Chuyện của danh ca Lệ Thu

Chuyện của danh ca Lệ Thu

1. Cuộc đời tôi như một tờ giấy trắng, được tạo hóa vẽ lên đó những đường nét rõ ràng và tôi chưa một lần đi ngược lại quy luật tự nhiên. Tôi tin mọi thứ đều do trời định cả. Tôi chưa bao giờ nghĩ mình sẽ trở thành một ca sĩ. Ngay cả khi bén duyên ca hát rồi, tôi cũng chẳng mơ được gọi hai tiếng “danh ca”. Bước lên sân khấu, tôi cứ thế hát bằng tất cả xúc cảm, bằng tâm hồn mình. Có lẽ vậy mà tiếng hát tôi còn được thính giả yêu quý tới giờ. Vì giọng hát theo thời gian sẽ khác đi nhưng tâm hồn trong tiếng hát thì bất biến.

Tôi may mắn được sinh ra trong một gia đình khá giả. Bên nội, bên ngoại đều khá giả. Mẹ tôi trải qua 8 lần sinh nở nhưng các anh chị tôi không được hưởng phúc phận, cứ lên 3 là mất. Chỉ có tôi là đứa con duy nhất nhận được toàn bộ tình thương, chăm sóc của cả gia đình. Mẹ lúc nào cũng âu yếm gọi tôi “Em ơi”, “cô ơi”. Tôi có một cuộc sống đầy đủ trong căn nhà đúng kiểu làng quê miền Bắc ngày đó. Một căn nhà ba gian, có ao thả cá, có vườn cây hoa trái rộng bát ngát.

Tuổi thơ tôi bình yên trôi. Tôi hầu như không biết đến sự khốc liệt của chiến tranh, đi học ở đình làng gần nhà, sau đó chuyển từ Hà Đông lên Hà Nội. Thấy tôi mê nhạc, gia đình cho tôi đi học đàn. Nhưng nghĩ, con gái mà học guitar sợ “ngổ ngáo” quá nên bố mẹ gởi tôi vào trường dòng từ lúc lên 5 cho tôi học piano. Đam mê được thỏa nguyện tạo nên trong tôi tình yêu vô cùng trong âm nhạc. Mặc nhiên đến mức tôi chưa bao giờ nghĩ mình lại có thể khác đi. Ca hát, với tôi là duyên số, là phước phần trời định. Gia đình tôi, các chú, các cậu đều hát rất hay. Tôi hát chẳng là gì so với họ nhưng chắc không ai có cái nghiệp như tôi.

Mẹ tôi là vợ lẽ, sống dưới quyền mẹ cả, phải chịu đựng đủ điều. Đủ thứ việc trong nhà, cụ phải dang tay cáng đáng, chẳng bao giờ được nghỉ tay. Năm tôi 10 tuổi, mẹ con tôi chuyển vào Sài Gòn sinh sống.

Nhà tôi hồi đó nằm trên đường Phan Đình Phùng, cạnh nhà có một ông thầy dạy nhạc. Tôi thường nghe tiếng nhạc phát ra từ nhà ông rồi cứ thế véo von hát theo. Bạn bè, bà con lối xóm cứ thế kéo sang đứng chật trước cửa nhà, trầm trồ: “Ôi, con bé này hát hay quá!”. Tôi nghe thì biết vậy chứ có hiểu thế nào là hát hay hoặc chưa hay đâu. Có người kêu tôi, đi thi hát đi. Tôi tò mò hỏi thế thi hát là thi như thế nào? Họ bảo lên đài phát thanh ghi tên, rồi đứng trong phòng kính có đặt một tấm gương cho mình nhìn vào và hát. Trí óc non nớt của một đứa con gái 13, 14 tuổi ăn chưa no, lo chưa tới, chưa từng đến phòng thu, làm sao có thể hát trước một tấm gương phản chiếu hình ảnh của mình trong một căn phòng kín như thế? Tôi sợ nên không dám đi thi.

Lần sắp thi tú tài, nhân dịp sinh nhật một nhỏ bạn tổ chức trên sân thượng phòng trà Bồng Lai, mấy cô bạn trong nhóm của tôi thúc: “Ê Oanh, mày lên hát tặng con Liên một bài sinh nhật đi!”. Toàn bạn bè chơi với nhau, có gì đâu mà ngại. Tôi liền đứng lên hát bài Tà áo xanh (Dang dở) của nhạc sĩ Đoàn Chuẩn. Trong vô thức tự nhiên tôi hát bài đó thôi chớ không nghĩ chuyện kiêng kỵ gì hết. Tự dưng đâu, giọng hát tôi “lọt tai” ông chủ phòng trà. Ổng bèn ngỏ lời mời tôi đi hát.
Gia đình tôi gia giáo, biết chắc là mẹ không thể nào chấp nhận chuyện này nên tôi thẳng thừng từ chối.
Ông thuyết phục tôi rằng: “Em có giọng hát rất hay và lạ. Không cần thức khuya đâu. Em cứ đến đây lúc 8 giờ, hát vài bài rồi 9 giờ về. Cứ nói với mẹ là đến nhà bạn thảo luận bài”. Kèm theo đó, ông trả cho tôi một số tiền khá lớn so với hình dung của tôi thời ấy.

Thế là tối tối, tôi giấu mẹ đi hát. Nhiều khi tôi mặc cả đồng phục ở trường đi hát luôn. Khi ông chủ phòng trà hỏi, tôi muốn được gọi như thế nào thì cái tên Lệ Thu lập tức bật ra như được định sẵn trong đầu mình. Kỳ thực, tôi cũng biết, chữ “lệ” mang nghĩa buồn lắm, là nước mắt và mùa thu cũng sầu không kém. Thế nhưng “lệ” ở đây còn có nghĩa là mỹ lệ, là một mùa thu rất đẹp. Đến giờ tôi vẫn không hiểu tại sao cái tên này lại được bật lên một cách tự nhiên như thế.

2. Xế nhà tôi có anh hàng xóm thích tôi lắm. Mỗi lần ăn cơm xong, có tráng miệng lúc trái na, lúc trái cam, anh không ăn mà để dành cho tôi. Thấy tôi đi qua, ảnh không dám đưa tận tay, chỉ quẳng cho tôi và tôi cũng hồn nhiên nhận. Ảnh và tôi học khác trường. Bốn năm trời ảnh cứ đạp xe đứng ngóng tôi trong những giờ ra chơi vậy đó. Tối nào tôi cũng đi hát khiến ảnh tò mò. Độ đâu vài tháng, anh biết được và đem mách mẹ tôi. Cụ nghe chuyện, nổi trận lôi đình. Cụ sợ tôi khổ do vướng phận “xướng ca vô loài”, rồi vướng chuyện trai gái này nọ. Tôi đứng im re nghe cụ rầy, không dám giải thích tiếng nào hết.

Bẵng đi ba bốn hôm, không thấy tôi đến, nghĩ là có chuyện, ông chủ phòng trà tìm đến tận nhà. Mẹ tôi cấm ngặt. Ông thuyết phục mẹ tôi rằng, tôi có giọng hát rất hay và lạ, mong mẹ đừng để lỡ cơ hội và tài năng của tôi. Thấy mẹ còn lo lắng, ông mời mẹ lên phòng trà mục sở thị. Mẹ tôi mất ăn mất ngủ mấy ngày liền mới quyết định đi thử. Bữa đó, gia đình tôi đông người đi xem lắm. Bác tôi cứ liên tục đay nghiến mẹ: “Tại sao cô lại để cho nó đi hát chứ?”. Coi tôi bước lên bục hát vài bài rồi xuống, mẹ tôi còn tưởng là lừa cụ do đâu nghĩ mọi chuyện dễ dàng vậy mà được trả thù lao cao thế. Đi vài đêm, nghe thính giả vỗ tay rần rần, cụ bắt đầu lay chuyển và đồng ý, với điều kiện phải cho cụ theo. Suốt hai năm như vậy, cụ mới cảm thấy yên tâm để tôi đi một mình.

Ngày ấy, con gái đến tuổi cập kê mà chưa cưới hỏi thì các cụ lo sốt vó. Tôi lại vướng nghiệp cầm ca nên mẹ tôi càng rầu. Thành ra, anh chàng kia mới quen tôi đâu được một tháng thì đem sính lễ tới nhà hỏi cưới tôi, cụ gật đầu gả liền. Thời đi học, cũng lãng mạn, làm thơ này nọ nhưng tôi chưa bao giờ biết yêu ai. Đùng một cái đi lấy chồng, mọi thứ kéo từ ngỡ ngàng này sang ngỡ ngàng khác. Tôi hơn hai mươi tuổi đầu mà chuyện bếp núc, chuyện làm dâu, chuyện vợ chồng cứ lóng nga lóng ngóng. Năm này qua tháng khác, riết người ta làm sao chịu nổi. Thành ra, tụi tôi mỗi người mỗi hướng. Tôi không thấy buồn gì hết. Tại hồi đó, tôi có biết yêu là thế nào đâu. Nhiều người cho rằng, cái tên và những bài tôi hát đồng cảm với cuộc đời tôi. Tôi cũng không hiểu vì sao nó lại vận vào mình. Để đến khi gặp người mình yêu thương thật lòng thì chuyện lại dở dở dang dang. Âu lỗi cũng ở mình và ở người. Tự ái và cái tôi lớn hơn sự cảm thông thì đành lỗi duyên giai ngẫu…

Ở tuổi này rồi, sự trải nghiệm khiến tôi thấm lẽ đời. Tạo hóa vốn dĩ rất công bằng, người cho tôi một chút nhan sắc, một chút tài năng thì phải lấy lại một cái gì đó. Và người lấy của tôi hạnh phúc trong cuộc sống riêng. Hôn nhân là chuyện nợ, chuyện duyên. Nếu có duyên nợ với nhau, sẽ cùng nhau đi hết một đoạn đường dài. Duyên nợ của tôi có lẽ chỉ đến đó, và chúng tôi đã trả cho nhau xong rồi. Định mệnh mà, có được làm lại cũng sẽ không thể thay đổi. Dẫu gì cũng đã cùng nhau qua một đoạn đường trần.
Tôi được nghe ở đâu đó rằng, hạnh phúc trong tầm tay mình và hiện hữu ở hiện tại. Quá khứ là gia sản của mỗi người, những gì có được ở hiện tại, dù là không may mắn nhưng tôi luôn bằng lòng với nó. Có câu danh ngôn vầy, hãy khép lại cánh cửa quá khứ và mở cánh cửa

3. Người Mỹ hay dùng thành ngữ “Born to be that way” để nói về vận mệnh. Có những người sinh ra để hưởng phú quý, có người số phận khổ sở,… còn tôi sinh ra để làm một nghệ sĩ. Chuyện trở thành một ca sĩ là điều tất yếu và nếu được chọn lại tôi sẽ vẫn làm như vậy.

Điều khiến tôi hối tiếc nhất là tôi đã sống chưa đủ đầy bổn phận với mẹ, với các con. Chưa đủ đầy ở đây là không trực tiếp chăm sóc, nhìn các con trưởng thành từng ngày. Có lẽ, tôi hơi ích kỷ… Không! Đúng ra là tôi ích kỷ. Đây có lẽ là lần đầu tiên tôi thổ lộ điều này. Tôi chỉ nghĩ cho mình, tự thương mình nhiều quá mà quên mất những điều người thân trông chờ và cần ở mình. Nếu được sống lại, có lẽ, tôi sẽ sống khác đi. Sẽ biết cách cân bằng hơn giữa công việc và gia đình thay vì lúc nào cũng chỉ miệt mài dồn sức cho công việc.

Cũng vì lẽ ấy nên tôi chưa từng nghĩ rằng một ngày nào đó tôi sẽ xa con cháu… Tôi yêu thương và muốn bù đắp cho chúng. Các con trưởng thành và xây dựng cuộc sống riêng ở đâu thì đó là nơi chúng phải gắn bó dài lâu. Với tôi, nơi nào được gần những người mình yêu thương, nơi đó chính là nhà.
Ở tuổi này rồi, thi thoảng tôi nghĩ đến chuyện trở về thế giới bên kia. Ai rồi cũng phải về thôi mà, phải không? Không phải vì tôi buồn, vì thiếu thốn, hiu quạnh hay bất cứ lý do nào khác. Danh vọng, tiền tài, gia đình, tôi may mắn được ơn phước cho đủ đầy rồi. Còn mong gì hơn? Chỉ là, cái đẹp biến mất khi dấu ấn vẫn còn, hẳn sẽ trọn vẹn hơn.
Hoàng Linh Lan (ghi)

