Hãy yêu kẻ thù và cầu nguyện cho những kẻ ngược đãi anh em (Mt 5,44)
Thảm họa cháy rừng bùng phát ở Australia thiêu trụi 6 triệu ha rừng, dẫn đến cái chết và mất tích của hơn 50 người và 500 triệu động vật; bùng phát dịch viêm phổi do virus Corona và hình ảnh nhiều người gục ngã trên các con đường ở Vũ Hán, Trung Quốc ngay trong đầu năm 2020… khiến cho nhiều người liên tưởng tới viễn cảnh của ngày tận thế.
Trong hoàn cảnh đó, một lần nữa, những câu hỏi về nguồn gốc và mục đích tồn tại của con người lại được đặt ra.
SỰ KHÁC BIỆT!…
1. Một công dân Trung Quốc sống ở Vũ Hán, tên là Nhan. Được biết người này tuy có triệu chứng nhiễm virus CORONA chết người nhưng vẫn cố tình uống thuốc hạ nhiệt, giảm sốt để đánh lừa rồi qua mặt khâu kiểm tra cơ quan y tế ở sân bay Pháp. Khốn nạn hơn nữa cô ta còn dùng mạng xã hội đăng khoe những bức hình ăn chơi ở Pháp, rồi láu cá hướng dẫn cho những đồng hương mình, cách để “qua mặt” cơ quan kiểm dịch của Pháp. Kết quả là hiện nay nước Pháp đã có 3 nạn nhân nhiễm virus CORONA và có nguy cơ lan rộng.
m.thanhnien.vn/…/co-nguoi-trung-quoc-tron-kiem-tra-than-nhi…
2. Một công dân, là giáo viên người Mỹ, tên Diana Adama đã sống ở Trung Quốc 15 năm. Hiện cô này đang sống ở Vũ Hán, trung tâm ổ dịch virus COROLA. Mặc dù Bộ Ngoại Giao Mỹ tổ chức và vận động cô sơ tán về nước bằng máy bay đặc biệt. Nhưng cô quyết không trở về Mỹ với lý do “KHÔNG MUỐN LÀ NGUY CƠ LÂY BỆNH THÊM CHO BẤT CỨ AI…”
https://vnexpress.net/…/giao-vien-my-quyet-o-lai-vu-han-404…
3. Luận bàn: Trên đây là hai câu chuyện có thật vừa mới xảy ra. Đây không chỉ là câu chuyện của hai cá nhân, nó phản ánh bản chất của hai xã hội mà những cá nhân trên đã sinh ra, lĩnh hội và trưởng thành.
– Hoa Kỳ với nền Dân trị và chế độ Cộng hòa kéo dài hơn 200 năm, nơi mà xã hội luôn đề cao các giá trị cao quý của con người: Đó là sự liêm chính, tức là luôn sống tuân theo các nguyên tắc đạo đức, lương tâm, giữ lời nói và dám bảo vệ những gì ta tin tưởng. Đó là sự dũng cảm, là lòng biết ơn, là đức hi sinh… Xã hội Mỹ, tất yếu sinh ra ngày càng nhiều công dân ưu tú kiểu như Diana Adama.
– Trung Quốc: Với chế độ độc tài, toàn trị mới kéo dài 70 năm, nơi mà xã hội đang dung túng và cổ vũ cho những điều ngược lại: Đó là lối sống lươn lẹo, khôn lõi, dối trá và vô trách nhiệm… Những đức tính xấu mà tinh hoa văn hóa Trung Hoa cũng không thể dung thứ. Xã hội TQ sớm muộn sẽ tạo ra ngày càng nhiều công dân quái đản kiểu như Nhan.
Qua câu chuyện của hai cá nhân trên, càng thấm thía câu nói của Học giả Nhật Bản:
“Sống trong một xã hội tốt, người xấu có xu hướng tốt dần lên. Ngược lại, sống trong một xã hội xấu, người tốt có xu hướng xấu dần đi”
NGHIÊM SỸ CƯỜNG
Thạch Thảo
“Tôi rất tâm đắc bài viết, nhận định của nhà văn Thạch Thảo…” (John Tornado; johntornado02@gmail.com)
Hầu hết người Việt mới sang định cư nước ngoài thường bị ghét. Sự khác biệt từ ý thức hệ, lời nói, suy nghĩ, khiến người Việt lâu năm (sống ở nước ngòai) dễ mang cảm giác dị ứng. Đó lại là sự thật. Bản thân người Việt mới sang một quốc gia nào đó thường tự làm cho người ta không “ưa” mình. Chính họ tự làm (cho) người ta dị ứng, chứ không phải (vì) sự kỳ thị của lớp người đi trước.
Các lớp người mới đến định cư hầu như không phải trải qua giai đoạn khó khăn cơ cực đi lên. Đa số đều được người thân trải đường giúp đỡ, không phải trả giá bằng mạng sống và nước mắt. Họ cũng không phải sống trên sự tiết kiệm, dành yêu thương trên từng thùng quà hay phải gởi tiền hàng tháng giúp gia đình còn lại bên kia bờ đại dương. Vì thế thái độ xem thường cho rằng đó là điều đương nhiên mình được hưởng những cái miễn phí tại xứ người. Người mới qua hầu hết trên 50% sống ích kỷ, đặt cái tôi hàng đầu – một sự khác biệt lớn giữa thế hệ trước (đã) hy sinh cho người thân.
Nhiều quan điểm, ý nghĩ sai lầm dẫn đến sự xa cách trong các mối quan hệ gia đình lẫn bạn bè. Thực ra bất kỳ điều gì cũng phải trả giá từ các thế hệ cha ông, và không gì (tự) trên trời rơi xuống. Ngay cả “Freedom is not free.”
Đừng vội vàng vô ơn quay lưng lại những người (đã) giúp mình. Đừng chê người ta nghèo hơn mình. Đừng than buồn không có tô phở nóng sáng sớm như quê nhà, toàn thực phẩm đông lạnh. Chán. Đừng than không ai nhậu bia, karaoke thường xuyên. Đừng nói thẳng “thà ở Việt Nam vui hơn và có tiền Việt kiều gởi về.” Đừng chê ở Mỹ kiếm tiền khó, không bằng Việt Nam…
Hãy biết trân quý những gì ta đang (được) may mắn hơn hàng chục triệu người (khác) bởi lẽ không phải ai muốn xuất ngoại cũng được. Không phải ai bỏ tiền ra 50 hay 60 ngàn đô la/mỗi đầu người là (có thể) đi qua được trời Tây. Lấy giả chồng (vợ) chưa chắc đến nơi dù bỏ tiền. Diện đầu tư không hẳn lúc nào đều dễ dàng.
