Category: TIN TỨC

Người ta thường nói: “Chúng ta đi mang theo quê hương!” Nhưng quê hương là gì? Phải chăng đó là ngôn ngữ, thói quen trong cuộc sống, câu hò, giọng hát và miếng ăn, thức uống hàng ngày. Nhưng quê hương đâu phải chỉ có vậy, và như vậy là hết!

Bước chân lên bờ mà người ta gọi đó là mảnh đất tự do, bước chân xuống đất một phi trường nào đó mà người ta gọi là đất hứa, chẳng mấy chốc mà chúng ta đã quên hết. Mang theo quê hương nhưng chúng ta đã bỏ lại rất nhiều thứ, như người chăn chiên bỏ bầy chiên lại cho lũ sói rừng. Chúng ta bỏ lại người sống lẫn người chết, người chết đã đành, người sống thì cũng như người đã chết. Người sống hôm nay là những anh em thương binh quặt què của chúng ta, những người trong một đất nước tối đen mà mắt mình thì không còn trông thấy ánh sáng, sống đời sống lây lất trong cái thảm cảnh lê lết của những ngày tháng vô vọng còn lại.

Một người tù binh còn lành lặn, còn lại sau chiến tranh, đã mất đơn vị, không còn hàng ngũ, lạc bạn bè trên trận địa, sống giữa thù hận, kỳ thị, sống đã là một chuyện đau khổ. Chúng ta nghĩ thế nào một người thất trận, mù hai mắt, cụt hai chân, không còn hai tay, giữa rừng người thắng trận kiêu ngạo mà vô nhân tính, mà không thể chết.

Không ít người chỉ còn biết sống trong tình thương của người qua đường không quen biết, mà người qua đường cũng không cần biết con người khốn khổ đó là ai, khi chúng ta còn ngồi trong ghế nhà trường, sống hạnh phúc trong một thành phố chan hòa ánh sáng, nơi quán cà phê hay những đêm vũ trường, bên bữa cơm gia đình ấm cúng khi họ còn ba ngày lương khô, hai cấp số đạn, băng rừng lội suối.

Chúng ta có gần 100 vị tướng lãnh, những người mà “cấp bậc là xương máu của thuộc cấp,”(*) được may mắn ra đi trước khi Sài Gòn thất thủ, bỏ lại gần một triệu quân tinh nhuệ, hàng chục nghìn thương binh bị đuổi ra khỏi quân y viện, đã có ai có cái ý nghĩ kêu gọi đồng bào ở hải ngoại nghĩ ra chuyện “lon gạo thương binh.” Phải đợi đến 20 năm sau, mới có những người bạn đồng ngũ, mới ra khỏi nhà tù tập trung, thoát nạn, quần tụ nơi đây, ngồi lại với nhau, nghĩ cách kiếm đồng tiền cho bạn bè. Cho đến bây giờ, mỗi năm, cả thế giới, nhiều lắm là chúng ta mới có khoảng $2 triệu cho thương binh, trong con số $13 tỷ gửi về Việt Nam, mà đã có người kêu la bài bác, hô hào thương binh ngưng nhận tiền cứu trợ, vì đồng tiền gửi về này, giúp cho chế độ Cộng Sản vững mạnh và sống còn!

Có người còn dạy khôn các cơ quan cứu trợ thương binh ngưng gửi tiền giúp cho các thương binh, để dành năng lực ủng hộ cho một cuộc vận động không tưởng. Cũng có người dối trá với chính mình, khi khai tử đồng đội, cho rằng việc cứu trợ thương binh là một việc làm “dối trá,” vì bây giờ, sau 40 năm, làm gì còn có thương binh nữa!

Về việc đối xử với thương binh thua trận của chính phủ Cộng Sản hiện nay, thì chính phóng viên trong nước, Bùi Minh Quốc cũng đã công nhận: “Chính sách của chính quyền Việt Nam lâu nay từ sau 1975 tới nay rất tệ. Tức là họ phân biệt đối xử và họ không quan tâm tới cái quyền sống của số anh chị em thương phế binh của phía VNCH này.”

Việc cởi mở “có giới hạn” như những diễn tiến liên quan đến thương binh VNCH tại chùa Liên Trì hay Dòng Chúa Cứu Thế ở Sài Gòn trong thời gian gần đây, và chưa lúc nào danh xưng Việt Nam Cộng Hòa được nói đến nhiều như hôm qua, hôm nay sau 40 năm bị chôn vùi và lăng mạ. Nhưng những điều này cũng không thay đổi được cuộc sống đen tối của những người đã chịu khổ 40 năm qua, nhất là những anh em ở xa vùng phố thị. Điều đáng buồn hơn là ngoài các chức sắc tôn giáo, một triệu người miền Nam trong 3 triệu người Sài Gòn hôm nay, vì đang chạy theo “cơm áo gạo tiền,” hay ký ức đã xói mòn, như người mất trí, chẳng còn ai lo âu, đoái hoài đến những người anh em năm cũ.

Trước khi nói đến những gì mà những người có lòng ở hải ngoại đang cố gắng tìm con đường sống cho các thương binh, công việc cấp bách hiện nay là tăng cường sự cứu trợ, vì con số thương binh chết càng ngày càng nhiều, vì tuổi tác, bệnh tật và đói nghèo. Hãy nhìn thẳng vào sự thật, anh em thương binh cần chén cơm, viên thuốc hơn là những lời hứa hẹn hão huyền.

 Chiến dịch “Một Gia đình-Một Thương Binh” đã được Hội HO Cứu Trợ TPB phát động cách đây vài ba năm, tuy thấy đơn giản, nhưng thật khó khăn. Người có hảo tâm dễ dàng gửi đến hội một số tiền, nhưng thấy phiền phức khi phải có trách nhiệm, cưu mang lấy một gia đình, thường trực vài ba năm, lo lắng cho họ. Đồng tiền bảo trợ giờ đây ấm áp thêm những lời thăm hỏi, thấm đượm tình người.