Ca sĩ Lệ Thu tên thật là Bùi Thị Oanh, sinh năm 1943 tại Hải Phòng.
Cùng với Khánh Ly, Thái Thanh, Lệ Thu là một trong những giọng ca lớn của nền tân nhạc Việt Nam. Lệ Thu tuy không gắn với một nhạc sĩ nào, nhưng bà là người trình bày rất thành công nhạc của Trịnh Công Sơn, Phạm Duy, Phạm Đình Chương, Cung Tiến… và nhiều nhạc phẩm tiền chiến, tình khúc 1954-1975 khác.
Trong những năm từ 1968 đến 1971, tiếng hát Lệ Thu là một trong những yếu tố đưa khách đến với các vũ trường Queen Bee, Tự Do và Ritz. Năm 1968, Lệ Thu về cộng tác với chương trình Jo Marcel tại vũ trường Queen Bee. Ngoài việc đi hát hằng đêm Lệ Thu còn ký giao kèo thu thanh băng nhạc cho Jo Marcel, khởi đầu cho một thời kỳ vàng son nhất trong cuộc đời đi hát của bà.
Lệ Thu còn tham gia các chương trình ca nhạc trên các đài phát thanh Sài Gòn, đài Quân Đội và Mẹ Việt Nam và thu âm nhiều băng nhạc.
Sau cuộc hôn nhân đầu đổ vỡ, Lệ Thu kết hôn với ký giả Hồng Dương nhưng hai người chia tay sau khi có một con gái tên Thu Uyển.
Trong sự kiện tháng 4 năm 1975, Lệ Thu quyết định ở lại Việt Nam vì còn mẹ, dù đã tới phi trường, bước chân đến máy bay nhưng lại quay về.
Tháng 11 năm 1979, Lệ Thu cùng con gái út vượt biển đến Pulau Bidong, sau đó sang Mỹ vào giữa năm 1980. Hai năm sau hai người con gái lớn của Lệ Thu đoàn tụ với Lệ Thu tại nam California.
Tại Hoa Kỳ, Lệ Thu tiếp tục đi hát, cộng tác với các vũ trường như Tự Do, Làng Văn và Maxim’s. Năm 1981 Lệ Thu thực hiện băng nhạc đầu tiên của mình ở hải ngoại mang tên Hát trên đường tử sinh. Tiếp theo là Thu, hát cho người gồm nhiều ca khúc đã gắn liền với tên tuổi của mình. Và cho đến nay Lệ Thu vẫn tiếp tục ca hát…

Tổng Thống Obama nhắc ông Trọng nhân quyền, hứa thăm Việt Nam

Tổng Thống Obama nhắc ông Trọng nhân quyền, hứa thăm Việt Nam

Nguoi-viet.com


WASHINGTON, DC (NV) Tổng Thống Barack Obama hôm Thứ Ba, 7 Tháng Bảy, đã tiếp ông Nguyễn Phú Trọng, tổng bí thư đảng CSVN, trong Phòng Bầu Dục của Tòa Bạch Ốc, và nói về sự hợp tác sâu rộng về sức khỏe, khí hậu và nhiều lãnh vực khác, mặc dù hai quốc gia có khác nhau về “quan điểm chính trị.” Nhân dịp này, ông Obama và ông Trọng cũng bàn về Biển Ðông, và nhà lãnh đạo Hoa Kỳ cũng nhắc nhở ông Trọng vấn đề nhân quyền, cũng như nhận lời của ông Trọng đến viếng thăm Việt Nam trong thời gian sớm nhất.


Ðồng hương Việt Nam biểu tình trước Tòa Bạch Ốc chống ông Nguyễn Phú Trọng, tổng bí thư đảng CSVN. (Hình: Mladen Antonov/AFP/Getty Images)

Mặc dù không giữ một vai trò nào chính thức trong chính quyền, trên thực tế, ông Trọng lại là nhân vật lãnh đạo số một tại Việt Nam, và đây là lần đầu tiên một tổng bí thư đảng CSVN được tiếp trong Tòa Bạch Ốc.

Cuộc gặp gỡ giữa ông Trọng và ông Obama còn có sự hiện diện của Phó Tổng Thống Joe Biden.

Theo thông cáo báo chí của Tòa Bạch Ốc, hai nhà lãnh đạo thảo luận sâu rộng về hợp tác song phương trong các lãnh vực khoa học, kỹ thuật, thay đổi khí hậu, y tế công cộng, và an ninh.

Tổng Thống Obama được trích lời nói: “Việt Nam là một ‘đối tác rất xây dựng’ trong các lãnh vực này.”

Nhân quyền

Tuy nhiên, Tổng Thống Barack Obama cũng “thảo luận thẳng thắn một số vấn đề Mỹ quan tâm, ví dụ như nhân quyền và tự do tôn giáo,” theo bản thông cáo.

Hôm Thứ Hai, 6 Tháng Bảy, ngay lúc ông Trọng đặt chân xuống phi trường quân sự Andrews ở Maryland bắt đầu thăm chính thức Hoa Kỳ, chín dân biểu Mỹ, năm người thuộc đảng Cộng Hòa và bốn người thuộc đảng Dân Chủ, đã gởi thư cho Tổng Thống Barack Obama yêu cầu ông nhắc ông Nguyễn Phú Trọng lắng nghe người dân, thả tù chính trị.

Các dân biểu Hoa Kỳ cáo buộc hệ thống độc tài độc đảng của đảng CSVN hiện nay là nguyên nhân của tình trạng nhân quyền tồi tệ tại Việt Nam. Các dân biểu cũng đề nghị Hoa Kỳ cần gởi một thông điệp rõ rệt tới những người đang cầm quyền ở Hà Nội rằng tôn trọng nhân quyền là yếu tố cần thiết để thắt chặt hơn mối quan hệ kinh tế và an ninh.

Nội dung bức thư cũng đề cập việc hoan nghênh mối quan hệ chặt chẽ hơn với người dân Việt Nam, và ghi nhận tiềm năng kinh tế và an ninh của đất nước này. Do đó, Mỹ cũng nên xem vấn đề nhân quyền là tối quan trọng và đưa lên hàng đầu trong quan hệ song phương.

Chín dân biểu này viết: “Trong khi danh sách các blogger và tù nhân lương tâm Việt Nam bị bắt giữ ngày càng gia tăng, điều quan trọng hơn bao giờ hết là Hoa Kỳ cần gởi một thông điệp rõ rệt tới giới chức trách Hà Nội rằng tôn trọng nhân quyền là yếu tố cần thiết để thắt chặt hơn mối quan hệ kinh tế và an ninh.”

Các vị dân biểu cũng mạnh mẽ kêu gọi Tổng Thống Obama đòi hỏi ông Trọng phải thả ngay lập tức những nhà báo công dân, nhà hoạt động nhân quyền tiêu biểu như Hồ Ðức Hòa, Ðặng Xuân Diệu, Nguyễn Ðặng Minh Mẫn, Tạ Phong Tần, Trần Huỳnh Duy Thức, Ngô Hào, Trần Thị Thúy, Nguyễn Hoàng Quốc Hùng, Mục Sư Nguyễn Công Chính và Linh Mục Nguyễn Văn Lý.


Ông Nguyễn Phú Trọng (trái) nói chuyện với ông Barack Obama trong Tòa Bạch Ốc. (Hình: Saul Loeb/AFP/Getty Images)

Trong khi đó, đông đảo đồng hương Việt Nam có mặt trước Tòa Bạch Ốc để biểu tình phản đối ông Nguyễn Phú Trọng hôm Thứ Ba.

Ngay từ 8 giờ sáng, nhiều người đã tập trung tại công viên Lafayette trên đại lộ Pennsylvania, đối diện Tòa Bạch Ốc, hô to các khẩu hiệu “Ðả đảo Cộng Sản Việt Nam,” “Nhân quyền cho Việt Nam,” “Nguyễn Phú Trọng phải thả tù nhân lương tâm,” vân vân.

Người biểu tình từ nhiều nơi đổ về, từ California, Florida, Texas, Louisiana, Georgia, New Hampshire… và thậm chí từ Canada.

Họ cũng mang theo nhiều biểu ngữ mang những hàng chữ phản đối người đứng đầu đảng CSVN và yêu cầu Việt Nam tôn trọng nhân quyền.

Người biểu tình cũng mang hình một số nhà bất đồng chính kiến đang bị giam giữ tại Việt Nam.

Theo dự trù, ông Trọng đến Tòa Bạch Ốc vào lúc 10 giờ 30 phút sáng, và gặp hai nhà lãnh đạo Hoa Kỳ vào lúc 11 giờ 10 phút.

Tuy nhiên, cho đến 11 giờ 30 phút, người biểu tình không thấy đoàn xe chở ông Trọng đi vào cổng trước của Tòa Bạch Ốc.

Sau đó, người biểu tình tuần hành một cách ôn hòa, theo vòng tròn, ngay trên đại lộ Pennsylvania, giữa Tòa Bạch Ốc và công viên Lafayette.

Thảo luận song phương

Trở lại bên trong Tòa Bạch Ốc, trong lời phát biểu của mình trước ông Trọng, ông Obama nhắc lại rằng Hiệp Ước Ðối Tác Xuyên Thái Bình Dương (TPP) có “nhiều khả năng đẩy mạnh trao đổi hàng hóa tiêu chuẩn cao trong đó có tiêu chuẩn lao động, tiêu chuẩn bảo vệ môi trường, và có thể tạo ra một thị trường lao động tăng trưởng mạnh và giàu có cho cả người Việt Nam lẫn người Mỹ.”

Ông Obama cũng nhấn mạnh “tầm quan trọng trong việc giải quyết xung đột trên Biển Ðông và vùng Châu Á Thái Bình Dương một cách phù hợp với luật quốc tế” để bảo đảm “sự thịnh vượng và tự do hàng hải.”

Trong lời kết, nhà lãnh đạo Hoa Kỳ nói: “Tôi chắc chắn mong đợi có dịp đến thăm đất nước xinh đẹp của ông một lúc nào đó trong tương lai.”

Trong phần đáp từ, ông Trọng nói, qua một thông dịch viên, rằng cách đây 20 năm, ít người có thể tưởng tượng có một cuộc gặp gỡ giữa tổng thống Mỹ và tổng bí thư đảng CSVN, theo thông cáo của Tòa Bạch Ốc. Ông Trọng cho rằng cuộc gặp gỡ này là “xây dựng và thẳng thắn,” và nói thêm rằng Hoa Kỳ và Việt Nam đã chuyển từ cựu thù thành bạn và đối tác, thể hiện sự “ủng hộ toàn diện hai dân tộc của hai quốc gia.”

Ông Trọng cũng nói rằng, hai nhà lãnh đạo đồng ý tiếp tục đẩy mạnh quan hệ Việt-Mỹ tiến triển hơn nữa trong “tất cả mọi mặt từ chính trị, hợp tác ngoại giao, cho tới trao đổi thương mại và đầu tư, giáo dục và huấn luyện, môi trường, sức khỏe, đáp ứng thay đổi khí hậu, hợp tác an ninh và quốc phòng, cũng như hợp tác mạnh mẽ hơn tại các diễn đàn khu vực và quốc tế,” theo bản thông cáo.


Phó Tổng Thống Joe Biden (phải) cụng ly với Tổng Bí Thư Ðảng CSVN Nguyễn Phú Trọng tại buổi ăn trưa ở Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ. (Hình: Brendan Smialowski/AFP/Getty Images)

Thông cáo cho biết thêm, ông Trọng cũng nói rằng, “với một phong cách rất xây dựng, chúng tôi đã thảo luận về những khác biệt,” qua đề tài TPP và nhân quyền.

Ngoài các đề tài trên, ông Obama và ông Trọng cũng thảo luận và chia sẻ quan điểm về “những sự kiện mới xảy ra trên Biển Ðông và cùng nhau chia sẻ những quan tâm về các hoạt động không phù hợp với luật pháp quốc tế có thể làm cho tình hình phức tạp thêm,” cũng theo bản thông cáo.

Bản thông cáo cho biết, ông Trọng có nhắc lại lời mời tổng thống Hoa Kỳ đến thăm Việt Nam và nói: “Tôi rất vui khi tổng thống vui vẻ chấp nhận lời mời.”

Thông cáo chung

Ngay sau cuộc gặp gỡ lịch sử giữa tổng thống Hoa Kỳ và tổng bí thư đảng CSVN ở Phòng Bầu Dục, hai bên đã đưa ra một thông cáo chung, đề cập đến mở rộng quan hệ đối tác song phương, gia tăng hợp tác trong các vấn đề khu vực và quốc tế, và cho biết hai bên đạt một số thỏa thuận về TPP.

Sau đây là một số thỏa thuận để làm nền tảng cho sự hợp tác song phương trong tương lai:

-Mỹ và Việt Nam đồng ý tránh đánh thuế hàng hóa hai lần và tránh tình trạng trốn thuế, và tôn trọng thuế thu nhập của mỗi bên.

-Thực hiện một bản ghi nhớ giữa Bộ Quốc Phòng Mỹ và Bộ Quốc Phòng Việt Nam về việc tham gia gìn giữ hòa bình của Liên Hiệp Quốc.

-Thực hiện bản ghi nhớ giữa Cơ Quan Phát Triển Quốc Tế Hoa Kỳ (USAID) và Bộ Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn Việt Nam liên quan đến chương trình ngăn chặn bệnh dịch lây lan để bảo đảm sức khỏe toàn cầu.

-Dự Án Kỹ Thuật và An Toàn Hàng Không Việt Nam giữa Cơ Quan Phát Triển và Thương Mại Hoa Kỳ với Cục Hàng Không Việt Nam; và

-Việt Nam đồng ý để Mỹ mở đại học Fulbright University Vietnam.

Theo AP, sau 20 năm bình thường hóa quan hệ ngoại giao giữa hai quốc gia cựu thù, Hoa Kỳ đang rất muốn cải thiện thêm nữa quan hệ với Việt Nam.

Các giới chức Hoa Kỳ tin rằng, Việt Nam sẽ đóng một vai trò quan trọng trong chính sách xoay trục sang Châu Á của Tổng Thống Barack Obama, nhất là khi Trung Quốc ngày càng có tham vọng kiểm soát Biển Ðông, nơi có số hàng hóa trị giá $5,000 tỉ qua lại mỗi năm, cũng theo AP.

Hai tổng thống Bill Clinton và George W. Bush từng đến thăm Việt Nam trước đây, trong nhiệm kỳ thứ hai của họ, sau khi Hoa Kỳ và Việt Nam nối lại bang giao.

Sau cuộc gặp gỡ ở Tòa Bạch Ốc, ông Nguyễn Phú Trọng đã sang Bộ Ngoại Giao dùng cơm trưa do Phó Tổng Thống Joe Biden khoản đãi và đọc một bài diễn văn tại đây.

