Quỳnh Thoại, CĐM

“Ai nhận các luật Thầy truyền và giữ các luật đó, thì người ấy là kẻ mến Thầy. Và ai mến Thầy sẽ được Cha Thầy yêu mến, và Thầy sẽ yêu nó, và sẽ tỏ mình ra cho nó”. (Ga 14, 21)

Hôm nay, Chúa Giêsu lại tiếp tục trải lòng với các môn đệ trước khi Ngài tạm rời xa các ông mà về cùng Chúa Cha (Ga 14,15-21). Ngài đã báo trước cho các ông những điều sắp xảy đến, và dặn dò các ông phải tuân giữ điều Ngài truyền dạy. Những điều đó là gì thì có lẽ các môn đệ là những người trong cuộc biết rõ nhất.

Quả vậy, các ông là những người đi theo sát Chúa ròng rã ba năm trên hành trình thi hành sứ vụ ở trần gian. Cùng ăn , cùng uống, cùng được Thầy giải thích cặn kẻ ý nghĩa các dụ ngôn, được Thầy dạy dỗ bảo ban nhiều điều, chắc hẳn những điều quan trọng luôn được Thầy nhắc đi nhắc lại. Và một trong những điều thường được nhắc đến đó là “ hãy yêu”.

Theo nghiên cứu của giáo sư Tân Ước Clark-Soles, động từ “yêu” (agapao, phileo) được Chúa Giêsu nhắc đến 57 lần trong Tin Mừng Gioan[1]– cũng được xem là Tin Mừng của tình yêu. Ngài không chỉ nhắc nhở, mà còn ra lệnh cho các môn đệ: “hãy yêu thương nhau”. Tuy nhiên, Ngài không chỉ nói suông và dạy người ta phải thi hành, nhưng chính Ngài đã sống và hành động. Ngài đã tỏ cho các môn đệ biết tình yêu Chúa Cha dành cho Ngài và cho nhân loại như thế nào, cũng như tình yêu của Ngài dành cho Chúa Cha và cho tất cả mọi người; từ đó, Ngài mời gọi những ai tin và đi theo Ngài cũng hãy làm như vậy. Nói một cách khác, đi theo Chúa là đáp lại lời mời gọi yêu thương. Mà yêu thương như Chúa nêu gương là cả một quá trình của đón nhận và thực thi ý muốn của người mình yêu. Vậy nên, có hai điều chúng ta học được khi yêu như Chúa:

Thứ nhất, nếu có yêu, hãy đón nhận lời nhau

Như Chúa đã đón nhận lời Cha như thương thực hằng ngày (Ga.4,34). Ngài thực thi Thánh Ý Chúa Cha bằng việc đến trong thế gian này, và sẵn lòng bước vào cuộc Thương Khó – Tử Nạn và Phục Sinh để bày tỏ tình yêu và lòng thương xót của Chúa Cha dành cho nhân loại (Ga.6, 38). Tình yêu của Ngài được cụ thể bằng sự vâng phục cho đến tận cùng, dù có những giây phút xao xuyến trong vườn Cây Dầu, và cám dỗ tránh xa chén đắng, nhưng rồi Ngài chưa một lần làm theo ý riêng mình, nhưng luôn trung tín chu toàn ý Cha cho đến hơi thở cuối cùng.

Vì sao Chúa có thể làm được như vậy? Thưa vì Ngài luôn nhớ lời Chúa Cha: “Đây là Con yêu dấu của Ta, Ta hài lòng về Người”. Lời quan trọng nhất vẫn là lời yêu thương. Có yêu thương, con người cũng sẽ làm được những việc phi thường.

Thứ hai, nếu có yêu, hãy giữ lời nhau

Như Chúa Giêsu không chỉ đón nhận lời, hay Thánh Ý Chúa Cha mà thôi, nhưng Ngài còn tuân giữ và thi hành lời đó trong suốt cuộc đời tại thế của mình. Lời đó là lời hứa cứu độ, và Chúa đã giữ lời đó trong sự linh động và sáng kiến của con tim luôn hướng về Cha Chí Thánh. Chúa đã giữ lời Chúa Cha, và làm cho lời ấy được thực hiện bằng cái chết trên thập giá.

Khi Chúa nói với các môn đệ: “nếu ai yêu mến Thầy, thì sẽ giữ lời Thầy”, Ngài không phải ra điều kiện khi yêu, nhưng tình yêu chân thật và bền vững vốn dĩ luôn đi kèm một cam kết: đón nhận và giữ lời đã hứa. Vậy Chúa đã truyền ban điều gì cho chúng ta: thưa là hãy yêu thương nhau! Một điều duy nhất trong Tin Mừng Thánh Gioan. Việc còn lại, là chúng ta đã đón nhận và tuân giữ lời đó như thế nào?

Một chút suy tư

Chúa Giêsu đã luôn nhớ và chu toàn Thánh Ý Chúa Cha trong mọi cảnh huống, vì Ngài yêu Chúa Cha, và luôn xác tín mình được Chúa Cha yêu thương. Ngài luôn đặt mình trong tương quan thân tình và kết hợp với Chúa Cha luôn luôn.

Nếu chúng ta yêu Chúa, chúng ta sẽ luôn đón nhận và tuân giữ lời Chúa dạy dù gặp nhiều thách đố. Vì tình yêu sẽ đem lại sức mạnh, sự kiên nhẫn để chúng ta thi hành ý muốn của Chúa trên cuộc đời mình. Mà ý muốn của Chúa, đó là chúng ta yêu thương anh chị em mình.

Nếu chúng ta yêu Chúa, chúng ta không ngại trở nên giống Chúa qua việc bắt chước cách sống và cách yêu của Ngài. Ngài đã hiến mạng vì bạn hữu. Phần chúng ta, chúng ta có dám từ bỏ cái tôi to bự của mình để đón nhận và yêu thương những khác biệt nơi anh chị em mình không? Cụ thể, tại nơi làm việc, những dịp sinh hoạt trong giáo xứ, hay những cuộc hội thảo trong cộng đoàn tu trì, hoặc tư gia, chúng ta có sẵn sàng để ý riêng sang một bên để đón nhận ý của người khác vì lợi ích chung không?

Và nếu chúng ta yêu Chúa, chúng ta sẽ không ngừng hoàn thiện bản thân mỗi ngày để gần Chúa hơn, gần anh chị em mình hơn?

Cầu nguyện

Xin Chúa dạy con biết yêu Chúa và yêu thương nhau, vì đó là ước mơ và cũng là lệnh truyền của Chúa.

Xin cho con bước vào tình yêu bằng sự cam kết ở lại và làm triển nở tình yêu Chúa giữa những người chung quanh mình.

Xin Thánh Thần tình yêu Chúa luôn đốt nóng và sưởi ấm trái tim con, để luôn cháy bừng lửa yêu mến và phụng sự Chúa nơi tha nhân. Amen.

Quỳnh Thoại, CĐM

05/11/202305/11/2023

Báo chí Việt Nam có đang chịu cảnh một cổ ‘ba bốn tròng’?

Theo BBC Tiếng Việt

10 tháng 5 2023

Mới đây, tổ chức Phóng viên Không biên giới (RSF) công bố bảng xếp hạng tự do báo chí, Việt Nam đã tụt hạng gần “đội sổ” khi xếp thứ 178 trong tổng số 180 quốc gia trên thế giới.

Đứng sau Việt Nam là Trung Quốc (179/180) và Bắc Hàn đứng cuối bảng (180/180). Đây là mức thấp nhất mà Việt Nam bị xếp loại kể từ khi RSF công bố bảng xếp hạng hàng năm từ 2002 đến nay.

Theo số liệu thống kê từ RSF, tới nay tại Việt Nam, có hơn 40 nhà báo bị giam giữ. Nổi bật nhất là bà Phạm Đoan Trang, người có nhiều giải thưởng báo chí, hiện thụ án 9 năm với tội danh ‘Tuyên truyền chống nhà nước’.

Trong tuyến bài này, BBC sẽ phân tích hệ thống quản lý báo chí ở Việt Nam, về cơ chế kiểm duyệt lẫn tự kiểm duyệt trong các tòa soạn và cách biến báo chí thành công cụ tuyên truyền trong bối cảnh mạng xã hội lan rộng.

Hệ thống quản lý báo chí ở Việt Nam nhìn chung khá chồng chéo và rắc rối.

Một cơ quan báo chí có thể chịu cảnh “một cổ ba bốn tròng” từ Đảng Cộng sản Việt Nam, chính quyền các cấp, bộ ngành và cơ quan chủ quản.

Ở đây chưa kể còn một “tròng” doanh nghiệp được “kết bằng tiền”, bằng những hợp đồng quảng cáo có giá trị cũng có thể ảnh hưởng đến nội dung báo chí nhưng vì phi chính thức nên chưa đề cập ở đây.

Đảng – quyền lực tối thượng

Luật báo chí 2016 viết: “Báo chí ở nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là phương tiện thông tin thiết yếu đối với đời sống xã hội; là cơ quan ngôn luận của cơ quan Đảng, cơ quan nhà nước, tổ chức chính trị – xã hội, tổ chức chính trị xã hội – nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội – nghề nghiệp; là diễn đàn của Nhân dân.”

Có thể hiểu, ở quốc gia độc đảng như Việt Nam thì quyền lực của Đảng Cộng sản Việt Nam là tối thượng, Đảng quản lý về nhiều mặt và bằng nhiều phương tiện khác nhau.

Đầu tiên là về con người, để ngồi ở vị trí cấp cao trong một tòa soạn như Tổng Biên tập thì các nhà báo này đều phải là đảng viên.

Năm 2018, làng báo Việt Nam chấn động khi báo Thanh Niên cho thôi chức 13 nhà báo lúc bấy giờ nắm giữ vị trí trưởng ban, phó ban hoặc tương đương.

Một nguồn tin ở TP HCM thời điểm ấy nói với BBC rằng, sự việc trên dẫn đến tình trạng “Ban Văn nghệ của báo Thanh Niên hiện thiếu cả trưởng và phó ban vì không có ai là đảng viên cộng sản”.

Những nhà báo là đảng viên thường phải chấp hành các điều lệ của đảng, các quy định và nguyên tắc của đảng, tuân theo nghị quyết đại hội đảng, sự phân công của Đảng.

Họ cũng phải học tập nghị quyết, phải họp hành cập nhật những chỉ đạo mới.

Ngoài ra, sự hiện diện của Đảng còn là ở những người, những vị trí, các ban bệ khác rất cụ thể như bí thư đảng bộ, đảng bộ, chi bộ… Các cuộc sinh hoạt đảng thường có bỏ phiếu tín nhiệm, phê bình và tự phê bình.

Vì vậy, nếu bị chi bộ, đảng bộ phê bình thì các lãnh đạo này cũng khó trụ lâu nên việc siết chặt kênh được coi là “quyền lực thứ tư” này càng tối quan trọng.

“Vì Tổng Biên tập là đảng viên, phải phục tùng tổ chức, nên việc họ ấy chỉ đăng đúng chủ trương, đường lối là điều đương nhiên. Và khi Đảng đã nắm triệt để về mặt con người, cũng là khống chế về mặt nội dung,” một nhà báo ẩn danh nói với BBC.