Chiến dịch này không phải là để trút gánh nặng cho quần chúng, để các hội đoàn thiện nguyện phủi tay, đóng cửa, mà chỉ là lời kêu gọi sự quan tâm của chúng ta đối với từng hoàn cảnh riêng của mỗi một người, mà người cho kẻ nhận gặp nhau trong sự ân cần, gần gũi.

Công việc này đòi hỏi sự kiên nhẫn đầy tình người, lẽ tất nhiên là khó khăn hơn khi chúng ta gửi đến các hội thiện nguyện một số tiền, mà thường là chúng ta chẳng hề quan tâm đến người nhận là ai.

Chỉ tính riêng những gia đình những người cựu quân nhân trong tập thể cựu tù nhân chính trị, hay những quân nhân đã vượt thoát ra đi vào những ngày cuối cùng của cuộc chiến, là những người đã từng chiến đấu bên cạnh anh em thương binh ngày nay, đôi khi còn là cấp chỉ huy, con số này lên đến hằng trăm nghìn. Một trăm nghìn gia đình bảo trợ cho 15,000 hồ sơ thương binh, không phải là chuyện khó khăn không làm được, nhưng cũng phải nói đây là chuyện khó khăn.

Phần lớn, có những chuyện chúng ta hay quên phải có người khác nhắc nhở, phần lớn chúng ta “có lòng” nhưng trong cuộc sống lại thường “vô tâm,” chúng ta đi nhưng thường ít khi quay đầu ngó lại.

Có những người chết cho chúng ta được sống, có những người thương tật cho chúng ta lành lặn, có những người đành ở lại để chúng ta có cơ hội ra đi.

Nguyễn Phú Trọng đẩy Nguyễn Tấn Dũng về vườn
Nguoi-viet.com

HÀ NỘI (NV) – Theo các nguồn tin ngoại giao và những tiết lộ từ nội bộ cấp cao của đảng CSVN, Nguyễn Phú Trọng và phe cánh, rất có thể, đã đẩy văng Nguyễn Tấn Dũng ra khỏi bộ tứ quyền lực trong đại hội 12 đang diễn ra tại Hà Nội.

Các lãnh đạo đảng CSVN cùng các đảng viên cao cấp trước ngày khai mạc đại hội 12. (Hình: AP)

Hôm Thứ Năm, 21 Tháng Giêng, 2016, đại hội đảng CSVN kỳ thứ 12 chính thức bắt đầu cuộc họp kéo dài 8 ngày với điểm chính yếu là thành lập Ban Chấp Hành Trung Ương đảng khóa mới để từ đó, đẻ ra những chức vụ chóp bu của Đảng gồm Bộ Chính Trị, Ban Bí Thư, Ủy Ban Kiểm Soát Trung Ương và trên hết là “tứ trụ triều đình” gồm tổng bí thư đảng, chủ tịch nước, thủ tướng và chủ tịch quốc hội nhiệm kỳ 2016-2020.

Những gì bí mật của cuộc đấu đá tranh ghế tổng bí thư trong đảng CSVN, người ta đã thấy phần nào phơi bày trên một số trang mạng không biết là của ai. Nhưng ít nhất, người ta thấy các tài liệu, hình ảnh, bài viết kể cả thư tố cáo và lời phản bác, nhắm nhiều nhất vào ông Nguyễn Tấn Dũng đã hết 2 nhiệm kỳ thủ tướng, đang nhăm nhe cái ghế tổng bí thư.

Hiến Pháp CSVN sửa đổi năm 2013 xác định ở điều 2 rằng “Nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam do nhân dân làm chủ, tất cả quyền lực thuộc về nhân dân…” Nhân dân tuy “làm chủ” đất nước nhưng không ai có tiếng nói nào đối với cái “lực lượng lãnh đạo nhà nước và xã hội” và cả những chức danh như chủ tịch nước, thủ tướng, chủ tịch quốc hội.

Cũng giống như những kỳ đấu đá trước đây tranh giành các ghế chóp bu trong đảng, kỳ đại hội đảng CSVN lần này không thiếu những mánh khóe hạ địch thủ bị xì ra. Guồng máy tuyên truyền của chế độ, nhiều hơn một lần, kêu rằng những thứ đó “thông tin bịa đặt, nói xấu lãnh đạo” trước đại hội đảng, nhằm “gây rối, bôi xấu nhân sự, phá hoại sự thành công của đại hội…”

Tựu trung, theo thông tấn AP, cuộc đấu đá giành ghế tổng bí thư, gay gắt nhất là giữa đương kim tổng bí thư (mới được một khóa nhưng hiện đã 71 tuổi) Nguyễn Phú Trọng, và đương kim thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng (đã hết 2 nhiệm kỳ thủ tướng, hiện đã 66 tuổi). Cả hai ông này, và 8 ông bà khác, đều đã quá tuổi nghỉ hưu, trên nguyên tắc phải về vườn.

Hôm Thứ Tư, 20 tháng 1, ngày mà 1,510 “đại biểu” về Hà Nội dự đại hội đảng XII bước vào “họp trù bị” tức họp về các nguyên tắc và chương trình đại hội, thông tấn AP nói rằng, nhiều phần, ông Nguyễn Phú Trọng giữ được cái ghế tổng bí thư thêm khóa nữa.

Các trò đấu đánh trong thượng tầng đảng CSVN được nhìn thấy khi báo chí chính thống của chế độ đề cập đến trường hợp “quá tuổi nghỉ hưu” được ngồi lại. Hoặc như ông Lê Quang Vĩnh, viên chức “phó văn phòng Trung Ương đảng CSVN” giải thích thì chức vụ tổng bí thư “không có giới hạn tuổi.”

Vài tuần trước, một số nguồn tin nói gần như chắc chắn rằng ông Nguyễn Tấn Dũng sẽ nhảy từ ghế thủ tướng sau 10 năm ở đó, lên ghế tổng bí thư, một điều hiếm xảy ra, nhờ đông phe cánh. Ông ta đã từng thoát nạn sau những lần biểu quyết trong trung ương đảng những năm trước khi bị cáo buộc làm hại nền kinh tế quốc gia qua các vụ vỡ nợ của Vinashin, Vinalines năm 2012 và kỳ bỏ phiếu tín nhiệm hồi năm ngoái.