Thay vì yêu quý cái mình có thì đừng tỏ ra ta đây hơn người và bất cần. Nếu yêu thiên đường thì nên về luôn, vé máy bay một chiều. Không nên xem đây như một quán trọ đi đi về về. Con người đứng núi này trông núi nọ và thực sự không trung thành một tổ quốc nào thì con người ấy xem như bỏ.
Bản thân bạn đã làm cho người ta ghét và khó hết lòng với nhau.
Không nên lợi dụng đất nước cho con cái mình hưởng miễn phí từ thuế nhiều công dân khác (đã và đang phải) làm việc vất vả đóng (vào) thành ngân sách (quốc gia). Không nên về Việt Nam hưởng thụ nhưng qua trời Tây lại gian dối lươn lẹo, qua mặt chính phủ để hưởng các phúc lợi xã hội. Đó là sự không công bằng và làm xấu đi hai chữ người Việt hải ngoại.
Những câu khó nghe nên về quê nhà nói hơn là (cứ) vô tình hay cố ý chà đạp lên tinh thần yêu tự do, dân chủ mà người ta phải bỏ mạng trên Biển Đông của hàng triệu đồng hương. Nếu ai cứ hay bào chữa (cho) chế độ Cộng Sản, khen vui khen sướng thì hãy về bên (đó) ở mới là có lòng tự trọng. Chê mà cứ nhờ vả thì nhục vô cùng.
Anh là ai, chị là ai, chẳng là cái quái gì nếu chưa cống hiến gì cho vùng đất mới mình (sang) sống. Hãy thể hiện trên hiệu quả công việc và sự đóng góp của một công dân. Còn đi hai mặt (thì) cuối cùng chỉ tự làm nghèo nhân cách mình mà thôi. Khó lấy niềm tin người Việt đồng hương nếu bạn thuộc thành phần khó tin. Ngay người nước ngoài bản xứ cũng không tin và đánh giá thấp bạn.
Vấn đề quan trọng cần phải nhớ đến rằng các nước tự do nơi bạn đang sống cho bạn biết bao cơ hội vươn lên nhưng không bao giờ (lại để) có cơ hội phách lối xem thường người khác. Là người, hãy gắng học hỏi văn hóa xứ người: sự biết ơn, trách nhiệm và sống trung thực. Nếu không chịu tiếp thu, bạn sẽ tự đào thải chính bản thân, khó hội nhập thế giới xung quanh.
Hãy chọn một quê hương và sống hết mình làm gương cho con cháu. Đừng đánh giá vội vàng ai là nghèo, là thua mình. Bạn sẽ nhận lấy sự khinh bỉ xa lánh từ từ dù người ta không nói ra.
Qua xứ người mà cứ suy nghĩ thiển cận, không mở cái trí óc ra (mà) nhìn thấy (mà) so sánh thì càng làm người ta ghét mình. Bảo thủ cố chấp không chịu tiếp thu thì trước sau ai cũng rời xa. Cái tính toán hơn thua quyền lợi, sống cho cái tôi và cái gian xảo học tại xứ thiên đường XHCN nên chôn sống nó đi. Sử dụng điều ấy trên đất tự do thì khó tránh pháp luật, nó sẽ “chào hỏi” bạn. Lúc đó mếu máo cười khóc không kịp. Cuộc sống mới nên nhập gia tùy tục khi bỏ quê hương ra đi. Bạn đã xin vào nước người ta ở thì đừng để người ta khinh.
Không ai bắt bạn (phải) đến trước cửa nhà của đất nước họ, (mà chính) bạn (phải) tự nguyện cầu xin thì phải biết điều và chấp nhận mọi sự để làm người tử tế. Bước đầu tiên bắt đầu làm lại cuộc đời thì phải học cái nhân văn, học cái hay để không làm tổn thương cái chữ “người Việt Nam.” Còn sống xứ người mà hồn (cứ) ở Việt Nam thì nên về bên (ấy) sống. Không nên tận dụng cái ưu điểm nơi mình định cư rồi lại làm lợi cho (cái) nước (mà mình vừa) bỏ ra đi! Cuối đời, lại quay về tận dụng chính sách ưu đãi người già xứ người thì chẳng khác nào tự vả vào mặt mình.
Hãy gắng sống chân thành bằng cái tâm của mình thì cuộc đời sẽ luôn mỉm cười với bạn.
(Nguồn: pwillay@orange.fr; qua PhungSuXaHoi@googlegroups.com)
Tại Việt Nam, hiện chỉ mới có hai ca nhiễm virus corona viêm phổi cấp tính được xác nhận, nhưng theo các số liệu mới nhất, gần 40 ca nghi nhiễm bệnh đang được cách ly theo dõi. Theo các chuyên gia Việt Nam và ngoại quốc, Việt Nam có thể sẽ là quốc gia bị dịch bệnh nặng nhất, sau Trung Quốc.
Hiện giờ, theo báo chí trong nước hôm nay, tại Việt Nam, trong số 63 ca nghi nhiễm bệnh do trước đây có đi đến vùng có dịch ở Trung Quốc, 25 ca đã được loại trừ nhiễm virus corona, 38 ca vẫn được theo dõi cách ly, trong đó có 2 người Trung Quốc được xác nhận nhiễm virus, hiện đang được điều trị tại bệnh viện Chợ Rẫy, Sài Gòn, “ trong tình trạng ổn định”, theo lời các bác sĩ tại đây.
Tuy nhiên, vào lúc mà nhiều nước láng giềng của Trung Quốc, mới đây nhất là Mông Cổ, đã đóng cửa biên giới, hoặc như Philippines đã ngưng cấp visa nhập cảnh cho khách Trung Quốc, để ngăn chận dịch bệnh, thì Việt Nam hiện chưa thi hành những biện pháp tương tự và vẫn đón tiếp rất nhiều du khách Trung Quốc.
