hạnh phúc…!

From: Kristie Phan & Lucie 1937

Đôi điều cần Suy Gẫm

Con người ta sinh ra, ai thoát khỏi: sinh, lão, bệnh, tử?

Sinh, Trụ, Hoại, Diệt là định luật của tạo hóa, không có cách chi thay đổi được.

Cây cối đâm chồi nảy lộc vào mùa xuân, xanh tốt xum xuê trong mùa hè, lá héo vàng vào mùa thu, đến mùa đông thì lá vàng rơi rụng, chỉ còn trơ trụi cành cây. Rồi tới mùa xuân năm sau, cây lại đâm chồi nảy lộc. Cái chu kỳ sinh, trụ, hủy, diệt cứ tiếp nối nhau, không ngưng nghỉ.

Ðời người là bể trầm luân, cõi thế gian đầy những ưu tư phiền não. Vạn vật đều bị chi phối bởi luật vô thường… Vừa mới sinh ra cất tiếng khóc oa oa chào đời. Rồi lớn lên, bước vào đời với bao nhiều mộng đẹp. Thoắt một cái, mái tóc đã điểm sương, mắt đã mờ, lưng đã mỏi, 2 chân đã chậm chạp. Rồi cuối cùng, là hai tay buông xuôi, đi vào lòng đất, bỏ lại trên thế gian tất cả các thứ mà cả đời phải bôn ba vất vả mới làm ra được…

Ðời người như giấc mộng. Người ngoại quốc cũng có câu: Life is too short. (cuộc đời quá ngắn) Thế mà, con người ta khi còn sức khỏe thì mãi mê kiếm tiền, lo củng cố địa vị, danh vọng, không có thì giờ để hưởng đời đúng nghĩa.

Cũng ít ai sửa soạn tâm tư để đón nhận những cái vô thường của tuổi gìa. Ðến khi mái tóc đã điểm sương, da đã nhăn, mắt đã mờ, chân đã chậm thì mới giật mình, rồi buồn phiền, thất vọng, nuối tiếc. Khi đó, bao nhiêu tiền của cũng trở thành vô dụng. Ăn uống thì phải kiêng thứ này, cữ thứ kia vì đường lên cao, cholesterol lên cao. Ăn đồ cứng không được vì hàm răng cái rụng, cái lung lay. Ði chơi xa thì không dám vì sức khỏe kém, đầu gối đau nhức. Nghe nhạc, xem phim cũng không được vì tai đã nghễng ngãng, mắt đã kèm nhèm.

Người VN mình vốn cần kiệm, chăm làm, chắt bóp để có của ăn của để. Làm việc thì liên miên quên cả cuối tuần, bất kể ngày lễ hay ngày Tết. Làm thì nhiều, mà ít dám vui chơi huởng thụ như người Âu Mỹ…

 Người xưa đã nói:

Một năm được mấy tháng xuân

Một đời phỏng được mấy lần vinh hoa

Và:

Chẳng ăn, chẳng mặc, chẳng chơi

Bo bo giữ lấy của trời làm chi

Bẩy mươi chống gậy ra đi

Than thân rằng thuở đương thì chẳng chơi

 Con người có tham vọng, có nhu cầu nên mới bon chen. Suốt đời cứ miệt mài lo tìm kiếm những thứ vô thường mà quên mất chữ “nhàn”. Những thứ vô thường này là nguyên nhân đưa đến lo âu, căng thẳng, mất ăn, mất ngủ. Và nếu kéo dài có thể đưa đến bệnh tâm thần.

 Ông Cả ngồi trên sập vàng

Cả ăn, cả mặc, lại càng cả lo

Ông bếp ngồi cạnh đống tro

Ít ăn, ít mặc, ít lo, ít làm

Ðời người sống mấy gang tay

Hơi đâu cặm cụi cả ngày lẫn đêm

Hoặc là

Ăn con cáy, đêm ngáy o..o

Còn hơn ăn con bò, mà lo mất ngủ.

