Thư Dãn Cuối Tuần: Thu Mộng Mị – Nguyễn Duy Khang

Khang Duy Nguyen is in Sugar Land.

Mãi đến tuần đầu tiên của Tháng 10, những cơn mưa nặng hạt rơi xuống trên những bãi cỏ cháy vàng của cái Mùa Hạ nắng nóng chói chang trên 100 độ Fahrenheit (cỡ như 42 độ Celsius) của Miền Nam nước Mỹ năm nay. kéo theo cái không khí ẩm ướt và ít gió mát cho ta nhận ra được Mùa Thu chầm chậm đến gõ cửa, càng về khuya không khí thêm dịu nhẹ. Thật dễ chịu khi một sớm mai thức dậy giữa mùa thu, được thấy bầu trời trong vắt, thấy nắng cười nắng tỏa khắp muôn nơi và được ngắm nhìn thỏa thê một không gian với đủ những gam màu lạ lẫm, lung linh. Nhớ thương năm nào, hãy cứ để đó đi. Năm tháng đâu đánh cắp mùa. Chỉ có mùa về làm day dứt trái tim thôi. Tôi yêu mùa thu, vì mùa thu có lá vàng rơi rụng, nhìn những chiếc lá lảo đảo trong ánh hoàng hôn tím nhạt, lòng tôi lại cứ dậy lên nỗi niềm nhớ nhung xa vắng, bâng khuâng một điều gì đó, thật miên man khó tả, và trong sâu thẳm. Mùa thu quyến rũ và mơ màng, mang theo cái thanh âm dìu dặt và êm đềm. Nó còn lắng đọng trong tâm khảm những hoài niệm tuổi xuân thì, dắt đưa hồn tôi trở về ký ức xa xăm tự thủa nào!…

Ai có tâm hồn yêu thích mùa thu, mới để lòng chú tâm, những giọt nắng yếu ớt rớt trên mái nhà, tôi chợt nhận ra hình như thu đã về. Cái vắng vẻ thật êm đềm tĩnh lặng đem lại cho tôi một cảm giác dễ chịu và cứ thế dư âm hoài niệm xưa ùa về mang theo mênh mông những nỗi nhớ!… Thế rồi mùa thu cũng ghé qua đây và mang theo những yêu thương của một thời đã xa xôi và cũ kỹ. Mùa thu lạ lắm, xơ xác mà thanh yên, vàng vọt mà bình lặng, lạ lùng khó tả, khiến cho con người ta cũng có nhiều biến động trong tâm hồn. Nhiều người nói mùa thu buồn, nhưng những người nói mùa thu buồn đều là những người yêu mùa thu cả, không lẽ họ yêu nỗi buồn, yêu cái màu vàng hoang tàn ấy?

Beautiful fall morning in North Georgia (USA)[1800x1200px][OC] by Ben ...

Mùa Thu với nắng nhẹ, dịu êm. Đất trời như thay áo mái nhưng vẫn có đâu đây làn nắng ấm mùa hè. Có lẽ đây là hình ảnh đẹp nhất thể hiện nét riêng của sự giao mùa từ hạ sang thu. Đám mây ở thời điểm này rất đẹp, nó như chiếc cầu nối giữa hai mùa. Mây mùa Hạ bởi còn chần chừ, lưu luyến. Dù sang thu nhưng vẫn còn vương vấn những hình ảnh của mây mùa hạ. Mùa Thu không những làm cho hàng cây như già dặn hơn, đứng tuổi hơn mà mùa Thu càng làm cho hàng cây như vững vàng hơn trước những biến cố của thiên nhiên. Cây lá mùa thu vẫn nhuốm buồn vì lá dần ngả sang màu úa theo quy luật của thiên nhiên nhưng nó vẫn mang một dòng nhựa rạo rực, tràn trề sức sống. Khi Thu đến, nó đã chuẩn bị cho nhiệm vụ mới của mình. Hình ảnh hàng cây đứng tuổi và ấm đã gợi lên một ý nghĩa sâu xa hơn, đó là hình ảnh con người từng trải trước những tác động của ngoại cảnh, những biến cố bất thường của cuộc đời.

Cơn mưa rào ban sáng khiến cho thành phố trong veo hơn, nhưng ánh nắng trưa cũng không còn đủ mạnh để khiến người ta có thể bước ra ngoài mà không khoác lên mình chiếc áo choàng mùa thu. Lúc nào cũng vậy, tôi vẫn luôn yêu tha thiết cái mùa dịu dàng này, cho dù nhiều người vẫn nói thu về luôn làm cho con người ta chênh vênh và nghiêng ngả khi nhìn thời gian cứ lặng lẽ trôi mà bàn chân thì cứ cứng nhắc, không chịu nhích thêm một bước nào để đi về phía trước. Chợt nhận ra, hình như tôi của ngày hôm qua hay hôm nay, của những tháng năm xưa hay những ngày như bây giờ dường như chẳng khác nhau nhiều lắm mỗi khi mùa về và lá bắt đầu bay trên phố. Thói quen “hoài niệm” dường như vẫn chưa thể nào bỏ được. Mà thực ra cũng không muốn bỏ, bởi chỉ có những điều đẹp đẽ trong cuộc đời mới khiến ta còn lặng thinh nghĩ suy về nó, hà cớ chi phải bỏ nó đi? Và cứ thế, mỗi độ thu về tôi thường thấy mình sống chậm hơn, nhẹ nhàng hơn và cũng trầm tư hơn một chút. Cảm giác hạnh phúc khi được áp bàn chân mình trên những con đường ngập tràn xác lá khiến tôi chưa bao giờ nghĩ mình đang sống ở một thế kỷ 21 với những lo toan đời thường mà hình như bị lạc vào thế giới của những điều cũ rích mọc đầy rêu.

“Người sống vì kí ức là người không thể nào hạnh phúc được, nhưng người không có kí ức là người bỏ đi”.

New Territory Sugar Land

Mùa Thu dường như đẹp trong mọi khoảnh khắc, là khi mặt trời lên cao, là khi chiều tà kéo đến, là khi ánh trăng sáng tỏ cũng là khi gia đình sum vầy. Bởi vì ngày Thu đẹp như thế mang đến rất nhiều cảm xúc nên đã có vô số tác phẩm thi ca miêu tả về nó.

Tôi nghe tiếng ai đó thì thầm trong gió. Nhưng mặc kệ đi, mùa thu là mùa ký ức cơ mà. Tôi chẳng thể nào sống khác được đâu. Dẫu cho những lo toan bộn bề về một tương lai không định trước, vẫn có một người luôn tự cho phép mình sống đúng với cảm xúc của mùa thu.

Có những điều không thể diễn đạt bằng lời… chỉ có thể hiểu bằng cảm xúc… Tôi luôn luôn vơi đầy những cảm xúc, tôi đã muốn viết thật nhiều, thật nhiều, nhưng hầu như mỗi lần cầm bút, mỗi lần đặt tay lên bàn phím là bao nhiêu điều kia bỗng dưng chìm xuống dưới đáy sâu tâm hồn; và nhiều khi tôi không sao hiểu và sắp xếp được những gì đang diễn ra trong tôi… Đó là lý do tại sao, thường xuyên, tôi không viết được gì, trong khi có rất nhiều điều muốn viết. Mùa thu được coi là mùa đẹp nhất, tuy nhiên với nhiều người, sức khỏe lúc giao mùa từ hạ sang thu lại là lúc cơ thể dễ mắc bệnh nhất. Có lẽ vì quá yêu Mùa Thu cho nên gần như năm nào vào Mùa Thu, tôi cũng bị bệnh nặng vì do hay ở ngoài trời để cảm nhận và hít thở không khí nhẹ nhàng trong lành và vì thế tôi bị bệnh dị ứng vào Mùa Thu rất nặng…. đó cũng là một trong những câu nói: “càng Yêu ai càng khổ nhiều” Nhiều lúc cũng vì thể lý và tiết trời bên ngoài cũng ảnh hưởng không kém về việc lái xe vào sở sớm để một mình lặng lẽ thả hồn cảm nghiệm tiết trời vào Thu mà với đời sống chạy theo thời gian khó lòng cho tôi có thể ngồi viết những dòng chữ này…Mùa Hạ ở Texas quá khắc nghiệt để có thể hòa mình vào đất trời, và đôi lúc những cảm xúc chợt đến và chợt đi nhanh chóng không thể cho tôi thời gian ngồi nhớ lại từng phút giây ở hiện tại.

Nếu bạn đang vội vã vì cuộc sống ngoài kia, hãy thử thư giãn vào một ngày Thu êm dịu. Hãy thử tưởng tượng, được chầm chậm dạo bước trên con đường thơ mộng đẹp như tranh vẽ thế này sẽ khiến bản thân càng khoan khoái hơn. Mùa Thu nhẹ nhàng, bình yên nhưng không thiếu phần sống động và rộn ràng. Bạn hãy thử thả bước trong công viên và cảm nhận vẻ đẹp đối lập ấy: ánh nắng vàng bình yên, làn gió dịu nhẹ cùng với vài chiếc lá tinh nghịch bay loạn hay lạo xạo dưới chân. Ngày Thu ở nơi đây mang vẻ đẹp đơn sơ với những chiếc lá vàng, tán cây đỏ nhưng lại mang đến cảm giác bình dị ít mà có thể cảm nhận được ở Mùa Xuân hay Hạ và càng không thể ở Mùa Đông lạnh lẽo.

Mùa Thu cũng là mùa của Lễ Hội, của các chương trình fundraising hoặc các chương trình festival, các lễ hội được dịp “nở rộ” với nhiều hoạt động lý thú, vừa mang màu sắc văn hóa vừa tràn đầy sinh khí của các trò vui chơi hấp dẫn. Tôi ưa thích và hay thường tham dự những hoạt động ngoài trời ở những lễ hội tổ chức ở Mùa Thu đẹp.

Mùa thu dịu dàng mà lay động, nhẹ nhàng mà sâu sắc, khiến cho những con người rung động những cảm xúc luôn khắc khoải nhung nhớ những kỷ niệm đẹp của ngày xưa đó. Mùa đến và sẽ lặng lẽ ra đi nhẹ nhàng mà chính ngay cả những mọi chúng ta cũng hằng tự nhủ hãy tận hưởng những ngày thu đẹp đến nao lòng này để hẹn đến sang năm Mùa Thu tuyệt vời sẽ quay lại với đất trời và với mỗi chúng ta.

Đầu Thu 2023

Nguyễn Duy Khang


 

Tại sao Chúa Giêsu tỏ ra quan tâm đến các bệnh nhân nhiều đến thế?

Dù bạn đang ở trong bất cứ hoàn cảnh nào hôm nay, hãy luôn nhớ rằng, Chúa không bao giờ bỏ rơi bạn đâu. Hãy vững tin vào Ngài luôn nhé, mọi sự rồi sẽ ổn thôi bạn ạ.

Cha Vương

 Thứ 6: 06/10/2023

GIÁO LÝ: Tại sao Chúa Giêsu tỏ ra quan tâm đến các bệnh nhân nhiều đến thế? Chúa Giêsu đến trần gian để bày tỏ cho thấy tình yêu của Chúa. Người có mặt khi chúng ta đặc biệt bị đe dọa sợ hãi: khi ta bệnh tật Chúa muốn cứu chữa ta cả xác lẫn hồn, Người mời gọi ta tin nơi Người và nhận ra rằng Nước Chúa đang đến. (YouCat, số 240)

SUY NIỆM: Đôi khi ta cũng phải mắc bệnh tật để ý thức rằng: mọi người đều cần đến Chúa dù là có bệnh tật hay không. Bởi vì ta được sống là nhờ Người. Vì thế các bệnh nhân và các tội nhân thường có bản năng đặc biệt ham muốn điều cốt yếu là được sống còn. Ngay thời Tân ước, chính những bệnh nhân là những người tìm cách đến gần Chúa Giêsu; họ cố gắng tìm cách chạm đến Chúa vì có một sức mạnh phát xuất từ Người, và Người chữa lành cho mọi người (Lc 6,19).