Theo một hiệp định đã có hiệu lực từ nhiều năm nay, công dân Trung Quốc đến Việt Nam không cần xin visa. Vào mỗi dịp Tết, rất đông người Trung Quốc đi du lịch sang Việt Nam. Năm nay, số khách này ít hơn mọi năm, vì hàng chục ngàn người quyết định ở nhà do lo sợ lây bệnh. Tuy vậy, ở một số địa phương, như Đà Nẵng, lượng du khách Trung Quốc vẫn rất đông, cho nên rất khó kiểm soát được tình hình. Ngày 22/01 vừa qua, một chuyến bay từ Vũ Hán chở theo 218 du khách Trung Quốc đã đáp xuống Đà Nẵng. Theo cơ quan y tế địa phương, do những du khách này “không có những triệu chứng nhiễm bệnh”, cho nên họ đã có thể tiếp tục đi du lịch đến tỉnh Khánh Hòa.
Tuy nhiên, theo hãng tin AsiaNews của Ý, trong bản tin đề ngày 27/01, nhiều chuyên gia Việt Nam và ngoại quốc cảnh báo rằng, nếu chính quyền không thi hành kịp lúc các chính sách bảo vệ sức khỏe, không gia tăng kiểm soát biên giới với Trung Quốc, thì Việt Nam rất có thể sẽ là quốc gia có nhiều ca lây nhiễm virus corona nhất châu Á, chỉ sau Trung Quốc.
CHÚA QUAN PHÒNG
Lm. Giuse Nguyễn Văn Khánh
Người ta hay kể câu chuyện sau đây để nói về sự quan phòng của Thiên Chúa:
Có hai người bộ hành lên đường đi đến một phương xa. Họ dùng một con lừa để chuyên chở hành lý, và mang theo một chú gà cồ làm bạn. Ban đêm đến họ đốt đuốc để soi đường.
Một trong hai người là một tín hữu rất đạo đức, luôn miệng nói: “Chúa là Ðấng tốt lành quan phòng mọi sự.” Người kia thì cứng lòng tin. Ông rất bực mình mỗi khi nghe người bạn đồng hành hơi một tí là cầu nguyện “phó thác cho Chúa lòng lành.” Trước khi mặt trời lặn, họ đến một ngôi làng nhỏ. Họ tìm một nơi để qua đêm. Họ gõ cửa khắp nơi, nhưng không có ai đón tiếp họ. Cuối cùng họ đành phải ra khỏi làng và tìm đến bìa rừng để qua đêm. Trong cảnh màn trời chiếu đất, người bạn không có lòng tin mới thốt lên: “Nào, Chúa tốt lành của anh ở đâu rồi?” Người kia bình tĩnh đáp lại: “Ðây là chỗ tốt nhất Chúa dành cho chúng ta ngủ qua đêm này.”
Ðêm đó, họ nằm ngủ dưới một gốc cây lớn nằm sát bìa rừng. Họ cột chú lừa vào một gốc cây gần đó. Họ chưa kịp đốt lên ngọn đuốc thì một tiếng động mạnh từ xa vang lại. Thì ra, chỉ trong chớp nhoáng, một chú sư tử đã đến cắn xé con lừa và mang đi. Vừa thương tiếc cho chú lừa, vừa lo sợ cho thân phận của mình, hai người bộ hành chỉ còn biết leo lên cây để tránh tai họa. Vừa tức giận, vừa mỉa mai, người bạn cứng lòng mới thốt lên: “Nào, Chúa quan phòng của anh còn tốt nữa không?” Người tín hữu ngoan đạo dõng dạc tuyên bố: “Nếu con sư tử không bắt gặp con lừa trước, thì chắc chắn nó đã bổ nhào trên chúng ta rồi. Tạ ơn Chúa là Ðấng tốt lành.”
Một vài phút sau, con gà cồ bỗng kêu la thất thanh. Hai người bộ hành mới trèo cao hơn. Họ nhận ra con gà cồ đang nằm trong nanh vuốt của một chú mèo rừng. Họa vô đơn chí! Chỉ vài phút sau đó, một cơn gió mạnh ùa đến, ngọn đuốc bỗng tắt ngụm đưa hai người vào trong cảnh tối tăm ghê rợn. Lần này, người tín hữu ngoan đạo chỉ biết giữ thinh lặng trước lời xiên xỏ của người bạn không tin Chúa của mình.
Sáng hôm sau, hai người mon men trở lại làng để mua thức ăn. Họ mới hay biết rằng đêm hôm đó một băng cướp đã đột nhập vào làng cướp của giết người. Nhìn cảnh tượng hoang tàn của ngôi làng, người có lòng tin mới giải thích cho người bạn như sau: “Anh đã chứng kiến từ đầu đến cuối. Giá như đêm hôm qua, chúng ta thuê được một chỗ trọ trong làng, thì có lẽ chúng ta cũng không thoát khỏi tay của bọn cướp. Nếu cơn gió lớn không làm tắt ngọn đuốc của chúng ta, thì hẳn bọn chúng đã nhìn thấy chúng ta. Bạn thấy chưa, trong tất cả mọi sự, Thiên Chúa luôn là Ðấng quan phòng tuyệt hảo.”