Người xưa tuổi thọ kém, ngay tới vua chúa cũng chỉ sống tới khỏang 50 tuổi. Tới 60 tuổi đã ăn mừng “lục tuần thượng thọ. Còn tới 70 tuổi, thì thực là hiếm hoi. Bởi vậy mới có câu: “nhân sinh thất thập cổ lai hy (tức là, người ta có mấy ai mà sống được tới 70).

 Ngày nay nhờ khoa học tiến bộ. Con người được sống trong điều kiện vật chất vệ sinh, và thoải mái hơn.

Những phát minh của ngành Y, Dược đã giúp nhân loại vượt qua được các bệnh hiểm nghèo, mà người xưa kêu là bệnh nan y như bệnh lao, bệnh phong cùi, bệnh suyễn. Ngày nay người ta sống tới 80, 90 tuổi không phải là ít. Tuy nhiên sống lâu chưa phải là hạnh phúc. Hạnh phúc là luôn cảm thấy vui vẻ, yêu đời, biết tận hưởng cuộc sống. Muốn vậy thì cần phải giữ cho thân tâm được an lạc.

 Tâm thân an lạc là biết vui với những cái trong tầm tay của mình, chấp nhận những điều mình không thể nào tránh khỏi. Sống hòa hợp vui vẻ với mọi người xung quanh, không chấp nhất, tỵ hiềm. Lớn tuổi thì không làm ra tiền, nhưng cũng may, ở những nước tân tiến đều có khoản tiền trợ cấp cho người gìà để có thể tự lực mà không cần nhờ cậy vào con cháu. Các cụ gìà nên mừng vì sang được xứ này, thay vì ấm ức với số tiền quá khiêm nhượng, không thể tiêu pha rộng rãi như bạn bè.

 Già thì phải chịu đau nhức, mắt mờ, chân chậm, đừng nên than thân trách phận, cau có, gắt gỏng, đã không làm được gì hơn mà còn tạo sự áy náy, thương cảm cho những người xung quanh.

 Ở đời mỗi người một cảnh, vui với cảnh của mình, không suy bì, thèm muốn, ganh ghét với những người xung quanh.

Biết đủ thì đủ (Tri túc, tiện túc).

 Người ta bảo trên 60 tuổi, mỗi ngày sống là một phần thưởng cho thêm (bonus) của Thượng Đế.

Vậy thì hãy nên vui vẻ, tận hưởng những ân sủng mà không phải ai cũng có được : Ðời sống của mình vui tươi hay buồn thảm là tùy thuộc vào thái độ của mình đối với cuộc SỐNG

 S.T.

From: X.Truong

 BẠN ĐANG THIỆN TÂM hay ÁC TÂM?

Fr. Francis Quảng Trần C.Ss.R 
 
“Vinh danh Thiên Chúa trên trời, bình an dưới thế cho người thiện tâm” (Lc 2: 14)
 
Thiện tâm là gì?  Ác tâm là gì? 
   

  Hiểu đơn giản thì thiện tâm là tâm ngay lành, là nghĩ tốt, nói đúng và làm tốt cho người khác. Thiện tâm là lòng tốt, là chân tình, là tình yêu thương.
      Ác tâm là nghĩ xấu, nói xấu, và làm xấu cho người khác. Ác tâm là lòng độc ác.
Dấu chỉ của người thiện tâm là luôn luôn bình an trước những khó khăn, bất công của cuộc sống, vì người thiện tâm biết rằng một khi đã sống thiện tâm thì không sự dữ nào có thể tấn công, làm hại được họ. Trái lại, người ác tâm luôn sống bất an trước mọi vấn đề của cuộc sống, vì họ luôn nhìn mọi biến cố theo chiều hướng có thể “ác tâm” cho mình, hoặc cho người khác.
     

Chuyện nghe và quan sát được: Một lần kia, tôi được mời đến giảng tĩnh tâm cho một xứ nọ. Đây là một cộng đoàn Công Giáo của người Việt, mới được giáo phận trao cho một nhà thờ để toàn quyền lo cho đời sống đức tin của cộng đồng người Việt trong giáo phận. Nhà xứ và nhà thờ này cách nhau chừng năm phút lái xe. Bên cạnh nhà thờ Công giáo này là một cở sở nhỏ của anh em tin lành. Cơ sở này nếu nhà thờ Công giáo mua để làm nhà xứ rất thích hợp và thuận tiện – nhà xứ nằm ngay bên cạnh nhà thờ theo văn hoá, tinh thần mục vụ của người Việt.