Ở Việt Nam, cơ quan cao nhất về mặt đảng quản lý nội dung báo chí là Ban Tuyên giáo. Cơ quan này quản lý báo chí thông qua các cuộc giao ban hằng ngày, hằng tuần với các đại diện từ Ban Tuyên giáo, Bộ Thông tin Truyền thông.

Sự chỉ đạo này có thể được thực hiện theo các hình thức:

Công văn chỉ đạo (có thể có dấu mật);
Gửi qua đường fax (nhưng hay bị một số nhà báo chụp hình đăng lên mạng);
Các chỉ đạo trực tiếp trong các cuộc họp giao ban (có biên bản tóm tắt);
Các chỉ đạo qua tin nhắn, gọi điện thoại. Cách cuối cùng này thường được sử dụng phổ biến sau này vì tính nhanh chóng. Tin nhắn được thiết kế riêng cho từng người nên ai truyền ra ngoài là biết rò rỉ từ đâu;

Ví dụ, mỗi năm tới dịp kỷ niệm ngày sinh cố Chủ tịch Hồ Chí Minh 19/5 thì báo chí phải tuyên truyền chủ trương “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”.

Hay gần đây, khi nhà phê bình Đặng Tiến qua đời, các báo nhận được chỉ đạo qua tin nhắn như sau:

“Về trường hợp ông Đặng Tiến vừa qua đời tại Pháp, đề nghị các cơ quan báo chí không thông tin (nếu đã thông tin thì gỡ ngay) vì đây là nhân vật tham gia tổ chức chống Đảng và Nhà nước Việt Nam (Văn đoàn Độc lập). Trân trọng.”

BBC ghi nhận đường dẫn trên các trang như Tuổi Trẻ Online, Phụ Nữ Online viết về sự ra đi của ông Đặng Tiến thì các đường dẫn này đã không còn khả dụng.

Giáo sư Carl Thayer, nhà quan sát chính trị Việt Nam lâu năm nhận định với BBC rằng, việc kiểm soát và kiểm duyệt báo chí ở Việt Nam được phân chia giữa Ban Tuyên giáo Trung ương và Bộ Thông tin và Truyền thông.

“Họ ban hành hướng dẫn cho tất cả các phương tiện truyền thông nhà nước bao gồm báo in, trực tuyến, đài phát thanh và truyền hình. Tất cả các tổng biên tập và biên tập viên ở vị trí cao đều phải là đảng viên. Các nhà báo được yêu cầu tham dự các cuộc họp hàng tuần, vào thứ Ba tại Hà Nội và thứ Tư tại TP HCM, để nhận được hướng dẫn về những gì có thể và không thể triển khai.”

Một nhà báo giấu tên từ Quảng Ngãi nói với BBC: “Họp giao ban xưa nay vốn là hoạt động của Bộ Thông tin Truyền thông và Ban Tuyên giáo với các báo. Sau này thì mở rộng ra tùy vào tình hình thời sự mà sẽ có đại diện từ các cơ quan khác tham gia … Ví dụ như Bộ Ngoại giao sẽ dự họp khi có các lãnh đạo cấp cao đi công du,…Ở các địa phương, để hoạt động hiệu quả, có được tin tức nhanh thì các phóng viên phải đăng ký thường trú. Qua đó, họ cũng phải họp với Ban Tuyên giáo tỉnh về những điểm nóng, vụ việc gây tranh cãi. Tất cả đều được chỉ đạo từ trên xuống: có nên đăng thêm hay giảm bớt bài vở về vụ này, vụ kia…“

Những cánh tay nối dài ‘kiểm duyệt’

Trong đề án quy hoạch báo chí toàn quốc đến năm 2015 ghi rõ: “Báo chí là phương tiện thông tin, công cụ tuyên truyền, vũ khí tư tưởng quan trọng của Đảng và Nhà nước, diễn đàn của nhân dân, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng, sự quản lý của Nhà nước, hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật.”

Cơ quan chủ quản cũng là một tổ chức được cho là “nắm quyền sinh sát” đối với tờ báo do mình quản lý. Hầu hết báo chí Việt Nam đều là nhà nước dù một số trường hợp lách luật để làm báo tư nhân, nhưng tạm thời chưa đề cập ở đây.

Mỗi tờ báo đều nằm dưới một cơ quan chủ quản nhất định: cơ quan đó có thể là một tổ chức đảng, chính quyền, cơ quan quản lý nhà nước hoặc là một tổ chức đoàn thể, hội, được nuôi bằng ngân sách nhà nước: ví dụ như Hội Nhà văn thì cũng được nhà nước đổ tiền vào.

Theo Bộ Thông tin Truyền thông, Cơ quan chủ quản sẽ có quyền lực là bổ nhiệm nhân sự cấp cao như Tổng Biên tập (TBT), Phó Tổng biên tập, Tổng Thư ký tòa soạn…

Các chức danh như Tổng Biên tập cần có nhiều ban bệ, gồm cả ban Bí thư Trung ương Đảng, Ban Tuyên giáo, tùy theo tờ báo đó là cấp bộ, cấp vụ – đồng ý thì mới thông qua, nhưng một cách chính thức thì cơ quan chịu trách nhiệm, triển khai việc bổ nhiệm vẫn là cơ quan chủ quản.

Ví dụ như Tổng Biên tập báo Pháp luật TP HCM sẽ do Ủy ban nhân dân TPHCM bổ nhiệm, Tổng Biên tập báo Tuổi Trẻ do Thành đoàn TPHCM bổ nhiệm.

“Cơ quan chủ quản có quyền bổ nhiệm thì hoàn toàn có quyền tác động tới nội dung, đường hướng của tờ báo: trước hết từ khâu chọn nhân sự, chọn người có năng lực như thế nào, lập trường như thế nào sẽ có tính quyết định đối với đường hướng phát triển của tờ báo về sau. Về sau tức là quản lý bằng họp hành, chỉ đạo,” nhà báo giấu tên nói với BBC.

Bên cạnh tầng tầng lớp lớp quản lý báo chí kể trên, để kiểm soát báo chí, chính quyền còn có những công cụ khác để tăng uy lực của “vòng kim cô” này như: hệ thống luật, các văn bản quy phạm pháp luật về hoặc liên quan đến quản lý báo chí, các cơ quan quản lý nhà nước, an ninh văn hóa.

Lực lượng an ninh văn hóa, Cục An ninh Thông tin truyền thông (A87) – thuộc Bộ Công an – được cho là dẫn đầu trong việc đấu tranh “không tiếng súng” trên mặt trận tư tưởng, văn hóa, văn nghệ. Theo đó, cơ quan này quản lý hoạt động báo chí, theo dõi các nhà báo, báo cáo tình hình, tư tưởng, việc đi nước ngoài của các nhà báo.

“Họ thường tổ chức quản lý, giám sát, theo dõi theo hai kiểu: quản lý theo địa bàn và quản lý theo mảng. Bên cạnh đó, họ quản lý theo nhóm, lĩnh vực: ví dụ quản lý theo loại hình báo chí (điện tử, giấy…), quản lý theo cấp (báo trung ương, báo địa phương…),” một cựu Thư ký tòa soạn nói với BBC.

Trong vụ án Báo Sạch, năm nhà báo bị kết tội Điều 331 BLHS, Đại tá Nguyễn Tuấn Việt – Trưởng phòng An ninh Báo chí Xuất bản, Cục An ninh chính trị nội bộ, Bộ Công an phát biểu rằng, hoạt động tác nghiệp của nhà báo, phóng viên phải phù hợp với tôn chỉ, mục đích của cơ quan báo chí theo đúng quy định tại Luật Báo chí năm 2016.

“Các đối tượng thuộc nhóm “Báo Sạch” đã bị tước thẻ nhà báo thì không thể hoạt động như một nhà báo thông thường, mọi hoạt động lấy danh nghĩa nhà báo đều là hành vi vi phạm các quy định của pháp luật.

“”Nhà báo độc lập”, “truyền thông độc lập” là những mỹ từ mà các thế lực thù địch, phản động thường rêu rao nhằm che lấp mưu đồ xấu xa với sự nghiệp cách mạng Việt Nam nói chung, hoạt động báo chí, truyền thông ở Việt Nam nói riêng. Đó là lợi dụng quyền tự do báo chí, tự do ngôn luận để hoạt động phá hoại an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, xâm phạm lợi ích hợp pháp của Nhà nước và nhân dân, vi phạm pháp luật…” tờ Quân đội Nhân dân dẫn lời ông Việt.

Chụp lại hình ảnh,Từ trái qua: ông Đoàn Kiên Giang, ông Nguyễn Thanh Nhã và ông Nguyễn Phước Trung Bảo thuộc nhóm Báo Sạch

Nhóm ‘Báo Sạch’: Tòa phúc thẩm giữ nguyên án sơ thẩm

Ông Lê Thế Thắng của nhóm Báo Sạch bị khởi tố

Ba thành viên nhóm Báo Sạch bị bắt, dư luận nói gì?

Không cần ngắt mạng và cấm hẳn bài hay chủ đề

Giáo sư Carl Thayer nói với BBC rằng, trong thời kỳ internet bùng nổ, ĐCSVN đã can thiệp để kiểm soát truyền thông xã hội mà không cần ngắt mạng:

“Điều này diễn ra dưới hình thức áp dụng các điều luật có từ ngữ mơ hồ trong Bộ luật Hình sự (Điều 109, 117, 156 và 331) để trấn áp các quan điểm bị coi là thù địch với đường lối của đảng. Ngoài ra, Lực lượng 47, một đơn vị tác chiến không gian mạng của Bộ Quốc phòng, huy động hàng nghìn nhân lực để thiết lập trang web và tuyên truyền ủng hộ ĐCSVN. Lực lượng 47 cũng tấn công những cá nhân được cho là chỉ trích ĐCSVN.”

Nhà văn, nhà báo Khải Đơn, người từng có kinh nghiệm được các cán bộ an ninh văn hóa “hỏi thăm” nói với BBC rằng, việc kiểm soát thông tin không phải cấm hay bỏ một đề tài mà “làm cho nó trở nên bớt quan trọng đi, thay đổi tính chất hoặc đơn giản là thay đổi hoàn toàn nhận thức của công chúng về thông tin đó”.

“Ví dụ có thể thấy rõ là dịch Covid, rõ ràng việc đẩy hàng chục ngàn người lao động vào đường cùng phải chạy trốn về quê là hành vi có hệ quả vô cùng lớn với số đông dân chúng, nhưng khi đó cách kể chuyện cố ý định hướng hợp lý hoá cuộc di cư bần cùng đó đã chỉ làm nổi lên khía cạnh tình người, khó khăn, vất vả hay sự xúc động của quê hương. Họ không hề chất vấn sai phạm và sự nhẫn tâm, quan liêu của chính quyền ở các thành phố lớn, không hề yêu cầu chính quyền đó phải trả lời về hậu quả họ gây ra cho hàng chục ngàn người. Đó là định hướng và quản lý tinh vi.

“Nhiều người hay nói rằng có an ninh đi theo từng nhà báo, hay gọi điện doạ dẫm, yêu cầu tháo bài, đề nghị nhà báo không tác nghiệp bài viết đó là đáng sợ và lộng hành, nhưng tôi thấy quản lý và điều hướng thông tin ở cấp độ vĩ mô, khiến người dân mất hẳn năng lực chất vấn sai phạm mới là quyền lực đáng sợ của cái gọi là an ninh văn hoá,” bà Khải Đơn đánh giá.