Thiên Chúa không muốn cho chúng ta gặp phải sự dữ. Trong Cựu ước sự kiện thiên thần Raphael phù hộ cho ông Tobia trên đường đi cưới vợ, hay là Thiên Chúa có thể biến sự dữ thành điều lành cho chúng ta như trường hợp ông Giuse bị bán sang Ai Cập, tất cả nói lên sự quan phòng của Thiên Chúa. Chúa Giêsu dùng hình ảnh con chim sẻ chẳng đáng mấy đồng, hay bông huệ ngoài đồng nay còn mai mất mà vẫn được Thiên Chúa chăm sóc, huống hồ là con người chúng ta…
Ngày đầu năm mới, người ta thường cầu chúc cho nhau mạnh khỏe, bằng an, hạnh phúc… Những gì người ta đã có thì không cần chúc nữa. Vậy thì khi cầu chúc cho người khác điều gì là cũng hàm chứa một chút lo lắng trong đó. Chúng ta lo ngại người thân có thể gặp rắc rối vì bệnh tật nên mới chúc “mạnh khỏe.” Vì chưa giàu đủ nên mới chúc “Phát tài”, sợ tai nạn hay chuyện này chuyện nọ xảy ra nên mới chúc “bình an.” Mỗi lời chúc đều hàm chứa một phần sự thiện mà chúng ta ao ước và đồng thời cũng hàm chứa một “nỗi lo.” Tuy nhiên lời Chúa hôm nay lại là tin vui cho chúng ta. Bởi vì Chúa Giêsu cho chúng ta biết chúng ta có một người Cha là Thiên Chúa rất quyền năng mà lại nhân lành luôn quan tâm đến mỗi người đến độ một sợi tóc trên đầu rụng xuống Chúa cũng tính cả rồi. Như vậy thì chẳng việc gì phải lo những chuyện không đâu, như là lo động đất, lo thiên thạch lao vào trái đất, lo tận thế…
Chớ lo lắng về ngày mai không có nghĩa là cứ nằm chờ sung rụng. Các nhà tu đức dạy rằng: Cầu nguyện mà không hành động là sự xúc phạm đến Thiên Chúa. Cũng như một người bị bệnh cầu xin Chúa chữa lành cho mình mà không thèm sử dụng những phương thế y học mà Thiên Chúa đã ban cho con người khám phá ra…
Tin vào Chúa quan phòng, chúng ta yên tâm mạnh dạn sắp xếp chương trình sống cho gia đình của mình trong đó ưu tiên cho việc kiếm tìm Nước Thiên Chúa. Ưu tiên cho việc cầu nguyện và các việc đạo đức thay vì dành hết tất cả thời gian cho công việc làm ăn mà thôi. Ưu tiên cho việc kiếm tìm Nước Thiên Chúa cũng có nghĩa là chúng ta phải dám hy sinh chấp nhận một phần thiệt thòi nào đó về vật chất, dành một phần kinh phí cho việc đạo thay vì sợ tốn tiền xăng rồi không dám đi lễ…
Để kết thúc, chúng ta tin tưởng nhắc lại lời Đức Giáo Hoàng Benedicto XVI trong phần mở đầu sứ điệp Hòa Bình: “Năm mới luôn mang lại cho chúng ta niềm hy vọng về một thế giới tốt đẹp hơn. Trong ánh sáng này, tôi nguyện xin Thiên Chúa, là Cha của nhân loại, ban cho tất cả chúng ta sự hoà thuận và bình an để những khao khát của chúng ta về một đời sống hạnh phúc và thịnh vượng có thể được thành tựu.”
Lm. Giuse Nguyễn Văn Khánh
********************************************
Lạy Chúa, xin Chúa hướng dẫn chúng con trong năm mới này. Xin cho chúng con tìm thấy niềm vui thay vì thất vọng, tìm thấy bình an trong công việc bận rộn, tìm thấy hy vọng trong thất bại, tìm thấy giải pháp cho vấn đề của chúng con.
Xin cho chúng con trong năm mới này: khám phá ra ý nghĩa mới trong công việc, tìm được ý hướng cao quý trong mục tiêu và có hướng đi kiên định trong đời sống.
Xin cho chúng con: khởi đầu năm mới cùng với Chúa, biết dùng thời gian như món quà quý giá Chúa dành cho con, biết sử dụng mỗi ngày của năm mới này để nhiệt tình phục vụ anh chị em con. Amen!
27-1-2020
Dưới đây là một số vỏ đạn, đầu đạn còn sót lại lại tại hiện trường nhà cụ Kình và nhà chú Chức con trai cụ Kình, hình ảnh các loại đạn đồng do CSCĐ dùng các loại súng quân dụng bắn và bắn đạn hơi cay, đạn cao su…
Các ô cửa tại hiện trường ở tầng 1 đã bị bắn thủng. Cụ bà Dư Thị Thành và cụ Kình bị ngạt, trong phòng ngủ, cụ Thành phải cố gắng lần từng bước tìm cốc nước thấm ướt chiếc khẩu trang để đưa cho cụ Kình mới có thể thở được. Sau đó phòng bị bắn, phá cửa, cụ bà bị CSCĐ bẻ tay lôi ra ngoài, còn lại cụ Kình đang gần kiệt sức vì căn phòng đã ngập khói súng, khói đạn hơi cay, cụ Kình bị tra tấn, rồi bị sát hại tại phòng ngủ.
Vết máu còn sót lại một ít trên nền nhà qua ảnh mọi người đã thấy. Sau khi chôn cất cụ Kình thì gia đình phát hiện mùi tanh bốc lên, sau đó phát hiện ở góc nhà còn có một cái tải đựng quần áo của hai cụ, nhưng cả cái tải quần áo đó thấm đẫm máu đã đông cục, là do bộ phận CSCĐ lau dọn đã lấy quần áo có sẵn trong phòng để lau bớt máu của cụ Kình rồi nhét vào tải đó.
***
Đây là ô cửa sổ nhà ông Lê Đình Hợi, một người hàng xóm giáp ranh với nhà của chú Lê Đình Chức con trai cụ Kình. Hôm 9/1 CSCĐ đã phá cửa tầng một nhà ông Hợi, rồi trèo lên tầng 2, tiếp đó họ phá cửa sổ nhà ông Hợi để nhảy sang sân thượng nhà ông Chức.
Hiện có nhiều nghi vấn được đặt ra, rất có thể khi lực lượng CSCĐ phá cửa sổ nhà ông Lê Đình Hợi ra để nhảy sang nhà chú chức thì bị ngã xuống hố kỹ thuật (trong ảnh). Vì lúc đó hơi cay và khói mịt mù với lại do trời tối nên họ không nhìn thấy rõ cái hố, có thể họ cũng nghĩ đó là mặt phẳng. Cũng có thể những cái chết đó của 3 viên CSCĐ (nếu có thật) là do nguyên nhân khác.
Anh Lê Đình Uy vừa ló mặt ra khỏi cửa nhà chú Chức đã bị bắn vào tay và qua bức ảnh hiện trường dưới đây có thể thấy rằng không ai có thể có mặt ở sân thượng, hay có thể đứng cạnh cái hố ‘kỹ thuật’, chứ đừng nói là dưới làn mưa đạn mà có thể đứng đó cầm xăng đổ được xuống hố, bởi nếu có mặt cũng sẽ bị bắn hạ ngay.
Hiện chiếc ô cửa sổ nhà ông Hợi đã được xây kín lại. Clip bên trong ô cửa sổ này có rất nhiều vết đạn do CSCĐ bắn từ phía trước nhà chú Chức.