Hôm Thứ Hai, ngay sau khi đáp xuống phi trường quân sự Andrews, ông Nguyễn Phú Trọng đã chứng kiến lễ bàn giao chiếc máy bay Boeing 787 Dreamliner đầu tiên cho Vietnam Airlines tại phi trường National Ronald Reagan và thăm đài tưởng niệm Thomas Jefferson ở Washington, DC. (Ð.D.)

Bài giảng của Đức Thánh Cha trong thánh lễ hơn một triệu người tại thành phố Guayaquil.& Đức Giáo Hoàng rửa chân cho 12 tù nhân, một nửa là phụ nữ tại nhà tù Rebibbia

Bài giảng của Đức Thánh Cha trong thánh lễ hơn một triệu người tại thành phố Guayaquil.

httpv://www.youtube.com/watch?v=WCjYY-17Muw

Đức Giáo Hoàng rửa chân cho 12 tù nhân, một nửa là phụ nữ tại nhà tù Rebibbia

httpv://www.youtube.com/watch?v=SoIMaOgr_1Q

Kinh tế thị trường và sứ mạng của Tổng Bí thư

Kinh tế thị trường và sứ mạng của Tổng Bí thư

Nam Nguyên, phóng viên RFA
2015-07-08

07082015-mrkt-on-sidel-of-nptrong-trip.mp3

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng phát biểu trước bữa ăn với Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden tại Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ vào ngày 07 Tháng Bảy 2015 tại Washington, DC

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng phát biểu trước bữa ăn với Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden tại Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ vào ngày 07 Tháng Bảy 2015 tại Washington, DC

AFP

Bên lề chuyến thăm chính thức Hoa Kỳ của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, phía Việt Nam mong muốn sớm được Hoa Kỳ công nhận là nền kinh tế thị trường.

Gần 40 quốc gia đã công nhận Việt Nam là nền kinh tế thị trường trong đó có Nhật Bản và Úc. Tuy nhiên cho đến nay các nước EU và Hoa Kỳ vẫn cho là Việt Nam chưa đáp ứng các điều kiện để được công nhận là nền kinh tế thị trường.

Kinh tế quốc doanh không thể là kinh tế thị trường

Tháp tùng phái đoàn Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng viếng thăm Hoa Kỳ, ông Hoàng Bình Quân Trưởng Ban Đối ngoại Trung ương có bài phổ biến trên Washington Post với lời kêu gọi Hoa Kỳ công nhận quy chế kinh tế thị trường cho Việt Nam. Tiếng nói đối ngoại của Trung ương Đảng biện luận rằng, nền kinh tế Việt Nam cởi mở không kém một số quốc gia Âu Châu và đối với những lĩnh vực gọi là còn vấn đề, Việt Nam vẫn đang nỗ lực để có được những cải cách cần thiết.

TS Vũ Quang Việt, chuyên gia kinh tế từng nhiều năm làm việc cho  Liên Hiệp Quốc từ New York nhấn mạnh tới điểm cốt lõi mà theo ông đã khiến nền kinh tế Việt Nam không thể xem là kinh tế thị trường.

“ Việt Nam ngay cả trong Hiến pháp và các văn bản quyết định khác đều coi kinh tế quốc doanh là chủ đạo. Nếu quốc doanh chủ đạo thì có nghĩa là nó được hưởng rất nhiều ưu tiên. Cái đó là một trong 5 lý do mà người ta không chấp nhận kinh tế Việt Nam là kinh tế thị trường. Với chế độ cộng sản và với nền kinh tế họ coi là quốc doanh chủ đạo thì như vậy họ sẽ làm lợi nhất cho những người ở trong Đảng và những người cầm quyền, đặc biệt việc sử dụng đất đai…họ sẽ tạo ra những cơ sở để cho đảng viên những người liện quan đến Đảng, liên quan đến chính quyền được hưởng lợi ích và giới tư nhân khó lòng mà cạnh tranh lại những người đang nắm quyền…  ”

Thông thường, 5 điều kiện để các quốc gia được công nhận là nền kinh tế thị trường bao gồm sự minh bạch trong môi trường đầu tư kinh doanh, tuân thủ pháp luật đề ra, tiền tệ ổn định, đối xử công bằng giữa các khu vực doanh nghiệp, không phân biệt doanh nghiệp nhà nước với doanh nghiệp tư nhân hay doanh nghiệp nước ngoài và sau cùng là trong hoạt động kinh tế không có các khoản chi không chính thức.

” Việt Nam ngay cả trong Hiến pháp và các văn bản quyết định khác đều coi kinh tế quốc doanh là chủ đạo. Nếu quốc doanh chủ đạo thì có nghĩa là nó được hưởng rất nhiều ưu tiên. Cái đó là một trong 5 lý do mà người ta không chấp nhận kinh tế Việt Nam là kinh tế thị trường.

TS Vũ Quang Việt”

Trả lời chúng tôi từ Hà Nội, TS Võ Trí Thành, Phó Viện trưởng Viện nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương nhận xét về việc các nước EU và Hoa Kỳ vẫn còn chưa nhìn nhận Việt Nam là nền kinh tế thị trường trên thực tế. Theo ông, tiêu chuẩn về kinh tế thị trường của các nước EU và Hoa Kỳ tuy có khác biệt nhưng có thể tóm tắt:

“Tinh thần chung nó liên quan đến hoạt động phản ánh qua giá cả thị trường như thị trường đất đai, thị trường lao động, các vấn đề tỷ giá. Ngoài ra còn có câu chuyện doanh nghiệp nhà nước…Nếu nhìn tổng thể tôi cho rằng tính chất thị trường của kinh tế Việt Nam ngày một rõ hơn, rõ nhất nó thể hiện qua việc hội nhập của Việt Nam gắn với các hiệp định thương mại tự do và sắp tới có thể là Hiệp đinh thương mại tự do Việt Nam – EU và TPP Hiệp định đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương. Bởi vì bản chất những hiệp định này gắn với tự do hóa rất là kinh tế thị trường. Cho nên tôi nghĩ rằng nếu EU và Hoa Kỳ nhìn nhận kinh tế thị trường Việt Nam thì nó cũng phản ánh cái giá trị cải cách ở Việt Nam và đặc biệt như tôi nói là hội nhập. Thế còn gọi là bắt bẻ trong ngoặc kép 100% kinh tế thị trường hoàn hảo thì tất nhiên người ta cũng có điều này điều kia chưa thỏa mãn. Nhưng cũng phải nói luôn là những nền kinh tế gọi là thị trường thì cũng không phải là 100% thị trường tất cả.”

Được công nhận là nền kinh tế thị trường là điều kiện thuận lợi để các quốc gia phát triển kinh tế, tham gia các hiệp định thương mại tự do, gia tăng buôn bán và tránh bị xử ép khi có tranh chấp thương mại hay tranh tụng về chống bán phá giá.

Thể chế chính trị và kinh tế thị trường

Theo TS Vũ Quang Việt, sự kiện Việt Nam xác định theo kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa không có nghĩa là Việt Nam không thể trở thành một nền kinh tế thị trường được quốc tế nhìn nhận. Điều quan trọng theo TS Việt, nền kinh tế Việt Nam cần được cải tổ đáp ứng các tiêu chuẩn chung về kinh tế thị trường. TS Vũ Quang Việt tiếp lời:

“Tôi nghĩ là câu chữ nó vô nghĩa, vì nước nào cũng vậy họ có chính sách đối với việc bảo vệ thành lập nghiệp đoàn, bảo vệ lương tối thiểu đối với tiền hưu trí … cho đến trợ cấp xã hội, ngay những nước tư bản đều có vấn đề như vậy hết, nếu Việt Nam có làm như vậy cũng là chuyện bình thường. Nếu Việt Nam cấm nghiệp đoàn, đây là điểm tôi chưa rõ TPP có đòi hỏi là Việt Nam mở rộng cạnh tranh các nghiệp đoàn, người ta muốn vào nghiệp đoàn nào cũng được hay người ta chỉ được vào nghiệp đoàn của nhà nước. Vấn đề Việt Nam chỉ cho phép một loại nghiệp đoàn thôi thì cũng là hình thức không kinh tế thị trường.”

” Việc công nhận kinh tế thị trường Việt Nam nó không hoàn toàn, không nhắm tới việc phải thay đổi về chế độ chính trị. Nhưng điều này rất rõ, Việt Nam thẳng thắn nói rằng VN cần cải cách mạnh mẽ cả về mặt kinh tế lẫn chính trị. Ví dụ sự sửa đổi Hiến pháp, ví dụ cách thức đẩy mạnh vai trò và tiếng nói của Quốc hội VN…thì đấy cũng là quá trình cải cách chính trị của VN.

TS Võ Trí Thành”

Nếu như Việt nam cải cách tích cực và nghiêm chỉnh để được phương tây công nhận là nền kinh tế thị trường thì có ảnh hưởng hay dẫn đến thay đổi thể chế chính trị và đây có phải là một mối quan ngại hay không. TS Võ Trí Thành giải đáp câu hỏi này:

“ Việc công nhận kinh tế thị trường Việt Nam nó không hoàn toàn, không nhắm tới việc phải thay đổi về chế độ chính trị. Nhưng điều này rất rõ, Việt Nam thẳng thắn nói rằng Việt Nam cần cải cách mạnh mẽ cả về mặt kinh tế lẫn chính trị. Ví dụ sự sửa đổi Hiến pháp, ví dụ cách thức đẩy mạnh vai trò và tiếng nói của Quốc hội Việt Nam…thì đấy cũng là quá trình cải cách chính trị của Việt Nam. Mặc dù có thể chế độ chính trị vẫn là ổn định và giữ tư cách gọi là chế độ một đảng.”

Theo TS Võ Trí Thành, kinh tế thị trường đem lại ý nghĩa rất là cụ thể nhưng cũng có ý nghĩa hình tượng tích cực. Thí dụ việc công nhận kinh tế thị trường Việt Nam có thể làm giảm thiệt hại trong những vụ kiện chống bán phá giá, bởi vì nếu là nền kinh tế phi thị trường thì người ta có thế áp đặt một nước thứ ba để lấy giá so sánh mà có thể không công bằng, việc này đã nhiều lần xảy ra. Ngoài ra nếu được công nhận là nền kinh tế thị trường thì cũng là điều thuận lợi cho Việt Nam trong vấn đề thu hút đầu tư nước ngoài.

Trong câu chuyện với chúng tôi, TS Vũ Quang Việt người từng là chuyên gia Liên Hiệp Quốc về tài khoản thống kê nói rằng, nếu như Việt Nam hoàn tất đàm phán Hiệp định đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương TPP với Hoa Kỳ và với các nước thành viên khác thì sẽ rất gần với việc được công nhận là nền kinh tế thị trường. Nhưng điều này còn tùy thuộc vào các điều kiện mà TPP đặt ra và kết cục là Việt Nam có đáp ứng các điều kiện đó để được hưởng lợi về ưu đãi thuế quan xuất nhập khẩu hay không.

“Vì sao tôi đi lính?”: Câu chuyện của những quân nhân Mỹ gốc Việt.

“Vì sao tôi đi lính?”: Câu chuyện của những quân nhân Mỹ gốc Việt.

Hoà Ái, phóng viên RFA
2015-07-07

RFA

07062015-y-did-i-choo-mili-career.mp3 Phần âm thanh Tải xuống âm thanh

Các quân nhân Mỹ gốc Việt trong 7 binh chủng của quân đội Hoa Kỳ

Các quân nhân Mỹ gốc Việt trong 7 binh chủng của quân đội Hoa Kỳ

Hội quân nhân Mỹ gốc Việt

Nhân dịp Hòa Ái được mời đến tham dự lễ hồi hưu của các sĩ quan Hải quân tại thành phố Hampton, tiểu bang Virginia, được gặp gỡ với rất nhiều quân nhân Mỹ gốc Việt. Hòa Ái cũng đã gặp gỡ một vài trong số họ để tìm hiểu vì sao họ quyết định trở thành những người lính và binh nghiệp là sự nghiệp của cuộc đời họ.

Trước tiên, Hòa Ái có dịp được nói chuyện với Binh nhất Jack Phan. Xin chào Jack Phan.

Binh nhất Jack Phan: Xin chào chị Hòa Ái.

Hòa Ái: Jack Phan cho Hòa Ái hỏi thăm hiện Jack Phan đang phục vụ trong binh ngũ nào và được bao lâu rồi?

Binh nhất Jack Phan: Thưa chị, em phục vụ trong Quân lực Hoa Kỳ, binh chủng Lục quân. Được 3 năm rồi.

Hòa Ái: Vì sao Jack Phan lại quyết định trở thành một người lính?

Binh nhất Jack Phan: Ông ngoại em tham gia vào Lục quân của VNCH trước đây cho nên em tham gia vào Lục quân của Hoa Kỳ như là một ước mơ. Khi em vào lính thì em được tham gia trong nhiều khóa huấn luyện, được nhiều quyền lợi như công việc, được cho đi học, được giúp đỡ về tài chính…Em rất cảm ơn Lục quân Hoa Kỳ cũng như nước Mỹ và ông ngoại em đã cho em tiếp bước con đường binh lực.

Hòa Ái: Từ khi giấc mơ manh nha trong đầu cho đến va chạm thực tế thì Jack Phan cảm thấy thế nào?

Binh nhất Jack Phan: Sau khi tham gia vào lính, trở thành một người lính thì em hoàn toàn trở thành một người khác so với con người mình trước đây cũng như những người đồng trang lứa với mình. Em trưởng thành hơn, chính chắn hơn. Em rất hãnh diện được vào lính cũng như đứng tại đây được gặp những người như chị và những người lính xung quanh mình. Cảm ơn chị.

Hòa Ái: Cảm ơn em rất nhiều. Thưa quý vị, bên cạnh Hòa Ái lúc này là Trung tá Bộ binh Paul Ưng. Mời quý vị cùng gặp gỡ với ông. Xin được chào Trung tá Paul Ưng.