Giáo sư Carl Thayer nhận định rằng, về lý thuyết, Hiến pháp Việt Nam đảm bảo tự do báo chí.

“Nhưng chế độ độc đảng của Việt Nam “cai trị bằng luật pháp” thay vì “điều hành bằng luật pháp”. Không có sự phân chia quyền lực ở Việt Nam giữa các nhánh chính trị bao gồm hành pháp, lập pháp và tư pháp. Truyền thông ở Việt Nam không phải là “đẳng cấp thứ ba” độc lập (đại diện cho nhân dân) như trong các nền dân chủ tự do.

“Trong tương lai có thể thấy được, Việt Nam sẽ không có tự do báo chí tương đương với các nền dân chủ tự do. Tuy nhiên, inter

05/11/202305/12/2023

Hà khắc nhất thế giới – Mạng nước ngoài phải gỡ bài bị chính quyền lưu ý trong vòng 24 tiếng đồng hồ

Theo BBC Tiếng Việt

Việt Nam: Mạng xã hội nước ngoài sẽ phải ‘gỡ bài vi phạm trong 24 giờ’?

20 tháng 4 2022

Việt Nam đang chuẩn bị ban hành quy định mới, có thể bao gồm yêu cầu các mạng xã hội nước ngoài gỡ bỏ “nội dung, dịch vụ vi phạm chậm nhất là 24 giờ kể từ thời điểm có yêu cầu của Bộ Thông tin và Truyền thông”.

Hãng tin Reuters hôm 20/4 bình luận các sửa đổi dự kiến đối với luật hiện hành sẽ khiến Việt Nam trở thành một trong những “chế độ nghiêm ngặt nhất thế giới đối với các công ty truyền thông xã hội và sẽ củng cố nỗ lực của Đảng Cộng sản Việt Nam trong việc trấn áp hoạt động “chống nhà nước”.”

Theo tìm hiểu riêng của BBC, các sửa đổi theo dự kiến được nêu trong Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 72/2013/NĐ-CP về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng và Nghị định số 27/2018/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 72/2013/NĐ-CP.

Việt Nam đang trong quá trình sửa đổi Nghị định 72/2013/NĐ-CP về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ internet và thông tin trên mạng, được gọi là “đạo luật về internet ở Việt Nam”.

Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 72/2013/NĐ-CP đã có hai lần được đăng công khai để lấy ý kiến (tháng 7/2021 và tháng 11/2021).

Bộ Thông tin và Truyền thông sẽ trình Chính phủ để thông qua.

Điều 22 dự thảo

Điều 22 của dự thảo nói: “Các tổ chức, cá nhân nước ngoài thực hiện việc ngăn chặn, gỡ bỏ nội dung, dịch vụ vi phạm chậm nhất là 24 giờ kể từ thời điểm có yêu cầu của Bộ Thông tin và Truyền thông.”

“Đối với video phát trực tuyến (livestream), các tổ chức, cá nhân nước ngoài thực hiện việc ngăn chặn, gỡ bỏ nội dung vi phạm chậm nhất là 03 giờ kể từ thời điểm có yêu cầu của Bộ Thông tin và Truyền thông.”

Tường thuật của Reuters nhận định, dựa vào các nguồn mà họ phỏng vấn, rằng các công ty truyền thông xã hội sẽ gặp khó khăn trong việc tuân thủ các yêu cầu gỡ bài trong 24 giờ do họ mất nhiều thời gian hơn để đánh giá và đối diện khó khăn trong việc tìm kiếm nhân viên có năng lực.

“Hiện tại, các nền tảng mạng xã hội thường có một vài ngày để xử lý các yêu cầu từ chính phủ Việt Nam”.

“Các sửa đổi dự kiến sẽ được Thủ tướng Phạm Minh Chính ký vào tháng tới và có hiệu lực từ tháng Bảy,” Reuters dẫn các nguồn muốn ẩn danh cho hay do chủ đề có tính nhạy cảm.

Hãng tin có văn phòng và phóng viên thường trú tại Hà Nội mô tả Bộ Truyền thông và Bộ Ngoại giao Việt Nam không phản hồi khi họ yêu cầu bình luận về nội dung bài báo.

Đại diện của Meta, chủ sở hữu Facebook và Alphabet, công ty sở hữu YouTube và Google từ chối bình luận với Reuters.

Trong khi đó Reuters, dẫn lời ông Nguyễn Lâm Thanh, Giám đốc Chính Sách của TikTok Việt Nam nói rằng họ sẽ “tiếp tục tuân thủ luật pháp địa phương hiện hành để đảm bảo TikTok vẫn là một không gian an toàn cho thể hiện sáng tạo”.

ByteDance của Trung Quốc là công ty sở hữu TikTok.

Bài của Reuters cũng so sánh nỗ lực áp gỡ nội dung trực tuyến “chống nhà nước” của Việt Nam trong vòng 24 giờ với Indonesia nơi có cùng chính sách, trong khi Ấn Độ yêu cầu 36 giờ.

Thị trường lớn

Việt Nam, với dân số 98 triệu người, nằm trong số 10 thị trường hàng đầu của Facebook về số lượng người sử dụng với 60-70 triệu người trên nền tảng này, theo dữ liệu của công ty năm 2021.

Reuters dẫn các nguồn thạo tin nói rằng Việt Nam mang lại cho Facebook khoảng 1 tỷ USD doanh thu hàng năm và là thị trường mang lại lợi nhuận cao hơn nhiều thị trường châu Âu.

Trong khi đó YouTube có 60 triệu người dùng tại Việt Nam và TikTok có 20 triệu, theo ước tính của chính phủ Việt Nam năm 2021.

Tường thuật của Reuters mô tả Đảng Cộng sản Việt Nam ít chấp nhận những lời chỉ trích và các tòa án tại đã tuyên các án tù nhiều năm đối với những người bất đồng chính kiến và các nhà hoạt động vì những bài viết chỉ trích chính phủ trên Facebook và YouTube.

“Các nỗ lực của chính phủ nhằm kiểm soát nội dung trực tuyến chỉ ngày càng mạnh hơn. Một luật an ninh mạng được đưa ra vào năm 2019 và tiếp theo đó là việc ban hành các hướng dẫn về hành vi trên mạng xã hội vào tháng 6 năm ngoái.

Vào năm 2020, Facebook đã đồng ý tăng cường kiểm duyệt đáng kể các bài đăng “chống nhà nước” đối với người dùng trong nước sau khi chính quyền Việt Nam siết lưu lượng truy cập vào Facebook và đe dọa đóng hẳn nền tảng này, theo tường thuật của Reuters trước đây.

Các nguồn của Reuters cho rằng những thay đổi theo kế hoạch bắt nguồn từ việc chính phủ Việt Nam không hài lòng với tỷ lệ gỡ bài theo yêu cầu hiện tại.

Ngày càng nhiều người Việt được tiếp cận với Internet, nhưng sự tự do truyền tải thông tin ngày càng thu hẹp.

Theo số liệu từ Bộ Truyền thông và Thông tin Việt Nam, trong quý đầu tiên của năm 2022, Facebook đã tuân thủ 90% yêu cầu gỡ bỏ của chính phủ, Alphabet tuân thủ 93% và TikTok tuân thủ 73%.

“Chính phủ cũng muốn gỡ bỏ tài khoản của những người nổi tiếng mà họ tin rằng đang sử dụng ảnh hưởng của họ để bán các sản phẩm không phù hợp, bôi nhọ người khác và quảng bá các hoạt động từ thiện sai trái” theo Reuters.

Phản hồi của doanh nghiệp

Vào tháng 7/2021, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) có văn bản góp ý Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Nghị định 72/2013/NĐ-CP về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng theo đó mô tả có một số điểm “còn bất cập”.

Công văn của VCCI có đoạn nói “việc yêu cầu các tổ chức nước ngoài phải thành lập bộ phận chuyên trách và hành động thái nhanh chóng khi nhận được yêu cầu từ phía Việt Nam là can thiệp vào hoạt động của doanh nghiệp và gây tốn kém chi phí cho doanh nghiệp.”

Bà Nguyễn Phương Hằng có nhiều người hâm mộ

“Đối với Điều 22.5.b (sửa đổi) quy định các tổ chức cung cấp thông tin xuyên biên giới có trách nhiệm ngăn chặn, gỡ bỏ nội dung vi phạm chậm nhất 24h, livestream vi phạm chậm nhất 3h, VCCI nói theo phản ánh của doanh nghiệp thì quy định về thời hạn xử lý thông tin như vậy là chưa phù hợp, có thể tạo nên gánh nặng vận hành cho doanh nghiệp. Thực tế, các thông tin vi phạm điều cấm rất đa dạng với tính chất, mức độ cũng rất khác nhau”.

Do vậy, VCCI khi đó đề nghị cơ quan soạn thảo cân nhắc sửa đổi quy định theo hướng phân loại thông tin vi phạm thành các mức độ khác nhau, và tương ứng với thời hạn thực hiện khác nhau.

VCCI cho rằng sửa đổi quy đinh dữ liệu của tổ chức, cá nhân Việt Nam phải được lưu trữ tại Việt Nam là “có thể chồng chéo với các quy định khác về lưu trữ dữ liệu tại Luật An ninh mạng.

“Việc Dự thảo này cũng quy định về vấn đề này sẽ có thể tạo ra sự chồng chéo, thiếu thống nhất trong quy định liên quan đến nghĩa vụ này”.

“Hơn nữa, quy định tại Dự thảo dường như đã mở rộng hơn về phạm vi so với Luật An ninh mạng. Điều 26.3 Luật An ninh mạng yêu cầu lưu trữ dữ liệu do người sử dụng dịch vụ (người dùng cuối cùng, chẳng hạn như thông tin cá nhân của người sử dụng dịch vụ mạng xã hội, app thương mại điện tử…) tại Việt Nam. Trong khi đó, Điều 44k.4 Dự thảo yêu cầu lưu trữ dữ liệu do bên sử dụng dịch vụ trung tâm dữ liệu, tức doanh nghiệp là khách hàng của trung tâm dữ liệu, bất kỳ dữ liệu này là của riêng doanh nghiệp, của khách hàng nước ngoài thuê của thương nhân Việt Nam…

Từ những phân tích trên, để đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, đề nghị cơ quan soạn thảo bỏ quy định trên. Nghĩa vụ này nên được quy định và thực hiện thống nhất theo pháp luật về an ninh mạng,” VCCI nói.

AmCham lên tiếng

Vào tháng 9/2021, Hiệp hội Thương mại Mỹ tại Hà Nội (AmCham) và Phòng Thương mại Hoa Kỳ (Chamber) gửi thư với phụ lục hàng trục trang tới Bộ trưởng, Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng về Dự thảo sửa đổi Nghị định 72/2013/ND-CP nói rằng yêu cầu lưu dữ liệu tại Việt Nam gây thiệt hại cho nền kinh tế số.

Lá thư của các doanh nghiệp Hoa Kỳ nói: “Chúng tôi quan ngại rằng dự thảo sửa đổi bao gồm các yêu cầu quy định mới không khả thi, không thể thực thi hoặc không phù hợp với các cam kết thương mại quốc tế của Việt Nam.”

“Yêu cầu gỡ xuống tùy ý trong 3 giờ và 24 giờ – Điểm b khoản 5 Điều 22 – không thống nhất với các tiêu chuẩn toàn cầu và gây khó khăn cho các nhà cung cấp thông tin xuyên biên giới.