Giới bình luận quốc tế cho rằng Nguyễn Tấn Dũng có khuynh hướng cải cách, muốn nghiêng hơn về phía Tây phương, cũng từng lên tiếng đả kích (gián tiếp) Trung Quốc bá quyền bành trướng trên biển Đông. Trong khi đó, Nguyễn Phú Trọng bị coi là một kẻ bảo thủ, nghiêng hơn về phía Trung Quốc, có thể sẽ làm giới đầu tư quốc tế âu lo.

Nền kinh tế của Việt Nam vốn trông cậy phần lớn vào sản xuất và xuất cảng của giới đầu tư nước ngoài. Nếu họ bỏ chạy, Việt Nam khó tránh khỏi khốn đốn và lại càng lún sâu hơn nữa vào lòng lệ thuộc nền kinh tế Trung Quốc.

“Một số nhà đầu tư quốc tế đang khựng lại để xem diễn biến chính trị của Việt Nam ra sao. Tôi chưa bao giờ thấy có một cuộc thay đổi lãnh tụ lại chia rẽ nặng nề như tại một nước Cộng Sản.” Lời một nhà đầu tư tài chính Tây phương giấu tên nhận xét trên bản tin của hãng thông tấn Reuters.

Reuters cũng dẫn nguồn tin từ một số đảng viên cấp cao giấu tên tham dự cuộc họp Trung Ương đảng hồi đầu tuần trước, nói rằng tên ông Nguyễn Tấn Dũng không nằm trong số “tứ trụ triều đình” được Trung Ương đảng đề cử cho kỳ họp đại hội đảng lần này.

Lý do gạt ông Nguyễn Tấn Dũng ra ngoài, theo giới phân tích gia cũng như giới ngoại giao có những quan hệ với các đảng viên cấp cao được Reuters đề cập, là đòn đánh phủ đầu của phe bảo thủ vì họ sợ nếu ông ta lên làm tổng bí thư, ông ta có thể thay đổi chiều hướng của đảng CSVN bây giờ.

“Họ bằng tất cả mọi cách ngăn chặn ông ấy leo thang quyền lực.” Ông Jonathan London, giáo sư tại đại học Hongkong và là một người theo dõi sát tình hình Việt Nam nhận xét.

Tuy nhiên, điều này chưa có nghĩa là phe của Nguyễn Phú Trọng đã toàn thắng. Như Vũ Ngọc Hoàng, phó trưởng ban thường trực “Ban tuyên giáo Trung Ương” nói trên tờ Thanh Niên ngày 18 tháng 1, 2016 thì “Hội Nghị Trung Ương 14 (đầu tuần trước) thông qua danh sách đề cử nhân sự cho khóa tới chỉ là bước chuẩn bị đầy trách nhiệm của khóa tiền nhiệm đối với khóa sau. Đại hội đảng 12 sẽ quyết định cuối cùng về nhân sự khóa mới và quyết định 244 của Trung Ương không cản trở các nhân sự mới được quyền ứng cử tại đại hội.”

Chính vì vậy, ông J. London cho rằng không nên loại trừ khả năng ông Nguyễn Tấn Dũng tìm cách lật ngược tình thế.

“Dũng có nhiều hậu thuẫn ở trong đảng và ở cấp gần thượng tầng. Nếu có ai có thể mở chiến dịch lật ngược được tình thế thì có thể là ông ta,” ông London nói.

Khi trả lời phỏng vấn của tờ Thanh Niên, ông Vũ Ngọc Hoàng xác nhận, sau nhiều cuộc thảo luận của Trung Ương đảng cũng như Bộ Chính Trị CSVN, lúc đầu thì có đề nghị hai hay 3 ông trong nhóm “tứ trụ” ngồi lại, nhưng cuối cùng “Bộ Chính Trị họp thảo luận và thống nhất đề nghị với Trung Ương chọn phương án chỉ ở lại 1 trường hợp để bảo đảm tính kế thừa, ổn định và tạo điều kiện trẻ hóa cán bộ, nên không chọn phương án ở lại 2-3. Trung Ương đã thảo luận qua 2 kỳ và quyết định chọn phương án giữ lại 1 trường hợp đặc biệt để giới thiệu tổng bí thư. Tập thể Bộ Chính Trị họp, thảo luận và thống nhất rất cao, giới thiệu 1 đồng chí ở lại tham gia khóa 12…”

Dù bất cứ ai trong nhóm này ngồi lại, vẫn chỉ là trò đấu đá “rượu cũ, bình cũ” của những kẻ tham quyền cố vị, giành giật ngôi thứ đè đầu cưỡi cổ nhân dân. Trong chế độ độc tài đảng trị, người dân Việt Nam không có quyền quyết định vận mệnh chính trị của mình. (TN)

Những Mái Chèo Lơi

S.T.T.D Tưởng Năng Tiến

RFA

Đàn cá sẽ chết khi dòng sông nghẽn mạch giữa hàng lớp thủy điện dàn trận từ Lan Thương về Lào, Campuchia rồi kiệt sức ở Cửu Long xa xôi.

Lan Phương – BBC

Khác với Sài Gòn và Phnom Penh, và tựa như Bangkok, Vientiane gần như vắng bóng hành khất. Trong suốt thời gian long nhong ở thủ đô Vạn Tượng, chỉ duy nhất mỗi lần tôi thấy một người khiếm thị vịn vai cô con gái nhỏ đang lần dò băng ngang qua đường Lane Xang – trước khu Chợ Sáng.

Hình ảnh này khiến tôi nhớ đến những những người mù trong quãng đời thơ ấu của mình. Họ thường ngồi ở cầu thang chợ (Đà Lạt) gẩy những tiếng đàn buồn bã, và cất tiếng những lời ca u uất, giữa  đám đông hờ hững.

Hơn năm mươi năm đã trôi qua rồi. Tôi cứ tưởng là không còn ai lê la hát xẩm trên thế gian này nữa chứ. Chúng ta đã bước vào thế kỷ XXI lâu lắm rồi mà!