Trung tá Bộ binh Paul Ưng: Chào em.

Hòa Ái: Xin hỏi Trung tá phục vụ trong quân đội bao nhiêu năm?

Trung tá Bộ binh Paul Ưng: Được 32 năm.

” Sau khi tham gia vào lính, trở thành một người lính thì em hoàn toàn trở thành một người khác so với con người mình trước đây cũng như những người đồng trang lứa với mình. Em trưởng thành hơn, chính chắn hơn

Binh nhất Jack Phan”

Hòa Ái: Hòa Ái rất hân hạnh được gặp gỡ và được nghe chia sẻ về dòng họ Ưng của ông là những công thần ngày xưa dưới Triều Nguyễn đã góp công mở mang bờ cõi của VN và thế hệ cha chú của ông cũng trong Quân lực VNCH. Có phải truyền thống gia đình mà ông cũng trở thành một người lính?

Trung tá Bộ binh Paul Ưng: Cũng đúng một phần là vì tôi lớn lên trong gia đình được biết ông cố, ông sơ hồi xưa là tướng của triều. Trong gia đình, cô, chú và ba của tôi cũng trong quân đội luôn. Một phần tôi đi lính cũng vì truyền thống gia đình.

Hòa Ái: Câu hỏi tò mò của Hòa Ái không biết ông đi lính một phần cũng vì sở thích phiêu lưu để thỏa chí tang bồng hay không?

Trung tá Bộ binh Paul Ưng: Đúng. Một phần tôi thích đi lính vì đi lính Quân đội của Mỹ thường chúng tôi đi rất nhiều nước. Chúng tôi đóng quân ở Đức, Đại Hàn, Nhật, Afghanistan, Iraq…Tôi thích đi nước này nước nọ để học hỏi những truyền thống cũng như phong tục của nước ngoài để hấp thụ lối sống của họ giúp mình hiểu biết hơn. Tôi rất thích du lịch.

Trung tá hải quân Tuấn Nguyễn (thứ 2 từ trái), trung tá hải quân Quốc Trần (thứ 4 từ trái)

Trung tá hải quân Tuấn Nguyễn (thứ 2 từ trái), trung tá hải quân Quốc Trần (thứ 4 từ trái) tại buổi lễ hồi hưu (Nguồn: Trung tá HQ Tuấn Nguyễn)

Hòa Ái: Có lẽ 32 năm trong quân đội ông đã đặt chân đến nhiều nơi và gặp gỡ rất nhiều người nhưng ngay giây phút này nếu nói về một kỷ niệm thú vị nhất thì là kỷ niệm nào, thưa ông?

” Một phần tôi thích đi lính vì đi lính Quân đội của Mỹ thường chúng tôi đi rất nhiều nước. Chúng tôi đóng quân ở Đức, Đại Hàn, Nhật, Afghanistan, Iraq…Tôi thích đi nước này nước nọ để học hỏi những truyền thống cũng như phong tục của nước

Trung tá Bộ binh Paul Ưng”

Trung tá Bộ binh Paul Ưng: Tôi có rất nhiều kỷ niệm nhưng điều tôi ngạn nhiên là hồi tôi đang ở Iraq đánh giặc thì được đi nghỉ phép. Lúc đó tôi về VN thăm gia đình. Khi đó trong hồ sơ tôi khai là Đại úy của sĩ quan Mỹ. Và khi gặp Hải quan (VN) thì họ hỏi tôi và tôi trả lời đang đánh giặc ở Iraq. Tôi ngạc nhiên là nhân viên Hải quan này gọi những người bạn, đồng nghiệp lại hỏi tôi đánh giặc thế nào. Tôi kể sơ lược cho họ nghe. Có vẻ Họ có vẻ rất thích nghe những chuyện này. Tôi rất ngạc nhiên!

Hòa Ái: Xin được cảm ơn chia sẻ của ông với quý thính giả.

Trung tá Bộ binh Paul Ưng: Cảm ơn em.

Hòa Ái: Và bây giờ mời quý vị cùng gặp gỡ với Trung tá Hải quân Quốc Trần. Xin phép được chào Trung tá Quốc Trần.

Trung tá Hải quân Quốc Trần: Thưa chào cô.

Hòa Ái: Hôm nay, Hòa Ái được đến tham dự buổi lễ giải ngũ của Trung tá và trong giây phút Trung tá nhận lá cờ Hoa Kỳ giải ngũ sau 30 năm phục vụ trong binh chủng Hải quân thì Trung ta có nhớ đến cảm giác của mình trong ngày đầu tiên nhập ngũ không dạ?

Trung tá Hải quân Quốc Trần: Thật không ngờ mình nhận được lá cờ đó. Cũng có nhớ đến lúc xưa mới vô mình còn trẻ cứ ngơ ngáo với tinh thần mở to mắt để cố gắng học hỏi. Lúc đó cái gì cũng lạ lẫm, mình hồi hộp dữ lắm.

Hòa Ái: Đã 30 năm phục vụ trong Hải quân, Trung tá chia sẻ vì sao trở thành người lính?

Trung tá Hải quân Quốc Trần: Ba của Quốc trong lính VNCH. Quốc nhìn thấy sự khổ cực của dân VN mình, qua đây có cơ hội được sống tự do. Lúc đó Quốc còn trẻ, thấy ba vô Bộ binh, anh cả vô Trường Không quân thì Quốc vô Hải quân.

” Lúc đó có nhiều cảm xúc lẫn lộn với nhiều ký ức trong đầu. Khi tàu chạy về sông Sài Gòn thì mình cứ tưởng tượng lúc đánh giặc khổ, dân mình cố thoát ra khõi hoàn cảnh sống đó

Trung tá Hải quân Quốc Trần”

Hòa Ái: Thưa Trung tá, đã 30 năm qua, ông nhận thấy đã thực hiện trọn vẹn giấc mơ trở thành người lính của mình?

Trung tá Hải quân Quốc Trần: Giấc mơ này được thành hiện thực cũng vui. Điều vui nhất là mình phụ được những người mình hướng dẫn. Vài năm sau mình thấy người đó tiến bộ được xuất sắc.

Hòa Ái: Hòa Ái cũng được biết vào năm 2005, Trung tá là quân nhân Mỹ gốc Việt đầu tiên với vai trò Hạm phó trên chiếc tàu đầu tiên của Hoa Kỳ cập cảng Sài Gòn sau chiến tranh VN, cảm giác của Trung tá khi đó ra sao?

Trung tá Hải quân Quốc Trần: Lúc đó có nhiều cảm xúc lẫn lộn với nhiều ký ức trong đầu. Khi tàu chạy về sông Sài Gòn thì mình cứ tưởng tượng lúc đánh giặc khổ, dân mình cố thoát ra khõi hoàn cảnh sống đó. Đổi qua, đổi lại…Bây giờ mình trở về, mọi sự được bình an. Trở về VN, mình chia sẻ với người dân VN biết tự do nghĩa là gì.

Hòa Ái: Xin được cảm ơn chia sẻ của Trung tá hôm nay.

Vừa rồi là chia sẻ của các quân nhân Mỹ gốc Việt vì sao họ trở thành người lính. Với mục đích chọn lựa binh nghiệp là sự nghiệp của cuộc đời họ tuy có khác nhau, xuất phát điểm có khác nhau nhưng họ có cùng một điểm chung lý tưởng phục vụ Tổ quốc Hoa Kỳ để tri ân quốc gia này đã giang tay đón họ về, những người tị nạn VN, đã tạo cho họ có cuộc sống mới cũng như cho họ cơ hội trở thành những công dân danh dự góp bàn tay bảo vệ nền tự do dân chủ không chỉ ở Hoa Kỳ mà trên toàn thế giới.

Hòa Ái tường trình từ thành phố Hampton, tiểu bang Virginia.

Du lịch Việt Nam liên tục tuột dốc

Du lịch Việt Nam liên tục tuột dốc

Nguoi-viet.com

HÀ NỘI (NV) – Lượng khách ngoại quốc đến du lịch Việt Nam đã giảm tháng thứ 13 liên tiếp và chưa có dấu hiệu dừng lại do Việt Nam ngày càng có nhiều hình ảnh xấu trong mắt du khách.

Khách quốc tế đến du lịch Việt Nam đã giảm suốt 13 tháng liên tục.
(Hình: Người Lao Động)

Truyền thông Việt Nam dẫn thống kê của Tổng Cục Du Lịch, 6 tháng đầu năm, lượng khách ngoại quốc đến Việt Nam chỉ đạt 3.8 triệu lượt, giảm 11.3% so với cùng kỳ. Lượng khách đến bằng đường biển, đường bộ và đường hàng không đều giảm, nhất là đường biển khi chỉ đạt 73.5% so với cùng kỳ năm trước, khoảng hơn 29,800 lượt khách. Và đây là tháng thứ 13 liên tiếp lượng khách quốc tế đến Việt Nam lao dốc và chưa có dấu hiệu dừng lại.

Người Lao Động dẫn phát biểu của ông Hoàng Tuấn Anh, bộ trưởng Bộ Văn Hóa Thể Thao và Du Lịch, tại hội nghị sơ kết công tác sáu tháng đầu năm của ngành diễn ra ngày 3 tháng 7, 2015 ở Hà Nội, “Mấy hôm nay các báo nói quá nhiều đến chuyện khách du lịch bị ‘chặt chém,’ ép giá tại các khu du lịch, điều này chẳng khác gì ăn cắp, cướp giật của người khác. Ép giá chắc chắn làm làm xấu hình ảnh đất nước với bạn bè quốc tế, ảnh hưởng đến du lịch Việt Nam.”

Ông Tuấn Anh kể một câu chuyện buồn về du lịch Hà Nội khi ông đọc được trên một tờ báo với nội dung: Hai vợ chồng Việt kiều vào một quán phở tại Hà Nội ăn, sau khi ăn xong ra tính tiền chủ quán đòi 800 ngàn đồng (gần $40) cho 2 tô phở. Hai người này không hài lòng và thắc mắc với chủ quán thì được đáp lại bằng cách chủ quán chém con dao xuống mặt bàn và quát “không nói nhiều,” buộc các vị khách phải trả tiền rồi lẳng lặng ra về.

Sau khi ông Hoàng Tuấn Anh kể xong câu chuyện, ông Trương Minh Tiến, phó giám đốc Sở Văn Hóa Thể Thao và Du Lịch Hà Nội cho biết, sẽ cho kiểm tra để tìm ra cửa hàng đã “chặt chém” các Việt kiều này.

Ông Tiến nói, “Hà Nội hiện nay có đường dây nóng để xử lý những vụ ‘chặt chém,’ chèo kéo khách du lịch và hoạt động rất hiệu quả, giúp phanh phui nhiều vụ việc tương tự.” Tuy nhiên, điều buồn cười là khi ông Tuấn Anh đề nghị ông Tiến đọc số điện thoại đường dây nóng thì ông Tiến cho biết ông không nhớ khiến cả hội nghị xôn xao.

Mặc dù thừa biết nguyên nhân chính, song phúc trình tại hội nghị, ông Nguyễn Văn Tuấn, tổng cục trưởng Tổng Cục Du Lịch né trách nhiệm đổ lỗi do trước ảnh hưởng bất lợi từ sự suy giảm một số thị trường nói tiếng Hoa từ cuối năm 2014, biến động kinh tế chính trị tại một số khu vực… khiến tổng lượng khách quốc tế đến Việt Nam sụt giảm. (Tr.N)

Đồng hương Cần Giuộc họp mặt

Đồng hương Cần Giuộc họp mặt

Nguoi-viet.com

Văn Lan/Người Việt

GARDEN GROVE, California (NV) – Hội Đồng Hương Cần Giuộc vừa tổ chức buổi họp mặt tại nhà hàng Seafood Place, thành phố Garden Grove lúc 11 giờ ngày Thứ Bảy, 4 tháng 7 vừa qua.

Ban Cố Vấn Hội niệm hương. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Nghi thức niệm hương thật trang nghiêm với các vị trong Ban Cố Vấn gồm các ông Phùng Văn Chiêu, Hải Nguyễn, Huỳnh Văn Tám, Âu Văn Lưỡng và Phan Tấn Ngưu, lên thắp hương trước bàn thờ.

Sau phần chào cờ khai mạc, bà Hội Trưởng Nguyễn Phải phát biểu chào mừng bà con đồng hương và thân hữu Cần Giuộc về dự buổi họp mặt hôm nay, ngoài ra còn có các hội bạn như Sóc Trăng, nhóm thân hữu Gia Long, đồng hương ở các tiểu bang khác như Arizona, Seattle…

Văn nghệ được mở đầu với nhạc phẩm trữ tình “Hey” do bác Phùng Văn Chiêu hát tặng bà con bằng tiếng Pháp thật điêu luyện.

Kề tiếp là bé Tường Vi với “Tình Hoài Hương” sáng tác Phạm Duy và bé Quỳnh Như với “Hành Trình Trên Đất Phù Sa” sáng tác của cố nhạc sĩ Thanh Sơn.

Kế tiếp là phần tặng quà cho các vị cao niên. Đặc biệt hôm nay có tiết mục trao phần thưởng do các anh chị em và Hội Đồng Hương đóng góp tặng cho các em học sinh giỏi nhằm khích lệ và động viên tinh thần chăm học của các em từ các cấp mẫu giáo, tiểu học và trung học, trong đó phải kể các em thật xuất sắc như Vân Anh Hà, vừa thi đậu vào Trường Oxford Academy, em cũng đã đoạt giải nhất thi vẽ thành phố Anaheim, và giải nhất thi vẽ của CTy Disneyland kỷ niệm 60 năm thành lập, hoặc em Vy Hà vừa tốt nghiệp bốn năm đại học UCI và các em khác nữa… Sau đó BTC mời tất cả các em và phụ huynh các em lên chụp chung ảnh kỷ niệm làm không khí thật rộn ràng náo nhiệt.