PHẠM ĐÌNH TRỌNG
Sáng mồng một tết năm trước, Kỉ Hợi, ông bạn già Lê Phú Khải phôn gọi tôi đến cuộc gặp với mấy ông bạn viết Lưu Trọng Văn, Hoàng Dũng ở Sài Gòn, Nguyễn Thọ từ Koln, Germany trở về. Chúng tôi ngồi cà phê vỉa hè thanh thản cảm nhận tiết tấu lãng đãng của mùa xuân đất nước, lắng nghe giai điệu dìu dặt của cuộc sống Sài Gòn trong ngày thư thả tết nhất. Năm nay, mồng ba tết Canh Tý tôi vẫn không muốn ra khỏi nhà.
Theo lịch ta, tháng chạp được gọi là tháng tết và tháng giêng là tháng xuân. Cuộc thảm sát kinh hoàng diễn ra ở làng quê hiền hòa Đồng Tâm thuộc địa lí kinh kì Hà Nội đúng ngày rằm tháng tết Canh Tý năm nay làm bàng hoàng lương tri con người, phủ một bóng đen tăm tối lên tết Canh Tý và đè nặng trĩu trong lòng tôi.
Năm ngàn dân lành ở Huế bị những người cộng sản xử bắn rồi bị vùi chung nấm mồ hồi tết Mậu Thân 1968 đã là man rợ. Nhưng mức độ man rợ của sự kiện Đồng Tâm tháng tết Canh Tý còn khủng khiếp hơn. Trong đêm, giữa thời yên hàn, ba ngàn cảnh sát vũ trang rải quân vây kín nhà những người dân đang làm ăn lương thiện, chưa hề bị truy tố hình sự, chưa bị tòa án tuyên có tội. Không có lệnh khám nhà, bắt người, không cần có bản án tử hình, không cần pháp trường, trong đêm phá cửa, xông vào tận giường ngủ, dí súng sát tim, sát não cụ già 84 tuổi, nã đạn. Ba mươi người dân tay không bị đánh đến thương tích nặng rồi bị bắt đi mất tích đã hơn hai tuần không biết sống chết ra sao. Giết và bắt người rồi vơ vét của cải tiền bạc trong nhà dân mang đi. Mang xác cụ già đã bị bắn vỡ tim, nát óc đi phanh thây, rạch bụng cụ ra rồi mới trả xác về cho con cháu. Trong lịch sử loài người viết bằng máu chưa có sự kiện nào man rợ đến như vậy.
Say máu, tết đến, hệ thống tuyên truyền nhà nước cộng sản lại giăng khắp hang cùng ngõ hẻm những băng rôn lênh láng màu máu với hàng chữ hợm lĩnh, lố bịch: Mừng đảng – Mừng xuân. Năm nay, nhà nước cộng sản mừng mùa xuân thứ 90 đảng của họ bằng máu Đồng Tâm. Ra đường nhìn những tấm băng rôn đỏ máu Đồng Tâm, làm sao chịu nổi,
Ngồi nhà, vào mạng hóng thêm tin mới Đồng Tâm liền gặp được một tâm trạng đồng điệu khi được đọc bài thơ của nhà thơ Bùi Chí Vinh với giọng thơ không có hồn thơ cổ điển như thơ Cao Bá Quát nhưng khí phách ngang tàng không kém nhà thơ họ Cao đã phất cờ khởi nghĩa chống lại triều đình nhà Nguyễn:
Đêm Giao Thừa không ngủ được
Ngoài Bắc mưa giông sấm sét ầm trời
Trong Nam những con tắc kè xa quê kêu não nuột
Thành phố vắng rừng mà như có ma trơi
Đáng lẽ giờ này cánh đồng Sênh đã mặc áo mới tinh khôi
Cụ Lê Đình Kình ngồi nhà chờ cháu con chúc phúc
Người lính già kể chuyện Nguyên Phong bẻ nạng chống trời
Và tiếp tục kể chuyện giữ làng giữ đất
Đáng lẽ giờ này ba ngàn tinh binh trút lớp cảnh phục màu đen như mực
Trở về làm nhân dân trong mái ấm gia đình
Sẽ không có chuyện bốn giờ sáng hành quyết một cụ già nằm trên giường rồi rạch bụng
Rồi tung đủ thứ dư luận hỏa mù quỷ khốc thần kinh
Đáng lẽ giờ này ở tận Vũ Hán u minh
Bầy virus corona còn nằm co ro trong ruột dơi và rắn
Những cái miệng dục vọng phàm ăn Bắc Kinh đã ký án tử hình
Mở cái hộp Pandora chứa đầy zumbi, xác sống
Chẳng lẽ trái đất bị hủy diệt bắt đầu từ Trung cộng
Chẳng lẽ Việt Nam bị xóa sổ mùa xuân từ cái chết cụ Kình ?
Đêm Giao Thừa không ngủ được
Sáng mùng một khai bút đầu năm như thể tụng kinh…
Hội Nhà Văn Việt Nam có cả ngàn hội viên nhưng có được mấy người đau nỗi đau Đồng Tâm, nỗi đau của giống nòi Việt Nam, của lịch sử Việt Nam thời cộng sản như nhà thơ người Nam, gốc Bắc Bùi Chí Vinh. Nhìn trước, nhìn sau dường như chẳng còn nhà văn, nhà thơ nào nữa biết đến nỗi đau Đồng Tâm.
Lại buồn thêm khi tôi phải thấy nhiều người được coi là trí thức, nghệ sĩ, là tầng lớp tinh hoa nhưng không hề biết sự thật nỗi đau Đồng Tâm. Họ xênh xang com lê, cà vạt. Họ xênh xang vợ đẹp, con giàu. Họ xênh xang phòng khách đầy hoa, rượu sang đầy tủ.
Tôi lặng người như vừa mất đi một người bạn sớm bộc lộ tài hoa từ tuổi học trò khi thấy ông bạn thời học phổ thông nay là nghệ sĩ có danh phận, là nhân vật thứ hai trong một hội nghệ thuật khoe tấm ảnh cười sung sướng bên con người nắm quyền lực cao nhất trong đảng và nhà nước cộng sản hiện nay, cũng là người duy nhất có đủ thẩm quyền cho phép thực hiện cuộc thảm sát Đồng Tâm, là người chịu trách nhiệm cao nhất vụ thảm sát Đồng Tâm đêm rằm tháng tết năm nay.
Quyền lực đã là hiện thân của cái ác. Tầng lớp tinh hoa không những thờ ơ với cái ác mà còn núp bóng quyền lực của cái ác thì cái ác còn ngạo nghễ ngự trị lâu dài
Đồng Tâm, những điều chưa nói hết!