Ảnh:NgyThanh

Lại có hôm, ở Phnom Penh, nằm chờ hoài mà trời vẫn không chịu sáng. Chán, tôi mở cửa khách sạn tản bộ dọc theo bờ sông. Đi mãi trời mới hừng đông. Trong ánh nắng mai yếu ớt đầu ngày, tôi ngạc nhiên khi thấy những chiếc thuyền con mong manh (cùng những mái chèo mỏng mảnh) đang lững lờ trên dòng Mê Kông bao la và trầm lặng.

Ảnh chụp năm 2015

Bất giác, tôi bật hát khẽ những lời ca (thiết tha) của Văn Phụng năm nào:

Ai qua bến Đà giang cho tôi nhắn vài câu, thương về mái tranh nghèo bên hàng cau. Chia ly đã từ lâu. Ôi mong nhớ làm sao, bao nhiêu bóng người thân mến năm nào. Tôi thương mái chèo lơi, bên manh áo tả tơi, những người lái con đò trên dòng nước.

Tôi không biết bến Đà Giang ở nơi nao, và cứ ngỡ rằng những “mái tranh nghèo bên hàng cau” chỉ là hình bóng xa xôi (thuộc Thời Trung Cổ) vẫn còn rơi rớt đâu đó – trên đất nước mình – vào hồi đầu thế kỷ trước mà thôi. Có ngờ đâu “những mái chèo lơi” vẫn lặng lẽ khua nước ngay giữa Biển Hồ, và trên vô số sông rạch của Cambodia, cho mãi đến bây giờ.

Ảnh chụp năm 2015

Điều bất ngờ hơn nữa là chủ nhân của “những manh áo tả tơi” này, phần lớn, lại không phải là dân bản xứ. Họ chính là những đồng hương khốn khổ của tôi, chứ nào có phải là ai xa lạ. Theo tường trình (“The Situation of Stateless Ethnic Vietnamese in Cambodia”) của MIRO – Minority Rights Organization – vào năm 2014 có khoảng năm phần trăm, hay 750.000 người gốc Việt đang sinh sống ở đất Miên. Đây là sắc dân thiểu số đông nhất ở đất nước này.

Hầu hết họ đều là dân ngụ cư, không khai sinh, không căn cước, không được quyền tiếp cận với bất cứ dịch vụ xã hội nào, và (tất nhiên) không có quyền sở hữu tài sản hay đất đai gì ráo trọi. Bởi vậy, phần lớn kiều bào ở Miên (theo như cách gọi rất lịch sự của Đại Sứ Quán Việt Nam ở Phnom Penh) đều sống lêu bêu – rầy đây mai đó – trên những túp lều nổi xung quanh Biển Hồ, hoặc dọc theo những nhánh sông phụ thuộc.

Họ sống làm sao?

Cũng giản dị thôi. Chỉ cần một chiếc thuyền con, cùng một mái chèo, và hai ba người miệt mài quăng chài hay thả lưới suốt ngày – bất kể nắng mưa – là có cá ăn, phần dư dôi cũng đủ để đổi lại một hai ký gạo, ít mắm muối, và vài ba xị đế.

Y tế, giáo dục, thể thao, giải trí … đều là những khái niệm mơ hồ – nếu chưa muốn nói là xa xỉ – và chả ai có bao giờ nghĩ đến. Đời sống giản dị, và giản lược, từ tay đến miệng thế thôi. Có lẽ không nơi nào trên trái đất này mà đám Việt kiều trông lam lũ và thảm thương đến vậy!

Ảnh chụp năm 2015

Cũng đã đôi lần (vào thập niên 1970) cái đám người trôi sông lạc chợ này cũng đã đàn đúm dắt díu nhau tìm về tổ quốc nhưng rồi họ nhận thức ra ngay rằng quê hương cũng không phải là nơi nương náu được nên rồi lại đành phải tiếp tục tha phương cầu thực. Ở xứ người họ bị gọi một cách khinh miệt là  Duồn: “Tụi Duồn về quê tụi bay hết đi.” Qua bên kia biên giới thì họ bị chửi … là Miên: “Đám Miên chạy qua đây làm gì?”

Tuy bị chính quyền và dân chúng của cả hai nước Việt/Miên bạc đãi nhưng bù lại họ nhận được thiên nhiên dung chấp. Sự bao dung này, tiếc thay, nay không còn nữa. Từ Bankok, vào hôm 25 tháng 12 năm 2015, thông tín viên Lan Phương (BBC) vừa buồn bã cho hay:

“Những người đàn ông giăng lưới ở Đồng Tháp không hiểu vì sao năm nay không có nước lên xứ đồng bằng.

Cá linh đi xa dần, đắt đỏ như món đặc sản không biết tìm đâu ra. Lưới cá treo ở góc nhà, quên mất đã có thời Cửu Long cá nhiều đến mức ứ đầy thủng lưới.

Người nông dân không biết diễn tả điều gì đã hủy hoại sự sung túc một thời trên đồng bằng châu thổ của mình. Dân ở Biển Hồ (Campuchia) cũng chỉ biết im lặng nhìn vào mắt lưới trống rỗng lập lờ dưới nước mùa thiếu cá về.”

Qua lại hồ Tonlé Sap, và lui tới những sông rạch dọc ngang của xứ Chùa Tháp – cả năm qua – nơi đâu tôi cũng thấy những ánh mắt lo âu cùng với những lời hỏi han (nghe) như những tiếng than dài: “Không biết tại sao mà cá mỗi năm một ít, ông à!”