Giữa sự xấu hơn của thế giới Kitô giáo và sự tốt hơn của

thế giới ngoại giáo, tôi luôn chọn thế giới Kitô giáo vì thế giới Kitô giáo dành một chỗ cho những người không bao giờ có thể có được chỗ đó trong thế giới ngoại giáo: đó là những người bệnh tật, ốm đau, già nua và yếu đuối, và họ được một điều còn tốt hơn là một chỗ: đó là được tình yêu thương đối với những người mà trong thế giới ngoại giáo và không có Thiên Chúa, người ta đã coi và vẫn còn coi họ là vô ích vô dụng. (Heinrich Boll—1917 – 1985, văn gia

Đức), (YouCat, số 240 t.t.)

❦ Người bệnh tật cảm nghiệm được các sự việc tốt hơn mọi người khác. (Reinold Schneider—1913-1958, văn sĩ người Đức)

LẮNG NGHE: Đức Giê-su đáp lại họ rằng: “Người khỏe mạnh không cần thầy thuốc, người đau ốm mới cần. (Lc 5:31)

CẦU NGUYỆN: Lạy Chúa, trong hoàn cảnh đau đớn, ốm đau, bệnh tật, già nua và yếu đuối xin đừng để con ngã lòng mà quên đi lời Chúa hứa: “Hỡi tất cả những ai gồng gánh nặng nề, hãy đến với Ta, Ta sẽ cho anh em được nghỉ ngơi bồi dưỡng.”

THỰC HÀNH: Mỗi khi đau đớn hãy hết lòng khẩn nài và thốt lên: Lạy Chúa xin ở bên con luôn mãi.”

From: Do Dzung

XIN BÊN CON CHÚA ƠI – Jb. An Ninh I Ca sĩ Tuyết Mai

Giáo dục thời Việt Nam Cộng Hòa – Nam Sơn Trần Văn Chi

Thuha T. Tran

– Thu Hương post-

Sau năm 1954 nước Việt Nam bị chia làm hai, từ vĩ tuyến 17 trở vô đến Cà Mau có 20 triệu dân, là vùng đất Tự Do, theo chế độ Cộng Hòa, thủ đô là Sài Gòn. Nước VNCH về hành chánh chia ra 40 tỉnh và về quân sự chia ra 4 vùng chiến thuật

Vùng I có 5 tỉnh: Quảng Trị, Thừa Thiên, Quảng Nam, Quảng Tín, Quảng Ngãi.

Vùng II có 12 tỉnh: Kontum, Bình Ðịnh, Pleiku, Phú Bổn, Phú Yên, Darlac, Khánh Hòa, Quảng Ðức, Tuyên Ðức, Ninh thuận, Lâm Ðồng, Bình Thuận.

Vùng III có 9 tỉnh: Tây Ninh, Bình Long, Phước Long, Bình Dương, Long khánh, Bình Tuy, Gia Ðịnh, Biên Hòa, Phước Tuy.

Vùng IV có 17 tỉnh là Châu Ðốc, Kiến Phong, Kiến Tường, Hậu Nghĩa, Kiên Giang, An Giang, Vĩnh Long, Ðịnh Tường, Long An, Chương Thiện, Phong Dinh, Vĩnh Bình, Kiến Hòa, Gò Công, An Xuyên Bạc Liêu, Ba Xuyên.

Những năm đầu sau khi Pháp rút về nước, giáo dục Việt Nam tiếp tục cái gì có trước. Cho đến Ðại Hội Giáo Dục Toàn quốc năm 1958, VNCH mới xây dựng nền giáo dục độc lập dựa trên 3 nguyên tắc: Nhân Bản-Dân Tộc và Khai Phóng.

– Nhân Bản: Giáo dục coi con người là cưu cánh, tôn trọng giá trị thiêng liêng của con người.

– Dân Tộc: Giáo dục tôn trọng giá trị của gia đình, quốc gia, phù hợp với truyền thống văn hóa, phong tục, đạo đức Việt Nam.

– Khai Phóng: Giáo dục theo phương pháp khoa học, nội dung khoa học, theo đà tiến bộ của nhân loại và tôn trọng giá trị các quốc gia khác.

Giáo dục VNCH có ba cấp như các nước trên thế giới là: tiểu học, trung học và đại học.

Bậc tiểu học học trình 5 năm

Từ lớp 1 đến lớp 5. Trẻ em từ 6 tuổi được cha mẹ ghi tên vào lớp 1, học miễn phí. Tuy VNCH không có chủ trương cưỡng bách giáo dục, nhưng do phụ huynh có ý thức cao cho nên tất cả trẻ em hầu như đều học qua bậc tiểu học.

Chương trình học gồm các môn Việt Văn, Toán, Khoa học Thường thức và Ðức Dục hay Công Dân Giáo Dục.

Giáo dục tiểu học thời VNVH phát triển nhanh chóng và vượt trội so với thời Tây đặc biệt vế số lượng học sinh. Thời Tây 1930, toàn Ðông Dương có 406,669 học trò gồm sơ và tiểu học trong đó có 20% là học trò Lào và Miên.

Thời Ðệ I Cộng Hòa, năm học 1960 miền Nam có 1 triệu 214,621 học sinh tiểu học, 112, 129 học sinh trung học. Tăng 200% so với niên học 54-55, lúc mới thâu hồi độc lập từ tay Pháp.

Bậc trung học chia ra 2 cấp

  1. Trung Học Ðệ I Cấp/Trung học Cấp I: học trình 4 năm, có 4 cấp lớp 6, 7, 8, 9:

Học sinh vào trường công phải thi tuyển, không đậu có thể học trường tư. Chương trình gồm Việt Văn, Lý Hóa, Vạn Vật, Toán, Sử Ðịa, Công Dân và Sinh Ngữ. Môn Nhiệm Ý là Nhạc, Hội họa, Thể thao, Nữ công dành cho nữ sinh.

Cuối năm thứ Tư/lớp Ðệ Tứ, học sinh thi lấy bằng Trung Học Ðệ I Cấp.

Ðậu bằng Trung Học Ðệ Nhứt Cấp học sinh có thể ra đi làm, có thể thi vào trường Sư Phạm Cấp Tốc để trở thành giáo viên tiểu học; hoặc tiếp tục học tiếp lên.

  1. Trung Học Cấp II Cấp/Trung học cấp II: học trình 3 năm, có 3 cấp lớp 10, 11, 12:

Muốn vào học lớp 10, phải có bằng Trung Học Ðệ I Cấp. Học sinh học các môn như Trung Học Ðệ I Cấp nhưng sâu hơn và có thêm môn Triết Học cho học sinh lớp 12.

Từ lớp 10, có phân 4 ban: Ban A Khoa Học Thực Nghiệm), Ban B (Toán), Ban C (Sinh Ngữ), Ban D (Cổ Ngữ). Học sinh tự do chọn ban theo sở thích cá nhân.

Xong lớp Ðệ Nhị tức lớp 11, học sinh thi lấy bằng Tú Tài I. Học tiếp lớp 12/Ðệ Nhứt, thi lấy bằng Tú Tài II.

Trường Trung Học Nguyễn Ðình Chiểu Mỹ Tho là một trường trung học có lâu đời ở miền Nam.

Trường Nguyễn Ðình Chiểu Mỹ Tho khởi đầu từ một trường Tiểu Học (École Primaire) gọi là trường tỉnh, dạy tới lớp Nhứt. Lúc đó trường tiểu học Mỹ Tho bằng lá, cất ở gần khu Nhà Việc làng Ðiều Hòa, nay là khu Trung Tâm Thương Mại Mỹ Tho.

Năm sau trường tiểu học Mỹ Tho dời đến nơi mà trước kia là nhà của vị quan triều Vua Tự Ðức tên là Ngô Phước Hội, gần tòa bố.

Ngày 14 Tháng Sáu 1880, Le Myre de Vilers thống đốc Nam Kỳ ban hành nghị định 17 Tháng Ba 1879, cho phép tỉnh Mỹ Tho thành lập một trường trung học lấy tên là trường là “Collège de My Tho”, trường trung học đầu tiên ở xứ Nam Kỳ.

Collège de My Tho (lúc đầu còn bao gồm cấp tiểu học) thành lập trên khu đất rộng 25,000 mét vuông, 4 hướng bao bọc bởi 4 con đường. Hướng Ðông có cổng chánh quay ra đường số 9, sau đổi tên là Rue D’Aries, đến 7 Tháng Tư 1954 Thủ Hiến Nam Phần đổi tên là đường Lê Lợi tới nay.

Hướng Tây quay ra đường Filippini nay là Hùng Vương.

Hướng Bắc quay ra là đường số 3, sau đổi tên là Colombert, rồi Maréchal Pétain, Albert Buissiere, đến ngày 7 Tháng Tư 1954 Thủ Hiến Nam Phần đổi tên là đường Ngô Quyền tới nay.

Hướng Nam quay ra đường số 20, rồi sau đổi tên Rue de Landes, ngày 7 Tháng Tư 1954 Thủ Hiến Nam Phần đổi tên là đại lộ Lê Ðại Hành tới nay.

Collège de My Tho hoạt động được 10 năm, đến ngày 11 Tháng Mười Hai 1889 Thống đốc Nam Kỳ ra lịnh đóng cửa hệ trung học (tiểu học vẫn tiếp tục) vì không có ngân sách, cho nên học trò một số có tiền lên Sài Gòn học ở trường Collège D’Adran.

Ðến năm 1894 Collège D’Adran ngưng hoạt động nên Thống Ðốc Nam Kỳ phải mở lại trường Collège de My Tho để thâu nhận học trò Lục Tỉnh.

Năm 1941, Nhựt chiếm Mỹ Tho lấy Collège de My Tho làm nơi đóng quân, một số lớp dời đến học tại đình Ðiều Hòa cho tới năm 1942 Nhựt mới chuyển đi nơi khác.

Ngày 2 Tháng Mười Hai 1942 trường đổi tên là Collège Le Myre de Vilers. Năm 1953 tổng trưởng giáo dục Việt Nam là Nguyễn Thành Giung ký Nghị định 179-NÐ ngày 22 Tháng Ba 1953 đổi tên trường Collège Le Myre de Vilers thành trường trung học Nguyễn Ðình Chiểu tới nay.

Giáo viên tiểu học trước năm 1975 có chỉ số 250, giáo học bổ túc là 320, giáo sư Ðệ I cấp chỉ số 400, Ðệ II cấp lên 470. Lương giáo viên, giáo sư như thế so với ngạch công chức và quân đội, tương đối cao, nên đời sống bảo đảm, thư thả; đặc biệt vị trí người thầy luôn được xã hội tôn trọng, cha mẹ học sinh kính nể.

“Muốn sang thì bắc cầu kiều,

Muốn cho hay chữ phải yêu mến thầy”.

(Ca dao)

Bậc đại học đào tạo cử nhân, cao học và tiến sĩ.

Sau Thế Chiến Thứ II, Pháp trở lại Việt Nam, Ðại Học Ðông Dương ở Hà Nội được đổi tên là Ðại Học Hà Nội, viện trưởng vẫn là người Pháp. Sau đó có một số khoa được mở ở Sài Gòn như Luật, Y khoa và Khoa Học, do phó viện trưởng là người Việt điều hành.

Sau năm 1954, chi nhánh đại học Hà Nội tại Sài Gòn cải tên là Viện Ðại Học Quốc Gia Việt Nam, đến năm 1957 đổi tên là Viện Ðại Học Sài Gòn, tên nầy giữ cho tới năm 1975.

Khi bắt đầu diễn ra Hội Nghị Paris (trong kế hoạch chuẩn bị hậu chiến) năm 1972 VNCH thành lập Hệ Thống Ðại Học Cộng Ðồng, năm sau 1973 Viện Ðại Học Bách Khoa Thủ Ðức thành lập.

Hệ thống đại học ở VNCH không thuộc Bộ Giáo Dục, và cũng không có cơ quan chủ quản (trư trường Y Dược thuộc Bộ Y Tế chủ quản). Ðại học Việt Nam tự trị về học vụ chuyên môn. Ngân sách của đại học là bộ phận trong ngân sách Bộ Giáo Dục do Quốc Hội chuẩn duyệt hàng năm; nhân viên và giáo sư đại học thuộc Tổng Ủy Công Vụ.