Một lần, cha xứ ở đây và tôi trên xe đi từ nhà ra nhà thờ, tôi hỏi: làm thế nào để mình mua được cơ sở này của anh em giáo phái Tin Lành để làm nhà xứ?
 Cha xứ trả lời: Cầu nguyện thôi! Cầu nguyện xin Chúa cho họ có nhiều người đi hội họp, cầu nguyện… để cơ sở này trở nên chật chội, và họ cần kiếm một cơ sở mới, khang trang, rộng rãi hơn để sinh hoạt việc thờ phượng. 
 

Nói theo ngôn ngữ đời thường thì cha xứ này đã cầu nguyện cho người ta “ăn nên làm ra.” Một khi đã ăn nên làm ra thì chỗ nhỏ bé này không xứng tầm với người giàu nữa. Cần chỗ khang trang để xứng tầm với người ăn nên làm ra.
   

Cũng câu hỏi ấy, tôi hỏi một giáo dân khi người ấy chở tôi đi công chuyện ngang qua khu nhà thờ: nếu bên Công giáo mà mua được cơ sở của anh em thuộc giáo phái Tin lành bên cạnh để làm nhà xứ thì tiện lợi biết bao?
     

Người đó trả lời: Cầu nguyện! Cầu nguyện cho ÍT người đến sinh hoạt ở đó để họ không đủ chi trả, và phải bán cho bên chúng ta.
   

 Nói theo ngôn ngữ đời thường thì người này đã cầu nguyện cho người ta “làm ăn bết bát.” Làm ăn bết bát thì không còn tiền bạc để sinh sống, đến nỗi phải bán cả tài sản, đất đai để trang trải cho cuộc sống.
   

 Cùng một cầu hỏi, cùng một ý hướng là mua cở sở của anh em giáo phái Tin lành, và mong muốn người ta bán cho, nhưng qua câu trả lời khác nhau đã diễn tả nội tâm, tâm hồn khác nhau được ẩn chứa bên dưới: Thiện tâm và ác tâm. Thiện tâm là muốn điều tốt cho người ta có thể mình cũng được hưởng lợi theo hoặc không; còn ác tâm là muốn điều không tốt cho người ta và mình có thể hưởng lợi hoặc không.
   

 Để có thể làm sáng danh Thiên Chúa, và sống cuộc đời bình an, cần lắm việc huấn luyện lương tâm, tập luyện lòng chúng ta hướng về sự thiện.

“Vinh danh Thiên Chúa trên trời, bình an dưới thế cho người thiện tâm” (Lc 2: 14).

Để có hành động, lời nói thiện tâm thì trước đó lòng, trái tim phải thiện tâm. Vì lẽ, Thiên Chúa tạo dựng con người giống hình ảnh Thiên Chúa, yếu tố này làm con người trổi vượt hơn các loài thọ tạo hiện hữu trong trần gian này, và con người có tự do chọn lựa. Con người có tự do đưa ra những chọn lựa luân lý cho mình, nhưng con người hoàn toàn không có tự do vì những hậu quả do những chọn lựa của họ (You are free to choose, but you are not free from the consequences of your choices). Do vậy, có ai đã nói: 

Hãy cẩn thận với NHỮNG SUY NGHĨ của bạn vì chúng sẽ biến thành Lời Nói.
Hãy cẩn thận với những LỜI NÓI của bạn vì chúng sẽ biến thành Hành Động.
Hãy cẩn thận với những HÀNH ĐỘNG của bạn vì chúng sẽ biến thành Thói Quen.
Hãy cẩn thận với các THÓI QUEN của bạn vì chúng sẽ tạo nên Tính Cách của bạn.
Hãy chú trọng tới TÍNH CÁCH của bạn vì nó sẽ tạo nên Số Mệnh của bạn.
Và SỐ MỆNH của bạn sẽ là CUỘC ĐỜI của bạn . . .và . . .