Tôi im lặng, tất nhiên, dù thiệt tình thì lờ mờ có biết nguyên do – sau khi đọc được Cửu Long Cạn Dòng Biển Đông Dậy Sóng do nhà Văn Nghệ xuất bản năm 2000. Tác phẩm này của Ngô Thế Vinh vừa được nxb Giấy Vụn tái bản, lần thứ ba, vào năm 2014. Xin xem qua đôi lời giới thiệu nội dung của nhà báo Ngô Nhân Dụng :

Ðầu mối tai họa này là chính sách khai thác điện lực và dẫn thủy nhập điền của chính quyền Cộng sản Trung Quốc. Sông Mekong, tại Trung Quốc mang tên là Lan Thương (Lancang, 澜沧) chảy qua Tây Tạng và các tỉnh Thanh Hải, Vân Nam, trước khi đổ xuống phía Nam. Theo tạp chí World Rivers Review của cơ quan Sông quốc tế (International Rivers, IR), thì vào năm 2014, Trung Cộng đã xây dựng bảy đập thủy điện lớn ở đầu nguồn sông Mekong thuộc nước Tàu, con sông phát nguyên từ Tây Tạng chảy xuống Biển Ðông nước ta. Họ sẽ xây thêm 21 đập ngăn nước lớn khác trong 10 năm tới. Các nước hạ nguồn cũng bắt chước xây các đập nước khác; với dự án xây 11 con đập nữa.

 Nhưng tai họa lớn nhất là nước biển lấn dần vào đất liền thì chỉ dân Việt ở đồng bằng sông Cửu Long gánh chịu. Ðập Don Sahong đang xây ở Hạ Lào, nhằm cung cấp điện cho Lào và Thái Lan sẽ ảnh hưởng lớn trên đời sống dân Campuchia và miền Nam Việt Nam.

Trong cuốn sách biên khảo viết dưới hình thức vừa tiểu thuyết vừa ký sự, Cửu Long Cạn Dòng, Biển Ðông Dậy Sóng, Bác Sĩ Ngô Thế Vinh đã mô tả hành động của chính quyền Trung Quốc: “Vào Tháng Tư năm 2001, Trung Quốc đã ký một thỏa hiệp về thủy vận trên sông Cửu Long nhưng chỉ với 3 quốc gia Miến Ðiện, Thái và Lào với kế hoạch vét lòng sông, cả dùng cốt mìn chất nổ phá tung những khối đá trên các đoạn ghềnh thác, các đảo nhỏ trên sông để khai thông mở rộng đường sông cho tàu lớn trọng tải từ 500-700 tấn có thể di chuyển từ cảng Tư Mao xuống Chiang Khong Chiang Sean Bắc Thái xuống thẳng tới Vạn Tượng. Trong khi Việt Nam và Campuchia là hai quốc gia cuối nguồn, trực tiếp chịu ảnh hưởng của kế hoạch ấy thì bị gạt ra ngoài.”

Thảo nào mà ở Phnom Penh đã có kẻ bỏ lại “những mái chèo lơi” cho sông nước, chỉ còn khoác mỗi “manh áo tả tơi” thất thểu bước lên bờ, rồi nằm dài giữa công viên phố thị.

Ảnh chụp năm 2015

Khi mà ở thượng nguồn sông Tiền, và sông Hậu ngư dân phải đi ăn xin thay vì đi chài lưới thì ai cũng có thể tiên đoán được hậu vận của hàng chục triệu người dân Việt – ở Đồng Bằng Sông Cử Long – mà không cần phải là thầy bói.

 Khán thính giả và độc giả RFA với Đại hội Đảng XII

Hòa Ái, phóng viên RFA
2016-01-19

• BBC

Khán thính giả và độc giả RFA với Đại hội Đảng XII

Nghe hoặc Tải xuống

Phụ nữ Việt Nam tại Đài Loan vui mừng với chiến thắng của Đảng Dân chủ Tiến bộ hôm 16/1/2016

AFP photo

Your browser does not support the audio element.

Đại hội Đảng lần thứ 12 sẽ chính thức khai khai mạc ở Hà Nội vào ngày thứ Năm, 21 tháng Giêng năm 2016, kéo dài trong 8 ngày và được bế mạc vào ngày 28 tháng Giêng. Thông tin về Đại hội Đảng lần này vẫn là tâm điểm của truyền thông trong nước và quốc tế. Hòa Ái ghi nhận ý kiến cũng như hy vọng của quý khán thính giả cùng độc giả Đài Á Châu Tự Do (ACTD) qua lần Đại hội Đảng XII.

Trong những ngày trước thềm Đại hội Đảng lần thứ 12, Ban Việt ngữ Đài ACTD mở Mục “Ý kiến của Bạn” xoay quanh chủ đề những ai sẽ nắm giữ các chức vụ lãnh đạo chủ chốt ở Việt Nam tại Đại hội Đảng CSVN toàn quốc vào tháng Giêng năm 2016 thu hút sự chú ý của khán thính giả cùng độc giả khắp nơi.

Điều đáng chú ý nhất là chức vụ Tổng Bí Thư Đảng CSVN, một trong bốn chức vụ chủ chốt, được quan tâm đặc biệt vì Tổng Bí thư đương nhiệm Nguyễn Phú Trọng tuyên bố cần xem xét cho các “trường hợp đặc biệt” tái cử trong Đại hội Đảng XII. Trong khi dư luận trong và ngoài nước đồn đoán lời tuyên bố này nhằm mục đích tạo điều kiện cho chính ông Nguyễn Phú Trọng tiếp tục giữ chức vụ Tổng Bí thư trong nhiệm kỳ tới thì đa số khán thính giả và độc giả Đài ACTD lại dành sự ưu ái cho vị trí tân Tổng Bí thư đối với ông Nguyễn Tấn Dũng với lập luận ông Nguyễn Tấn Dũng xứng đáng hơn ông Nguyễn Phú Trọng. Thính giả Nguyễn Quốc Hoàng, từ Hòa Kỳ, gửi lời đến Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng qua làn sóng phát thanh của Đài RFA:

“Tôi xin thưa với ông Nguyễn Phú Trọng, ông là người đại diện cho cơ quan quyền lực cao nhất để lãnh đạo Chính phủ VN. Ông đã đề nghị ra những ứng viên vào Bộ Chính trị cũng như Ban Bí thư của Trung ương là những người có hùng khí, biện luận, hiểu biết, có cương lĩnh, thẳng thắn và trong sạch, không tham ô và bè phái…Trước hết tôi thấy những cái sai của ông rất nhiều. Ông đã muốn bình chọn một người cho rằng biết lý luận và là người miền Bắc, thế là ông thực thi lại quyền chia để trị của người Pháp, là phân biệt Nam-Bắc. Nếu ông chống tham nhũng thì ông đã chống được cái gì?