Ðại học VNCH bấy giờ có hai hệ thống: Ðại Học Quốc Gia và Ðại Học Cộng Ðồng Ðịa Phương.

Ðại Học cấp Quốc Gia:

  1. Viện Ðại Học Sài Gòn:

Sau năm 1954, Viện Ðại học Hà Nội chuyển vào Nam nhập vào Viện Ðại Học Sài Gòn. Viện có 8 phân khoa là Y, Dược, Nha, Sư Phạm, Khoa Học, Văn Khoa, Luật và Kiến Trúc. Có đại học xá Minh Mạng dành cho nam, Trần Quý Cáp dành cho nữ, có trung tâm Y tế chăm sóc sức khỏe cho sinh viên.

  1. Viện Ðại Học Huế:

Thành lập theo sắc lịnh VNCH-1 do Tổng Thống Ngô Ðình Diệm ký vào Tháng Ba năm 1957 gồm có 4 khoa như Sư Phạm, Y khoa, Văn khoa và Luật.

  1. Viện Ðại Học Cần Thơ:

Ðược thành lập ngày 31 Tháng Ba 1966 do nghị định của chủ tịch Ủy Ban Hành Pháp Trung Ương ký. Có 4 khoa là: Khoa Học, Văn Khoa, Sư Phạm, Luật & Khoa Học Xã Hội.

  1. Học Viện Quốc Gia Hành Chánh thuộc Phủ Thủ Tướng:

Học viện được thành lập từ 29 Tháng Năm 1950 theo Quyết Ðịnh của Chánh Phủ Quốc Gia Việt Nam (tên gọi lúc đó), lúc đầu đặt ở Ðà Lạt, năm 1958 dời về đường Trần Quốc Toản, Sài Gòn.

  1. Trường Võ Bị Quốc Gia Ðà Lạt, thuộc Bộ Quốc Phòng:

Sinh viên học 4 năm, môn chánh là võ khoa; môn phụ là Toán, Khoa học tự nhiên, Khoa học Xã Hội. Tốt nghiệp bằng Cử Nhơn Võ Khoa, một ngành mới mẻ đối với Việt Nam.

  1. Viện Ðại Học Bách Khoa Thủ Ðức:

Thành lập do sắc lệnh của tổng thống VNCH, và hoạt động chánh thức năm 1974.

Viện bao gồm một số trường có trước như Trung Tâm Phú Thọ, Ðại Học Nông Nghiệp, Ðại Học Kỹ Thuật. Viện có lập một số trường mới như là Ðại Học Kinh Thương, Ðại Hoc Khoa Học Căn Bản, Ðại Học Thiệt Kế Ðô Thị và Nông Thôn…

Ðại học Cộng Ðồng Ðịa Phương

Trường Ðại Học Cộng Ðồng Ðịa Phương chỉ huấn luyện về chuyên môn và thực dụng, học trình 2 năm.

Cho tới năm 1975, VNCH có 5 trường:

– Ðại Học Cộng Ðồng Quãng Ðà

– Ðại Học Cộng Ðồng Nha Trang

– Ðại Học Cộng Ðồng Tiền Giang Mỹ Tho

– Ðại Học Cộng Ðồng Long Hồ Vĩnh Long

– Ðại Học Cộng Ðồng Ban Mê Thuột, mới có quyết định.

Giáo Dục Việt Nam trước 1975 ngoài hệ thống công lập còn có hệ thống trường tư.

Ðại học tư trước năm 1975 :

– Viện Ðại Học Ðà Lạt

– Viện Ðại Hoc Minh Ðức

– Viện Ðại Học Vạn Hạnh

– Viện Ðại Học Cao Ðài/Tây Ninh

– Viện Ðại Học Hòa Hảo/An Giang

Nền giáo dục Việt Nam mình từ thời dạy và học bằng chữ Hán, chữ Tây đến chữ Việt lúc nào cũng lấy phương châm “Tiên học Lễ, Hậu học Văn” làm gốc.

Từ năm 1954 nền giáo dục Việt Nam Cộng Hòa phát triển nhanh, chú trọng chuyên môn khoa học nhưng không buông lơi giáo dục đạo đức-luân lý cho học sinh, nhứt là bậc tiểu học.

Học sinh tiểu học trước năm 1975 được dạy Ðức Dục, Công Dân Giáo Dục từ 2 giờ đến 2 giờ 30 phút mỗi tuần. Học sinh trung học, môn Công Dân Giáo Dục 2 giờ mỗi tuần.

Nam Sơn Trần Văn Chi

(Nguồn Bảo tồn văn Hoá)

Hạ vi

CÁI TÔI CỦA NGƯỜI VIỆT- TS Alan Phan, đã qua đời

Pham Mylan – Những câu chuyện Nhân Văn

Một dân tộc chỉ trưởng thành khi mỗi người biết đến sự khiêm tốn.

(trích dẫn từ một bài viết của TS Alan Phan, đã qua đời)

Bài: Matthew NChuong

Nước Việt nghèo, chậm tiến, lạc hậu. Đáng lẽ người Việt phải khiêm nhượng, biết người, biết mình.

Thảo luận với người Việt rất khó, vì ai cũng nghĩ là mình nắm chân lý trong tay. Nghĩ khác là xúc phạm anh ta, xúc phạm chân lý, bôi nhọ sự thật. Phải căm thù, phải tiêu diệt, phải triệt hạ, phải tố cáo, chụp mũ.

Cái tôi lớn, phải chăng đó là nét đặc thù của một dân tộc đầy tự ti mặc cảm?

******

Tôi gặp không biết bao nhiêu người vỗ ngực, tự cho mình là vĩ nhân.

In một hai cuốn sách tào lao tặng bố vợ, nghĩ mình ngồi chung một chiếu với Marcel Proust, Victor Hugo.

Làm vài bài thơ, câu trên vần (hay không) với câu dưới, nghĩ mình là Baudelaire, Nguyễn Du tái sinh.

Lập một cái đảng có ba đảng viên, kể cả em gái và mẹ vợ, nghĩ mình là lãnh tụ, ăn nói như lãnh tụ, đi đứng, tắm rửa như lãnh tụ.

Viết vài bài lăng nhăng, đầu Ngô mình Sở, nghĩ mình là triết gia, trí thức, sẵn sàng dẫn dân tộc đi lên (hay đi xuống).

*****

Thomas Edison nói: nếu hài lòng với đèn dầu, tìm cách cải thiện đèn dầu, sẽ không bao giờ kiếm ra điện. Còn người Việt ta dễ thoả mãn quá, dễ kiêu hãnh quá, dễ “tự sướng” quá.

Mỗi lần tôi nghe, hay coi Jean Marie Le Clézio, Patrick Modiano trong những chương trình văn học trên France Culture, hay trên France 5, ít người nghĩ họ đã chiếm giải Nobel Văn chương.

Le Clézio (Nobel 2008) khoanh tay, chăm chú nghe một tác giả vừa chân ướt chân ráo vào nghề, nói về một cuốn sách đầu tay.

Modiano (Nobel 2014) tìm chữ một cách khó khăn, ngượng ngập, ít khi chấm dứt một câu, như muốn nói: Thôi, bỏ qua đi, những điều tôi muốn nói chẳng có gì đáng nghe. Ông ta thực sự ngạc nhiên không hiểu tại sao có người nghĩ đến mình để trao giải.

Ông ta nói có người đọc sách của mình đã là một phép lạ.

Những năm đầu ở Pháp, có thời tôi cư ngụ Rue Marcadet, Paris. Bên cạnh là một cặp vợ chồng già, hiền lành, bình dị như một cặp thư ký hay công nhân về hưu. Mỗi lần gặp ở thang máy, bà vồn vã chào, hỏi thăm đủ chuyện.

Tuyệt nhiên không bao giờ ông bà nói về mình. Nếu không coi TV, chắc không bao giờ tôi biết bà là Yvonne Loriot, danh cầm hàng đầu của Pháp, chiếm giải nhất 7 lần khi học ở Conservatoire de Paris, trước khi trở thành một giáo sư âm nhạc có uy tín.

Ông là Olivier Messaien, một trong những tác giả nhạc cổ điển lớn nhất của hậu bán thế kỷ 20. Rất nhiều các nhạc sư, nhạc trưởng nổi tiếng ở Âu Châu, như Pierre Boulez, Iannis Xenakis hãnh diện là đệ tử của ông. Tác phẩm opéra “Saint-Francois d’Assise”của ông được trình diễn trên khắp thê giới, được đón nhận như những tác phẩm của Mozart, Beethoven.

Ông bà sống trong một căn nhà bình dân, ăn uống đơn giản như một cặp vợ chồng nghèo. Tiền bản quyền nhạc đem tặng – một cách kín đáo – các hội từ thiện, hay giúp trùng tu nhà thờ Notre Dame de Lorette gần nhà. Những lúc rảnh rỗi, bà theo ông vào rừng, thu thanh để nghiên cứu tiếng chim hót.

*****

Khi nào ta có những người như Modiano, Le Clézio, Messaien – chưa nói tới tài năng, chỉ nói tới thái độ khiêm tốn – Việt Nam sẽ là một dân tộc trưởng thành.

Chúng ta đều đồng ý với nhau là đất nước đang trên bờ vực thẳm, không thể nhẫn tâm khoanh tay nhìn.

Nhưng chúng ta không ngồi nổi với nhau, vì cái TÔI nó lớn quá. Lớn hơn cả vận mệnh dân tộc

Sưu tầm

My Lan Phạm

VƯỜN NHO CUỘC ĐỜI – TGM Giuse Vũ Văn Thiên

TGM Giuse Vũ Văn Thiên

Cha mẹ sinh con bao giờ cũng đặt niềm kỳ vọng nơi con cái, với ước mong chúng sẽ thành đạt và là người có ích cho xã hội.  Có những người cha mẹ được toại nguyện và tự hào về con cái mình; nhưng cũng có những người cha mẹ đau khổ vì những đứa con bất hiếu, thậm chí còn là nỗi hổ nhục cho bậc sinh thành.  Thiên Chúa là Cha của hết thảy mọi người.  Cũng như những bậc cha mẹ ở trần gian, Ngài luôn muốn cho chúng ta được những điều tốt lành.  Khi tạo dựng con người và vũ trụ, Thiên Chúa muốn san sẻ cho họ một phần vinh quang và sự tốt lành của Ngài cho mọi tạo vật.  Có nhiều người đã cậy dựa vào ơn Chúa, cố gắng vượt qua những cám dỗ thử thách để nên thánh, như những đứa con sống đẹp lòng cha mẹ, hiếu thảo với đấng sinh thành; nhưng cũng có những người khước từ lời mời gọi của Ngài, cố tình sống trong ích kỷ và tội lỗi, giống như những người con bất hiếu phản nghịch.  Tình trạng này được diễn tả trong đoạn trích sách ngôn sứ Isaia.