“Trong dự thảo Nghị định hiện hành, Bộ TT&TT thiết lập khung thời gian 24 giờ để xử lý các vi phạm nói chung và khung thời gian 3 giờ để xử lý các vi phạm liên quan đến phát trực tiếp cho các nhà cung cấp thông tin xuyên biên giới. Đây là một quy định đặc biệt gây khó hiểu và không cân nhắc đến các khía cạnh hoạt động của các doanh nghiệp này”, thư của AmCham và Chamber viết.

Trong lá thư ngày 1/9/2021 có các kiến nghị như:

Để giảm thiểu khó khăn và gánh nặng tuân thủ cho các doanh nghiệp hoạt động tại Việt Nam và thúc đẩy Việt Nam trở thành một trung tâm đầu tư công nghệ hấp dẫn, chúng tôi đề nghị Chính phủ Việt Nam và/hoặc Bộ Thông tin và Truyền thông (Bộ TT&TT) loại bỏ điểm d khoản 3 Điều 22 và điểm h khoản 5 Điều 44 ra khỏi Dự thảo sửa đổi, và rộng hơn là tạo điều kiện, khuyến khích luồng dữ liệu tự do xuyên biên giới. Chính phủ Việt Nam/ Bộ TT&TT có thể xem xét ban hành các hướng dẫn tạo điều kiện cho việc chuyển dữ liệu một cách an toàn và bảo mật thay thế cho yêu cầu lưu trữ dữ liệu trong nước, chẳng hạn như công nhận các chứng chỉ về bảo mật dữ liệu, quyền riêng tư và quản lý thông tin của bên thứ ba có uy tín quốc tế (ví dụ: ISO).

Chúng tôi khuyến nghị Chính phủ rà soát lại danh sách các hành vi bị cấm tại Nghị định 72 cũng như trong luật pháp Việt Nam và thiết lập một danh sách đầy đủ các hành vi bị cấm trong một văn bản pháp lý riêng nhằm tạo ra một nguồn tham khảo chính xác cho các bên liên quan cũng như bảo đảm thực thi hiệu quả hơn.

Hồi tháng Hai 2022, Viện trưởng Viện Nghiên cứu chính sách và phát triển truyền thông Nguyễn Quang Đồng được dẫn lời nói phạm vi điều chỉnh của dự thảo Nghị định 72 rất rộng, rất phức tạp.

Ông Đồng nói: “Để doanh nghiệp tiếp cận rõ ràng, rành mạch, trước tiên phải giảm tải mục tiêu chính sách trong dự thảo Nghị định 72 như đã nêu. Đồng thời, kết hợp giải pháp pháp lý và giải pháp công nghệ để quản lý, như phân loại nội dung theo độ tuổi, xây dựng các tiêu chuẩn cộng đồng, thành lập trung tâm chống tin giả, đào tạo kỹ năng số cho người dùng. Khi có tranh chấp về nội dung giữa người dùng với người dùng, nên giải quyết qua kênh tòa án.”

05/11/202305/11/2023

Hun Sen là ai?

Báo Tiếng Dân

Trần Trung Đạo

11-5-2023

Bộ sưu tập đồng hồ đắt tiền của Hun Sen. Ảnh trên mạng

Đêm 5 tháng 8, 1952, một đứa bé ra đời tại làng Peam Koh Snar thuộc tỉnh Kampong Cham, phía đông sông Mekong. Đứa bé được đặt tên là Hun Bunall. Tên của cậu được thay đổi nhiều lần và lần cuối được đổi thành Hun Sen khi cậu ta gia nhập du kích Cộng Sản Cambodia năm 1970.

Ngày 14 tháng 4, 1970, Hun Sen gia nhập Mặt Trận Đoàn Kết Dân Tộc Cambodia (National United Front of Cambodia) thường được viết tắt là FUNK để chống lại chính phủ Lon Nol thân Mỹ.

Năm 1974, Hun Sen chỉ huy một đơn vị với quân số khoảng hai ngàn. Trong thời gian này ông ta biết lãnh đạo thực sự của phong trào FUNK không phải là Sihanouk mà là Pol Pot. Chức vụ chính thức của Hun Sen là Tham Mưu Trưởng trung đoàn và năm 1977 được phong lên chức Trung đoàn phó. Theo lời Hun Sen ông ta đã sử dụng đơn vị này tấn công Lon Nol và sau đó tấn công Khmer Đỏ.

Lúc 2 giờ sáng ngày 20 tháng 6, 1977, Hun Sen và một số chỉ huy của trung đoàn đào thoát sang Việt Nam.

Sau khi Pol Pot bị lật đổ, Hun Sen, 26 tuổi và chưa xong bậc trung học, được CSVN chọn làm Bộ trưởng Ngoại giao trong chính phủ Heng Samrin. Tại tuổi 33, Hun Sen là thủ tướng trẻ nhất không chỉ riêng Cambodia mà cả thế giới trong thời điểm đó.

Trong cuộc bầu cử 1993, Hun Sen thất cử trước đối thủ Norodom Ranariddh nhưng ông ta không chịu nhường quyền. Hun Sen và Hoàng thân Norodom Ranariddh chia sẻ quyền lực cho tới 1997.

Bằng một biến cố bạo động, Hun Sen lật đổ Norodom Ranariddh.

Sau thời gian lưu vong, Norodom Ranariddh về ứng cử lần nữa. Trong cuộc bầu cử 1998, Hun Sen thắng cử. Norodom Ranariddh giữ chức vụ Chủ tịch Quốc Hội nhưng Hun Sen nắm chặt quyền hành thủ tướng từ đó đến nay.

Mặc dù ít học, năm 1991, Hun Sen đã trình luận án tiến sĩ dày 172 trang “Các đặc điểm chính trị tại Cambodia” tại Học Viện Chính Trị Quốc Gia, Việt Nam.

Vợ của Hun Sen là bà Bun Rany, người Cambodia gốc Quảng Đông, Trung Hoa, sinh năm 1954. Sau khi Sihanouk bị lật đổ, bà bí mật tham gia FUNK và được Khmer Đỏ huấn luyện về y tế. Năm 1974, bà là giám đốc một bịnh viện Khờ Me Đỏ và tại đây bà gặp Hun Sen. Mối tình đẹp nảy nở trong bịnh viện. Họ cưới nhau đầu năm 1976 dù khi đó chàng thanh niên Hun Sen 24 tuổi đã bị mù một mắt.

Lý lịch của Hun Sen cũng giống như các lãnh đạo CS thay đổi tùy theo thời thế. Một số nghiên cứu cho rằng ông ta tham gia Khmer Đỏ khá sớm, khoảng 1967, nhưng Hun Sen phủ nhận và tự khai chỉ gia nhập vào năm 1970 đáp lời kêu gọi của Quốc vương Norodom Sihanouk. Giống như nhiều lãnh đạo Cambodia có quá khứ Khmer Đỏ khác, Hun Sen cố tình che giấu lý lịch CS của mình càng nhiều càng tốt.

Luật sư Brad Adams, Giám đốc Khu vực Á châu của Human Rights Watch, nhận xét Hun Sen là một kẻ có bản chất độc tài thô bạo không khác gì các nhà độc tài trong cùng “câu lạc bộ 10 ngàn”, ám chỉ một nhóm gồm những nhà độc tài thông qua bạo động, kiểm soát an ninh, dựa vào sự yểm trợ từ nước ngoài để kéo dài quyền lực cai trị trên 10 ngàn ngày.

Sau sự sụp đổ của hàng loạt các nhà độc tài tại Tunisia, Ai Cập, Libya và Yemen, Hun Sen là một trong số rất ít hội viên của “câu lạc bộ 10 ngàn” còn nắm được quyền hành.

Tên danh dự của Hun Sen là Samdech Akeak Moha Sena Padei Techo Hun Sen dài không thua gì tên danh dự của nhà độc tài khát máu nhất Congo là Mobutu Sese Seko Nkuku Ngbendu wa Za Banga.

Khi được hỏi liệu ông ta có lo ngại sẽ bị lật đổ như các nhà độc tài Tunisia, Egypt, Libya, máu Khmer Đỏ trong người sục sôi lên và Hun Sen trả lời: “Tôi chẳng những làm suy yếu đối phương mà còn tận diệt chúng… Nếu kẻ nào nghĩ mình đủ mạnh để biểu tình, tôi sẽ đánh gục bọn chó đó và nhốt chúng vào trong cũi”.

Hun Sen không chỉ đe dọa thôi nhưng trong quá khứ ông ta đã trấn áp đối lập một cách thô bạo nhiều lần.

Trong năm 1991, khi các đại diện Liên Hiệp Quốc vào Cambodia tổ chức tuyển cử, Hun Sen đã ra lịnh cho an ninh dưới quyền tàn sát trên 100 đảng viên của một đảng đối lập ngay trước mắt của phái đoàn Liên Hiệp Quốc.

Một lần khác, vào năm 1997, Hun Sen ra lịnh cho cận vệ tấn công bằng lựu đạn vào một buổi họp của lãnh tụ đối lập Sam Rainsy làm 16 người chết và hơn 150 người bị thương. Cũng trong năm 1997, lo ngại bị thất cử, Hun Sen tổ chức đảo chánh chống lại đảng Hoàng gia mà ông ta đã liên minh. Hàng trăm người bị bắt và bị giết. Các nhân viên Liên Hiệp Quốc khi đào xác lên đã khám phá phần lớn đã bị bắn vào đầu trong lúc đang bị còng tay và bị bịt mắt. Những hình ảnh đó gợi lại cảnh tượng kinh hoàng của thời Pol Pot.

Bốn cựu quan chức CNRP được trả tự do khỏi nhà tù Prey Sar ở Phnom Penh lúc 7:00 tối Thứ Sáu, ngày 15 tháng 11 năm 2019. (Ảnh do Ma Chettra cung cấp)

Đối với các thành phần tàn dư Khmer Đỏ, Hun Sen khuyến khích các lãnh đạo cao cấp đầu hàng. Với quân số 50.000 thời Pol Pot, Khmer Đỏ chỉ còn lại khoảng 1.000 vào năm 1997. Khieu Samphan và Nuon Chea đầu hàng vào tháng 12, 1998. Hun Sen ân xá cho Ieng Sary.

Hun Sen và Trung Cộng

Nhiều người cho rằng Hun Sen ngã về phía Trung Cộng mới đây. Điều đó không đúng. Khuynh hướng thân Trung Cộng của Hun Sen bắt đầu sau cuộc đảo chánh đẫm máu 1997.

Cuộc đảo chánh đã làm ông ta mất uy tín trong các lãnh đạo các quốc gia dân chủ Tây phương. Nhiều quốc gia đã ngưng viện trợ cho chính phủ Hun Sen hay tiếp tục viện trợ nhưng đưa ra các điều kiện phải tôn trọng nhân quyền.

Giống như Pol Pot trước đây, Hun Sen không còn đường nào khác ngoài việc đi tìm sự ủng hộ từ phía Trung Cộng.

Dĩ nhiên giới lãnh đạo Trung Cộng nắm bắt cơ hội ngàn vàng này. Từ năm 1997 đến năm 2005, Trung Cộng cung cấp cho chính quyền Hun Sen 600 triệu dollar qua đầu tư, viện trợ không hoàn lại, hủy bỏ nợ đến thời hạn trả. Từ năm 2000, hàng loạt lãnh đạo cao cấp Trung Cộng lần lượt viếng thăm Cambodia.