Ngoài ra, đáng lý ông phải có công hàm gửi LHQ tố cáo hành vi ngang ngược của Trung Quốc đã xâm phạm lãnh thổ VN nhưng ngược lại ông còn cầu khẩn Trung Quốc giúp đỡ ông bảo vệ Đại hội Đảng lần này. Còn nếu ông là một người lý luận, vậy tôi hỏi ông rằng ông là người lý luận như thế nào mà ông là người lãnh đạo tối cao lại ra lệnh bắt bớ, giam cầm người biểu tình chống Trung Quốc, ông chống những người yêu nước? Cho nên tôi xin có ý kiến ông không nên ra ứng cử Đại hội lần này”.

Thính giả Roto ở Bình Dương, VN, nghĩ rằng ông Nguyễn Phú Trọng nên về hưu:

“ Ở VN, ai cầm quyền cũng đục khoét tài nguyên quốc gia, vơ vét làm giàu cho bản thân và gia đình, không xứng đáng cho tôi chọn.
– Thính giả Trương Kim”

“Ông Nguyễn Phú Trọng với tư tưởng cổ hủ, lạc hậu, bè phái, trung thành với chủ nghĩa Karl Marx-Lenin, chưa bao giờ mạnh miệng chống Trung Quốc xâm lấn biển đảo, gây hại cho ngư dân, làm Trưởng ban phòng chống tham nhũng mà để tràn lan tham nhũng thì nghỉ hưu cho rồi”.

Liên quan đến ý kiến của TS. Nguyễn Thanh Giang chia sẻ trên Đài RFA, kêu gọi các đại biểu tham dự Đại hội Đảng CSVN nên sáng suốt chọn ra những gương mặt sáng giá nhất cho Ban Chấp hành Trung ương mới và đặc biệt chọn cho được chính xác 4 nhân vật lãnh đạo chủ chốt mà TS. Nguyễn Thanh Giang gọi là “tứ trụ triều đình” nhận được sự tán đồng của nhiều người. Những gương mặt tiêu biểu được quý khán thính giả và độc giả nêu ra bao gồm Nguyễn Tấn Dũng, Nguyễn Thiện Nhân, Nguyễn Thị Kim Ngân, Trần Đại Quang, Vũ Đức Đam… với hy vọng “thoát Trung” về mọi mặt, đặc biệt phải nêu rõ lập trường của Việt Nam là không bang giao với Trung Quốc cho đến khi chủ quyền Hoàng Sa và Trường Sa được trả lại cho Việt Nam. TS. Trần Công Trục, 1 thính giả của đài bày tỏ:

“Tôi rất kỳ vọng tin tưởng rằng sau Đại hội này, Việt Nam chúng tôi sẽ có một đội ngũ lãnh đạo mới và đội ngũ đó vẫn phải phát huy được truyền thống yêu nước, truyền thống đấu tranh bất khuất kiên cường của ông cha người Việt Nam chúng tôi từ trước đến nay, đặc biệt trong việc giữ vững chủ quyền thiêng liêng và sự toàn vẹn lãnh thổ mà các thế hệ Việt Nam chúng tôi đã đổ máu, đổ mồ hôi nước mắt để giữ gìn”.

Tuy nhiên, Hòa Ái ghi nhận có những ý kiến phản bác lại, cho rằng những gương mặt lãnh đạo mới cũng chỉ là một hình thức “bình cũ rượu mới”, nếu không nói theo cách bi quan vẫn là “bình cũ rượu cũ” vì bất cứ đảng viên nào của Đảng CSVN được cơ hội có quyền hành trong tay cũng đều như nhau. Thính giả Trương Kim ở Cần Thơ lên tiếng:

“Ở VN, ai cầm quyền cũng đục khoét tài nguyên quốc gia, vơ vét làm giàu cho bản thân và gia đình, không xứng đáng cho tôi chọn”.

“ Trước thềm Đại hội Đảng CSVN lần thứ 12 này, người dân Việt Nam trong và ngoài nước chỉ ước mong Đảng CSVN thay đổi thể chế chứ không bao giờ người dân trong và ngoài nước muốn tiếp tục chế độ Cộng sản.
– Thính giả Hùng Nguyễn”

Với xu hướng không nhân vật nào trong Đảng CSVN được người dân tín nhiệm cũng như Đảng CSVN không nên tiếp tục chế độ độc đảng như trước đây, thính giả Hùng Nguyễn cho rằng đã đến lúc Đảng lãnh đạo đương quyền nên thay đổi thể chế:

“Trước thềm Đại hội Đảng CSVN lần thứ 12 này, người dân Việt Nam trong và ngoài nước chỉ ước mong Đảng CSVN thay đổi thể chế chứ không bao giờ người dân trong và ngoài nước muốn tiếp tục chế độ Cộng sản”.

Thính giả Phúc Trần và số đông khán thính giả cùng độc giả chia sẻ không có kỳ vọng vào Đảng CSVN tự mình thay đổi thể chế mà mỗi người Việt nên đồng lòng thực hiện sự thay đổi này với lý do:

“Chế độ hiện tại không được lòng dân, không làm gì có lợi cho người dân thì tại sao không tẩy chay chế độ đó?”

Đáp ứng sự đồng thuận về ý kiến người dân nên thay đổi thể chế để đất nước được phát triển và văn minh hơn, hòa nhập với sự tiến bộ của thế giới, nhiều người nêu lên câu hỏi sẽ bắt đầu từ đâu và như thế nào. TS. Nguyễn Quang A trình bày thiển ý của ông:

“Hiến pháp của Việt Nam qui định là người dân có quyền lập hội, thế thì người dân cứ thế mà lập hội, không phải đợi ông nào cho phép cả. Việc Nhà nước chưa có luật để tạo điều kiện cho người dân thực hiện quyền lập hội của mình một cách văn minh, thì đấy là lỗi của của Quốc hội và người dân cứ thế mà thực thi. Hiến pháp qui định người dân có quyền bầu cử ứng cử, thế thì người dân cứ ra ứng cử và phản đối kịch liệt việc nhân danh Tổng Bí thư Đảng Cộng sản để bảo phải chọn như thế này thế kia, phải phản đối kịch liệt điều này”.