Các em học sinh giỏi nhận phần thưởng. (Hình: Văn Lan/Người Việt)

Ca sĩ Ngọc Thủy tiếp nối chương trình với nhạc phẩm “Lối Về Xóm Nhỏ” sáng tác Trịnh Hưng và bà con đồng hương đã có nhiều tiếng vỗ tay, tiếng cười sảng khoái khi LS Đỗ Đức Hậu hát bài “Mưa Nắng Cần Giuộc” do ông cảm tác theo nhạc phẩm “Mưa Nắng Sài Gòn” cũng do ông và nhạc sĩ Nguyễn Ánh Chín đồng sáng tác năm xưa.

Tiếp nối là độc tấu nhạc phẩm bất hủ “Le Beau Danube Bleu – Dòng Sông Xanh” do Thẩm Phán Huy Trâm biểu diễn.

Phần quan trọng của buổi hội ngộ hôm nay là bầu ban đại diện mới. Bà Nguyễn Phải, hội trưởng đương nhiệm nói vì lý do sức khỏe, cũng như để đổi mới và có nhiều đường hướng thích hợp cho Hội, đúng vào lúc Hội hết nhiệm kỳ, đồng hương Cần Giuộc hôm nay tổ chức bầu lại Ban Đại Diện mới. Sau khi giới thiệu và đề cử nhân sự, tất cả đồng hương đều đưa tay tán thành bầu cô Kiều Quan làm hội trưởng nhiệm kỳ mới 2015-2017 với Hoa Hậu Kiều Diễm, hội phó và anh Tài Võ, thủ quỹ. Mọi người vỗ tay nhiệt liệt tán thưởng Ban Đại Diện cũ đã không quản công sức đóng góp cho Hội trong nhiệm kỳ vừa qua và chào đón BĐD mới.

Chương trình được tiếp tục với phần văn nghệ với các nhạc phẩm nổi tiếng qua sự trình bày của các ca sĩ và phần rút thăm trúng thưởng đã làm không khí hào hứng sôi nổi, đặc biệt có những phần quà tặng của CTy Horizon và Cty Điện Tử Techtronic và dòng sản phẩm Medical Cosmetic Paris&French.

Phần cắt bánh mừng ngày họp mặt và mọi người cùng nhau chia sẻ trong tiếng cười nói, chụp hình và lưu luyến chia tay, hẹn gặp nhau năm sau.

Việt Nam đang tái cân bằng chiến lược, xoay sang Hoa Kỳ?

Việt Nam đang tái cân bằng chiến lược, xoay sang Hoa Kỳ?

Tổng Bí Thư Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng.

Tổng Bí Thư Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng.

Hoài Hương-VOA

Một chuyên gia về Việt Nam đã đặt câu hỏi “Có phải Việt Nam đang tái cân bằng chiến lược, xoay trục sang Hoa Kỳ?” trong một bài viết đăng trên báo The Diplomat hôm 6/7, giữa lúc Tổng Bí Thư Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng khởi sự chuyến công du chính thức tới thăm Washington.

Giáo sư Carl Thayer trích các nguồn tin ngoại giao nói rằng Việt Nam đã dồn nỗ lực vận động để vượt qua được một số khó khăn về nghi thức, Hà Nội kiên trì vận động để dược Tổng Thống Barack Obama đón tiếp ông Nguyễn Phú Trọng tại Tòa Bạch Ốc, trong khi với tư cách Tổng Bí Thư Đảng Cộng sản Việt Nam, ông Trọng không có người “tương nhiệm” trong hệ thống chính trị Mỹ.

Theo các nguồn tin ngoại giao, Tổng Bí thư Trọng sẽ được Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden đón tiếp tại Tòa Bạch Ốc, sau đó Tổng thống Obama sẽ tham gia các cuộc thảo luận. Có tin cho biết ông Nguyễn Phú Trọng cũng sẽ gặp bà Hillary Clinton, nhân vật có triển vọng nhất có thể được đề cử làm ứng viên của Đảng Dân chủ trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ sắp tới.

Giáo sư Thayer nhận định rằng cuộc gặp gỡ giữa Tổng Bí thư Trọng và Tổng thống Obama có ý nghĩa đặc biệt, và bất cứ sự đồng thuận nào mà hai ông đạt được trong lần gặp gỡ này sẽ đặt nền móng cho quan hệ Mỹ-Việt giữa lúc hai nước trải qua một giai đoạn chuyển tiếp chính trị, với thay đổi nhân sự ở cấp lãnh đạo cao nhất.

Năm 2013, Tổng thống Obama và vị tương nhiệm, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang ký Hiệp định Đối tác Toàn diện. Mới đây, Bộ trưởng Quốc phòng hai nước đã ký Tuyên bố tầm nhìn chung về quan hệ quốc phòng. Đây sẽ là văn kiện chủ yếu làm khung cho các quan hệ song phương, trong bối cảnh Việt Nam sẽ tổ chức Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 12 vào đầu năm 2016, thông qua chiến lược trong 5 năm tới.

Trong khi đó Việt Nam coi cuộc gặp gỡ giữa Tổng thống Barack Obama và Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng như một động thái công nhận vai trò của Đảng Cộng sản trong hệ thống chính trị Việt Nam, và chuyến đi sẽ dọn đường cho các chuyến công du của các nhân vật lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam trong tương lai.

Báo Washington Post hôm 3 tháng 7 đăng bài góp ý của Trưởng ban Đối ngoại Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam Hoàng Bình Quân, nói rằng chuyến công du Mỹ của Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng “là tín hiệu cho thấy sự tôn trọng của Mỹ đối với lựa chọn về thể chế chính trị của Việt Nam.”

Về vấn đề này, một nhà đấu tranh để dân chủ hoá Việt Nam đang sống lưu vong tại Hoa Kỳ, Giáo sư Đoàn Viết Hoạt, nhận định:

“Chúng ta không nên quên rằng trong hai lần Tổng thống Mỹ tiếp nhân vật cao cấp nhất Việt Nam, lần Tổng thống Bush tiếp ông Nguyễn Minh Triết, và lần này Tổng thống Obama tiếp ông Nguyễn Phú Trọng, thì chúng ta đều thấy là chính quyền Mỹ đã tiếp các nhà hoạt động chính trị bất đồng chính kiến. Lần này thì Hội đồng An ninh Quốc gia đã tiếp đại diện của ba tổ chức chính trị, trong đó có một tổ chức chính trị mà người sáng lập và lãnh đạo hiện có mặt tại Sài Gòn (Bác sĩ Nguyễn Đan Quế, người sáng lập Tập họp vì nền Dân chủ ở Việt Nam). Thành ra Mỹ đã gửi đi một thông điệp có hai nội dung. Một nội dung là công nhận Đảng Cộng sản đang cầm quyền ở Việt Nam, và một nội dung thứ hai là ủng hộ những tiếng nói đối lập. Tôi nghĩ rằng trong thời gian tới đây thì chắc chắn Hoa Kỳ sẽ tiếp tục thực hiện việc ủng hộ này, và tôi nghĩ rằng đây là một cánh cửa mở ra cho lực lượng đối lập chính trị hoạt động trong thời gian tới ở Việt Nam.”

” Tôi nghĩ rằng cái tình hình Việt Nam đã bước sang một cái giai đoạn mới và quan hệ Việt-Mỹ cũng bước sang một giai đoạn mới. Chúng ta hy vọng rằng Việt Nam sẽ phải thực hiện cái đổi mới mà quốc tế gọi là đổi mới Hai, tức là đổi mới về văn hoá và chính trị, sau cái đổi mới Một về kinh tế

Giáo sư Đoàn Viết Hoạt”

Hãng tin AP tường thuật rằng vấn đề nhân quyền vẫn là một khó khăn chủ yếu, giữa lúc chiến dịch đàn áp giới bất đồng ở Việt Nam tác động tới sự ủng hộ chính trị tại quốc hội Hoa Kỳ cho tiến trình thương thuyết Hiệp định Hợp tác Xuyên Thái Bình Dương TPP, mà các chuyên gia cho là không những mang lại lợi ích kinh tế cho Việt Nam, mà còn phục vụ các lợi ích an ninh của Việt Nam, trong bối cảnh tranh chấp Biển Đông. Giáo sư Đoàn Viết Hoạt:

“Việt Nam chắc cũng đã thấy được cái điều này và chắc chắn là họ cũng sẽ tìm cách để mà thay đổi cái chính sách để có thể hoà nhập vào cái chính sách chung của vùng Thái Bình Dương về mặt kinh tế là TPP và về mặt an ninh quốc phòng mà tôi nghĩ sau Đại Hội 12 chúng ta có thể thấy nó hiện ra rõ hơn.”

AP dẫn lời ông John Sifton, đại diện của Tổ chức theo dõi nhân quyền Human Rights Watch ở Washington, nói rằng Tổng thống Obama nên được hoan nghênh vì đã tiếp tục gây sức ép với Hà Nội, đòi phóng thích tù chính trị, tôn trọng quyền người lao động và tự do tôn giáo, nhưng ông nói vấn đề nằm ở chỗ những đòi hỏi đó đã không được đáp ứng đúng mức.

Ông Võ Văn Ái, Chủ tịch Ủy ban Bảo vệ Quyền Làm Người Việt Nam có trụ sở tại Paris, và là một nhà đấu tranh cho tự do tôn giáo và Phật giáo Việt Nam, nói ông đồng ý với quan điểm đó. Ông nói Hoa Kỳ muốn giúp thì nên nghĩ tới 90 triệu dân hơn là chỉ nghĩ tới chế độ đương quyền hiện nay. Ông nói tiếp:

“Ngoại giao thì dĩ nhiên bao giờ nó cũng xảy ra giữa các nhà lãnh đạo, nhưng mà dưới các nhà lãnh đạo thì các tầng lớp nhân dân rất là lớn, tự do thì hoàn toàn không có… Thành ra có thể nói rằng nhân quyền chỉ là một cái mộng ước thôi, chứ còn trong thực tại Việt Nam thì tuyệt đối không hề có sự tôn trọng nhân quyền, chẳng những thế mà còn đàn áp một cách khốc liệt các tôn giáo ở Việt Nam.”

Nhà văn Nguyễn Xuân Nghĩa từng bị cầm tù vì những hoạt động đấu tranh đòi dân chủ trong nước, nhận định là muốn có dân chủ bền vững, Việt Nam phải thay đổi thể chế chính trị:

“Phải mở rộng tự do dân chủ cho nhân dân, công nhận những cái quyền căn bản của người dân, và sau cùng là phải công nhận cái hệ thống chính trị đa nguyên, đa đảng thì đất nước Việt Nam mới thực sự có dân chủ vững bền.”

Giáo sư Đoàn Viết Hoạt cho rằng tình hình trên thế giới đã thay đổi với các yếu tố địa chính trị mới, trong bối cảnh Trung Quốc tiếp tục chính sách bành trướng đi kèm với những hành động gây hấn ở Biển Đông, thì có những lợi ích của hai bên đang hội tụ về môt điểm. Giáo sư Đoàn Viết Hoạt:

“Tôi nghĩ rằng cái tình hình Việt Nam đã bước sang một cái giai đoạn mới và quan hệ Việt-Mỹ cũng bước sang một giai đoạn mới. Chúng ta hy vọng rằng Việt Nam sẽ phải thực hiện cái đổi mới mà quốc tế gọi là đổi mới Hai, tức là đổi mới về văn hoá và chính trị, sau cái đổi mới Một về kinh tế.”

Giáo sư Thayer nói trong bối cảnh hệ thống làm quyết định tại Việt Nam luôn bị che lấp dưới màn bí mật. Giới phân tích quốc tế cho rằng có hai phe cánh trong Bộ Chính trị, một bên có lập trường bảo thủ, trong đó có Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, và phe cải cách, trong đó có Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, nhân vật được tin là đang tìm cách thắt chặt các quan hệ kinh tế và có thể cả quan hệ an ninh với Hoa Kỳ.

Theo Giáo sư Thayer thì sự khác biệt quan điểm trong các phe phái trong nội bộ Bộ Chính trị phức tạp hơn thế, vì không chia rõ rệt thành hai phe, phe thân Trung Quốc và phe thân Mỹ, mà khác biệt chủ yếu dựa trên sự đánh giá và quan hệ với các cường quốc phải như thế nào để đừng phương hại tới các lợi ích của quốc gia.

Nguồn: The Diplomat, The Washington Post, VOA Interview

Hai nữ sinh Việt Nam du lịch sang Mỹ, tách đoàn ở LAX, tìm thấy ở Westminster

Hai nữ sinh Việt Nam du lịch sang Mỹ, tách đoàn ở LAX, tìm thấy ở Westminster

Nguoi-viet.com

LOS ANGELES, Calif (NV) – Cảnh sát Los Angeles sáng thứ Hai cho biết hai nữ sinh du lịch từ Việt Nam đến phi trường LAX định trốn ở lại đã bị bắt lại ở thành phố Westminster, nơi có cộng đồng gốc Việt đông nhất Hoa Kỳ.

Trong khi đó, trả lời Người Việt, đại diện sở cảnh sát Westminster, Bill Collins, nói cảnh sát Westminster “tìm thấy hai nữ sinh này, 13 và 17 tuổi, tại Westminster vào sáng thứ Hai.”

Ông Collins nói hai nữ sinh này được tìm thấy “trong lúc thăm thân nhân tại Westminster. Họ tách ra khỏi đoàn. Người hướng dẫn đoàn cho rằng hai cô bé bị mất tích. Hai người này có visa và ở đây hợp pháp.”