Đáp lại, trong cùng thời gian, Hun Sen đã thăm viếng Trung Cộng tất cả 6 lần. Hun Sen từng tuyên bố “Trung Quốc nói ít làm nhiều”. Viện trợ của Trung Cộng không đặt ra các điều kiện nhân quyền trong khi nhân quyền lại là tiền đề thảo luận với các nước dân chủ.

Trong bang giao quốc tế, chế độ Hun Sen nhiệt tình ủng hộ các chính sách của Trung Cộng qua việc ngăn cấm các viên chức trong chính quyền Cambodia thăm viếng Đài Loan. Ông ta còn họa theo Trung Cộng khi lên tiếng kết án Mỹ trong vụ máy bay Mỹ ném bom lầm xuống tòa đại sứ Trung Cộng tại Belgrade năm 1999.

Trong lãnh vực quân sự, Trung Cộng lần nữa đóng vai trò yểm trợ tích cực như đã từng làm đối với chế độ Pol Pot.

Từ sau cuộc đảo chánh của Hun Sen năm 1997, Trung Cộng đã gởi các trang bị quân sự cho cánh Hun Sen, xây dựng các doanh trại quân đội, sửa chữa phi trường Kampong Chhnang. Hàng năm đưa 40 sĩ quan trong quân đội Cambodia sang Trung Cộng huấn luyện. Năm 2011, Trung Cộng cho Cambodia vay 195 triệu Dollar để mua một số lượng máy bay trực thăng không được tiết lộ của Trung Cộng. Tháng Tám 2012, Trung Cộng viện trợ quân sự cho Cambodia thêm 19 triệu dollar và sẽ giúp xây dựng các bệnh viện quân đội, trung tâm huấn luyện cho đạo quân 140 ngàn của Hun Sen.

Đầu năm 2023, Hun Sen thăm Trung Cộng. Trong dịp này, Tập Cận Bình cam kết “ủng hộ Cambodia bảo vệ chủ quyền và an ninh quốc gia, kiên quyết ủng hộ Cambodia trong việc thúc đẩy đều đặn các chương trình nghị sự chính trị lớn trong nước và phát triển kinh tế xã hội, đồng thời kiên quyết phản đối các thế lực bên ngoài can thiệp vào công việc nội bộ của Cambodia”.

Về phía Hun Sen, ông ta khẳng định sự ủng hộ chính sách “Một Trung Quốc” của Trung Cộng.

Năm 2022, trong cương vị Chủ tịch ASEAN, Hun Sen lại một lần nữa chống lại việc ASEAN ra một thông báo chung phê bình chủ trương quân sự hóa Biển Đông của Trung Cộng.

Đối với nội bộ Cambodia, càng đóng vai trò độc lập với CSVN bao nhiêu, Hun Sen, người vẫn còn bị phe đối lập tại Cambodia tố cáo là bù nhìn Việt Nam, càng được sự ủng hộ của nhân dân Cambodia bấy nhiêu.

Thế hệ Cambodia được CSVN cứu sống năm 1979 đã già và nhiều trong số họ đã chết. Thế hệ trẻ lớn lên chỉ biết đến Việt Nam là kẻ thù truyền thống của dân tộc Khmer.

Lời tuyên bố của Hun Sen về cuộc tranh chấp Biển Đông giống như trích nguyên văn từ bản tuyên bố của Trung Cộng: “Cuối cùng đó không phải là vấn đề đối với toàn bộ ASEAN. Nó là vấn đề song phương giữa các nước liên quan mà họ cần phải nói chuyện với nhau”.

“Thảo luận song phương” là chủ trương của Trung Cộng từ khi cuộc tranh chấp mới bắt đầu nhiều năm trước.

PM: ‘I will not chair ASEAN for a fourth time’ | Phnom Penh Post

Nhiều bình luận từ phía Việt Nam có phần trách Hun Sen đang tâm phản bội những kẻ đã từng cứu vớt, bảo bọc và đưa y lên tột đỉnh danh vọng và quyền lực như hôm nay. Chính Hun Sen cũng thừa nhận, không có CSVN, không những con mắt trái mà cả mạng sống của ông ta chưa chắc đã còn.

Nhưng ngọn gió quyền lực và danh lợi đang thổi về hướng Bắc. Đối với Hun Sen việc chọn lựa đi theo Trung Cộng không chỉ vì quyền lợi quốc gia mà còn giữ được cả tài sản kếch xù ăn cắp từ máu xương của đồng bào ông ta suốt 38 năm qua.

Không có chỗ cho các yếu tố đạo đức, ơn nghĩa trong bàn cờ chính trị. Hơn ai hết Hun Sen biết chính bản thân y trước đây khi được đặt vào chức Bộ trưởng Ngoại giao ở tuổi 26 cũng chỉ là con cờ chính trị của CSVN mà thôi. Thời thế đã đổi thay và con người chính trị của ông ta thay đổi theo thời thế.

Sự kiện quân đội Trung Cộng đồn trú tại căn cứ hải quân Ream Naval Base thuộc lãnh thổ Cambodia trên Vịnh Thái Lan (Gulf of Siam) là một mối đe dọa trực tiếp cho sự ổn định trong khu vực Thái Miên Việt cũng như cả Biển Đông.

CẢNG QUÂN SỰ REAM NAVAL BASE

Trung Cộng với một giọng điệu cố hữu là bác bỏ nhưng các không ảnh cho thấy các cơ sở được xây dựng trước đây do hợp tác với Mỹ từ năm 2010 đã bị phá hủy và các cơ sở mới đang được xây.

Theo nhiều nguồn tin, năm 2017 một hiệp ước bí mật giữa Hun Sen và Tập đã được ký kết, qua đó, Trung Cộng có quyền sử dụng căn cứ Ream Naval Base ba chục năm. Hun Sen từ chối yêu cầu của Mỹ được vào xem tận mắt căn cứ.

Tại Hội Nghị về Tương Lai Á Châu Hun Sen phát biểu: “Thành thật mà nói, nếu không phải Trung Quốc tôi có thể dựa vào ai khác? Hãy nói thật”.

Cambodia's Hun Sen has an important election backer: China - Reuters

Khi đứng về phía Trung Cộng, Hun Sen được nhiều mối lợi:

Giảm được áp lực trong thành phần Cambodia quá khích đang khai thác xung đột lịch sử giữa Việt Nam và Cambodia từ thời nhà Nguyễn, và kết án y chỉ là bù nhìn của CSVN.
Trung Cộng sẽ gia tăng viện trợ kinh tế và tiếp tục là nước có quan hệ kinh tế thương mại lớn nhất với Cambodia.
Bảo vệ được chiếc ghế thủ tướng, quyền lợi, tài sản mà luật sư Brad Adams thuộc tổ chức Human Rights Watch và Global Witness đã ước tính lên đến 500 triệu đô la.
Trung Cộng bao vây Việt Nam từ hướng đông và dùng tiền để mua chuộc Cambodia bao vây Việt Nam từ hướng tây. Trong một xung đột võ trang, Việt Nam phải đương đầu với hai kẻ thù có tinh thần dân tộc quá khích vô cùng nguy hiểm.

Nhưng Hun Sen cũng biết khôn ngoan trước thời cuộc quốc tế và sợ mất lòng Mỹ. Hun Sen chọn phỏ phiếu ủng hộ Ukraine “đòi Nga rút ngay lập tức, hoàn toàn và vô điều kiện tất cả các lực lượng quân sự của mình khỏi lãnh thổ Ukraine trong các biên giới được quốc tế công nhận” trong nghị quyết quan trọng của Đại Hội Đồng LHQ ngày 2 tháng 3, 2022 nhưng chọn bỏ phiếu trắng trong nghị quyết ít quan trọng hơn loại Nga ra khỏi Hội Đồng Nhân Quyền LHQ ngày 7 tháng 4, 2022.

Với chọn lựa này, Hun Sen muốn nói lớn cho Mỹ nghe rằng (1) Cambodia không tham khảo Tập Cận Bình trước khi bỏ phiếu; (2) Cambodia chưa quên vai trò chính yếu của Mỹ trong công cuộc phục hồi Cambodia sau thời kỳ Pol Pot diệt chủng; (3) Cambodia nhận thấy vai trò mới của Mỹ trong bàn cờ chính trị thế giới, nhất là Á Châu và muốn có một sự cân đối trong mặt trận ngoại giao trong thời gian tới

PM’s visit to US embassy seen as a turning point in relations | Phnom ...

Sau cuộc bầu phiếu tại Liên Hiệp Quốc, tòa đại sứ Mỹ tại Cambodia ghi nhận lãnh đạo Cambodia đã có lập trường cứng rắn chống lại hành động xâm lược Ukraine của Nga. Tháng 12, 2022, Hun Sen viếng thăm tòa đại sứ Mỹ tại Nam Vang lần đầu tiên. Không có thù vặt trong chính trị. Quan hệ giữa hai quốc gia không chỉ đặt cơ sở trên quyền lợi chung mà còn trên quan điểm của mỗi quốc gia trước một vấn đề chung.

Mặc dù ghi nhận sự đóng góp của Hun Sen, cho tới nay các chính phủ Mỹ vẫn xem Hun Sen như là một lãnh đạo độc tài có mối quan hệ mật thiết với Trung Cộng.

Hun Sen tham nhũng

Vi trùng tham nhũng sinh sản rất nhanh trong các chế độ độc tài, nơi quyền lực tập trung trong tay một nhóm nhỏ người nắm quyền cai trị. Tham nhũng là một trong những căn bịnh đang đè nặng lên xã hội Cambodia và gia đình bị tố cáo tham nhũng nhiều nhất là Hun Sen. Mặc dù chỉ làm việc cho chính phủ trong suốt 38 năm, gia đình Hun Sen có một đời sống sung túc hơn bất cứ người dân Cambodia nào.

Sở thích của Hun Sen là sưu tập đồng hồ. Những đồng hồ ông ta đeo nhìn thấy được qua ảnh trị giá vào khoảng 13 triệu dollar. Chẳng hạn, một Patek Philippe Grandmaster Chime 5175 trị giá khoảng 2.700.000 dollar trong lúc vợ ông đeo chiếc đồng hồ Richard Mille RM037 trị giá 270.000 dollar. Hun Sen không che giấu sở thích đeo đồng hồ quý hiếm. Điều đó không sao nhưng tiền đâu để mua khi lương thủ tướng của Hun Sen là 1.150 dollar một tháng nếu không phải tiền do tham nhũng tích tụ được sau 38 năm cầm quyền.

Theo lời của luật sư Brad Adams thuộc tổ chức Human Rights Watch, mười năm trước, một viên chức Bộ ngoại giao Mỹ đã tiết lộ cho ông biết tài sản của Hun Sen được ước lượng vào khoảng 500 triệu Dollar. Không ai biết chính xác giá trị bất động sản và dự trữ dollar, vàng bạc của Hun Sen và gia đình tại các ngân hàng ngoại quốc hiện nay.

Không có CSVN, Hun Sen không chỉ mù một mắt mà đã mồ hoang mả lạnh từ lâu rồi, nhưng với bản chất bạo động, háo danh, tham vọng quyền lực sẵn có của người cựu Khmer Đỏ, Hun Sen rất dễ dàng bị Trung Cộng khích động và mua chuộc.