Trước khi Đại hội Đảng XII khai mạc vài ngày, Tổ chức Theo dõi Nhân quyền-Human Rights Watch kêu gọi đã đến lúc phải chấm dứt tình trạng một nhóm nhỏ quan chức trong đảng Cộng Sản tự quyết định tương lai cho hơn 90 triệu người dân và Đảng CSVN nên tuyên bố sẽ tổ chức bầu cử tự do và công bằng, để người dân được quyền bỏ phiếu chọn lựa các lãnh đạo đất nước cho mình, Hòa Ái liên lạc với quý thính giả trong nước lẫn hải ngoại qua điện thoại đều nhận được sự nhất trí tuyệt đối trước lời kêu gọi vừa nêu.

 Tin đồn làm chao đảo Đại hội Đảng 12?

Anh Vũ, thông tín viên RFA
2016-01-19

RFA

Nghe hoặc Tải xuống

Người dân trò chuyện trong khi uống trà tại một công viên công cộng ở trung tâm thành phố Hà Nội hôm 18/1/2016.

AFP photo

Các tin đồn đoán liên quan đến việc tranh giành quyền lực trước Đại hội Đảng CSVN lần thứ 12 đã khiến cho ban lãnh đạo VN hết sức lo ngại. Những tin đồn đoán đó xuất phát từ đâu, nhằm mục đích gì và có tác động đến dư luận XH và Đại hội 12 thế nào?

Ngày 16/01/2016, trả lời báo chí, Thứ trưởng Bộ TT&TT Trương Minh Tuấn cho biết, cứ vào dịp diễn ra các sự kiện lớn của đất nước thì nhiều đối tượng chống phá lại tung ra đủ loại thông tin xuyên tạc, sai sự thật, để bôi nhọ lãnh đạo Đảng hòng làm nhiễu loạn thông tin.

Trên thực tế, các tin đồn nói trên được phát tán và chia sẻ rất nhiều trên mạng internet, với các bằng chứng là: hình ảnh, các tài liệu nội bộ, đơn thư tố cáo của các đảng viên và cán bộ cao cấp thuộc loại tuyệt mật… Mà bức thư của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, cựu Chủ tịch Nước Lê Đức Anh gửi TBT Nguyễn Phú Trọng, Bộ Chính trị, Ban CHTW liên quan đến vấn đề lựa chọn nhân sự lãnh đạo đảng trong HNTW13. Hoặc các kết quả bầu chọn 4 nhân vật chủ chốt – “tứ trụ” sau HNTW14 kết thúc, là những ví dụ.

Các thông tin đó được người dân hết sức quan tâm và phần nào có tác động đến lòng tin của dân chúng đối với chế độ.

Trao đổi với RFA, bà Lan Hương, một người dân ở TP. Hồ Chí Minh cho biết:

“Những tin đồn đoán đó có rất nhiều trên mạng hiện nay, tôi nghĩ rằng các tin đó là có cơ sở chứ không phải là ngẫu nhiên mà họ nói ra, vì không có lửa thì làm sao có khói? Nhưng thông tin này có ảnh hưởng đến lòng tin của tôi về sự lãnh đạo của đảng và tôi thực sự thất vọng, nếu các tin này hoàn toàn là có cơ sở.”

Ông Lê Hùng, một người dân ở Hà nội bày tỏ:

“Tôi nhận thấy đa phần các tin đó không có nguồn gốc rõ ràng và không thể kiểm chứng, vì thế nó không đáng tin cậy. Tôi đọc vì để thỏa mãn sự tò mò, mang tính chất tham khảo thôi. Chứ những thông tin đó không ảnh hưởng đến việc quyết định chính kiến của tôi.”

Các lãnh đạo nhà nước VN luôn cho rằng, các tin đồn nói trên là các thông tin “xấu và độc hại”, do các thế lực thù định xuyên tạc và phát tán nhằm chống phá nhà nước.

Những tin đồn đoán đó có rất nhiều trên mạng hiện nay, tôi nghĩ rằng các tin đó là có cơ sở chứ không phải là ngẫu nhiên mà họ nói ra, vì không có lửa thì làm sao có khói?
– Bà Lan Hương, TPHCM

Đánh giá về các tin đồn nói trên, từ Sài Gòn Nhà báo Nguyễn An Dân, một nhà quan sát thời sự chính trị VN nhận định:

“Các tin đồn có 2 luồng, một luồng từ các nguồn ngoài hệ thống đảng đưa ra và một luồng từ hệ thống đảng đưa ra. Để ý sẽ thấy các thông tin đó có lớp lang, có hình ảnh và những cái chúng ta có thể kiểm chứng được. Thí dụ như lá thư kiến nghị của Trung tướng Lưu Phước Lượng (Nguyên Phó ban chỉ đạo Tây Nam Bộ gửi TBT  và Ủy ban Kiểm tra TƯ đề nghị xử lý ông Trịnh Văn Lâu (Tư Cẩn), nguyên Bí thư Tỉnh ủy Vĩnh Long đã vu khống khi tố cáo Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng), đó là bằng chứng cho thấy rằng đó là thông tin có từ hệ thống. Còn về mặt giá trị thông tin bài viết thì tôi nghĩ nó chỉ có giá trị tham khảo.”

Tình trạng này đã kéo dài và là việc có hệ thống, tuy vậy điều này không hề gây bất lợi cho đảng cầm quyền, mà còn gợi mở ra khả năng “đổi mới chính trị từ tổ chức của mình”. Ông Phạm Hùng Vĩ, một nhà đầu tư tại Sài gòn nói với chúng tôi:

“Khi đưa các thông tin đó ra thì họ nhằm các mục đích rất cụ thể, vậy ai là người có lợi ích liên quan trực tiếp nhất? Cho là các thế lực thù địch hay người dân, nhưng khi đo lường lợi ích thì thấy rất là mơ hồ. Tôi đã quan sát một quá trình 5 năm nay rồi, thì thấy cái chuyện thông tin nọ kia không phải nó mới xuất hiện ngày hôm qua, mà là nhiều năm nay rồi. Điều đó đã khiến người dân chán nản và cho rằng đó là thông tin đấu đá nội bộ.”