Parable of the Workers in the Vineyard – The Rollo and Slappy Show

Israen là một đất nước nghề trồng nho phát triển, vì thế những chi tiết liên quan đến cây nho, cành nho, vườn nho, người trồng nho, việc cắt tỉa chăm sóc cây nho được nhắc tới nhiều lần trong Cựu Ước.  Đây là Chúa nhật thứ ba liên tiếp, Phụng vụ dùng hình ảnh vườn nho để giáo huấn chúng ta về lòng thương xót của Chúa.  Đặc biệt trong Chúa nhật XXVII này, Bài sách thánh thứ nhất và bài Tin Mừng cùng nói về vườn nho.  Trước hết chúng ta thấy Lời Chúa trong sách ngôn sứ Isaia, vừa như một lời than vãn, vừa như một lời trách móc giận hờn.  Quả vậy, Thiên Chúa giống như người trồng nho, thế gian này là một cánh đồng nho mênh mông rộng rãi.  Người trồng nho chăm bẵm chuyên cần, mong thu được những hoa thơm trái ngọt.  Tuy vậy, khi đến mùa hái nho, trái ngọt đâu chẳng thấy, chỉ thấy nho dại và trái đắng.  Tâm huyết và kỳ vọng của chủ vườn nho đã trở nên vô nghĩa.  Người trồng nho thất vọng và sẽ để cho vườn trở thành tan hoang tiêu điều.  Ngôn sứ Isaia đã được sai đến để chuyển tải cho người Do Thái một thông điệp: họ là những kẻ bất trung.  Họ không đền đáp cân xứng tình yêu thương và bao dung nhân hậu của Chúa.  Họ sẽ phải lãnh lấy những án phạt xứng với tội ác họ đã phạm.  Đất nước sẽ ra hoang vu, vì tội lỗi và bất trung của dân phản nghịch.

lectionarypondering: Matthew 20:1-16

Tiếp nối giáo huấn của Cựu ước, Đức Giêsu trong Tin Mừng Thánh Matthêu cũng dùng hình ảnh vườn nho.  Dụ ngôn nhấn mạnh đến mối tương quan giữa ông chủ vườn và những người thợ làm vườn, cũng gọi là những tá điền.  Trong câu chuyện này, những tá điền được diễn tả như những người bất lương, tham lam mưu mô chiếm đoạt tài sản của ông chủ, là người đã cưu mang và tạo việc làm cho mình.  Từ thân phận người làm thuê, họ muốn thay ngôi đổi chủ để trở thành người giàu có.  Họ cố tình chiếm hữu tài sản không phải là của mình.  Họ vừa cướp của, vừa giết người.  Mà người bị giết là con của ông chủ, tài sản bị cướp là tài sản của ông chủ, người rất tốt với họ, sẵn sàng đón nhận họ kể cả ở giờ thứ mười một và trả lương cho họ cách hào phóng (Tin Mừng chúa nhật trước).  Những chi tiết này của câu chuyện đã nêu bật sự gian ác bất lương của họ.

Với một dụ ngôn ngắn, Chúa Giêsu đã phác họa toàn bộ lịch sử cứu chuộc với những can thiệp của Thiên Chúa, vào những giai đoạn khác nhau nhằm đem lại cho con người hạnh phúc.  Tuy vậy, con người đã khước từ tình thương của Thiên Chúa.  Đối lại với những lời giảng dạy nhằm thiết lập tình bác ái, những thượng tế, luật sĩ,biệt phái và một số người Do Thái đã lên án tử cho Chúa.  Chúa Giêsu là Con Một của Thiên Chúa, đã bị kết án tử hình thập giá và đã chết ngoài thành Giêrusalem, như người con thừa kế bị giết bên ngoài vườn nho.

Nếu Thiên Chúa luôn luôn ban ơn và hướng dẫn hầu đem lại cho con người hạnh phúc, thì con người lại khước từ và phản bội Chúa.  Thái độ của những người tá điền cũng là thái độ của con người nói chung, nhất là của những tội nhân.  Nhiều lần chúng ta khước từ lời mời gọi của Chúa.  Thay vì làm theo ý Chúa thì chúng ta lại làm theo ý mình, thậm chí làm những điều trái ngược với lời dạy của Người.

Như thế, hình ảnh vườn nho diễn tả cuộc sống trần gian của chúng ta.  Thiên Chúa đã đặt chúng ta trong “vườn-cuộc-đời.”  Ngài thường xuyên chăm sóc, tỉa cảnh để chúng ta đem lại những hoa thơm trái ngọt cho đời..  “Tôi những mong trái tốt, sao nó sinh nho dại…  Chúa chỉ mong con người sống công bình, mà chỉ thấy toàn là đổ máu; đợi chờ họ làm điều chính trực, mà chỉ nghe vẳng tiếng khóc than” (Bài đọc I).

Cả bài Sách Thánh trích ngôn sứ Isaia cũng như bài Tin Mừng của Chúa nhật này đều có phần kết không mấy sáng sủa: đó là những lời cảnh cáo và trừng phạt vì một lối sống bất nhân, thiếu đạo đức, lỗi công bằng.  Phải chăng cả hai bài đọc Lời Chúa này đều diễn tả thực trạng của xã hội hôm nay: đó là sự bất trung và coi nhẹ Thượng đế cũng như các giá trị thần linh.  Giống như những tá điền bất lương, con người hôm nay muốn thay thế vị trí của Thiên Chúa.  Họ còn dám coi mình là thượng đế, có thể giải đáp được mọi vấn nạn và đáp ứng mọi nhu cầu của con người.  Những thông tin thời sự gần đây cho thấy nhà cầm quyền Trung Quốc vẫn tiếp tục thi hành chiến dịch đập phá nhà thờ, xúc phạm các nơi thiêng thánh của các tôn giáo, trong đó có những nơi thờ tự thiêng liêng của Phật giáo đã tồn tại trên ngàn năm.  Theo một nguồn tin cho biết, trong năm 2019, chính quyền Trung Quốc đã triệt hạ khoảng 900 nhà thờ Kitô giáo.  Họ còn báng bổ tôn giáo đến nỗi xây nhà vệ sinh trên những nền cũ của nhà thờ, nhà chùa, đốt sách vở tôn giáo và đập phá ảnh tượng.  Những hành động phỉ báng thần linh chắc chắn sẽ phải lãnh nhận hậu quả.

Theo các bản tin địa phương và các nhà hoạt động nước ngoài, Nhà thờ Chân đèn Vàng ở tỉnh Sơn Tây đã bị cảnh sát bán quân sự phá hủy trong tuần này.

Tín dụng…ChinaAid, thông qua Associated Press

Nhà thờ năm 2009

Andy Wong/Nhà báo liên kết (với New York Times)

Nếu cuộc đời này được sánh như một vườn nho, thì mỗi chúng ta, dù ở địa vị xã hội hay trình độ văn hoá nào, thì cũng đang là người tá điền trong vườn nho đó.  Có những tá điền bất trung nhưng chắc chắn cũng có những tá điền tốt lành, nhân hậu, lắng nghe ý kiến và trung thành với chủ của mình.  Quả vậy, Thiên Chúa sẽ đến gặp gỡ chúng ta vào lúc cuối đời, để đón tiếp chúng ta như một người Cha.  Tuy vậy, một người sống tội lỗi và đầy mưu mô phản loạn không thể xứng đáng ra trình diện trước nhan Chúa.  Cũng như ông chủ vườn nho sai con mình đến thu hoa lợi, Thiên Chúa sai Con của Ngài đến để phán xét chúng ta vào ngày tận thế.  Chúa Giêsu đã nói về ngày phán xét chung ở tận cùng của lịch sử.  Lúc đó, mọi người sẽ bị xét xử về những công việc họ đã làm cũng như về thái độ đối với anh chị em mình, khi họ còn sống trên dương gian.

Ngẫm chuyện xưa để học những bài học cho đời nay, Thánh Phaolô khuyên chúng ta hãy cố gắng sống tốt lành, năng cầu nguyện cùng Thiên Chúa và chuyên tâm thực hành lời Ngài dạy.  Thánh nhân nêu cụ thể những thực hành đạo đức như sau: “Những gì chân thật, cao quý, những gì là chính trực tinh tuyền, những gì là đáng mến và đem lại danh thơm tiếng tốt, những gì là đức hạnh đáng khen, thì xin anh em hãy để ý thực hành.”   Khi thực hành như thế, sự bình an của Chúa sẽ ở với chúng ta.  Những thực hành đó sẽ giúp chúng ta kết hợp với Đức Giêsu và sẽ đạt được sự bình an đích thực là quà tặng của Thiên Chúa dành cho những ai yêu mến Ngài (Bài đọc II).

Chúa Nhật XI Thường Niên - HỘI ĐỨC MẸ MÂN CÔI

Kính thưa anh chị em, chúng ta vừa bước vào tháng Mân Côi.  Mỗi khi Đức Mẹ hiện ra tại một nơi nào, Mẹ thường gửi đến cho nhân loại thông điệp sám hối và lời mời gọi đọc kinh Mân Côi.  Đó cũng chính là thông điệp của Chúa Giêsu, vì Chúa Giêsu đã khởi đầu sứ vụ rao giảng Tin Mừng bằng lời mời gọi sám hối.  Khi đọc kinh Mân Côi là chúng ta cùng với Đức Trinh nữ Maria suy niệm cuộc đời và giáo huấn của Chúa Cứu thế.  Vì vậy, Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II gọi kinh Mân Côi là cuốn Tân Ước rút gọn.  Vị Giáo Hoàng người Ba Lan cũng quả quyết: Kinh Mân Côi là kinh cầu nguyện mà ngài ưa thích nhất.  Vào thế kỷ 13, nhờ kinh Mân Côi, mà Giáo Hội được cứu khỏi cơn khủng hoảng và những mâu thuẫn.  

Trong tháng này, chúng ta hãy suy niệm kinh Mân Côi với tâm tình của Đức Mẹ, để qua Đức Mẹ, chúng ta đến với Chúa Giêsu.  Hai mươi mầu nhiệm Mân Côi giúp chúng ta chiêm ngưỡng Chúa Giêsu, đồng thời học hỏi nơi Người sự khiêm nhường, vâng lời và phó thác nơi Thánh ý Chúa Cha.  Trong tất cả các mầu nhiệm ấy, Đức Trinh nữ luôn hiện diện để lắng nghe, suy niệm và thực thi Lời Chúa.  

Cùng với Chúa Giêsu, Mẹ đã thông phần đau khổ và đã đạt được ngành thiên tuế của phúc tử đạo.  Ước chi mỗi chúng ta biết sống các mầu nhiệm Mân Côi như Đức Mẹ, để cùng với Mẹ hưởng vinh quang Thiên quốc.

TGM Giuse Vũ Văn Thiên

From: Langthangchieutim

Người Việt ở Mỹ xây đài tri ân các chiến sĩ đồng minh của Việt Nam Cộng Hòa

Theo VOA Tieng Viet

Toàn cảnh Đài Tri Ân trong khuôn viên Công viên Tưởng niệm Cựu chiến binh ở thành phố Jeffersontown ở bang Kentucky, Mỹ.

Toàn cảnh Đài Tri Ân trong khuôn viên Công viên Tưởng niệm Cựu chiến binh ở thành phố Jeffersontown ở bang Kentucky, Mỹ.

Một công trình tôn vinh sự đóng góp của những binh sĩ từ các nước đồng minh của Việt Nam Cộng Hòa thời Chiến tranh Việt Nam sẽ được khánh thành vào ngày 9 tháng 10 tại ở ngoại ô thành phố Louisville thuộc bang Kentucky của Mỹ. Công trình này cũng sẽ đóng vai trò như một viện bảo tàng ngoài trời để nâng cao nhận thức của công chúng về người tị nạn chạy lánh chế độ cộng sản ở Việt Nam.

Việc hoàn tất và ra mắt công trình này là thành quả của những nỗ lực kéo dài trong hơn một thập niên của cộng đồng người Việt địa phương cùng những cựu chiến binh Chiến tranh Việt Nam và những người ủng hộ khác, vượt qua những khó khăn to lớn gây ra bởi sự gián đoạn vì đại dịch COVID-19.

Đài Tri Ân được đặt tại Công viên Tưởng niệm Cựu chiến binh ở thành phố Jeffersontown, bên ngoài Louisville, và được xây dựng dựa theo thiết kế giành chiến thắng trong một cuộc thi tuyển với sự tham gia của 128 thí sinh đến từ 29 quốc gia vào năm 2016, thông cáo báo chí của Hội Tri Ân, tổ chức đứng sau việc xúc tiến xây dựng đài tưởng niệm này, cho biết.

Hình ảnh được công bố cho thấy kiến trúc này bao gồm bốn bức tường bao quanh tám cây cột cao 30 feet (khoảng 9 mét) đại diện cho tám nước đồng minh bao gồm Việt Nam Cộng Hòa, Mỹ, Hàn Quốc, Úc, Thái Lan, Philippines, New Zealand, và Đài Loan. Một bức tường dài 120 feet (khoảng 36,5 mét) trưng bày những hình ảnh cho thấy binh sĩ Việt Nam và Mỹ kề vai sát cánh chiến đấu cùng với những hình ảnh người tị nạn chạy lánh chủ nghĩa cộng sản năm 1954 và 1975, theo thông cáo.