Cùng Suy Nghĩ và Hành Động: Tôi có kinh nghiệm như thế nào về việc: miệng nhanh hơn não, hoặc nói mà chưa kịp suy nghĩ kỹ, rồi sau đó cảm thấy giá mà đừng nói những lời đó thì tốt hơn không? Nhìn vào lòng mình, tìm xem trong quá khứ đã bao nhiêu lần tôi ác tâm cố ý? Ác tâm không cố ý? Tôi đã cảm nhận như thế nào về sự bình an do ý ngay lành của tôi không?

Fr. Francis Quảng Trần C.Ss.R   

From: Le Ngoc Bich & KimBang Nguyen                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                 

Tìm hiểu về lạm phát toàn cầu năm 2022

Bởi  AdminTD

Báo Tiếng Dân

Đào Tăng Dực

2-7-2022

Lạm phát (inflation) toàn cầu năm 2022 là một hiện tượng phổ thông trên mọi quốc gia và chúng ta cần phân tích. Ở mức độ những người tiêu dùng (consumers) như chúng ta thì rất phiền toái.

Bà xã thường tâm sự với tôi khi mua sắm, nhất là khi tôi đi chợ mua đồ ăn và giá tăng quá sức như sau: “Mình nên chấp nhận và vui vẻ với giá tăng lên vì thằng Putin của Nga quá ác. Nó xâm lăng Ukraine gây bao nhiêu tang tóc. Dân Ukraine còn chịu bao nhiêu thảm nạn. Chúng ta bị xăng dầu và thực phẩm đắt đỏ chút ít thì cũng nên vui vẻ hy sinh một thời gian”.

Thật vậy khi tôi đi đổ xăng:

2. Diesel lúc trước khoảng hơn 1 Úc Kim một lít bây giờ là 2.30 Úc Kim
3. Chúng tôi ăn chay mà đậu Green Bean lúc xưa 3 UK một ký bây giờ $30UK một ký
4. Rau cải từ 1.30UK một bó có giai đoạn tăng lên 5UK một bó và bây giờ mới giảm xuống còn 4 UK một bó
5. Bầu bí thông thường 4UK một ký bây giờ 8-10 UK một ký
6. Rau muống 16UK một ký

Hình như chỉ có thịt là ít bị lạm phát nhất. Tôi nhận xét nửa ký thịt heo xay, nạt và ít mỡ chỉ có 6 UK mà thôi. Úc là một quốc gia sản xuất quá nhiều thịt nên giá cả không bị ảnh hưởng nhiều. Chính vì thế lạm phát tổng thể của Úc chỉ có 5.1%.

Dĩ nhiên tuy bất công cho những người ăn chay nhưng không phải vì thế mà tôi chuyển qua ăn mặn được.

Một bữa ăn của chúng tôi, theo tinh thần Nguyễn Công Trứ (ngày ba bữa vỗ bụng rau bình bịch) gồm 3 bó cải ngọt (15UK) nấu canh đậu hũ (4UK), nước tương (50 cents), ớt (10 cents), cơm (1UK). Tổng cộng cũng lên đến hơn 20UK rồi.

Tuy nhiên khi nghiên cứu nạn lạm phát thêm thì Putin chỉ chịu trách nhiệm một phần, dù là một phần quan trọng. Phần kia thì Tập Cận Bình phải chịu.

Một cách tổng quát nguyên nhân lạm phát khởi sinh từ một sự mất thăng bằng giữa cung (supply) và cầu (demand). Khi cung mạnh và cầu yếu thì chúng ta rất ít lạm phát hoặc thậm chí ngược lại nữa là nạn giảm phát (deflation). Giảm phát lâu bền như tại Âu châu và Nhật Bản trước năm 2022 cũng nguy hiểm cho sự phát triển kinh tế không kém lạm phát cao.