Tất cả những oan nghiệt đó, dùng chữ của Hun Sen trong luận án tiến sĩ chính trị của ông ta, chỉ vì cùng “từ một bào thai” CS.

_____

Tham khảo:

– Mehta, Harish C, Hun Sen: strongman of Cambodia, Singapore, 1999

– Extraordinary Chambers in the Courts of Cambodia, the United Nations.

– Frank Dikotter, Mao’s Great Famine, Walker & Company 2010

– Ian Storey, China’s Tightening Relationship with Cambodia, The Jamestown Foundation.

– Behind the Bamboo Curtain: China, Vietnam, and the World beyond Asia, edited by Priscilla Roberts, tr. 260, 393-394, Stanford University Press 2007

– Ezra F. Vogel, Deng Xiaoping and the Transformation of China, Harvard University/Belknap Press 2010, tr. 283.

– Philip Short, Pol Pot: Anatomy of a Nightmare, Macmillan, 2006, tr. 389

– Francis Deron, Several Improper Connections in Matters of Massacre: China, Cambodia, Indonesia, Monde Chinois, 2008.

– Xiaobing Li, China at War: An Encyclopedia, ABC-CLIO LLC, 2012

– Daniel Southerland, Uncounted Millions: Mass Death in Mao’s China, Washington Post, July 17, 1994- Brad Adams, 10,000 Days of Hun Sen, The New York Times, May 31, 2012

– Russell D. Howard, The Chinese People’s Liberation Army: “Short Arms and Slow Legs”, USAF Institute for National Security Studies 1999- Cambodian Genocide Program, Yale University

– Vũ Cao Đàm, Bài học đáng giá từ Luận án Tiến sĩ của Thủ tướng Cambodia Hun Sen, Bauxite Việt Nam, 14-8-2012

– Trần Trung Đạo, Chu kỳ thù hận Việt-Trung-Miên, Chính Luận, Cổ Loa, Boston, Hoa Kỳ 2014

05/11/202305/11/2023

Cuối cùng nay đã có một loại vắc-xin cho một trong những dạng ung thư nguy hiểm nhất

Theo báo Người trong cuộc – Insider

Câu chuyện của jpugachevsky@insider.com (Julia Pugachevsky) • 4:29 chiều 10-5-2023

hình ảnh koto_feja/Getty© hình ảnh koto_feja/Getty

Một loại vắc-xin mới được thiết kế để điều trị ung thư tuyến tụy đã ngăn chặn căn bệnh này quay trở lại ở 50% bệnh nhân được tiêm vắc-xin này, các nhà khoa học hôm nay cho biết.

Ung thư tuyến tụy nổi tiếng là khó phát hiện và điều trị. Nó được biết đến rộng rãi như một “căn bệnh thầm lặng” bởi vì các triệu chứng , bao gồm đau bụng và giảm cân, thường không phát sinh cho đến khi các tế bào ung thư lan đến các mạch máu và mô , lúc đó việc điều trị gặp nhiều khó khăn. Một trường hợp gần đây là người dẫn chương trình “Jeopardy” Alex Trebek, người đã chết ngay sau khi được chẩn đoán mắc bệnh ung thư tuyến tụy giai đoạn 4 .

Nhưng điều khiến dạng ung thư này trở nên tràn lan mạnh mẽ cũng là điều khiến nó trở thành ứng cử viên sáng giá cho phương pháp điều trị mới này, The New York Times đưa tin .

Các nhà khoa học tại công ty BioNTech của Đức đã phát triển một loại vắc-xin có thể được điều chỉnh cho phù hợp với cấu trúc di truyền độc nhất của mỗi bệnh nhân, nhằm đào tạo hệ thống miễn dịch của họ để tiêu diệt các tế bào ung thư tuyến tụy.

Trong một nghiên cứu nhỏ được công bố hôm nay bởi Nature , các nhà khoa học cho biết họ đã thử nghiệm vắc-xin trên 16 bệnh nhân ở Thành phố New York và một nửa số bệnh nhân vẫn không bị ung thư sau 18 tháng – một thành công cho cuộc thử nghiệm.

Trung tâm Ung thư Memorial Sloan Kettering của New York đã lấy mẫu khối u của 16 bệnh nhân và gửi chúng đến Đức. Ở đó, một nhóm các nhà khoa học tại BioNTech — công ty đồng phát triển vắc-xin COVID-19 với Pfizer — đã phân tích protein trong tế bào ung thư của từng mẫu.

Giống như vắc-xin COVID, những vắc-xin này sử dụng RNA thông tin để hướng dẫn hệ thống miễn dịch của bệnh nhân tiêu diệt tế bào ung thư. Sự khác biệt chính là mỗi loại vắc-xin được điều chỉnh phù hợp với mRNA của từng bệnh nhân.

Kết quả đầy hứa hẹn nhưng không kết luận

8 trong số 16 bệnh nhân không bị tái phát sau 18 tháng điều trị. Đáng khích lệ hơn nữa, sự phát triển ung thư mới trong gan của một bệnh nhân đã biến mất trong các xét nghiệm hình ảnh sau khi họ được tiêm vắc-xin.

Bởi vì các bệnh nhân cũng đã được hóa trị và một loại thuốc trị ung thư khác, nên khó có thể nói chỉ riêng vắc-xin có tác động như thế nào. Và trong nửa số bệnh nhân còn lại được điều trị, ung thư quay trở lại sau khoảng một năm.

Bất chấp những trở ngại, vắc-xin tùy chỉnh có thể là tương lai của điều trị ung thư

Tiến sĩ Neeha Zaidi, chuyên gia về ung thư tuyến tụy tại Đại học Y khoa Johns Hopkins, nói với The New York Times rằng do sự phát triển tùy chỉnh của từng loại vắc-xin, “chi phí là rào cản lớn để các loại vắc-xin này được sử dụng rộng rãi hơn” .

Tuy nhiên, quá trình phát triển nhanh chóng trong 9 tuần của các loại vắc-xin này mang lại cho các nhà khoa học hy vọng. Moderna cũng đã sử dụng vắc-xin mRNA được cá nhân hóa để điều trị ung thư da và coi phương pháp này là tương lai của việc chăm sóc bệnh ung thư .

05/11/202305/11/2023

Người điều hành giữ cho Tesla lăn bánh không phải là Elon Musk

Theo Nhật Báo Phố Wall – WSJ

Rebecca Elliott, 5:30 sáng theo giờ ET ngày 11 tháng 5 năm 2023

Tesla đã chảy máu tiền trong hơn một thập kỷ khi Zach Kirkhorn trở thành giám đốc tài chính. Vào cuối cuộc gọi hàng quý của các nhà phân tích tài chính bốn năm trước đây, Giám đốc điều hành Tesla, Elon Musk, cho biết Giám đốc tài chính mới của ông sẽ là “Zach,” mà không cho biết họ của anh ta. Một số người trong cuộc gọi chưa bao giờ từng nghe nói về anh ta.

Tesla CFO Moves to Rebuild Finance Team With New Accounting Chief - WSJ

Ông Musk hiện đang dựa vào ông Kirkhorn khi ông này cố gắng biến Tesla thành nhà sản xuất ô tô lớn nhất thế giới. Tesla đang đặt mục tiêu bán được 20 triệu xe điện mỗi năm vào năm 2030, chiếm khoảng 1/4 tổng doanh số bán ô tô mới trên toàn thế giới. Năm ngoái, công ty đã giao 1,3 triệu xe điện. Trong số những rào cản phía trước là thị trường ô tô đang hạ nhiệt và nhiều đối thủ cạnh tranh hơn.

Tesla, được định giá khoảng 50 tỷ USD khi ông Kirkhorn tiếp quản công việc CFO, hiện được định giá hơn 500 tỷ USD. Ông được ghi nhận vì đã thúc đẩy hiệu quả sản xuất đã giúp công ty mang lại 15 quý liên tiếp có lãi và tích lũy được một rương chiến tranh trị giá 22 tỷ đô la. Công ty đã tạo ra tỷ suất lợi nhuận hoạt động 16,8% vào năm ngoái, vượt xa các đối thủ ở Detroit. Tỷ suất lợi nhuận của Tesla gần đây đã giảm trong cuộc chiến giá cả nhằm mở rộng thị phần.

Những người từng làm việc với ông Kirkhorn cho rằng thành công của ông là nhờ vào cách quản lý vững chắc nhưng mang tính đồng đội, cũng như khả năng kết nối và giao tiếp với ông Musk, hai kỹ năng mà hàng chục cựu giám đốc điều hành đã phải vật lộn kể từ những ngày đầu của Tesla. Ông Kirkhorn cảm thấy thoải mái khi thực hiện tầm nhìn của ông Musk từ phía sau hậu trường, các đồng nghiệp cũ cho biết.

Kurt Kelty , phó chủ tịch của công ty vật liệu pin Sila và cựu giám đốc cấp cao về công nghệ pin của Tesla, cho biết: “Anh ấy không nhận được sự chú ý từ Elon.

Mr. Kirkhorn và Musk đã nghiên cứu các ngành học chồng chéo nhau một thập kỷ trước tại Đại học Pennsylvania – Mr. Kirkhorn, kỹ thuật và kinh tế học, ông Musk, vật lý học và kinh tế học – mang đến cho những người đàn ông một ngôn ngữ chung. Các cựu nhân viên cho biết quá trình đào tạo kỹ thuật của ông Kirkhorn cũng như bằng Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh của Trường Kinh doanh Harvard đã cung cấp cho ông các công cụ để thúc đẩy mục tiêu bán nhiều xe hơn của công ty bằng cách giảm chi phí sản xuất và theo đuổi hiệu quả.

Tỷ lệ chi phí bán hàng và chi phí chung trên doanh thu của Tesla – thước đo hiệu quả – đã cải thiện lên khoảng 5% vào năm ngoái, từ mức trên 13% vào năm 2018. Tỷ lệ hiệu quả tại Ford Motor là gần 7% vào năm 2022.

Mối quan hệ giữa ông Kirkhorn, 38 tuổi và ông Musk, 51 tuổi, lặp lại sự năng động giữa Giám đốc điều hành của Apple , Tim Cook và người tiền nhiệm có tầm nhìn xa trông rộng của ông, Steve Jobs quá cố . Trong khi ông Musk đã cách mạng hóa ngành công nghiệp ô tô bằng cách thường xuyên đặt cược rủi ro để thay đổi hiện trạng, thì ông Kirkhorn lại nổi tiếng với các hoạt động tinh chỉnh.

Steve Westly, cựu thành viên hội đồng quản trị Tesla cho biết : “Khả năng dự đoán là tất cả đối với một CFO . “Những gì bạn không được phép làm là khiến mọi người ngạc nhiên, và anh ấy đã không làm mọi người ngạc nhiên.”

Năm 2021, ông Musk cho biết không có kế hoạch tìm người kế nhiệm ông tại Tesla. Các nhà đầu tư đã quan tâm nhiều hơn sau khi tỷ phú này mua lại công ty truyền thông xã hội Twitter vào năm ngoái, đảm nhận những gì hóa ra là một thách thức quản lý tốn thời gian.