Huy Phương
Qua tin tức báo chí ngay trong nước, chúng ta cũng biết thời đại này là thời đại những kẻ có quyền lực sống mạnh, sống giàu nhờ đất và đám dân đen khốn khổ vì mất đất, suốt đời mang khăn gói đi khiếu oan vì đất hay chết vì giữ đất. Câu chuyện quanh quẩn theo từng bước: chính quyền cướp đất, đền bù rẻ mạt, đền một thì bán ra năm. Dân không chịu di dời thì dùng biện pháp “cưỡng chế,” cưỡng chế không được thì bố ráp, tấn công. Trong những cuộc tấn công bằng xe ủi đất, súng đạn này, phía nhân dân đứng về phần chịu thiệt, vì gậy gộc không chống lại được vũ khí và nhân lực hùng hổ, nên đã nhiều người vào nhà tù, thậm chí là bị kêu án tử hình, như nhà ngụ ngôn La Fontaine, Pháp đã nói: “Lý kẻ mạnh bao giờ cũng đúng! (La raison du plus fort est toujour la meilleur).
Dân Đồng Tâm đã khẳng định ý đồ của quyền lực là muốn chiếm đất Đồng Tâm vì nó đã được chính quyền huyện Mỹ Đức bán cho tập đoàn Viettel, nên bằng mọi giá chính quyền phải thâu tóm mảnh đất này, thời gian lấy đất chỉ là chóng hay chầy mà thôi.
Nhưng vì sao vào đêm ngày 9 Tháng Giêng, vào lúc 3 giờ sáng, lực lượng công an lại bao vây, tấn công vào nhà ông Lê Đình Kình, mà công an coi như là bộ chỉ huy đầu não của một cuộc bạo loạn sắp nổ ra. Không một công an nào trong lực lượng đột kích bị thương hay chết vì lựu đạn hay gươm giáo của dân làng, mà theo thông cáo chính thức, chỉ có ba sĩ quan, trong đó có một cấp tá, bị rơi xuống hầm ga, sâu 4 mét gần nhà ông Lê Đình Kình, trong khi gia đình ông Kình có hai người chết vì súng đạn của lực lượng chính phủ.
Theo nguyên tắc ba sĩ quan công an này chỉ được xem là chết vì tai nạn “trong khi thi hành” công vụ, thường là được cấp tiền tử tuất 12 tháng lương. Nhưng trong trường hợp này, những người chết về phía công an được “thần thánh hóa” thành những anh hùng, “chết vì dân, xã thân vì nước,” được phong liệt sĩ, truy thăng một cấp bậc, được ân thưởng Huân Chương Chiến Công Hạng I, và long trọng hơn nữa “quốc táng!” Lễ tang và truy điệu ba công an đã được tổ chức theo nghi thức trọng thể vào sáng 16 Tháng Giêng tại Nhà Tang Lễ Quốc Gia-Hà Nội, nơi đã quàng xác Võ Nguyên Giáp và Trần Đại Quang, với sự có mặt viếng tang của các giới cao cấp của đảng và chính phủ!
Trong quá khứ, quân đội bỏ mình trong trận chiến biên giới Việt-Trung, lính hải quân chết tức tưởi ở Gạc-Ma chưa hề được vinh dự truy tặng, tôn vinh lên bậc Thánh như ba vị công an “sa chân” ở Đồng Tâm. Năm nào lễ tưởng niệm 64 công binh hải quân Việt Nam hy sinh tại đảo Gạc Ma đều bị chính quyền quấy phá một cách hạ tiện, bằng cách cho người đến ca hát, múa nhảy xen lẫn trong buổi lễ.
Phải chăng trong giai đoạn này, kẻ thù phải nhắm bắn là quần chúng nên phải đề cao ngành công an, còn quân đội chống ngoại xâm cần được ngủ yên trên tấm giường nệm “hữu hảo!”
Nên nhớ theo định nghĩa công an nhân dân Việt Nam là một lực lượng vũ trang trọng yếu của Đảng Cộng Sản Việt Nam (sau đó mới đến nhà nước CXHCNVN), và công an nhân dân Việt Nam đặt dưới sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng Cộng Sản Việt Nam, sự thống lĩnh của Chủ tịch Nước. Nói chung công an là công cụ bạo lực giúp giai cấp thống trị bảo vệ quyền lợi của mình từ bên trong, khác với quân đội là bảo vệ từ bên ngoài, nên danh nghĩa “chết vì dân, xã thân vì nước,” chỉ là lời tâng bốc dối trá. Tướng Công An Tô Lâm đã không ngần ngại tô son, trát phấn cho thuộc hạ, cho rằng, đây là “sự dũng cảm, không quản ngại hy sinh, quyết tâm bảo vệ kỷ cương, phép nước và sự bình yên, hạnh phúc của nhân dân của các liệt sỹ là tấm gương sáng về tinh thần ‘vì nước quên thân, vì dân phục vụ’ để tô thắm thêm truyền thống anh hùng vẻ vang của lực lượng Công an Nhân dân Việt Nam!”
Đó là phía những anh hùng “giữ nước,” còn về phía những anh hùng “giữ đất” thì sao?
Nếu những công an chết được xem như “vị quốc vong thân,” thì cụ Lê Đình Kình được xem như là một người phản quốc, sau khi bị bắn chết, ngày đám tang cử hành, người Đồng Tâm bị cô lập, không ai có thể đến để chia buồn với gia đình Cụ.
Điều này nhắc cho chúng ta nhớ lại trong ngày tang lễ của ông Lê Hiếu Đằng, công an đã gỡ những lời chúc tụng trên vòng hoa và khi ban tổ chức đặt những băng-rôn khác thay thế thì đã bị cướp giật thô bạo ngay tại chỗ, không khác gì những điều đã xẩy ra trong tang lễ của Tướng Trần Độ trước đây.
Hèn hạ hơn nữa là sau khi cụ Lê Đình Kình mất, một số nhà hoạt động xã hội dân sự đã loan báo rộng rãi sẽ tiếp nhận tiền phúng điếu, giúp đỡ gia đình ông Kình, cũng như các nhạn nhân Đồng Tâm hôm 9 Tháng Giêng, 2020, qua trương mục “5K.” của bà Nguyễn Thúy Hạnh ở Ngân Hàng Vietcombank. Số tiền này do những blogger, Facebooker đóng góp tính đến hôm 17 Tháng Giêng, 2020 là 528,453,669 đồng ($22,757). Trong ngày này, bà Nguyễn Thúy Hạnh đến ngân hàng rút số tiền này để chuyển cho gia đình nạn nhân, thì được thông báo tài khoản của bà đã bị chính phủ phong tỏa.