“Chúng tôi muốn ghi nhận những nỗ lực nhân đạo của chánh quyền Mỹ và những người Mỹ đã giúp dân Miền Nam trong suốt và sau cuộc chiến. Và chúng tôi cũng nhớ về những người đã chết hay chịu đau khổ trong các trại cải tạo và trại lao động cưỡng bức,” thông cáo nói.

Ông Nguyễn Tiến Dũng, người sáng lập và chủ tịch Hội Tri Ân, cho biết những ý tưởng đầu tiên bắt đầu từ khoảng 11 năm về trước khi cộng đồng người Việt ở Louisville muốn bày tỏ lòng biết ơn đối với những người Mỹ không chỉ chiến đấu trên chiến trường mà còn hỗ trợ xây dựng nền kinh tế và xã hội ở Miền Nam Việt Nam trong thời chiến.

Với sự thành lập của Hội Tri Ân vào năm 2013, kế hoạch xây dựng đài tưởng niệm bắt đầu được xúc tiến với việc tìm kiếm địa điểm và lựa chọn thiết kế. Theo thời gian, ý nghĩa giáo dục của nó được chú ý nhiều hơn khi quá khứ chiến tranh dần lùi xa.

“Chúng tôi muốn dùng đài kỉ niệm này như là một viện bảo tàng ngoài trời để ghi chép lại những hình ảnh, những câu chuyện không phải là chỉ nói riêng về việc chiến đấu trong chiến tranh mà cũng còn nói thêm về những cái hình ảnh như là của người tị nạn Việt Nam trước chiến tranh năm 1954 di cư từ Bắc vào Nam, rồi những cái cuộc di cư khổng lồ sau năm 1975.” ông Dũng nói với VOA.

“Những hình ảnh đó, những cái câu chuyện đó là những cái chúng tôi muốn ghi lại, nhất là để cho những thế hệ con cháu của mình ở xứ Mỹ này lớn lên có cơ hội để nhìn thấy lại những chuyện đó, và cũng đồng thời để cho dân Mỹ ở đây họ cũng có cái dịp để nhìn thấy những hình ảnh.”

 

 

Ông Dũng cho biết toàn bộ chi phí dành cho công trình này là khoảng 2,4 triệu đôla, phần lớn đến từ các khoản đóng góp của các thành viên Hội Tri Ân, cộng đồng người Việt ở vùng Louisville, các cơ sở thương mại, và các ủng hộ viên khác.

Con số dự tính ban đầu chỉ bằng khoảng một nửa phí tổn cuối cùng, ông nói, nhưng nguồn cung ứng nguyên vật liệu bị gián đoạn và chi phí vận chuyển tăng vọt do hệ quả từ đại dịch COVID-19 đã khiến thời gian thi công kéo dài hơn và đội chi phí tổng thể lên cao hơn.

“Mỗi một cái container chở đá từ ở Việt Nam sang đây, về phần vận chuyển thì tăng lên gấp mấy lần luôn. Rồi tất cả mọi thứ đều lên giá. Phí tổn của Đài Tri Ân lên thêm gần 1 triệu bạc. Cho nên lúc đó là những cái lúc mà mình thấy là khó khăn rất là lớn. Thật sự là không biết là mình có vượt qua được hay không,” ông Dũng nhớ lại.

“Nhưng mà cũng may mắn là ở đây chúng tôi cũng có được nhiều bạn bè Hoa Kỳ, nhiều người ủng hộ mình rất là tốt. Và cộng đồng ở Louisville cũng rất là đoàn kết trong việc làm này, cho nên nó có nhiều yếu tố để đưa đến sự thành công cuối cùng.”

Bà Trần Lý Văn, một thành viên của Hội Tri Ân góp sức trong việc gây quỹ trong cộng đồng, nói bà “rất xúc động” mỗi khi đến thăm trong lúc công trình đang được xây dựng. Kể từ khi chính quyền thành phố Louisville thông qua nghị quyết công nhận lá cờ vàng ba sọc đỏ là lá cờ đại diện cho cộng đồng người Việt ở đây vào năm 2012, các nhà lãnh đạo cộng đồng đã nỗ lực tìm một nơi để có thể treo cờ một cách trang nghiêm, bà nói.

“Mình và cộng đồng Việt Nam ở đây không thể nào nghĩ mình sẽ xây được một cái tượng đài nó oai nghi như vậy,” bà nói với VOA. “Với dự án xây đài tưởng niệm, chúng tôi được sự hỗ trợ và giúp đỡ của lãnh đạo các tôn giáo, các đoàn thể. Ngoài ra, chúng tôi còn được sự ủng hộ và khuyến thích của rất nhiều cộng đồng bạn cũng đến tham gia và ủng hộ và đóng góp rất nhiều cho cái dự án này.”

“Đây là một sự thành công lớn của cộng đồng Việt Nam ở Louisville và những vùng lân cận. Mọi người ai cũng rất là vui, rất là nhiệt tình, từ những em trẻ cho tới thế hệ trung niên cho tới các bác lớn tuổi.”

Lễ khánh thành có sự tham dự của ban quân nhạc Sư Đoàn Dù 101, là một trong những sư đoàn có mặt ở rất nhiều chiến trường nóng bỏng trong Chiến tranh Việt Nam, chủ tịch Hội Tri Ân cho biết. Quan khách cũng sẽ nghe lời phát biểu của Thiếu Tướng Dean Allen Youngman và Thiếu Tướng LapThe Flora, hai vị chỉ huy cao cấp từ hai thế hệ khác nhau có liên hệ đến Chiến Tranh Việt Nam.

Vì Đài Tri Ân được xây dựng trong khuôn viên một khu tưởng niệm cựu chiến binh Mỹ của thành phố Jeffersontown nên việc chăm sóc và bảo trì thuộc trách nhiệm của thành phố, ông Dũng cho biết.

“Lúc nào họ cũng giữ nghiêm trang cho cái chỗ đó cho nên chúng tôi thấy mình rất là may mắn có được cái chỗ như vậy,” ông nói.


 

Đúng như dự đoán, cổ phiếu VinFast nhanh chóng tiến đến giá trị của cổ phiếu đồng xu

Theo VOAcác báo tài chánh

Cổ phiếu có mã VFS của hãng xe hơi điện Việt Nam VinFast giảm hàng chục phần trăm chỉ trong 3 ngày gần đây và trong trạng thái quay đầu rơi tự do trong vòng chưa đầy 1 tháng rưỡi ngay sau khi lên đến mức đỉnh là 93 đô la.

 

Kết thúc phiên giao dịch trên sàn Nasdaq hôm 4/10, giá của VFS là 8,05 đô la, giảm hơn 26% so với mức ở thời điểm thị trường đóng cửa trong ngày giao dịch cuối cùng của tuần trước, 29/9.

Giá cổ phiếu của VinFast giảm liên tục 3 ngày nay sau khi Ủy ban Giao dịch và Chứng khoán Mỹ (SEC) công bố bản cáo bạch của hãng đề ngày 2/10 cho thấy các cổ đông của hãng chào bán 75,7 triệu cổ phiếu ra công chúng.

Số lượng cổ phiếu nêu trên được tung thêm vào thị trường nhiều gấp 17 lần so với con số 4,5 triệu cổ phiếu VFS đã được giao dịch trong thời gian qua. Tuy nhiên, đại đa số phần còn lại của tổng cộng hơn 2,3 tỷ cổ phiếu VFS vẫn chưa được mua bán tự do vì phải tuân theo một thỏa thuận khi VinFast sáp nhập với đối tác là Black Spade Acquisition Co để lên sàn ở Mỹ.

Theo bản cáo bạch mới nhất, trong số gần 76 triệu cổ phiếu mới có hiệu lực giao dịch, tới hơn một nửa – 46,29 triệu cổ phiếu – sẽ do 2 công ty của tỷ phú Phạm Nhật Vượng bán ra. Đó là Công ty Cổ phần Tập đoàn Đầu tư Việt Nam và Asian Star Trading & Investment, hai hãng đầu tư riêng của ông Vượng, chủ sở hữu kiêm người điều hành Vingroup, tập đoàn mẹ của VinFast.

 

Theo quan sát của VOA, một số chuyên gia tài chính đưa ra tính toán rằng tùy theo các mức giá ở những thời điểm giao dịch khác nhau, số cổ phiếu do 2 hãng con của ông Vượng bán ra có thể mang về cho VinFast từ hơn 500 triệu đến hơn 700 triệu đô la để hãng chi cho hoạt động, hoặc dùng làm vốn đối ứng để vay thêm tiền. Với việc bán ra lượng cổ phiếu nêu trên, giờ đây Vingroup cùng với một số hãng con vẫn còn sở hữu khoảng gần 97% cổ phiếu của VinFast.

 

Trước khi sụt giảm còn hơn 8 đô la, thấp hơn cả mức giá 10,45 đô la của VFS trong ngày đầu tiên lên sàn ở Mỹ hôm 14/8, VFS có lúc tăng vọt lên đỉnh hôm 28/8, đạt giá 93 đô la. Nhưng kể từ đó, giá xem như đã rơi tự do liên tục trong 6 tuần cho đến nay, chỉ còn 8,6% của mức đỉnh.
Tình trạng giá cổ phiếu của VinFast thụt lùi về sau cả vạch xuất phát diễn ra song song với những tin tức không tích cực về doanh số bán xe của hãng. Các trang tin trong đó có CNBC và Barron’s đưa ra số liệu rằng trong nửa đầu năm 2023, VinFast mới chỉ bán được 11.315 xe so với mục tiêu từ 40.000 đến 50.000 xe trong cả năm.

VinFast Up 1.6% on Q3 Deliveries, Stock Swings Continue

Trong con số hơn 11.000 xe đó, theo CNBC, chỉ có hơn 4.200 xe là đến tay những khách hàng cá nhân, còn phần lớn được giao cho một hãng taxi cũng thuộc tập đoàn mẹ Vingroup, một động thái mà trang mạng Jalopnik chuyên về ô tô gọi là “VinFast chủ yếu bán xe cho chính mình”.
Theo Jalopnik và CNBC, doanh số bán của VinFast ở Mỹ còn ảm đạm hơn khi chỉ có 137 xe đã được giao trong nửa đầu năm nay.


Công An và Kiếm Sát Tỉnh Bình Thuận làm gương cho cả nước: Bồi Thường và Xin Lỗi Người bị điều tra oan

Viện Kiểm sát Nhân dân tỉnh Bình Thuận, Việt Nam, ra quyết định bồi thường ông Võ Tê 1,9 tỷ đồng cho việc ông bị bắt giam oan cách đây 43 năm, và thông báo cho gia đình ông hôm 3/10, theo tường thuật của các báo Việt Nam trong đó có Thanh Niên, Công An Nhân Dân và VNExpress.

 

Ông Võ Tê, sinh năm 1932, bị bắt và tạm giam trong 4 tháng cuối năm 1980 vì bị tình nghi đã gây ra vụ án giết người cướp của vào ngày 31/7 cùng năm. Nạn nhân trong vụ này là một phụ nữ có tên là Phan Thị Khanh sinh năm 1954.
Tuy nhiên, sau 152 ngày bị giam, công an xác định “không có đủ cơ sở, chứng cứ” để buộc tội ông là người thực hiện hành vi giết người, vì vậy, ông được trả tự do. Nhà chức trách cũng thừa nhận việc khởi tố, tạm giam ông trong khoảng thời gian đó là “không đúng quy định pháp luật”.

 

Mặc dù được công an thả nhưng vì không có quyết định đình chỉ bị can của cơ quan công quyền, nên theo báo chí trong nước, kể từ ngày ông Tê bị bắt oan, cả gia đình ông sống trong tủi nhục, bị hàng xóm xa lánh, các con của ông phải bỏ học giữa chừng, ông buồn bã, lâm bệnh, rồi qua đời năm 1994, khi vẫn còn mang thân phận bị can.