Vẫn theo ông Collins, cảnh sát Los Angeles đang giữ hai người này.

Hai em bé du lịch từ Việt Nam định bỏ trốn ở LAX bị bắt lại ở Westminster. (Hình: chụp lại từ đài ABC)

Trước đó, nói với phóng viên nhật báo Người Việt qua điện thoại, ông Rob Pedregon, thuộc văn phòng thông tin công cộng của sở cảnh sát phi trường, cho biết: “Sau khi được báo tin, cảnh sát Los Angeles đã theo dõi và bắt được hai cô bé vào lúc 9:30 sáng thứ Hai tại Westminster, và sau đó đưa hai em về bót cảnh sát Pacific tại Los Angeles.”

“Hai em được giữ lại đây như một trường hợp trẻ con bỏ nhà đi, và hiện chưa bị buộc tội gì.” Ông Rob Pedregon nói thêm.

Khuy hôm qua, đài KABC đưa tin có hai thiếu nữ Việt Nam được một nhóm tổ chức du lịch tường trình là bị mất tích tại phi trường LAX hôm Chủ Nhật với ý định bỏ trốn ngay sau khi đến Mỹ.

Đài KABC dẫn tin của trung úy cảnh sát phi trường Dennis Lau, cho biết hình như nhóm tổ chức chuyến đi này biết về dự định bỏ trốn của hai cô bé. Ông nói: “Có vẻ như là nhóm này biết, là họ định đưa hai cô bé này đến đây và cho hai em ở lại nước Mỹ.” Hai em bé này tên là Ly Cam Vuong, 13 tuổi và Linh Huyền Cao, 17 tuổi.

Nói chuyện với Người Việt, luật sư chuyên về di trú, Darren Chương Nguyễn, nói rằng, một cách tổng quát, “khó có thể chuyển diện di trú ở Mỹ nếu ý định – intention – lúc xin visa khác với ý định chuyển diện một khi có mặt tại Mỹ.”

Luật sư Darren Chương Nguyễn cũng nói trường hợp như hai thiếu nữ Ly Cam Vuong và Linh Huyền Cao ít khi xảy ra tại Mỹ. Tuy nhiên, nếu cứ tiếp tục lưu lại California thành di dân bất hợp pháp, các em vẫn được đi học vì vẫn còn ở tuổi vị thành niên, theo luật “no child left behind.”

Còn ngay thời điểm hiện tại, theo luật sư Chương, hai nữ sinh này “vẫn hợp lệ vì không vi phạm luật.”

Chúng tôi sẽ tiếp tục cập nhật khi có tin thêm.

Hy Lạp trước tương lai bấp bênh trong Liên Âu

Hy Lạp trước tương lai bấp bênh trong Liên Âu

Nguoi-viet.com

HÀ TƯỜNG CÁT / Người Việt

ATHENS – Hôm Chủ Nhật, Hy Lạp trưng cầu ý kiên dân chúng về các điều kiện cứu trợ tài chính mà Liên Âu đưa ra. Các chủ nợ muốn Athens áp dụng biện pháp khắc khổ, nghĩa là bớt các chương trình chi tiêu của chính phủ, giảm phúc lợi xã hội và tăng thuế để lấy tiền trả nợ. Kết quả của trưng cầu dân ý là người dân Hy Lạp kiên quyết bác bỏ các điều kiện mà chủ nợ quốc tế đòi hỏi. Chỉ có 38,7% cử tri bỏ phiếu “Có” (đồng ý) trong khi 61,3% nói “Không”.

Dân chúng thủ đô Athens, Hy Lạp, đứng xếp hàng trước một máy rút tền ATM hôm Thứ Hai. (Hình: Milos Bicanski/Getty Images)

Ngày 30 tháng 6 là hạn kỳ chót để giải ngân 7.2 tỷ euros ($8.1 tỷ), món tiền cuối cùng trong khoản cứu nguy mà các nước Liên Âu qua Ngân Hàng Trung Ương Âu Châu (ECB) và Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế (IMF) đã đồng ý cấp cho Hy Lạp. Thiếu ngân khoản này, Hy Lạp đi tới tình trạng vỡ nợ.

Sau các cuộc thương lượng kéo dài hàng tháng không đi tới sự thỏa thuận, Thủ Tướng Alexis Tsipras, mới cầm quyền từ 26 tháng Giêng, bất ngờ loan báo cho tổ chức trưng cầu dân ý. Tsipras, 40 tuổi, nói rằng ông được dân chúng trao nhiệm vụ nên có bổn phận phải làm theo nguyện vọng của họ chứ không thể đơn phương quyết định. Ông kêu gọi dân chúng Hy Lạp bỏ phiếu “Không,” với hy vọng có thể áp lực trong việc thương thuyết với các chủ nợ. Ông nói điều này không có nghĩa là chống lại châu Âu. Nhưng một vài nhà lãnh đạo Liên Âu đã cảnh báo rằng bỏ phiếu chống cũng đồng nghĩa với quyết định rời khu vực đồng euro.

Như vậy điều gì sẽ xảy ra sau khi Hy Lạp bày tỏ thái độ? Các phân tích gia quốc tế cho rằng có ít nhất ba tình huống, trong đó trọng tâm vẫn là điều gì sẽ xảy ra với các ngân hàng Hy Lạp và số tiền hỗ trợ khẩn cấp của Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB). (1) Thỏa thuận không thành khiến Hy Lạp phải ra khối khu vực đồng euro và có thể rời khỏi EU. (2) Ngân hàng Hy Lạp sụp đổ vì ECB không đủ tiền mặt để hỗ trợ khẩn cấp. (3) Lãnh đạo EU thông qua thỏa thuận.

Tình huống thứ nhất có vẻ dễ đi tới  nhất. Các bộ trưởng Đức cũng như lãnh đạo các nước Ý và Pháp đều coi cuộc bỏ phiếu chính là trưng cầu dân ý về việc Hy Lạp đi hay ở lại khu vực đồng euro. Nhưng đây có thể chỉ là phản ứng chính trị ban đầu chưa phải là quan điểm dứt khoátt trước khi lãnh đạo các nước EU sẽ họp vào ngày thứ Ba để bàn cách đối phó tình thế.

Bộ trưởng tài chính Hy Lạp, Yanis Varoufakis, nói với báo chí địa phương trước ngày trưng cầu dân ý rằng EU “không có cơ sở luật pháp” nào để buộc Hy Lạp phải ra khỏi khu vực dùng euro. Ông tố cáo các nước chủ nợ tìm cách gây lo ngại cho người dân trước trưng cầu dân ý. Tuyên bố với tờ báo El Mundo của Tây Ban Nha, ông Varoufakis đặt nghi vấn: “Tại sao họ bắt chúng tôi phải đóng cửa ngân hàng? Có lẽ để reo rắc lo sợ cho người dân, và làm vậy có ý nghĩa như hành động khủng bố.”

Bộ trưởng Tài chính Đức Wolfgang Schaeuble, một trong những người chỉ trích lập trường của Hy Lạp gay gắt nhất, tỏ ra ôn hòa hơn. Ông  nói rằng nếu nước này phải ra khỏi khu vực euro thì sẽ chỉ là tạm thời, theo lời ông: “Hy Lạp là thành viên của eurozone. Không nghi ngờ gì về chuyện này. Chỉ có người dân Hy Lạp mới có thể trả lời là họ ở lại khu vực euro hay tạm thời rút lui. Và cũng rõ ràng là chúng tôi sẽ không bỏ mặc họ trong nỗi khó khăn.”

Chính phủ Hy Lạp đã hứa là dù có kết quả bỏ phiếu “Không,” các ngân hàng vẫn sẽ mở lại vào ngày Thứ Ba, 07 tháng Bảy. Nhưng vấn đề là ECB khó có thể có đủ số tiền mặt hỗ trợ khẩn cấp và sự tồn tại của các ngân hàng chỉ còn được tính bằng ngày. Dân chúng Hy Lạp lo sợ đã đổ xô đến các ngân hàng mong rút được tiền của họ ra. Hàng tỷ euro đã được rút ra khỏi các tài khoản tư nhân và doanh nghiệp và ngân hàng không còn tiền nữa. Cũng có một khả năng lựa chọn khác cho các ngân hàng là hoạt động trở lại với một loại tiền tệ tương đương, trước khi khôi phục tiền tệ cũ của Hy Lạ là đồng Drachma.

Bộ trưởng Varoufakis nói rằng các ngân hàng Hy Lạp sẽ mở cửa lại dù kết quả trưng cầu dân ý là gì và Thủ tướng Alexis Tsipras vẫn có thể đạt thỏa thuận với chủ nợ dù người dân đã nói “Không.” Tình huống này có lẽ sẽ khó xảy ra. Nhưng Thủ tướng Hy Lạp đã đưa ra chương trình khung cho thỏa thuận và những cải cách mà ông đã đồng ý, chỉ vài ngày trước cuộc bỏ phiếu, cũng không khác nhiều so với yêu cầu từ các chủ nợ và IMF. Các quan sát viên nhận xét rằng với việc bộ trưởng tài chính Yanis Varoufakis từ nhiệm ít giờ sau khi có kết quả trung cầu dân ý là sự mở đường cho Thủ tướng Tspras tìm một hướng tiếp cận ngoại giao hơn.

Từ trước đến nay chưa có tiền lệ về một quốc gia rời khu vực các nước dùng đồng euro, và không ai có thể biết nếu xảy ra như thế nào nó sẽ như thế nào. Nhưng một vụ vỡ nợ hỗn độn, Hy Lạp không còn khả năng trả nợ, có thể làm tổn hại lớn hơn cho nền kinh tế Hy Lạp và ảnh hưởng đến toàn Liên Âu.

IMF đã cảnh báo về vụ khủng hoảng tài chính Hy Lạp rằng “nguy cơ và nhược điểm vẫn còn đó” và sự sụt giảm vừa mạnh vừa rộng rãi trên thị trường thế giới là điều có thể thấy trước.

Hy Lạp ra đi có thể khiến ECB mất 118 tỷ euro tiền cho các ngân hàng Hy Lạp vay nợ và 20 tỷ euro tiền mua trái phiếu của chính phủ Hy Lạp. Một số chính phủ đang phải đối diện với các phong trào chống đối khối EU, và lo lắng dõi theo những diễn biến tại Hy Lạp.

Thủ tướng Tây Ban Nha, Mariano Rajoy, tuần trước nói Hy Lạp rời khu vực đồng euro có thể là một thông điệp tiêu cực, “rằng tư cách thành viên khu vực đồng euro có thể đảo ngược được.”

Nói chung, dư luận không lạc quan về triển vọng Hy Lạp và khối eurozone sẽ đạt được thỏa hiệp giờ chót ngày Thứ Ba tại Brussels, Bỉ. Hy Lạp có cơ hội cuối cùng đệ trình một kế hoạch cải cách mới để có ngân khoản cứu nguy. Thủ Tướng Tsipras hôm Thứ Hai điện đàm với chủ tịch ECB Mario Draghi đề nghị gỡ bỏ sự kiểm soát tư bản ở Hy Lạp, nhưng bà chủ tịch Christine Lagarde thông báo cho biết không thể giải ngân thêm trong hoàn cảnh Hy Lạp còn nợ tới hạn chưa hoàn trả.

Thủ Tướng Đức và Tổng Thống Pháp sẽ họp đêm Thứ Ba ở Paris để đi đến một quyết định đồng thuận. Thủ Tướng Tây Ban Nha, Mariano Rajoy, nói rằng thời gian chỉ còn rất ít và Thủ Tướng Hòa Lan, Mark Rutte, tuyên bố Hy Lạp cần chấp nhận những cải cách sâu rộng để tiếp tục ở lại trong khu vực đồng euro. Tương lai của Hy Lạp, tình trạng Liên Âu và đồng euro đang đến trước một khúc quanh quyết định. (HC)

HD-981 và ba mũi giáp công của Trung Quốc nhắm vào Việt Nam

HD-981 và ba mũi giáp công của Trung Quốc nhắm vào Việt Nam

Trọng Nghĩa

RFI

HD-981 và ba mũi giáp công của Trung Quốc nhắm vào Việt Nam

Giàn khoan Hải Dương HD-981 (DR)

Ngày 25/06/2015, Bắc Kinh bất ngờ sử dụng trở lại biểu tượng của thái độ quyết đoán của Trung Quốc đối với Việt Nam tại Biển Đông : Giàn khoan nước sâu HD-981. Giàn khoan mà Trung Quốc đã cho hạ đặt trong vùng thềm lục địa của Việt Nam vào tháng Năm năm 2014, lần này cũng được đưa xuống Biển Đông, hướng về phía Việt Nam, nhưng nằm sát khu vực Vịnh Bắc Bộ.

Đối với giới phân tích, mục tiêu hù dọa Việt Nam của Trung Quốc quả thật đã rõ ràng, vì hành động di chuyển giàn khoan được tiến hành và loan báo đúng vào thời điểm Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Nguyễn Phú Trọng chuẩn bị đi Mỹ, trong một chuyến đi được đánh giá là lịch sử, có khả năng đưa quan hệ Hà Nội – Washington chuyển sang một giai đoạn mới, điều mà Bắc Kinh không hề mặn mà.

Ý nghĩa gây sức ép lại càng mạnh hơn trong bối cảnh Trung Quốc, bất chấp những lời phản đối của quốc tế, vẫn tiếp tục xúc tiến các công trình xây cất trên các đảo nhân tạo mà họ bồi đắp lên từ những bãi ngầm hay rạn san hô ở vùng quần đảo Trường Sa, những thực thể mà họ đã đánh chiếm từ tay Việt Nam và Philippines hàng chục năm trước đây. Điểm hệ trọng là Bắc Kinh đang cho xây dựng những cơ sở có thể dùng vào mục tiêu quân sự trên các đảo nhân tạo đó.