Chính vì thế Ngân Hàng Trung Ương Úc (Reserve Bank of Australia) luôn luôn muốn duy trì lạm phát ở mức lý tưởng cho phát triển kinh tế bền vững là giữa 2% và 3% hầu phát triển kinh tế bền vững và tránh đại nạn giảm phát (deflation) như tại Âu Châu và Nhật Bản trước giai đoạn Đại Dịch Vũ Hán.

Tuy nhiên thực tế hiện nay trên thế giới năm 2022 là lạm phát quá cao vượt qua mức độ lạm phát lý tưởng do Ngân Hàng Trung Ương Úc quy định.:

Australia lạm phát 5.1%

USA 7.9%

Greece 7.44%

Israel 5.67%

Kinh khủng nhất trong các quốc gia phát triển là Turkey 54.8 %

Khi chúng ta nghiên cứu về nguyên nhân chính xác của lạm phát năm nay thì nhận thấy như sau:

1. Cung ứng (suppy) yếu kém vì 2 biến cố quan trọng:
2. Covid19 do Trung Quốc và Tập Cận Bình gây ra và
3. Cuộc xâm lăng của LB Nga tại Ukraine do Putin gây ra.
4. Hậu quả của cung ứng kém là:
5. Không đủ chip tức vi mạch hay bán dẫn (transistors or semi- conductors) vốn là yếu tố then chốt cho mọi kỹ nghệ biến chế
6. Nguồn năng lượng thiếu thốn (nhất là dầu hỏa) vì cấm vận LB Nga.
7. Yếu tố cầu (demand) quá cao vì sau khi Covid19 được kiểm soát thì nền kinh tế phục hoạt mạnh, kéo theo nhu cầu công ăn việc làm (job growth) và nhu cầu tăng lương cho nhân công (wage growth)

Theo cơ quan Pew Research thì 37 trong 44 quốc gia OECD có lạm phát ít nhất gấp 2 lần năm 2020, 16 quốc gia gấp 4 lần.

Đây là những quốc gia dân chủ và phát triển nhất thế giới.

Muốn chống lại lạm phát thì biện pháp kinh điển của các quốc gia bao gồm 2 khía cạnh:

1. Chính sách tiền tệ (monetary policy) của Ngân Hàng Trung Ương là tăng tiền lời hầu kiểm soát lạm phát. Tiền thật sự cũng chỉ là một thứ “mặt hàng” (goods or commodities) và có cái giá (price) của nó. Nếu nâng cao tiền lời thì giá của nó đắt hơn và sẽ ít người mua hơn. Kết quả là sẽ ít lượng tiền luân lưu trong nền kinh tế và lạm phát sẽ giảm.
2. Chính sách ngân sách quốc gia (budgetary policy). Chính phủ cần phải chỉnh đốn ngân sách và giảm chi tiêu hầu giảm lượng tiền luân lưu trong nền kinh tế tương tự.

Dĩ nhiên chính phủ nào cũng phải cân nhắc khi thi hành các biện pháp kiểm soát lạm phát vì nếu quá đà sẽ đưa đến nhiều công ty phá sản, nhiều cá nhân phải bán nhà vỡ nợ vì tiền lời (tức giá của tiền như một mặt hàng) quá cao …

Dĩ nhiên nếu có những biện pháp khác có thể tái phục hồi lượng cung (supply) của nhiên liệu (từ Trung Đông hoặc năng lượng tái tạo, hoặc nguyên tử lực, hoặc than đá…) và phục hồi sự cung ứng chất bán dẫn (semi-conductors) mà Đài Loan đang dẫn đầu thì lạm phát sẽ giảm mạnh.

Quản trị kinh tế là trách nhiệm của chính quyền, nhất là khi kinh tế khủng hoảng và lạm phát hoành hành. Trong các chế độ dân chủ sẽ có nhiều chính quyền bị dân chúng cho ra rìa vì thiếu khả năng quản trị kinh tế. Quy luật này dĩ nhiên sẽ không áp dụng cho các quốc gia độc tài, độc đảng như Việt Nam. Dân ta dù có khổ cũng phải cắn răng chịu vậy dù đảng CSVN có ngu dốt đến đâu.