 

Đến năm 2020, con trai của bà Khanh tự lần ra chứng cứ, dấu vết và tố cáo với công an rằng ông Trương Đình Chi, sinh năm 1956, có thể là nghi phạm thực sự trong vụ án giết người cướp của. Tháng 11/2021, công an xác định ông Chi chính là nghi phạm.

Nhưng kể từ năm 1980 đến 2021 là 41 năm nên đã hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự đối với ông Chi, căn cứ theo một quy định trong Bộ luật Hình sự của Việt Nam viết rằng thời hiệu xử lý tội phạm đặc biệt nghiêm trọng là 20 năm. Do đó, công an Bình Thuận đã ra quyết định đình chỉ điều tra vụ án hình sự và quyết định đình chỉ bị can đối với ông Võ Tê.

Trên cơ sở quyết định đó, con trai của ông Võ Tê đã làm đơn yêu cầu minh oan, bồi thường oan sai cho việc khởi tố, bắt giam oan ông cách đây 43 năm.
Hồi tháng 6/2022, công an Bình Thuận và Viện Kiểm sát Nhân dân của tỉnh đã công khai xin lỗi gia đình ông Võ Tê, thừa nhận việc bắt giam sai trái đã gây tổn thất tinh thần và vật chất cho ông và gia đình, gây ảnh hưởng đến cuộc sống, ông phải gánh chịu những mất mát, thiệt thòi trong quá trình bị tạm giam và trong cuộc sống tại địa phương…
Viện KSND tỉnh Bình Thuận bồi thường oan sai cho gia đình ông Võ Tê - Ảnh 1.

Ông Võ Ngọc (con trai người bị oan Võ Tê – mặc áo trắng, thứ 3 từ trái qua) và anh Đỗ Thanh An (con trai nạn nhân Phan Thị Khanh – bìa trái) trong ngày tổ chức xin lỗi công khai ở H.Hàm Tân, Bình Thuận

Tại buổi xin lỗi, cơ quan tố tụng các cấp thừa nhận sai sót và từ vụ việc này rút ra bài học kinh nghiệm sâu sắc trong quá trình tiến hành tố tụng.

 

Thay mặt gia đình, người con trai của ông Võ Tê đã chấp nhận lời xin lỗi của các cơ quan tố tụng, các báo trong nước cho hay.
Lời Bàn của Kẻ Đi Tìm:
  • Những người vội vàng thi hành án tử hình đối với Anh Lê văn Mạnh, Thanh Hóa  nên học bài học này. Nhất là Chánh Án Tòa tối cao Nguyễn Hòa Bình.
  • Thực ra thì Bình Thuận nào có đủ dũng khí, quyền lực và khôn ngoan để làm việc minh oan này mà là do chỉ thị từ Chủ tịch nước trước đây, ông Nguyễn Xuân Phúc: 

Liên quan đến vụ án ông Tê bị oan sai ở Bình Thuận, vào ngày 7-9-2022., văn phòng Chủ tịch nước đã có văn bản truyền đạt ý kiến của Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc. Theo đó, văn bản do Chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước Lê Khánh Hải ký, gửi Bộ Công an và Viện KSND tối cao, nêu: Chủ tịch nước nhận được văn bản kiến nghị của luật sư Phan Trung Hoài (TP.HCM) là người tư vấn, hỗ trợ miễn phí cho anh Đỗ Thanh An (con trai của nạn nhân Phan Thị Khanh) và ông Võ Ngọc (con ruột ông Võ Tê, người bị khởi tố, bắt giam oan)… Sau khi xem xét các kiến nghị trên, Chủ tịch nước có ý kiến chỉ đạo đề nghị Bộ Công an và Viện KSND tối cao xem xét cụ thể vụ việc theo đúng quy định, báo cáo Chủ tịch nước kết quả giải quyết.


Lại chuyện nước mắm – Song Thao

Song Thao

Posted by GLN

Chén nước mắm ớt trong bữa ăn của người Việt

Nước mắm tôi muốn nói tới là…nước mắm. Phải minh xác ngay vì ngày nay nước mắm trên thị trường hải ngoại phần lớn, nếu không nói là hầu hết, đều là nước chấm. Nước chấm thường được gọi là “nước mắm công nghệ” không làm bằng cá như nước mắm truyền thống mà là pha các hóa chất làm thành thứ nước mắm mà nhiều người gọi là “nước mắm giả”. Tôi không chơi với thứ giả.

Thứ nước mắm thiệt được bày bán trên các kệ nước mắm tại Canada vào thập niên 1990 là nước mắm The Atlantic do cựu thuyền trưởng Ngô Sanh, biệt danh “Captain Ngô”, sản xuất tại New Foundland, Canada. Cá được dùng là capelin đầy rẫy ở biển Canada, được bắt tươi rói và ướp làm nước mắm ngay được ghi là “nước mắm cá thu”. Thời kỳ vàng son của nước mắm The Atlantic không kéo dài được bao lâu khi nhà máy phải đóng cửa. Vậy là đi tiên phong trong việc làm nước mắm đích thực tại hải ngoại là Canada chúng tôi.

Thứ nước mắm thứ hai đích thực là nước mắm chính là nước mắm Red Boat trên chai có ghi rõ 40 độ đạm. Đây là loại nước mắm được sản xuất tại Phú Quốc, trên chai ghi là “Product of Vietnam” nhưng có yếu tố quốc ngoại. Đây là sản phẩm của kỹ sư Phạm Thế Cường, người Mỹ gốc Việt đã từ Mỹ về Phú Quốc xây dựng nhà máy sản xuất theo đúng tiêu chuẩn vệ sinh của Mỹ. Sản phẩm này đã được hệ thống bán lẻ Costco phân phối tại Mỹ và Canada. Tôi đã sung sướng và hãnh diện biết bao khi tận mắt thấy chai nước mắm Red Boat nằm tại Costco gần nhà ở Montreal. Nhiều bạn tôi không biết chuyện này. Tôi đã mua về một số để tặng bạn bè ăn thử. Quảng cáo không công, lại còn hao hụt túi tiền, nhưng trong bụng vẫn khoái chí tử. Cái khoái của tôi không sống lâu, chỉ một thời gian sau, trong một lần tới Costco, tôi ngơ ngẩn khi thấy nước mắm Red Boat bị đưa ra bán sale nửa giá. Từ 12 đô xuống còn 6 đô một chai. Con gái tôi vốn rành rẽ với cách kinh doanh của Costco thấy biến liền. Rinh luôn cả thùng về bởi vì bán sale tới nửa giá có nghĩa là Costco sẽ dẹp loại hàng này. Từ sau lần bán sale với cái giá đau lòng đó, Red Boat biến mất trong cửa hàng Costco. Niềm tự hào của tôi xẹp lép. Thứ quốc hồn quốc túy của đất nước ta bị hất hủi một cú liểng xiểng.

Quốc hồn quốc túy? Không hiểu chúng ta tự nhận là dân nước mắm từ thuở nào. Theo các chứng tích khảo cổ được các sử gia Âu châu công bố thì nguồn gốc nước mắm là từ Carthage, một nước cộng hòa cổ ở Bắc Phi, nay là một phần của Tunisie. Dân chúng nơi đây đã ướp cá biển với muối và nhờ sức nóng của mặt trời làm nước mắm từ thế kỷ thứ II trước công nguyên. Từ Carthage, kỹ nghệ chế biến nước mắm được truyền qua La Mã, rồi tới Cartagena và Baelo Claudia, nay thuộc Tây Ban Nha, và Bretagne, nay thuộc Pháp. Dân Âu châu cổ xưa gọi tên nước mắm là garum. Mãi tới thế kỷ thứ V sau công nguyên nước mắm mới xâm nhập vào Á châu qua con đường tơ lụa để trở thành yulu (ngư lộ) của người Trung Hoa, ishiru của dân Nhật, nampla của Thái Lan, kecap ikan của người Indonesia, patis của dân Philippines Từ thế kỷ thứ V tới thế kỷ thứ XV, trong một ngàn năm nước mắm đã có mặt trong ẩm thực Trung Hoa và Nhật Bản cho tới khi họ chế ra nước tương mới nghỉ chơi với nước mắm.

Nước mắm tới Việt Nam từ người Chàm khi đó ở vùng phía nam Trung Việt. Vương quốc Champa hồi đó có nhiều thuyền buôn vượt biển đi buôn bán với các nước Ả Rập và các nước Địa Trung Hải nên đã nhập cảng nước mắm từ các nước này. Trong Đại Việt Sử Ký Toàn Thư, bản khắc in vào năm 1697 có viết về nước mắm khi đề cập tới việc vua Tống Chân Tông của nhà Tống ở Trung Hoa ban chiếu phong vương cho vua Lê Đại Hành vào năm 997 và bãi bỏ lệnh đòi Đại Việt cống nước mắm do triều đình Trung Hoa đặt ra trước đó. Việc này chứng tỏ người Việt đã làm và dùng nước mắm muộn nhất là vào thế kỷ thứ X. 

Làm và dùng nước mắm muộn màng như vậy nhưng nước mắm bám vào dân Việt hơn các nước khác. Trong khi các quốc gia khác dùng nước mắm như một thứ phụ gia trong nấu nướng hay ướp như một gia vị thì chúng ta dùng nước mắm một cách tận tình hơn. Vừa là nguyên liệu, vừa là gia vị, vừa là nước chấm. Chỉ có mâm cơm của người Việt mới có chén nước mẳm dùng để chấm. Tác giả Trần Đức Anh Sơn trong bài “Nước Mắm, Linh Hồn Ẩm Thực Việt” đã viết: “Nước mắm biểu trưng cho sự đoàn kết và chia sẻ trong bữa cơm của người Việt. Ở đó, chén nước mắm đặt chính giữa mâm cơm, tuy ít, lại không phải là cao lương mỹ vị, nhưng là món mà mọi người đều hướng đến, đều dùng và dùng vừa đủ mà không hề có ý độc chiếm, hay dùng nhiều hơn như đối với những món ăn khác. Có thể nói, trong bữa cơm Việt, mọi người đều dân chủ và bình đẳng như nhau trước chén nước mắm. Liệu có món ăn nào tải được giá trị nhân văn lớn lao như vậy hay không?”.

Vậy thì nước mắm, dù có xuất xứ từ đâu, nhưng chỉ có tại Việt Nam mới được trọng vọng nhất, được tận dụng nhất. Chẳng là…quốc hồn quốc túy sao? Nhà thơ Đỗ Trung Quân đã đẫm nước mắm.

Đời ta chẳng thể đi xa

Nơi không nước mắm là ta đi về

Bảo nhà quê thì nhà quê

Nơi không nước mắm ta về nhà ta

Chân trời lạ chân trời xa

Để người trẻ tuổi thay cha đi giùm

Mẹ ta những rạ cùng rơm

Thơ là vắt giọt cá cơm mà thành

Sản xuất nước mắm đã trở thành một …nghi lễ tại Việt Nam. Tuy Costco không còn phân phối nước mắm Red Boat nữa nhưng Red Boat vẫn còn được bày bán trong các siêu thị Á châu, nằm lẻ loi giữa các thứ nước chấm hầm bà làng. Thứ quyền quý miễn cưỡng sánh vai với các thứ cùng mằng. Nhưng giờ đây Red Boat đã có bạn đồng hành là nước mắm Noumami sản xuất tại Na Uy và nước mắm Sơn chế tạo tại Mỹ.