Trả lời phỏng vấn của Ban Việt Ngữ RFI, Giáo sư Ngô Vĩnh Long (Đại học Maine Hoa Kỳ) đã ghi nhận ý đồ của Trung Quốc muốn hù dọa Việt Nam khi cho di chuyển giàn khoan HD-981 xuống gần Việt Nam, bên cạnh hai mục tiêu khác là : (1) thăm dò phản ứng của Việt Nam ; (2) đánh lạc hướng dư luận thế giới đang chú mục vào việc Trung Quốc xây căn cứ quân sự tại Trường Sa.

Hù dọa để Việt Nam không xích lại gần Mỹ

Điều khiến Bắc Kinh quan ngại là Việt Nam có thể thắt chặt thêm quan hệ với Mỹ nhân chuyến thăm của ông Nguyễn Phú Trọng, và theo Giáo sư Long, mục tiêu hù dọa đó sẽ thất bại. Thậm chí, như nhận xét của hãng tin Anh Reuters, việc Trung Quốc viện đến giàn khoan HD-981 còn có tác dụng củng cố thêm ý muốn siết chặt quan hệ với Mỹ của Việt Nam.

Đối với giáo sư Ngô Vĩnh Long, sự chuyển dịch của giàn khoan HD-981 đã nêu bật tình trạng Việt Nam đang phải chịu đến ba « mũi giáp công của Trung Quốc ; hai mũi trên Biển Đông là các cứ điểm quân sự đã và đang hoàn thành của Trung Quốc trên Biển Đông đặt ở hai vị trí yết hầu là Hoàng Sa và Trường Sa, và mũi thứ ba trên bộ là từ vùng biên giới với Cam Bốt ở phía Tây nam Việt Nam.

Chiến lược chung của Trung Quốc, tuy nhiên, theo giáo sư Long, lại là « giương đông kích tây », gây huyên náo tại vùng biên giới Việt Nam-Cam Bốt, đưa giàn khoan xuống gần Vịnh Bắc Bộ để thu hút sự chú ý của mọi người, trong lúc vẫn im lìm tiến hành xây dựng căn cứ quân sự tại vùng Trường Sa, đặt khu vực và thế giới vào tình thế sự đã rồi khi Trung Quốc hoàn tất công việc của mình.

Để đối phó với mưu toan áp đặt sự đã rồi của Trung Quốc trên Biển Đông, ngoài việc phải vận động công luận trong và ngoài nước, Giáo sư Long cho rằng Việt Nam cần mạnh dạn tham gia các cuộc tuần tra chung trên Biển Đông, cùng với các nước khác như Mỹ, Nhật, Úc …

HD-981 hiện gần Việt Nam hơn năm 2014

Ngô Vĩnh Long : Theo một số bài báo, tính đến ngày 1 tháng 7 năm 2015 thì giàn khoan Hải Dương 981 đã được neo ở cách đường ranh giới phân định Vịnh Bắc Bộ giữa Việt Nam và Trung Quốc khoảng 1 hải lý. Nếu đúng, thì vị trí của giàn khoan kỳ này gần đất liền Việt Nam hơn rất nhiều so với điểm Trung Quốc đã đặt giàn khoan này vào tháng 5 năm 2014.

Tôi nghĩ Trung Quốc họ muốn trêu chọc Việt Nam. Nếu chia từ Hải Nam đến Việt Nam, thì trong vùng Vịnh Bắc Bộ, nó nằm 1 hải lý về phía bên Trung Quốc chứ chưa nằm bên phía Việt Nam.

Ba mục đích : Gài bẫy, đánh lạc hướng, hù dọa

Ngô Vĩnh Long : Theo tôi, Trung Quốc để giàn khoan ở đó để nhử, nếu Việt Nam phản ứng thì họ sẽ nói : « Thấy không ? Mình đang neo cái giàn khoan này ở trong vị trí của đất mình, mà bọn Việt Nam lại la lối um xùm ! ».

Rồi nếu các nước khác ủng hộ Việt Nam, thì Trung Quốc cũng nói là mọi người đều xúm lại bắt nạt Trung Quốc, Trung Quốc là một nạn nhân, Trung Quốc không thể để cho bị bắt nạt mãi, cho nên Trung Quốc phải cứng rắn hơn !

Tôi nghĩ đó cũng là lý do vì sao Trung Quốc mới ra cái đạo luật bảo vệ an ninh quốc gia, nói rằng Trung Quốc không thể bị bắt nạt mãi, nếu ai bắt nạt họ thì họ sẽ phải cứng rắn hơn, sẽ dùng võ lực đánh các nước khác để bảo vệ quyền lợi của Trung Quốc… Vấn đề đưa giàn khoan vào sát gần Việt Nam là một cái cớ để đưa ra luật đó, và dùng luật đó như là một bước mới để lấn chiếm Biển Đông.

Mục đích thứ hai là đánh lạc hướng dư luận thế giới để Trung Quốc có thể tiếp tục hoàn tất các cơ sở quân sự trên các đạo nhân tạo mà Trung Quốc đã bồi đắp ở Trường Sa.

Và mục đích thứ ba, mà tôi cho là mục đích chính, là để hù dọa Việt Nam trước chuyến thăm Mỹ của Tổng bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam, ông Nguyễn Phú Trọng, ngỏ hầu Việt Nam sẽ không dám siết chặt thêm quan hệ với Mỹ.

Quan hệ Việt Mỹ vẫn sẽ được siết chặt thêm

Ngô Vĩnh Long : Chuyến đi của ông Nguyễn Phú Trọng sẽ siết chặt thêm một mức mối quan hệ với Mỹ.

(1) Ông ấy là nhân vật chóp bu của đảng cầm quyền ở Việt Nam, cho nên cuộc viếng thăm Mỹ có tính cách biểu tượng rất quan trọng trong thời điểm hiện tại. Mỹ và Việt Nam muốn chứng minh rằng quan hệ giữa hai nước đang được củng cố chủ yếu là vì lợi ích của hai nước và an ninh chung của khu vực.

Đối với Mỹ, việc này gởi thông điệp đến nhiều người “chống Cộng” ở Mỹ là ý thức hệ không còn là rào cản đối với nỗ lực phát triển quan hệ giữa hai nước.

(2) Chuyến đi, dù chỉ có hai ngày, nhưng khẳng định bản Tuyên bố chung về Tầm nhìn Chiến lược mà Bô trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter và Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam đã ký đầu tháng Sáu năm nay (2015) và như thế sẽ giúp đưa quan hệ Việt-Mỹ tiến đến mục tiêu “đối tác chiến lược toàn diện.”

(3) Chuyến đi cũng sẽ giúp cho việc vận động dư luận Mỹ ủng hộ hiệp định “Đối tác Xuyên Thái Bình Dương” (Trans-Pacific Partnership, TPP)… Nếu được thông qua, hiệp định này sẽ có lợi cho Việt Nam và Mỹ trên nhiều mặt, trong đó có việc phát triển kinh tế và củng cố an ninh cho toàn khu vực Đông Nam Á.

Việt Nam đang bị 3 gọng kềm : Hoàng Sa, Trường Sa, biên giới Cam Bốt

Ngô Vĩnh Long : Nếu chỉ tính Biển Đông, Việt Nam đang nằm giữa hai gọng kềm. Giàn khoan HD-981 chỉ là công cụ Trung Quốc xê dịch để thách thức, chứ quan trọng nhất là việc Trung Quốc đã chiếm Hoàng Sa, đã xây dựng cơ sở quân sự trên đó, thành lập thành phố Tam Sa trên đó để từ đó chỉ huy toàn bộ khu vực Biển Đông.

Cho nên, dù không có giàn khoan HD-981 được đẩy tới, đẩy lui, thì trên thực tế, Hoàng Sa với những cơ sở quân sự đó, đã là một cái gọng kềm gần Việt Nam nhất. Trong mấy năm qua, chúng ta đã nói nhiều lần là phải chú ý đến Hoàng Sa, một cái yết hầu của toàn Biển Đông…

Hiện nay, ngoài Hoàng Sa, Trung Quốc lại lập cơ sở quân sự trên 7 đảo ở Trường Sa, và tôi nghĩ là Trung Quốc sẽ không ngừng ở đó, mà sẽ tiếp tục.

Để có thể tiếp tục, Trung Quốc đã mở một mũi (tấn công) khác : Thúc đẩy gây rối ở vùng biên giới phía Tây nam của Việt Nam, tức là vùng biên giới với Cam Bốt.

Đúng là Việt Nam đang bị “3 mũi giáp công” của Trung Quốc, hai mũi từ biển (Hoàng Sa, Trường Sa) và một mũi từ đất liền, (biên giới Tây nam với Cam Bốt). Đây là chiến lược “giương đông kích tây” của Trung Quốc.

Báo chí gần đây có nói đến sự cố ở cột mốc 203 ở biên giới Tây Nam… Tôi nghĩ đây không phải là vấn đề ngẫu nhiên. Những nhà nghiên cứu vấn đề dọc biên giới Việt Nam đã thấy là trong mấy tháng gần đây căng thẳng đã có ở hầu như gần hết tuyến biên giới giữa Cam Bốt và Việt Nam trong khi Trung Quốc đang bồi đắp các bãi chìm ở Trường Sa và xây dựng các căn cứ quân sự.

Chiến lược giương đông kích tây

Thành ra Trung Quốc rõ ràng là có chiến lược giương đông kích tây, làm cho nhiều người không hiểu là mục đích chính của Trung Quốc là gì. Theo tôi, đó là tiếp tục xây căn cứ ở Trường Sa,

Các căn cứ này có cảng nước sâu có thể giấu tàu ngầm ở đó, có ăng ten liên lạc vệ tinh, có tháp radar, v.v.

Việc quân sự hóa các đảo nhân tạo này không những là đe dọa đối với Việt Nam và các nước nhỏ khác trong khu vực mà còn là thách thức đối với những nước ngoài khu vực, đặc biệt là đối với Mỹ.

Từ bốn, năm năm nay, Trung Quốc đã cố ý thách thức Mỹ, chĩa mũi dùi vào Mỹ, bởi vì nếu Mỹ im lặng hay nhẹ tay thì Trung Quốc sẽ tiếp tục lấn lướt. Cho nên, tôi thấy phản ứng (cứng rắn) của Mỹ mấy tháng gần đây là đúng hướng, vì nếu không thì Trung Quốc sẽ cứ tiếp tục khiêu khích, cứ tiếp tục xâm chiếm.

Trung Quốc sẽ tiếp tục “tằm ăn dâu” để áp đặt “sự đã rồi”

Ngô Vĩnh Long : Tôi nghĩ sắp tới đây Trung Quốc sẽ tiếp tục những động thái “tầm ngặm dâu” (salami slicing). Họ nghĩ rằng nếu cứ hai bước tiến, một bước lùi nhẹ nhàng, không thách thức mạnh lắm, thì họ sẽ dần dần chiếm được Biển Đông, dần dần tạo ra được tình trạng « sự đã rồi » (fait accompli).

Theo tôi, Mỹ và các đồng minh phải vận động các nước trong khu vực cùng nhau tuần tra trên Biển Đông cũng như xung quanh các đảo nhân tạo mà Trung Quốc đã và đang xây các căn cứ quân sự. Nếu không thì Trung Quốc và nhiều nước trên thế giới coi như là Việt Nam, Mỹ, hay là các nước khác đã chấp nhận « sự đã rồi ».

Trong trường hợp đó thì Trung Quốc càng làm tới và Mỹ sẽ mất rất nhiều uy tín. Nếu Mỹ mất uy tín, Trung Quốc sẽ cứ tấn công tới. Thành ra những động thái của Mỹ như trong vài tháng nay, đặc biệt là nâng cấp hợp tác quân sự với Việt Nam, đã đi đúng hướng, và tỏ ra là Mỹ đã có thái độ rõ ràng và cương quyết.

Khi mà Mỹ đã làm việc đó rồi thì Mỹ không thể lùi được, vì lùi sẽ bị xem là con hổ giấy, khiến cho các nước khác trong khu vực, kể cả Việt Nam, nói rằng Mỹ không đáng tin cậy. Và như vậy thì Mỹ, vốn đã tốn rất nhiều công, sẽ không được gì.

Cho nên tôi nghĩ rằng quan hệ Mỹ-Việt sẽ càng ngày càng được siết chặt, việc mời ông Nguyễn Phú Trọng là một biểu tượng, để cho thấy rằng hai bên sẵn sàng bỏ qua vấn đề ý thức hệ, hay tạm gác những vấn đề chưa đồng ý, để có thể cùng nhau bảo vệ lợi ích của nhau, cũng như của những nước khác trong khu vực.

Việt Nam đã bắt đầu có tiếng nói rõ ràng và kiên quyết hơn

Ngô Vĩnh Long : Ba tờ báo Việt Nam như Vnexpress, Vietnamnet, Giáo Dục Việt Nam, dường như mỗi tuần đều có bài nói về vấn đề Biển Đông. Ngoài ra ; vừa qua có một bộ phim 5 tập, được chiếu ở Việt Nam rồi được đưa lên Youtube và một vài chỗ khác. Rõ ràng là Chính phủ Việt Nam nghĩ rằng bây giờ phải tích cực vận động quần chúng trong nước. Và dư luận thế giới, vì bây giờ cũng có nhiều bài của một số người trong nước, viết bằng tiếng Anh, gởi đăng trên các báo nước ngoài.

Tôi thấy rằng Việt Nam đang có tiếng nói rõ ràng và cương quyết, và điều đó rất quan trọng vì Việt Nam có lãnh thổ và lãnh hải dài nhất trong khu vực Biển Đông, nếu Việt Nam không lên tiếng thì khó có thể giúp các nước như Mỹ vận động quần chúng họ để ủng hộ Việt Nam, để bảo vệ quyền lợi các nước xung quanh Biển Đông.