Chúng ta không biết phải dùng chữ nghĩa nào để mô tả chuyện phi pháp và bần tiện của cái tập thể côn đồ này.
Không phải từ kẻ thù mà từ ngay Dương Đức Hoàng Quân, một người công an đã thiệt mạng đêm 9 Tháng Giêng tại Đồng Tâm cũng đã viết trên Facebook của mình, những dòng cuối cùng như một điềm báo, và lòng hối hận: “Chiến tranh bảo vệ tổ quốc không đáng sợ. Nhưng đáng sợ là máu đổ chính vì người dân mình.” Sinh thời, Lê Đức Anh khi làm bộ trưởng Quốc Phòng đã trả lời phỏng vấn của báo chí: “Cưỡng chế đã sai mà dùng quân đội cưỡng chế lại càng sai hơn!”
Nguyễn Xuân Phúc cũng đã từng lưu ý cán bộ chức quyền: “Không được coi thường những đốm lửa nhỏ, nhiều đốm lửa nhỏ sẽ bùng lên thành đống lửa lớn…” Theo báo cáo của Ban Dân vận trung ương, năm 2019 có hơn 478,000 lượt công dân đến cơ quan hành chính nhà nước khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh (tăng 4.3% so với năm 2018.) Trong này có bao nhiêu phần trăm liên quan đến những vụ cướp đất!
Những đốm lửa nhỏ sẽ thành đống lửa lớn (như những vụ cháy rừng)!
Góp gió sẽ thành bão!
Cũng có ngày chính quyền CSVN sẽ biết sợ, đó là ngày “Bão nổi…!” (Huy Phương)
5 Điều người Già cao tuổi nên đọc
“5 con đường rút lui” nhất định cần chuẩn bị khi tuổi tác xế chiều.
Khi về già, có người sống những tháng năm vui vẻ, có người lại u uất muộn phiền. Tổng kết lại thì không gì ngoài việc bạn đã chuẩn bị con đường lui bước tốt đẹp cho mình chưa?
Khi về già, cũng là lúc chỉ còn lại khoảng thời gian cuối cùng trong đời người, bạn đã có con đường lui của mình chưa? Sau đây là 5 gợi ý thú vị giúp bạn luôn thảnh thơi khi tuổi tác xế chiều:
Con đường thứ 1: Có một thân thể mạnh khỏe.
Điều này quan trọng nhất, bất kể có tiền hay không, khi có một thân thể mạnh khỏe thì đã có những năm tuổi già hạnh phúc.
Có thân thể mạnh khỏe sẽ không gây thêm phiền phức cho con cháu.
Có thân thể mạnh khỏe sẽ không đem tiền tặng cho bệnh viện.
Có thân thể mạnh khỏe, thì bản thân mới có niềm vui.
Thế nên, bất kể lúc nào, có thân thể mạnh khỏe mới là con đường lui tốt đẹp nhất đời người.
Khi bạn có tuổi càng cần chú ý, cái gì cũng của người khác, chỉ thân thể mới là của mình, đó là cái mình phải đem đi.
Ở trong nhà không bằng hoạt động. Bình thường cần chú ý những thông tin mà thân thể biểu lộ. Đối với thân thể nhất định phải chăm chút, định kỳ kiểm tra sức khỏe, chớ tự làm khó mình.
Cần xem nhẹ tất cả, tâm tĩnh lại rồi thì bệnh tật sẽ tránh xa.Có sức khỏe súng ống mới Sài được .Súng tốt,bà xã hài lòng là nhất.
Con đường thứ 2: Bên mình có người dìu bước.
Đó chính là người chung gối, là bạn đời. Có tuổi rồi, có bạn đời bầu bạn mới là phúc.
Dân gian thường nói: “Con cháu đầy nhà cười ha hả, chẳng bằng một người bạn già bên thân”. Hay như câu: “Con chăm cha không bằng bà chăm ông”.
Đây không phải thứ tình cảm oanh liệt hoành tráng gì, chỉ là cùng trò chuyện, bình thản, nhẹ nhàng, đó mới khiến trái tim xúc động nhất.
Có người bạn đời biết yêu, biết thương, cùng đi hành quân nơi chiến trường đông Bắc đó mới là con đường tốt nhất.
Con người không có bạn già bạn thân thì phải làm sao? Cô đơn buồn tủi quá quý vị ơi!
Con đường thứ 3: Cuộc sống cần có quy luật
Con người có tuổi nhất định phải sống có quy luật. Nghỉ ngơi, ăn uống, vui chơi, ngủ nghê, v.v… cần phải có thời gian của mình. Bởi vì các ‘linh kiện’ trên thân mình đều đã lão hóa, chẳng thể chịu nổi sức tàn phá của bất quy luật. Ăn uống không được chè chén thỏa thê. Trưa nhất định cần ngủ. Với bạn khiêu vũ chơi bài cũng cần có.
Kết giao bạn bè là rất quan trọng, người có tuổi cũng nên có nhóm của mình, chớ khép kín mình, nhưng kết giao nhất định phải cẩn thận. ( Hãy tránh xa người hay nổ,cuồng , ưa nói láo…chuyên ăn của người )
Chớ kết giao với người có lòng dạ hẹp hòi. Nên tìm người tuổi tác tương đồng, cơ ngộ tương tự, có cùng niềm vui sở thích để cùng chia sẻ, có thể giúp nhau giải buồn phiền. Như vậy niềm vui cũng đủ rồi.
Con đường thứ 4: Dành đủ tiền chi tiêu cho mình
Việc này rất quan trọng, chớ đem hết tiền cho con cháu. Có tiền rất quan trọng.
Nếu xảy ra bất trắc gì thì đã có đủ tiền xử lý. Khi có việc cần dùng đến tiền, tự mình lấy ra, không phải ngửa tay xin con cháu, bạn bè
Có tiền ra ngoài, đáng tiêu thì tiêu, đi du lịch một chuyến, mua bộ quần áo đẹp. Khi tâm tình vui vẻ thì mới cảm thấy được đã không cô phụ bao năm tháng đã qua.