Nước mắm Noumami được một kỹ sư trẻ Việt Nam lập nhà máy sản xuất tại vương quốc Na Uy. Kỹ sư Nguyễn Văn Trung, tốt nghiệp Master Engineering of Chemical Process Technology (Kỹ Thuật Biến Trình Hóa Học) tại Đại học danh tiếng hàng đầu của Na uy Norwegian University of Science and Technology (NTNU). Anh làm việc bên ngành dầu khí. Nhà văn Phạm Tín An Ninh kể: “Vào khoảng giữa năm 2016, Trung Nguyễn tình cờ đi dự một cuộc hội thảo về ngành cá và thủy sản Na Uy khi họ mời rất nhiều chuyên viên bên ngành dầu khí đến tham dự. Mục đích của cuộc hội thảo này nhằm kêu gọi ngành dầu khí hỗ trợ, hợp tác để nâng cao kỹ nghệ cá và thủy sản Na Uy, vì ngành cá và thuỷ sản là một kỹ nghệ đã có từ lâu đời, với một nguồn tài nguyên lớn lao, hầu như vô tận, nhưng chưa có được một công nghệ qui mô như ngành dầu khí. Anh đi tham dự hội thảo chỉ vì… ham vui, muốn biết thêm một kỹ nghệ của Na Uy, chứ thật ra không có mục đích gì, khi nghĩ rằng khả năng một vài người, hay một vài nhóm cũng chẳng thay đổi được điều gì. 

Hơn nữa biết người Na Uy khá thủ cựu và bảo thủ trong công nghệ, kỹ thuật, khó tiếp nhận một phương thức quá mới lạ chưa được thử nghiệm và qua sử dụng, ngoại trừ khi có riêng một sản phẩm hoàn toàn mới. Mà một sản phẩm mới thì quá phức tạp, nhiêu khê, nên ý nghĩ này vừa thoáng qua, anh liền gạt bỏ ngay”. 

 

Nhưng, như một định mệnh, ý nghĩ này không chịu bỏ anh. Anh nghĩ về nước mắm. Anh tìm tòi và ước tính khoảng 90% nước mắm trên thị trường hiện nay là đồ dỏm mà người ta gán cho cái tên rất đẹp là “nước mắm công nghiệp”. Nước mắm truyền thống không cạnh tranh nổi với loại nước mắm nhiều hóa chất này. Anh lo ngại chỉ khoảng hai thập niên nữa là nước mắm truyền thống sẽ chết vì nguồn nguyên liệu cá tại Việt Nam sẽ cạn kiệt vì đánh bắt vô tội vạ. Ngoài ra người ta đã dùng cá vào những sản phẩm xuất khẩu dễ kiếm lợi nhuận nhiều hơn.

Trong khi đó, tại Na Uy,

cá hồi và cá tuyết (cod) là hai loại cá nổi tiếng trên thế giới có ê hề. Vậy thì tại sao không làm nước mắm bằng hai loại cá này. Sau khi mầy mò nghiên cứu cách làm nước mắm, thẩm định khả năng thực hiện được tại Na Uy, anh quyết định thành lập xí nghiệp Noumami vào năm 2017.

Nhưng mãi tới năm 2019, anh thanh niên boat people tới Na Uy vào năm 1991 mới gặp quý nhân. Một hãng cá lớn địa phương biết dự án làm nước mắm của Noumami và họ tới thăm viếng tìm hiểu. Cuối cùng họ chấp thuận đầu tư cho dự án.

Năm 2020, Quỹ Nghiên Cứu Thủy Sản của Na Uy đã hỗ trợ thêm. Và sau bao nhiêu khó khăn, nước mắm Noumami ra đời. 

Nước mắm cá hồi và cá tuyết Mounani.

Nhà văn Phạm Tín An Ninh, cũng định cư tại Na Uy, trong bài báo “Người Kỹ Sư Trẻ Gốc Việt và Nước Mắm Cá Hồi Tinh Khiết Sản Xuất Tại Vương Quốc Na Uy”, đã cho biết: “Noumami với định vị là dòng nước mắm cao cấp được làm từ cá hồi, cá tuyết và nhiều loại cá khác được khai thác từ vùng biển Na Uy, đây được xem là nơi có cá hồi, cá tuyết ngon nhất thế giới, là nước mắm nhĩ thật 100%, tiêu chuẩn cao, an toàn vệ sinh thực phẩm, chất lượng tuyệt vời, không hóa chất, phụ gia, với sự đánh giá của Nha Kiểm Định Thực Phẩm Na Uy, một cơ quan kiểm định có tiếng khắt khe bậc nhất hoàn cầu”.

 

Nước mắm Noumami đã được bán rộng rãi tại các nước Âu châu. Siêu thị Thuận Phát đã nhập khẩu vào Mỹ. Noumami cũng sẽ xâm nhập thị trường nước mắm Úc châu và Canada.

Cùng với tin vui về nước mắm Noumami, nước mắm Sơn sản xuất tại Mỹ đã được hệ thống siêu thị Whole Foods nhận phân phối. Khách hàng người Việt của siêu thị Whole Foods ở Arizona, California, Connecticut, Idaho, New Jersey và New York chắc đã hãnh diện khi nhìn thấy những chai nuớc mắm Sơn trên kệ hàng từ vài tuần nay. Đây là sản phẩm làm tại Mỹ nhưng có ghé qua Phú Quốc.

Anh Danny Trần, đến Mỹ khi chỉ mới 8 tuổi, chủ nhân của Sơn Fish Sauce, cho biết: “Thành phần của Son Fish Sauce chỉ có cá cơm (anchovy) và muối biển; men; lá stevia, một loại lá được dùng để tạo chất ngọt thay vì dùng đường. Nước Mắm Cá Cơm Mỹ điều vị theo khẩu vị của người Việt ở Mỹ. Tất cả đều là thành phần tự nhiên. Đây là lần đầu tiên có thể nói là trong lịch sử thị trường nước mắm, có sản phẩm làm từ cá cơm Mỹ,”. Để có loại cá cơm thích hợp, hai vợ chồng anh Danny Trần và Albee Trần đã chu du khắp nước Mỹ kiếm tìm. Chỉ nguyên ở Mississippi hai anh chị đã lưu lại cả năm trời để tìm nguồn cá. Nguồn cá cơm ở Mỹ rất tốt. Đây là cá thiên nhiên chứ không phải cá do con người nuôi. Thực phẩm của cá chỉ là rong biển. Cá cơm tuyệt đối không ăn các loài cá khác. Do đó khi muối, bụng cá không bị sình.

Cá cơm tại Mỹ tốt nhưng môi trường sản xuất nước mắm ở Mỹ không tốt. Tỷ như nguồn nước vùng Gulf Coast cứ vài năm lại bị đục, khí hậu nóng ấm nhưng mùa đông cũng có tuyết. Môi trường tốt nhất để ủ cá làm nước mắm không đâu qua mặt được Phú Quốc. Chị Albee Trần là hậu duệ đời thứ tư của chúa đảo Phú Quốc Phạm văn Khôn, người chuyên sản xuất nước mắm ở Hòn Sơn Rái từ năm 1951. Hai vợ chồng quyết định mang cá cơm từ Mỹ về ủ tại Phú Quốc. Cá được ủ với tỷ lệ 7 tấn cá với 3 tấn muối trong thùng gỗ mít suốt một năm. Phú Quốc có khí hậu nóng, ẩm, phần lớn là môi trường thiên nhiên. Sau khi ủ, nước mắm cá cơm lại được “rước” về Mỹ. Thiệt nhiêu khê nhưng đó là cách kinh doanh của những người trẻ Việt thế hệ một rưỡi tại Mỹ. Tuy nước mắm Sơn có ghé qua Phú Quốc nhưng đây vẫn là sản phẩm được đánh dấu là “Product of USA” vì nó đã được chính phủ Mỹ tài trợ sản xuất và được kiểm phẩm nghiêm ngặt.

Khi siêu thị Whole Foods nhận phân phối họ cũng đã kiểm tra rất khắt khe. Anh Danny Trần cho biết: “Họ không chỉ kiểm tra phẩm chất của nước mắm hoặc kiểm tra HASSA (Health and Sanitation Safety Awareness – Nhận thức An Toàn Sức Khoẻ và Vệ Sinh) mà còn kiểm tra về độ tin cậy xã hội (social audit) của sản phẩm đó, ví dụ như công ty có bóc lột sức lao động không chẳng hạn. Và quan trọng là sản phẩm đó phải nổi trội so với những nhãn hàng khác. Đó là những điều cần thiết để Whole Foods xem xét lựa chọn”.

Nước mắm Sơn trong siêu thị Á châu tại Mỹ.

Với sự ra đời của nước mắm Noumami và nước mắm Sơn, cùng với nước mắm Red Boat đã có sẵn trên thị trường, dân ta ở hải ngoại đã có tới ba loại nước mắm chính cống. Một từ Na Uy, một từ Mỹ và một từ Việt Nam. Tôi vẫn tiếc khi nước mắm Atlantic của Canada chúng tôi, thứ nước mắm đích thực đầu tiên được sản xuất tại hải ngoại, đã chết yểu. Nếu không thì nước mắm từ “tứ quốc” hội tụ vui biết mấy. Tôi chưa thấy cuộc hội tụ này tại Montreal chúng tôi. Nước mắm Noumami và nước mắm Sơn chưa thấy xuất hiện tại các siêu thị nơi tôi cư ngụ. Tôi là người hay la cà tại quầy nước mắm mỗi khi làm tài xế đưa bà xã đi chợ. Tuần này vẫn chỉ thấy Red Boat nằm lẻ loi giữa những chai gọi là nước mắm nhưng thực chất chỉ là nước chấm không có chú cá nào tạo thành. Thứ nước chấm này cũng có những nhãn hiệu in rõ ràng 40 độ đạm nhưng đây chì là cách ăn gian, lừa dối người tiêu thụ. Người thanh niên có lòng với đất nước Danny Trần đã bỉ thử: “Chúng cũng là nước mắm nhưng không thật sự là nước mắm. Và nó đến từ Trung Quốc rồi gắn tên, nhãn hiệu của Phú Quốc, Việt Nam. Cộng đồng người Việt của mình đã sống ở Mỹ hơn 40 năm, tôi muốn trên quầy của các cửa hàng, siêu thị Mỹ phải có sản phẩm truyền thống đặc trưng do chính người Việt sản xuất và làm chủ. Ngoài phở và chiếc áo dài, tôi muốn có thêm một sản phẩm mà chúng ta có thể tự hào khi nói đến”.

Tại sao lại có tên nước mắm “Sơn” khi hai vợ chồng Danny và Albee Trần không có tên Sơn. Hay là có mà chúng ta không biết khi tên Việt đầy đủ của họ không được nói tới. Tôi đành nhập nhằng nghĩ đây có lẽ là tên cúng cơm của tôi. Nhưng đó chỉ là ý nghĩ cà chớn của một người yêu nước mắm. Tên Sơn có lẽ được lấy ra từ tên “Hòn Sơn Rái”. Nghe mà đỏ mặt!

Song Thao

08/2023

Website: www.songthao.com


 

Cơ quan quản lý thương mại Mỹ biến chip của Huawei Trung Cộng thành một cú ‘đột phá’ mới

Theo báo Nikkei Châu Á, 

Bài Bình luận của Douglas Fuller

Điện thoại thông minh Huawei Mate 60 Pro tại cửa hàng hàng đầu của công ty ở Bắc Kinh vào ngày 25 tháng 9: Cốt lõi của chiếc điện thoại này là các vi mạch 7nm do SMIC sản xuất. © Reuters

Douglas Fuller là phó giáo sư về kinh tế quốc tế, chính phủ và kinh doanh tại Trường Kinh doanh Copenhagen và là tác giả cuốn sách “Paper Tigers, Hidden Dragons: Firms and the Political Economic of China’s Technological Development”.

Tháng trước, truyền thông nhà nước Trung Quốc tuyên bố rằng các vi mạch trong lõi của điện thoại thông minh Mate 60 Pro mới hào nhoáng của Huawei Technologies cho thấy các công ty Trung Quốc đã khéo léo vượt qua sự phong tỏa của Mỹ đối với các công nghệ sản xuất chip tiên tiến như thế nào.

Các con chip do Tập đoàn Sản xuất Chất bán dẫn Quốc tế (SMIC) sản xuất, dựa trên cái được gọi là công nghệ 7 nanomet – bất chấp những nỗ lực của Washington nhằm hạn chế quyền truy cập của các công ty Trung Quốc vào các công nghệ sản xuất chip dưới ngưỡng 14 nm, hoặc trong một số trường hợp 16 nm.