Nên tuần tra chung với Mỹ, Nhật, Philippines ….

Trước mắt, Việt Nam nên tham gia các hoạt động tuần tra chung với Mỹ, Nhật, Úc, Phillippines, Ấn độ, Hàn Quốc, trên Biển Đông. Nếu một mình Việt Nam thì khó có thể bảo vệ lợi ích của Việt Nam, mà Việt Nam tuần tra một mình, thì Trung Quốc có thể tạo các sự cố, rồi lại bắt nạt Việt Nam.

Nhưng nếu Việt Nam tham gia các hoạt động tuần tra chung với các nước như tôi vừa kể, thì tôi nghĩ rằng Trung Quốc sẽ phải e dè. Họ có thể đánh một nước như Việt Nam hay Philippines được, nhưng khó có thể đánh những nước lớn khác mà không bị thiệt thòi.


Lời nguyền chính trị

Lời nguyền chính trị

Kính Hòa, phóng viên RFA
2015-07-06

07052015-political-curse.mp3 Phần âm thanh Tải xuống âm thanh

Ông Nguyễn Văn Linh được truyền thông chính thống Việt nam xem là cha đẻ của cái gọi là “đổi mới,” chuyển đổi chính sách kinh tế bao cấp sang việc chấp nhận thực tế thị trường

Ông Nguyễn Văn Linh được truyền thông chính thống Việt nam xem là cha đẻ của cái gọi là “đổi mới,” chuyển đổi chính sách kinh tế bao cấp sang việc chấp nhận thực tế thị trường

File photo

Hai nhà chính trị

Tên tuổi hai nhà chính trị Việt nam được giới blogger nhắc đến nhiều trong tuần qua là cựu Thứ trưởng ngoại giao Trần Quang Cơ vừa từ trần, và ông Nguyễn Văn Linh nguyên Tổng bí thư đảng cộng sản, được giới chức Việt nam kỷ niệm 100 năm ngày sinh một cách trọng thể.

Người ta nhắc nhiều đến ông Trần Quang Cơ vì khí phách của ông như lời một blogger bình luận, là ông chống lại ý kiến của những người đứng đầu nước Việt nam ở giai đoạn đầu thập niên 90 trong chính sách đối ngoại với Trung quốc. Ông từ chối nhận lãnh chức vụ Bộ trưởng ngoại giao, điều mà ông Nguyễn Vĩnh vốn là một thuộc cấp của ông cho là rất hiếm hoi trong hàng ngũ lãnh đạo cao cấp. Người ta nhắc tới ông Cơ nhiều nhất là về quyển hồi ký của ông liên quan đến hội nghị Thành Đô dẫn đến bình thường hóa quan hệ với Trung quốc. Quyển hồi ký không được in ở Việt nam mà chỉ lưu truyền trên mạng, trong đó ông đề cập nhiều đến những nhân nhượng quá đáng mà các nhà lãnh đạo đảng cộng sản lúc ấy dành cho Trung quốc.

Nếu ông Trần Quang Cơ được nhiều trang blog không chịu sự kiểm soát của đảng nhắc tới, thì trên báo chí chính thống người ta ít nhắc tới ông, mà thay vào đó là ông Nguyễn Văn Linh. Ông Linh được truyền thông chính thống Việt nam xem là cha đẻ của cái gọi là “đổi mới,” chuyển đổi chính sách kinh tế bao cấp sang việc chấp nhận thực tế thị trường. Rất nhiều lời tán dương ông Linh trên báo chí Việt nam, đặc biệt có một bài báo chạy hàng chữ đậm rằng ông Linh là người… Không chấp nhận đa nguyên đa đảng!

Ngược lại với báo chính thống, ông Linh bị nhiều chỉ trích trên các trang blog.

Giáo sư Nguyễn Văn Tuấn cho rằng ở thời buổi hiện nay mà gióng lên ý tưởng của ông Linh rằng không chấp nhận đa nguyên đa đảng là một điều lạ.

Còn danh hiệu cha đẻ của đổi mới cũng được các blogger hoài nghi rằng có phải chính ông Linh là kiến trúc sư của cái gọi là đổi mới ấy hay không, vì gần 30 năm sau, nhiều tài liệu được công khai, người ta thấy rằng ông Linh không phải là một người can đảm đi đến những quyết định chính trị như vậy. Hơn nữa có nhiều bằng chứng cho thấy ông Linh lại là một người bảo thủ với nhiều nỗi sợ hãi khi chứng kiến chủ nghĩa cộng sản sụp đổ khắp nơi trên thế giới vào giai đoạn những năm 1989-1990. Chính điều này đẩy ông thành kẻ mà nhiều người cho rằng có tội khi chủ trương ký hiệp định Thành Đô với Trung quốc. Trang blog Bauxite Việt nam bình luận:

Đánh giá một nhân vật lịch sử chính là phải đứng ở góc độ dân tộc, chứ không phải trên lập trường của một đảng: Người đó đã làm gì cho đất nước, chứ không phải đã làm gì cho đảng. Lịch sử đã đánh giá Trần Ích Tắc, Lê Chiêu Thống nghiêm khắc như thế nào, sẽ đánh giá những kẻ đang tâm bán đứng dân tộc qua thỏa thuận Thành Đô, mà di lụy của nó cho đến nay vẫn chưa biết hết, như thế ấy.

Còn Tiến sĩ Hà Sĩ Phu thì cho rằng ông Linh là kẻ có tội nhiều hơn công:

“Cuối cùng do sự bố trí của phe thân Trung Cộng ông Nguyễn Văn Linh đã cầm đầu phái đoàn đi sang Thành Đô, là hành động vô cùng tệ hại, đưa Việt Nam vào một quỹ đạo không thể ra được. Tôi nghĩ rằng ông Nguyễn Văn Linh đổi mới cũng chẳng qua là cứu Đảng thôi nhưng cũng do chuyện cứu Đảng mà trình độ lại non và quan điểm lại bảo thủ nên cuối cùng phải đi vào quỹ đạo Thành Đô cho nên cái tội nhiều hơn công rất nhiều.”

Và cuối cùng khi bàn về cái gọi là đổi mới, thì Giáo sư Nguyễn Văn Tuấn xem đó chẳng phải là điều gì hay ho, vì vốn cuộc sống luôn cần một sự đổi mới.

Còn một điều khác nữa là bản chất của cái gọi là đổi mới là quay về với những gì đúng đắn hợp lẽ tự nhiên, phá đi những rào cản mà chính những người cộng sản tạo ra cho dân tộc và cho chính mình. Để nói về giai đoạn thay đổi đó, ngôn ngữ của đảng cộng sản hay dùng từ cởi trói, nhưng dường như là không có người lạ nào trói họ cả.

30 năm sau

Những quyết định chính trị trong những năm 1989-1990 đã định hình nước Việt nam với hoàn cảnh đối ngoại, và những xáo trộn xã hội đặc biệt của nó.

Sự thành công của ông Nguyễn Văn Linh, hay là sự thất bại của ông Trần Quang Cơ đã để lại một nước Việt nam gắn chặt về ý thức hệ với Trung quốc ngày nay.

Blogger Song Chi viết bài Nước còn hay mất. Bà cho rằng trong thời buổi hiện đại hiện nay, một kịch bản Trung quốc đưa quân xâm lược để đặt Việt nam thành quận huyện là khó có thể xảy ra. Tuy vậy với sự lệ thuộc Trung quốc ngày càng nhiều về kinh tế, văn hóa, bên cạnh sự cam kết chính trị trung thành với ý thức hệ của giới lãnh đạo,… thì Trung quốc cũng không cần dụng binh làm gì.

Sự lệ thuộc văn hóa Trung quốc lên đến đỉnh điểm trong hàng loạt công trình xây Văn miếu thờ Khổng Tử trong thời gian qua. Điều mà nhà báo Danh Đức gọi là Dịch xây Văn Miếu. Ông viết trên trang blog của thời báo Kinh tế Sài gòn:

Không phải là bài ngoại, song cái gọi là “văn hóa tương đồng” nhất định phải có giới hạn của nó, chứ không thể cứ “đánh đồng làm một” mãi. Trong lịch sử, quả là Nho giáo đã chiếm vị trí quan trọng ở Việt Nam, song ảnh hưởng đó cũng đã kết thúc hơn 100 năm nay rồi và Việt Nam đang là một quốc gia độc lập, nên không thể tùy tiện hay vì bất cứ lý do gì khác mà tái du nhập những di tích của sự lệ thuộc đó.

Cựu Thứ trưởng ngoại giao Trần Quang Cơ

Cựu Thứ trưởng ngoại giao Trần Quang Cơ 1927 – 2015

Có thể là Nho giáo không còn ảnh hưởng nhiều trong xã hội Việt nam, nhưng trên bình diện chính trị ý thức hệ, dường như một cụm từ khác đã thay thế, đó là xã hội chủ nghĩa. Điều mà blogger Cánh Cò mượn lời các quan chức Bắc Kinh mà gọi đó là một …. Đại cục vô hình mà tới giờ dường như các nhà lãnh đạo Việt nam chưa thoát ra được.

Và chính ý thức hệ đó trở thành một trở ngại cho công cuộc cải cách giáo dục mà nhiều trí thức Việt nam lo lắng hàng chục năm nay.

Trang blog Bauxite Việt nam kể lại câu chuyện đối thoại giữa nhóm Đối thoại giáo dục do Giáo sư Ngô Bảo Châu chủ xướng và một số ý kiến phản biện.

Nhóm Đối thoại giáo dục đề nghị một điều quan trọng trong cải cách Đại học là thành lập Hội đồng ủy thác để điều hành. Tiến sĩ Ngô Doãn Đãi cho rằng đề nghị này không thể thực hiện được vì theo luật giáo dục Việt nam thì Đảng cộng sản lãnh đạo các trường Đại học.

Một người tham gia phản biện nhóm Đối thoại giáo dục là dịch giả Đinh Bá Anh, lại cho rằng hiện nay nền giáo dục Việt nam không thể cải cách được vì nó không chịu một sức ép nào cả. Ông cho rằng nó có thể được cải cách nếu có một ý chí chính trị mạnh mẽ nào đó, nhưng ông tiếp lời là chuyện đó chưa xảy ra vì hiện nay chính trị Việt nam là một nền chính trị chịu sức ép từ nhóm lợi ích chứ không có viễn kiến.

Có lẽ câu chuyện cải cách giáo dục lại một lần nữa đi vào bế tắc.

Đứng trước tình trạnh xã hội chính trị hiện nay, Giáo sư Nguyễn Đình Cống cho rằng có một điều gì đó như là một lời nguyền mà nước Việt đang gánh chịu, lời nguyền đó theo ông xuất hiện sau khi cuộc chiến Việt nam tương tàn kết thúc:

Có thể những người cầm đầu phe bại trận đã không có một lời nguyền nào nhưng hàng vạn, hàng chục vạn những người khác đã công khai hoặc bí mật nguyền rủa vì cho rằng họ bị đối xử bất công, tàn bạo, bị phản bội lời hứa và lòng tin. Đó là những người bị triệu tập vào các trại cải tạo, bị giam giữ không kết án, bị tước đoạt tài sản và tự do, bị ép buộc đến các vùng kinh tế mới, bị trở thành “thuyền nhân”với không biết bao nhiêu tai họa.

Giáo sư Nguyễn Đình Cống là người công khai tuyên bố rằng muốn cho Việt nam phát triển thì phải từ bỏ chủ nghĩa cộng sản và ý thức hệ Mác Lê Nin, nền tảng của cấu trúc nhà nước Việt nam hiện tại.

Trong lãnh vực tư pháp, cấu trúc nhà nước ấy không chấp nhận sự cân bằng quyền lực như ở mô hình các quốc gia theo thể chế tư bản dân chủ. Đó cũng là điều mà Luật sư Nguyễn Văn Thân cho rằng nó làm cho Việt nam không thể xây dựng nên nhà nước Pháp quyền được. Ông viết:

Muốn xây dựng một nhà nước pháp quyền thì trước hết phải có sự phân quyền giữa hành pháp, lập pháp và tư pháp và một hệ thống tư pháp thật sự độc lập. Nhưng Đảng Cộng sản Việt Nam hiện nay vẫn đứng trên pháp luật và cai trị một cách tùy tiện. Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao Trương Hòa Bình là một thành viên Ban Bí thư Trung ương Đảng Cộng sản thì làm sao tòa án có thể độc lập?

Nhưng mô hình mới nào cho Việt nam để thoát khỏi bế tắc?

Tác giả Vũ Hoàng Nguyên viết trên trang Ngàn Lau rằng cần phải thận trọng, đừng lập lại sai lầm của những người cộng sản nữa:

Cần phải xác định một điều là không có cơ chế nào trên thế giới này hoàn hảo. Chúng ta không đi tìm một cơ chế hoàn hảo bởi nếu chúng ta vẫn mang tư tưởng tìm một cơ chế hoàn hảo thì tự chúng ta sẽ lập lại sai lầm của đảng cầm quyền hiện giờ, tức là đưa đất nước dân tộc vào Xã Hội Chủ Nghĩa mà chính những người lãnh đạo không biết cái Xã Hội Chủ Nghĩa đó ra sao, khi nào được hình thành. Chúng ta cũng không đem bất cứ cơ chế của quốc gia nào đó vào áp dụng trên dân tộc của mình bởi chúng ta sẽ vấp phải sai lầm mà đảng CSVN đang sai lầm.

Nhưng cho đến bao giờ?

LS Nguyễn Văn Thân viết rằng so với những mầm mống dân chủ hình thành ở nước Anh trước đây thì Việt nam đã muộn đến 800 năm.