Thể chế chính trị độc đảng hiện nay không chỉ làm tê liệt cơ chế kiểm soát và điều chỉnh quyền lực nhà nước và vấn đề thiếu minh bạch là nguyên nhân dẫn đến tình trạng này. Nhà báo Nguyễn An Dân nhấn mạnh:

“Trong các cuộc bầu bán, bầu cử các chức danh lãnh đạo trong hệ thống “quan lại”của đất nước hiện nay, vì không có cuộc bầu cử công khai, dân chủ, pháp trị thì luôn có chuyện dùng các thủ đoạn mờ ám để triệt hạ nhau và cái đó là chuyện bình thường. Và chúng ta sẽ thấy, bất cứ cái gì mà thiếu minh bạch thì nó sẽ sinh ra mờ ám. ”

Đồn đoán đúng tới đâu

Các tin đồn đoán có tác động không ít đến tâm lý xã hội, đã khiến người dân nghi ngờ. Ông Phạm Hùng Vĩ cho biết:

“Theo tôi, những thông tin đó không phải hoàn toàn bịa đặt, nó cũng có yếu tố đúng và phải có từ nguồn nào đó. Và đương nhiên là những thông tin đó có những tác động nhất định đến nhận thức, hành vi của các giới trong XH. Việc tâm lý của xã hội giao động là có, vì các quyết định của lãnh đạo cao cấp nhất sẽ có tác động rất lớn đến các chính sách, hành vi thị trường  và sẽ làm ảnh hưởng đến nhiều người.”

Theo báo VNN online mới đây cho biết, ông Nguyễn Thế Kỷ – Phó Trưởng Ban Tuyên giáo TƯ đã phải lên tiếng trấn an rằng: Trong Ban lãnh đạo Đảng có sự đoàn kết rất lớn, không hề có sự phân tán, không hề có sự lo lắng như những thông tin xấu, độc đưa ra.

Tuy vậy, theo báo QĐND, ông Nguyễn Đình Hương, nguyên Phó trưởng Ban tổ chức Trung ương đã thừa nhận: Tôi không loại trừ nguyên nhân do những phần tử xấu, thậm chí do “lợi ích nhóm”. Họ muốn bảo vệ ông này thì nói xấu ông kia. Ngay như cá nhân tôi cũng bị có người đến gửi văn bản đề nghị ký ủng hộ nhóm này, nhóm kia nhưng tôi trả lời là “không”.

Bình luận về phát biểu của ông Nguyễn Thế Kỷ, Nhà báo Nguyễn An Dân nhận định:

“Trong đảng bây giờ có nhiều người có những, quan điểm, tư duy khác nhau thì chuyện nội bộ đảng có đoàn kết hay không thì tôi không nói. Nhưng sự phân tán là điều chắc chắn và chuyện ông Nguyễn Thế Kỷ nói rằng, không có sự lo lắng trước những thông tin xấu độc thì là không đúng, có lo lắng nhưng nó ở mức độ nào mà thôi.”

Vì vậy muốn xóa bỏ tình trạng này thì VN phải có cạnh tranh chính trị và cần có một nền dân chủ đúng nghĩa và lành mạnh, vận hành theo luật pháp. Và luật pháp đó phải được nhân dân thông qua.
– Nhà báo Nguyễn An Dân 

Trả lời câu hỏi, các thông tin đó có tác động trực tiếp đến tư tưởng của các đại biểu dự ĐH Đảng 12 và sẽ ảnh hưởng đến lá phiếu bầu của họ hay không?

Ông Phạm Hùng Vĩ cho biết:

“Đối với các quốc gia đang trong giai đoạn chuyển đổi  như VN, thì lực lượng (đại biểu)  trung dung họ sẽ quan sát các tín hiệu chính thức từ đảng, như từ HNTW14. Ngoài ra họ còn căn cứ vào các kênh thông tin khác để quan sát, như thông tin đồn thổi hay các tín hiệu từ thị trường tài chính – tiền tệ để họ ra các quyết đinh chọn lựa.”

Nhà báo Nguyễn An Dân chia sẻ:

“Các Ủy viên TƯ chịu áp lực từ các đảng bộ, chi bộ của họ sinh hoạt, đó là vấn đề của các Ủy viên TƯ phải đối mặt, nếu có nhiều đảng viên cấp dưới mà họ phản đối quá thì sẽ là áp lực không nhỏ đối với họ. Thành ra nếu hỏi cái (tin đồn) đó có tác động đến các  Ủy viên TƯ hay không thì tôi nói có và có thể sẽ tác động đến quyết định của Ủy viên TƯ tại ĐH12.”

Khi được hỏi, để xóa bỏ vấn đề tin đồn đoán, chính quyền cần phải có các giải pháp gì?

Trong cái cơ chế lãnh đạo độc đảng của VN, thì nó công khai minh bạch theo tư duy cá nhân của hệ thống lãnh đạo. Như vậy họ sẽ tùy hứng, hôm nay công khai cái nọ, ngày mai không thông tin những cái kia. Nhà báo Nguyễn An Dân tiếp lời:

“Vì vậy muốn xóa bỏ tình trạng này thì VN phải có cạnh tranh chính trị và cần có một nền dân chủ đúng nghĩa và lành mạnh, vận hành theo luật pháp. Và luật pháp đó phải được nhân dân thông qua. Có như thế, nó mới xóa bỏ được tình trạng này. ”

Trước tình trạng này, Thứ trưởng Bộ TT&TT Trương Minh Tuấn đã kêu gọi cộng đồng tẩy chay những loại thông tin bịa đặt, xuyên tạc nói trên. Theo ông, mỗi người cần tỉnh táo, bình tĩnh xem xét để không mắc phải âm mưu của các thế lực thù địch và phần tử xấu. Tuy vậy, người ta không thấy vị lãnh đạo này nhắc đến vấn đề minh bạch thông tin từ phía nhà nước đối với dân chúng.