Con đường thứ 5: Một trái tim vui vẻ
Con cháu đều bận rộn, chúng ta chớ làm phiền chúng. Chúng ta nghỉ hưu rồi, nhất định phải tìm niềm vui của riêng mình.
Tuổi tác này là quý báu nhất, do đó cần hưởng thụ cuộc sống.
Hát ca, nhảy múa, du lịch, dạo chơi, thăm thú, v.v… xem còn có những phong cảnh đẹp nào mà mình chưa xem, nếu điều kiện cho phép thì hãy đi thực hiện. Nhất định cần trân quý quãng thời gian cuối cùng.
Nước mắt ai người ấy lau, chẳng ai có thể khóc thay mình được…
Sao cứ phải làm vui lòng người khác? Chi bằng sống cho mình vui vẻ, khiến cuộc sống cực khổ thành những ý thơ, khiến thế giới bạc tình thành thâm tình, như thế mới là có bản lĩnh.
Ban đầu, chúng ta đến với thế giới này là vì buộc phải đến; cuối cùng, chúng ta rời khỏi thế giới này cũng vì buộc phải đi. Quá trình giữa buộc phải đến và đi này, thì chúng ta lại có thể tự lựa chọn sống tùy theo cái tâm mình.
Đời người quả thật chẳng dễ dàng: đắng cay khổ cực, vui buồn hợp tan, chúng ta vẫn cứ phải sống tiếp và sống tốt… Sao cứ phải làm vui lòng người khác? Chi bằng sống cho mình vui vẻ, khiến cuộc sống cực khổ thành những ý thơ, khiến thế giới bạc tình thành thâm tình, như thế mới là có bản lĩnh.
Cách sống khác nhau, kết quả khác nhau
Nếu cuộc sống của bạn lấy tiền làm trung tâm, thì bạn sẽ sống rất khổ cực.
Nếu cuộc sống của bạn lấy phụ nữ làm trung tâm, thì bạn sẽ sống rất mệt mỏi.
Nếu cuộc sống của bạn lấy ái tình làm trung tâm, thì bạn sẽ sống rất đau thương.
Nếu cuộc sống của bạn lấy leo cao làm trung tâm, thì bạn sẽ sống rất phiền muộn.
Nếu cuộc sống của bạn lấy khoan dung làm trung tâm, thì bạn sẽ sống rất hạnh phúc.
Nếu cuộc sống của bạn lấy tri túc làm trung tâm, thì bạn sẽ sống rất vui vẻ.
Nếu cuộc sống của bạn lấy cảm ơn làm trung tâm, thì bạn sẽ sống rất thiện lương.
Khi bạn phải nằm trên giường bệnh, thì bạn sẽ chẳng còn sợ gì nữa.
Lúc đó ai cũng sợ bạn. Bạn bè sợ bạn mượn tiền. Cha mẹ sợ bạn chữa trị không khỏi. Bạn đời sợ bạn khiến họ mệt mỏi. Lãnh đạo sợ bạn không thể trở lại công việc, vội tìm người thay thế. Bác sỹ sợ bạn không đủ tiền viện phí, thường đối chiếu tiền còn dư để dừng thuốc.
Đến lúc đó, nóng nảy và ngạo nghễ đều đã biến mất.
Thế nên, nhất định phải chăm sóc tốt bản thân mình. Tất cả đều không phải là của mình, duy nhất thân thể là của mình. Quan trọng nhất chỉ có sức khỏe, học cách chăm sóc bản thân, yêu quý bản thân.
Khi bạn mệt, sẽ có người nói: “Mệt rồi thì đừng làm nữa”. Nhưng không làm không có tiền, thì có ai cho bạn không?
Khi bạn bị bệnh, sẽ có người nói: “Uống thuốc đi”. Nhưng có ai thực sự mua thuốc cho bạn không?
Khi bạn nói điện thoại hỏng rồi, sẽ có nhiều người nói: “Hỏng rồi đổi cái mới”. Nhưng có ai thực sự đổi điện thoại mới cho bạn không?
Khi bạn gặp khó khăn, sẽ có nhiều người nói: “Không sao”. Nhưng thực sự có ai giúp bạn không?
Không nên chỉ nghe người ta nói, mà nên xem họ làm thế nào.
Cố gắng lên, bạn không cố gắng thì không ai có thể cho bạn cuộc sống mà bạn mong muốn.
Có những việc nghĩ thoáng ra bạn liền minh bạch.
Trên thế giới này, bạn chính là bạn.
Bạn đau, chỉ mình bạn đau. Bạn mệt, chỉ mình bạn mệt. Có người cảm thông với bạn, thì cũng làm thế nào? Cuối cùng thu dọn tàn cuộc vẫn là dựa vào chính bạn.
Thế nên, cần ghi nhớ, có những người mình có thể kỳ vọng, nhưng không được ỷ lại. Lúc nào cũng tự răn mình, cố gắng, kiên cường.
Trời mưa đường ướt trơn, tự mình ngã tự mình bò dậy
Đường đời ai người ấy đi, mệt hay không chỉ mình mình biết rõ.
Nước mắt ai người ấy lau, chẳng ai có thể khóc thay mình được.
Đừng buộc chặt chuyện xưa không tiến bước, đừng dựa vào những người đã giúp mình.
Khi có người lơ là bạn, chớ đau thương. Mỗi người đều có cuộc sống của riêng mình, không ai có thể luôn bên bạn được.
Người muốn đi thì không thể nào giữ nổi, người giả ngủ thì gọi thế nào cũng không dậy
Mỗi người đều gắng sức có được cuộc đời hoàn mỹ. Nhưng trên đời không có thứ gì tuyệt đối hoàn mỹ.
Mặt trời lên đến đỉnh đầu, lập tức ngả về tây. Trăng tròn liền sang khuyết. Thế nên, có khiếm khuyết mới là vĩnh cửu, không hoàn mỹ mới gọi là cuộc đời.
Kỳ thực, cảnh giới đẹp nhất chính là hoa nở chưa hết, trăng tròn chưa đầy.
Biết cúi đầu thì mãi mãi không va đầu.
Biết nhường bước thì mãi mãi không lùi bước.
Người đi tìm sự khiếm khuyết của mình mới có được sự hài lòng.
Người nhận biết hạnh phúc mới có được hạnh phúc.
From: Tu Phung