Những chiếc xe điện Tesla Model Y mới vào năm ngoái tại một nhà máy ở Grünheide, Đức. ẢNH: SEAN GALLUP/GETTY IMAGES

Trong khi Tesla không có người chỉ huy thứ hai rõ ràng, ông Kirkhorn xử lý nhiều nhiệm vụ hàng ngày theo cách của một giám đốc điều hành, các cựu giám đốc điều hành của công ty cho biết. Các thành viên hội đồng quản trị Tesla đã thảo luận về việc ông Kirkhorn có thể là người kế nhiệm ông Musk với tư cách là Giám đốc điều hành, một người quen thuộc với vấn đề này cho biết…

“Trong ngành này, trong lĩnh vực kinh doanh này, bạn tồn tại hay chết dựa trên khả năng quản lý chi phí của mình,” ông phát biểu tại sự kiện hồi tháng 3 tại nhà máy của Tesla bên ngoài Austin, Texas.

Ông Kirkhorn, người lái chiếc Model S hàng đầu, là trung tâm của một nỗ lực lớn nhằm biến Tesla thành một nhà sản xuất ô tô dành cho thị trường đại chúng, bao gồm việc giới thiệu một chiếc xe mà công ty cho biết họ hy vọng sẽ có giá chỉ bằng một nửa. để sản xuất dưới dạng Model 3. Tesla đã không phát hành một phương tiện chở khách mới trong ba năm, một thời gian dài trong ngành công nghiệp ô tô. Sản phẩm rẻ nhất của nó, Model 3, có giá khởi điểm khoảng 40.000 USD tại Mỹ

Ông Kirkhorn cho biết trong bài phát biểu tại sự kiện: “Khi chúng tôi cải thiện khả năng chi trả, số lượng khách hàng tiếp cận với các sản phẩm của chúng tôi tăng lên đáng kể.

‘Ngày càng tốt hơn’

Ông Kirkhorn, lớn lên ở vùng ngoại ô của Washington, DC, là trưởng nhóm xe năng lượng mặt trời tại Đại học Pennsylvania. Các sinh viên đã chế tạo chiếc xe một chỗ ngồi có tên Keystone, trông giống như được lấy cảm hứng từ một chiếc đĩa bay. Trong năm cuối cấp của ông Kirkhorn, đội đã tham gia chiếc xe này trong “Tour de Sol” năm 2006, một cuộc thi mở do Hiệp hội Năng lượng Bền vững Đông Bắc tổ chức. Keystone đứng cuối cùng trong hạng mục của nó.

Đối với một dự án ở trường đại học, ông Kirkhorn và một người bạn cùng lớp đã thiết kế lại một chiếc xe tải đồ chơi điều khiển từ xa, tích hợp một hệ thống chân vịt để biến nó thành một chiếc xe lội nước. Dự án “Amphibot” của họ đã giành được giải thưởng 1.000 USD từ trường đại học.

Zach Kirkhorn, ngoài cùng bên trái, và các đồng đội của anh ở Đại học Pennsylvania tham gia cùng các sinh viên từ câu lạc bộ chế tạo người máy ở trường trung học cơ sở để chụp một bức ảnh xuất hiện trong bản tin mùa thu năm 2006 của đội đua. ẢNH: ĐUA XE ĐIỆN PENN

Ông Kirkhorn nói với tạp chí Penn Engineering trong số ra mùa xuân năm 2006: “Lớp học đôi khi có thể hơi nhàm chán nhưng khi bạn xem các ứng dụng, đó thực sự là một trải nghiệm bổ ích. “Tôi có thể thấy mình sẽ điều hành một doanh nghiệp nhỏ vào một ngày nào đó.”

Sau khi tốt nghiệp đại học, ông Kirkhorn có một thời gian ngắn làm việc cho công ty tư vấn McKinsey & Co. trước khi gia nhập Tesla với tư cách là nhà phân tích tài chính trước khi công ty ra mắt thị trường đại chúng vào năm 2010. Trong những ngày đầu làm việc tại Tesla—thời điểm ông lái chiếc BMW E46 M3 -Ông. JB Straubel, người từng là giám đốc công nghệ của Tesla trong hơn một thập kỷ, cho biết Kirkhorn đã cho thấy sở trường giải quyết các vấn đề phức tạp…

Bộ trưởng kiêm Tổng thống Brandenburg Dietmar Woidke, Thủ tướng Đức Olaf Scholz và Elon Musk, phải, tại lễ khai trương Tesla Gigafactory dành cho ô tô điện ở Grünheide, Đức vào năm ngoái. ẢNH: POOL/QUA REUTERS

Các cựu nhân viên cho biết trong nhiều năm, nhóm của ông Kirkhorn đã tranh luận về việc liệu Tesla có nên mua một số linh kiện nhất định từ các nhà cung cấp hay tự sản xuất chúng. Theo những người quen thuộc với các cuộc thảo luận, khi Model 3 tiếp cận sản xuất, Tesla nảy ra ý tưởng tham gia vào lĩnh vực kinh doanh chiết xuất lithium, một nguyên tố được sử dụng trong pin của hãng. Họ nói rằng phân tích tài chính của ông Kirkhorn đã giúp thuyết phục công ty thông qua.

“Rủi ro lớn hay vấn đề bạn không muốn nói đến? Anh ấy sẽ tìm ra nó và nhanh chóng đào sâu vào thứ đó,” RJ Johnson, người trước đây giám sát hoạt động kinh doanh năng lượng của Tesla, cho biết. “Anh ấy sẽ lịch sự tách các vấn đề ra.”

Mặc dù nổi tiếng trong công ty, nhưng việc ông Kirkhorn lên làm Giám đốc tài chính vào đầu năm 2019 đã khiến Phố Wall bất ngờ. Cổ phiếu Tesla đã giảm khoảng 5% vào cuối phiên giao dịch vào buổi tối. Ông Musk thông báo rằng người họ hàng vô danh sẽ thay thế Deepak Ahuja , một trong những người thân tín lâu năm của ông Musk.

Ông Kirkhorn hiện là trụ cột trong các cuộc gọi thu nhập hàng quý của Tesla, nhưng rất ít người ở Phố Wall biết rõ về ông. Trong một ngành mà các giám đốc tài chính thường tranh luận với các nhà phân tích, nhiều người theo dõi Tesla nói rằng họ chưa bao giờ nói chuyện trực tiếp với ông ấy.

Không giống như ông chủ lớn hơn ngoài đời của mình, công việc hàng ngày của ông Kirkhorn không gây chú ý. Chẳng hạn, anh ấy đã tham gia một dự án thay thế phần mềm của bên thứ ba bằng các công cụ mà các kỹ sư của Tesla đã phát triển để xử lý các nhiệm vụ hậu cần như quản lý tuyển dụng .

Từ trong ra ngoài

Các đồng nghiệp cũ cho biết ông Kirkhorn nổi tiếng là người điều khiển các cuộc trò chuyện một cách khéo léo với ông Musk, người nổi tiếng với việc sa thải nhân viên mà không cần cảnh báo trước. Ông Kirkhorn đã giành được các đồng minh bằng cách đóng vai trò trung gian giữa nhân viên của mình và ông Musk, những người làm việc với ông cho biết. Nếu ông Musk đưa ra một yêu cầu dường như không thể đạt được, thì ông Kirkhorn sẽ chia yêu cầu đó thành nhiều phần nhỏ hơn để hoàn thành nó.

Ông Straubel, người đã rời Tesla vào năm 2019 và hiện đang điều hành công ty vật liệu pin Redwood Materials, cho biết việc ông Kirkhorn sẵn sàng “chia sẻ tin xấu thậm chí còn mạnh hơn và nhanh hơn tin tốt” là một trong những đặc điểm đã giúp ông trở thành Mr. niềm tin của Musk. Ông nói, hai người đàn ông cũng chia sẻ những chiến thắng và những khó khăn khi làm việc cùng nhau trong hơn một thập kỷ.

Ông Kirkhorn đã thất vọng trước việc ông Musk nổi tiếng lao vào bitcoin — Tesla đã mua trị giá 1,5 tỷ đô la vào đầu năm 2021 — và ông không muốn giữ tiền điện tử trong bảng cân đối kế toán của công ty, những người quen thuộc với vấn đề này cho biết. Tesla đã bán hầu hết số bitcoin của mình vào năm ngoái. Công ty đã nhận được khoảng 192 triệu đô la tiền lãi từ các khoản đầu tư tiền điện tử của mình, hồ sơ của Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch cho thấy.

Ông Kirkhorn hiểu rõ công ty từ trong ra ngoài, ông Straubel nói, từ đội ngũ nhân viên đến công nghệ của Tesla. Anh ấy gần như sẽ khiến mọi người sợ hãi hơn vì anh ấy thường đúng, anh ấy nói.

Sau khi các nhà lãnh đạo bộ phận năng lượng của Tesla gặp ông cách đây vài năm để đặt mục tiêu hàng năm, ông Kirkhorn đã yêu cầu mỗi người ký vào một bản tóm tắt dài một trang nêu rõ các mục tiêu của họ, những người quen thuộc với vấn đề này cho biết.

05/11/202305/11/2023

Google ứng dụng thông minh với AI và Phone gập Pixel mới tại hội nghị các nhà phát triển phần mềm

Tổng hợp báo chí hải ngoại

MOUNTAIN VIEW, US — Google đã tiết lộ chiếc điện thoại Pixel có thể gập lại đầu tiên của mình tại hội nghị các nhà phát triển hàng năm vào thứ Tư khi hãng này đối đầu với nhà lãnh đạo phân khúc Samsung trong một thị trường điện thoại thông minh toàn cầu đang bị thu hẹp.

Pixel Fold là điện thoại thông minh đắt nhất của Google. (Ảnh của Kazuyuki Okudaira) $1799 USD

Google khoe rằng bản lề thiết bị của họ bền hơn so với các sản phẩm cạnh tranh và hơn 50 ứng dụng của riêng họ được tối ưu hóa cho màn hình có thể gập lại.

Việc chuyển sang danh mục thiết bị có thể gập lại đắt tiền hơn đánh dấu một sự thay đổi chiến lược của Google, vốn cho đến nay vẫn tập trung vào việc cắt giảm chi phí của các thiết bị so với món hàng cùng loại của đối thủ. Pixel Fold là thiết bị cầm tay đắt nhất của Google cho đến nay.

Gã khổng lồ công cụ tìm kiếm của Mỹ cũng đưa ra một loạt thông báo về trí tuệ nhân tạo tại sự kiện này, bao gồm các bản cập nhật do AI cung cấp cho tìm kiếm, đám mây và bản đồ, cũng như mô hình ngôn ngữ thế hệ tiếp theo khi phải đối mặt với sự cạnh tranh ngày càng tăng từ công ty khởi nghiệp do Microsoft hậu thuẫn tên là mởAI (openAI).

Đây là năm đầu tiên hội nghị Google I/O quay trở lại Nhà hát vòng tròn Shoreline ở Mountain View, California, kể từ sau đại dịch. Giám đốc điều hành Sundar Pichai đã bắt đầu sự kiện bằng cách giới thiệu các bản cập nhật cho Gmail, Google Photo, Google Map và các sản phẩm phần mềm khác sẽ kết hợp trí tuệ nhân tạo để giúp chúng dễ sử dụng hơn và thêm nhiều chức năng hơn.

Pichai cho biết: “Bảy năm trong hành trình trở thành công ty ưu tiên AI, chúng tôi đang ở một bước ngoặt thú vị.