Hai tuần trước, Bộ trưởng Thương mại Hoa Kỳ Gina Raimondo đã cố gắng xoa dịu những lo ngại của quốc hội rằng các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của chính quyền không hiệu quả bằng cách phát biểu tại một phiên điều trần rằng SMIC, nhà sản xuất chip lớn nhất Trung Quốc, không thể sản xuất chất bán dẫn 7nm “ở quy mô lớn”.

Tuy nhiên, sự thật phức tạp hơn những gì chúng ta mong đợi.

Sự “đột phá” của SMIC ở quy mô nhưng không dựa vào sự đổi mới kỹ thuật của nghành chip bản địa. Bất chấp sự kiểm soát công nghệ của Washington, SMIC vẫn có được thiết bị của Mỹ cần thiết cho việc chế tạo chip tiên tiến. Sự thật là bộ phận của Raimondo đã cấp nhiều giấy phép bán thiết bị cho SMIC.

Về lý thuyết, do Bộ Thương mại hiện có quyền từ chối cấp phép cho các công nghệ chip tiên tiến, giấy phép chỉ nên dành cho thiết bị và bộ phận cho dây chuyền sản xuất SMIC dựa trên công nghệ trưởng thành. Nhưng một số thiết bị có thể hữu ích cho việc sản xuất chip cả dưới và trên ngưỡng 14 nm.

Các nhà cung cấp bên thứ ba đã nhận được giấy phép của Hoa Kỳ để mua các bộ phận cần thiết để duy trì thiết bị của SMIC ở trạng thái hoạt động tốt. Được biết, một nhà cung cấp như vậy nằm liền kề với nhà máy chế tạo của SMIC ở Bắc Kinh nên thậm chí có thể không phải là nhà cung cấp bên thứ ba thực sự.

This one $300 million machine will help build powerful chips under 3nm ...

Thiết bị EUV – in thạch bản chip bằng tia cực tím thế hệ hiện tại trị giá 140 triệu đô la một máy.

Cũng cần lưu ý, việc bán một số thiết bị tiên tiến cho SMIC của công ty ASML của Hà Lan và các nhà cung cấp Nhật Bản vẫn tiếp tục được cho phép trong thời gian ân hạn trước khi các biện pháp kiểm soát xuất khẩu mới ở nước họ có hiệu lực.

Ngoài việc cấp phép tương đối lỏng lẻo, việc thực hiện các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Hoa Kỳ còn chưa được thực hiện theo những cách khác.

Nhiều tiêu chuẩn kỹ thuật về kiểm soát đối với các loại thiết bị cụ thể quá mơ hồ nên không thể cấp giấy phép cho các công cụ thực sự chỉ có thể được sử dụng trong chế tạo tiên tiến. Bị cáo buộc, những người trong ngành đã viết các thông số kỹ thuật cho Cục Công nghiệp và An ninh của Thương mại đối với một số loại thiết bị nhất định và do đó có thể đã cố tình khiến các biện pháp kiểm soát thực sự trở nên vô nghĩa.

Chỉ cần SMIC có quyền truy cập vào công nghệ in thạch bản tia cực tím sâu (DUV) tiên tiến từ ASML và quyền truy cập rộng rãi vào các công cụ tiên tiến quan trọng khác từ các nhà cung cấp Mỹ, thì SMIC có thể sản xuất chip 7nm ở quy mô lớn. Nó thậm chí có thể sử dụng thiết bị DUV để sản xuất chip 5 nm, như Công ty Sản xuất Chất bán dẫn Đài Loan (TSMC) đã làm. Liệu SMIC có thể đạt được năng suất tương tự trong sản xuất chip 5nm như TSMC, vốn nổi tiếng về hiệu quả hoạt động hay không, lại là một vấn đề khác.

Bộ trưởng Thương mại Hoa Kỳ Gina Raimondo tại Thượng Hải vào tháng 8: Bất chấp sự kiểm soát công nghệ của Washington, Trung Quốc đã mua thiết bị của Mỹ để chế tạo chip tiên tiến. © Reuters

Nhập khẩu thiết bị chế tạo của Trung Quốc đã giảm vào đầu năm nay. Doanh số bán hàng sau đó tăng vọt trở lại nhờ sự cấp phép dễ dàng của Mỹ và người mua Trung Quốc chớp lấy cơ hội cuối cùng để tự do mua một số thiết bị của Hà Lan và Nhật Bản. Thông qua hoạt động mua sắm cuồng nhiệt này, khả năng sản xuất chip tiên tiến tiềm năng của SMIC có thể tăng lên 30.000 tấm wafer mỗi tháng so với ước tính trước đó là 10.000 tấm mỗi tháng.

Tuy nhiên, làn sóng nhập khẩu thiết bị này không có nghĩa là các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ là một thất bại không thể cứu chữa được.

Nếu Bộ Thương mại Hoa Kỳ thắt chặt cấp phép, đặc biệt là đối với SMIC và các nhà cung cấp linh kiện khác nhau, đồng thời sửa đổi các quy tắc kỹ thuật của mình để cấm bán thiết bị cần thiết để sản xuất chip logic tiên tiến một cách hiệu quả hơn, thì điều này có thể ngăn cản việc xây dựng thêm năng lực logic tiên tiến ở Trung Quốc. Các biện pháp kiểm soát chặt chẽ hơn cũng có thể sẽ làm suy giảm công suất hiện tại của SMIC theo thời gian, vì việc duy trì thiết bị của họ trong tình trạng hoạt động tốt sẽ trở nên khó khăn hơn.

Nếu không thắt chặt kiểm soát xuất khẩu, SMIC ít nhất sẽ có thể duy trì mức công suất chế tạo tiên tiến hiện có ở mức hiệu quả hoạt động cao và nâng cao công nghệ xử lý của mình lên 5 nm. Nhưng nếu không có thiết bị in thạch bản cực tím (EUV), SMIC sẽ gần như không thể vượt quá 5 nm, do đó sẽ không thể tiến xa hơn tới giới hạn công nghệ.

Từ góc độ an ninh quốc gia, hành vi cấp phép của Bộ Thương mại Hoa Kỳ và sự khoan dung của nó đối với SMIC, có vẻ đặc biệt kỳ quặc.

U.S. restricts exports to China’s SMIC - The Washington Post

SMIC là nhà cung cấp logic hàng đầu của Trung Quốc và các quy trình logic rất quan trọng đối với các chip liên quan đến trí tuệ nhân tạo, một mối lo ngại chính về an ninh quốc gia. Về mặt chip bộ nhớ, nơi vấn đề an ninh quốc gia yếu hơn nhiều, Bộ Thương mại đã nghiêm ngặt trong việc cấp phép cho ChangXin Memory Technologies cho đến gần đây. Yangtze Memory Technologies, công ty sản xuất chip nhớ flash, cũng nhận được rất ít giấy phép.

Có vẻ như SMIC đã gặp may mắn hơn trong việc cấp phép do họ vận hành nhiều nhà máy chế tạo hơn các nhà sản xuất chip khác của Trung Quốc, giúp các nhà cung cấp Hoa Kỳ có thêm động lực  để vận động hành lang để duy trì doanh số bán hàng mà họ có thể chứng minh một cách hợp lý rằng hàng xuất khẩu không như vậy. cho chế tạo tiên tiến.

Trong lời điều trần trước quốc hội vào ngày 19 tháng 9, Raimondo cho biết bộ phận của bà sẽ đóng các lỗ hổng quy tắc khi tìm thấy chúng. Tại thời điểm này, có vẻ như không có cách nào để Trung Quốc sớm vượt quá 5 nm ngay cả với việc cấp phép lỏng lẻo hiện tại. Nhưng nếu chính phủ Mỹ thực sự nghiêm túc trong việc hạn chế khả năng kỹ thuật của Trung Quốc ở mức đã công bố một năm trước, thì họ phải đóng những lỗ hổng do chính mình tạo ra.


 

Sự ủng hộ của công chúng Mỹ giảm đối với việc trang bị vũ khí cho Ukraine – Reuters/Ipsos

Theo Reuters

FILE PHOTO: Ukrainian President Zelenskiy meets with U.S. President Biden at the White House in Washington

FILE PHOTO: Tổng thống Ukraine Zelenskiy gặp Tổng thống Mỹ Biden tại Nhà Trắng ở Washington© Thomson Reuters

Bởi Jason Lange và Patricia Zengerle

WASHINGTON (Reuters) – Theo một cuộc thăm dò mới của Reuters/Ipsos, sự ủng hộ của người Mỹ thuộc cả hai đảng chính trị lớn trong việc cung cấp vũ khí cho Ukraine đang giảm dần, một dấu hiệu cảnh báo cho Kyiv, quốc gia phụ thuộc nhiều vào vũ khí của Mỹ để chống lại cuộc xâm lược của Nga.

Cuộc thăm dò kéo dài hai ngày, kết thúc vào thứ Tư, cho thấy chỉ có 41% số người được hỏi đồng ý với tuyên bố rằng Washington “nên cung cấp vũ khí cho Ukraine”, so với 35% không đồng ý và số còn lại không chắc chắn.

Sự ủng hộ đối với các chuyến hàng vũ khí của Mỹ đã giảm so với tháng 5, khi một cuộc thăm dò của Reuters/Ipsos cho thấy 46% người Mỹ ủng hộ việc gửi vũ khí, trong khi 29% phản đối và số còn lại không chắc chắn.

Cuộc thăm dò được thực hiện khi các nhà lãnh đạo quốc hội Mỹ đang tranh luận về yêu cầu của Tổng thống đảng Dân chủ Joe Biden về việc cấp thêm 24 tỷ USD tài trợ cho Ukraine, trong đó khoảng 17 tỷ USD sẽ là viện trợ quốc phòng.

Washington đã cung cấp 44 tỷ USD để cung cấp cho Kyiv hàng chục xe tăng, hàng nghìn tên lửa và hàng triệu viên đạn mà Ukraine đã sử dụng để tự vệ kể từ khi Nga xâm lược vào tháng 2 năm 2022. Các lực lượng Ukraine đã chiếm lại một loạt làng mạc và khu định cư trong cuộc phản công đó. bắt đầu vào tháng 6, nhưng binh lính của họ đã bị cản trở bởi các bãi mìn và chiến hào rộng lớn của Nga.

FILE PHOTO: Ukraine-bound Bradley Fighting Vehicles load onto ship in South Carolina

FILE PHOTO: Xe chiến đấu Bradley của Ukraine được chất lên tàu ở Nam Carolina© Thomson Reuters

Một số thành viên Đảng Cộng hòa, đặc biệt là những người có quan hệ thân thiết nhất với cựu Tổng thống Donald Trump khi ông tái tranh cử vào năm tới, phản đối khoản viện trợ này. Nó đã bị loại khỏi dự luật tài trợ tạm thời mà Quốc hội đã thông qua hôm thứ Bảy nhằm giữ cho chính phủ hoạt động, mặc dù Nhà Trắng và một số lãnh đạo quốc hội đã cam kết bỏ phiếu riêng về một gói dành cho Kyiv.

Việc Chủ tịch Hạ viện Kevin McCarthy bị sa thải hôm thứ Ba đã làm tăng thêm tình trạng bất ổn, khi một số người kế nhiệm tiềm năng của ông hoài nghi về giá trị đối với người nộp thuế ở Mỹ khi hỗ trợ chính phủ của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskiy.

FILE - Rep. Kevin McCarthy, R-Calif., speaks to reporters hours after he was ousted as Speaker of the House, Tuesday, Oct. 3, 2023, at the Capitol in Washington. McCarthy spent years tirelessly raising mountains of Republican campaign cash as he worked his way toward becoming Speaker of the House. Now that he’s been ousted from the post, some in McCarthy’s party are wondering if all that fundraising will evaporate. (AP Photo/J. Scott Applewhite, File)

Elizabeth Hoffman, giám đốc các vấn đề quốc hội và chính phủ tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược & Quốc tế, cho biết: “Sự hỗ trợ ngày càng giảm đang có tác động tiêu cực đến sự ủng hộ của Quốc hội và cuối cùng là triển vọng cho các gói viện trợ bổ sung”…