Google, công ty dẫn đầu thị trường công cụ tìm kiếm ở Hoa Kỳ và nhiều nơi khác trên thế giới, coi vị trí của mình là nguồn cung cấp câu trả lời trên internet bị thách thức bởi phần mềm AI tổng hợp ChatGPT của OpenAI khi nó ra mắt vào cuối năm ngoái.

Google đã nhanh chóng phản hồi, tiết lộ chatbot Bard AI của mình vào ngày 6 tháng 2. Tại I/O vào thứ Tư, 10-5-2023, công ty đã công bố những cách mà Bard có thể trợ giúp với các tác vụ như mã hóa, đồng thời bổ sung rằng chatbot hiện sẽ có sẵn bằng tiếng Nhật và tiếng Hàn nay sẽ có các phiên bản bằng 40 ngôn ngữ khác nhau. Bard cập nhật sẽ được cung cấp bởi PaLM 2, phiên bản mới nhất của mô hình ngôn ngữ lớn của Google để đáp ứng với GPT4 của OpenAI.

Dan Ives, giám đốc điều hành của Wedbush Securities cho biết: “Đây có thể là thời điểm quyết định trong cuộc chiến AI với Google và Microsoft đối đầu để giành thị phần trên nhiều lĩnh vực bao gồm các ứng dụng, thiết bị đám mây gốc và AI đàm thoại”.

Về mặt phần cứng, sự kiện chính là khi Google công bố điện thoại thông minh có thể gập lại đầu tiên, Pixel Fold, chiếc điện thoại đắt nhất của hãng. Thiết bị này có màn hình 7,6 inch và được trang bị chip Tensor G2 nội bộ của Google. Pixel có thể gập lại bắt đầu từ $1,799 và có sẵn để đặt hàng trước.

Pixel 7a

Nhìn bề ngoài, 7a trông giống với Pixel 7 và 7 Pro, với cùng một thanh camera pixel ở mặt sau. Nó đi kèm với màn hình tốt hơn, máy ảnh tiên tiến và pin lâu hơn. Nhưng 7a hiện tự hào có bộ xử lý Tensor G2 và chip bảo mật TItan M2, mang đến khả năng xử lý tiên tiến và các tính năng trí tuệ nhân tạo mới. Nó cũng cung cấp tính năng sạc không dây lần đầu tiên trên một mẫu A.

Dòng Pixel từ lâu đã nổi tiếng với máy ảnh và 7a cũng không ngoại lệ. Nó được tích hợp nhiều nâng cấp, bao gồm camera chính 64 megapixel – cảm biến lớn nhất trên dòng Pixel A cho đến nay, sẽ giúp cải thiện chất lượng hình ảnh, hiệu suất ánh sáng yếu và các tính năng khác. Nó cũng cung cấp một camera siêu rộng 13 megapixel mới để chụp những bức ảnh rộng hơn nữa và một camera trước 13 megapixel mới. Lần đầu tiên, mỗi camera cho phép quay video 4K.

7a cũng hỗ trợ nhiều tính năng Pixel quan trọng, bao gồm làm mờ, công cụ xóa ma thuật và Chế độ nhìn ban đêm cải tiến nhanh hơn và sắc nét hơn hai lần so với người tiền nhiệm. Nó cũng cho phép người dùng chụp phơi sáng lâu và thu phóng nâng cao.

Máy Tính Bảng

Một năm sau khi công bố sản phẩm, Google đã chia sẻ thêm thông tin chi tiết về chiếc máy tính bảng của mình. Thông số kỹ thuật của thiết bị – bao gồm bộ xử lý G2 của công ty, bộ nhớ trong 128GB, camera trước và sau 8MP và thiết kế phần cứng – cho đến thời điểm này đã lỗi thời so với các thiết bị đối thủ. Giá của nó – 499 đô la – cũng làm lu mờ một số mẫu iPad, mặc dù thiết bị của Google bao gồm một đế cắm tại nhà để dựng đứng. Khi được gắn vào đế, thiết bị sẽ hướng đến việc xem video, điều khiển các thiết bị gia dụng và xem trình chiếu ảnh.

Việc ra mắt diễn ra trong bối cảnh suy thoái kinh tế làm suy yếu nhu cầu của người tiêu dùng. Theo nhà nghiên cứu thị trường Counterpoint, các lô hàng điện thoại thông minh toàn cầu đã giảm 14% so với cùng kỳ năm ngoái xuống còn 280,2 triệu chiếc trong ba tháng đầu năm 2023. Tại Mỹ, thị trường chính của Pixel, doanh số bán hàng đã giảm 17% so với cùng kỳ năm ngoái do nhu cầu yếu.

Mời Bạn xem chi tiết hứng thú của Hội Nghị Google & Các Nhà Phát Triển (phần mềm)

05/10/202305/10/2023

Chuyện cười té ghế – đỉnh cao trí tuệ

05/10/202305/10/2023

ĐỂ TANG CHO SÁCH – Tạp bút của Khuất Đẩu

Pham Mylan

Peter Nguyen

Bài viết thật hay,

Thoảng gió heo may.

Thấm vào da thịt,

Hồn quanh chốn này!

Chiến dịch đốt văn hóa phẩm “độc hại” của Cộng Sản sau ngày mất nước.

Tạp bút của Khuất Đẩu

Bà tôi thường than thở, hết một nửa cơ nghiệp của nhà này đã tan tành theo sách. Một nửa cơ nghiệp là cho to, cho xứng với nỗi đau tiếc của bà, chứ thực ra chỉ vài trăm cuốn sách của ông tôi thôi.

Có điều, đó không phải là những quyển sách bèo nhèo giấy rơm thô kệch, đang tràn ngập trong các hiệu sách, trong trường học và trong thư viện. Chưa nói tới nội dung, chỉ mới lật qua vài trang mờ nhoẹt vàng đục với những con chữ ốm o đói khát như những người bị sốt rét rừng là đã thấy chán lắm rồi.

Sách của ông tôi, bạn chỉ ngắm không thôi cũng đã thấy thích. Những cuốn tự điển của Pháp, của Việt, thư pháp của Trung Hoa, những sách thuốc, sách khoa học, những bộ tiểu thuyết của các nhà văn danh tiếng, những sách học làm người, những sách triết… đứng sát bên nhau, phơi cái gáy mạ vàng như cả một đội ngự lâm quân thông thái và oai vệ. Trang nghiêm nhưng không lạnh lẽo, bọn họ là thầy là bạn của ông tôi. Và vì vậy, bạn cũng như tôi chỉ được phép đứng nhìn mà thôi.

Ông tôi là một người mê sách (cũng lại là cách nói vừa tấm tức vừa giận hờn của bà), mê hơn cả vợ con. Nếu bảo rằng “thư trung hữu nữ nhan như ngọc”, thì ông tôi tuy đã già nhưng lại có đến những mấy trăm người đẹp như các vua chúa ngày xưa, nên bà tôi “ghen” cũng phải.

Ông mê sách như người mê đồ cổ. Nghe ở đâu có sách quý là ông tìm tới dù có phải tốn kém tàu xe và phải bỏ ra cả một món tiền lớn để “rước” người có nhan như ngọc đó về, ông cũng dám chơi một phen cho thỏa chí. Như cuốn Tự vị của Paulus Của, nghe đâu như là ấn bản đầu tiên của một ông cụ nào đó bắc bực làm cao đến tận giời, ông tôi đã phải lặn lội vào tận xứ Thủ Dầu Một xa lắc xa lơ để mua cho bằng được. Công cuộc mua quyển sách đó, chẳng những khiến ông mất đến mấy cây vàng mà còn ốm một trận thừa sống thiếu chết.

Cuốn sách cũ đến nỗi như đã ngàn năm tuổi. Còn hơn một người chơi đồ cổ, ông tôi lại phải tốn thêm một món tiền và nhất là tốn rất nhiều thì giờ để nài nỉ và kiên nhẫn ngồi chờ anh thợ đóng sách đóng lại giùm.

Lúc này quyển sách đối với ông như một con bệnh thập tử nhất sinh và anh thợ đóng sách cứ như một bác sĩ. Khi anh thợ tháo bung sách ra, ông đau nhói như thể gan ruột của mình cũng bị lôi ra như thế. Ông hồi hộp theo dõi từng mũi chỉ khâu, nín thở xem anh ta cắt xén, làm bìa. Cho đến khi sách được làm mới một cách khỏe mạnh, xinh đẹp, ông ôm quyển sách trước ngực như một người mẹ ôm đứa con bé bỏng vừa được bác sĩ cứu sống. Ông hết lời cảm ơn anh ta, đưa cho anh một tờ tiền lớn và hào phóng không nhận tiền thối lại. Đem quyển sách về nhà, ông lại mất cả buổi ngồi ngắm đến nỗi quên cả bữa cơm khiến bà tôi phải giục.

Đó là với những sách cũ quý hiếm. Còn sách mới, ông lại “phá của” một cách không giống ai. Sách nào ông cũng phải mua đến những hai quyển, một để đọc và cho mượn, một để nguyên không đụng tới.

Những quyển sách để nguyên ấy nằm im trong tủ kính, mỗi lần mở ra là thơm nồng mùi giấy mới và mực in. Đối với ông, đó là một mùi thơm huyền hoặc đầy quyến rũ và mê đắm như những người nghiện nghe thấy mùi thuốc phiện. Chẳng những chỉ mùi thơm trinh nguyên không thôi, quyển sách vẫn còn trinh trắng khi hãy còn những lề chưa rọc.

Học cách người xưa, không để của cải cho con cháu mà để sách, nên giá như có phải vì thế mà tiêu hết cả cơ nghiệp, ông tôi cũng không tiếc. Chỉ có một điều khiến ông băn khoăn, ấy là trong đám con cháu thực sự chưa có một người nào đủ để ông tin tưởng.

Gạt hết những đứa chỉ biết có nhà to xe đẹp, những đứa chỉ biết vung tiền trong các cuộc ăn chơi, suốt một đời chưa đụng tới một quyển sách nào, những đứa mà ông bảo là trong đầu toàn chứa những thứ vớ vẩn nếu không muốn nói là hôi thối ấy, còn lại chỉ vài đứa có để mắt tới sách, nhưng với một thái độ hờ hững, một đôi khi thô bỉ xúc phạm đến sách.

Ông ghét nhứt ai đó đọc sách mà miệng cứ nhai nhồm nhoàm, vừa đọc vừa tán chuyện, bạ chỗ nào cũng đọc ngay cả trong nhà cầu. Đang đọc mà có ai ới lên một tiếng là ném ngay cái xạch sau khi đã tàn nhẫn xếp lại một góc để làm dấu, rồi bỏ đi mà không cần biết tới quyển sách có thể bị ướt, bị bẩn hay bị cháy.

Ông cũng không chịu được cái cách lật sách thô bạo bằng cả bàn tay úp lên trang giấy hay thấm nước bọt trên đầu ngón tay. Đó là cách cư xử của kẻ phàm phu tục tử, của phường giá áo túi cơm. Lật sách mà như thế có khác gì sàm sỡ nếu không muốn nói là cưỡng bức. Phải lật như những nhà sư nâng nhẹ một trang kinh hay là như khẽ lay một người đẹp đang ngủ.

Đối với ông, đọc sách là để được tiếp cận với những tâm hồn ngoại hạng, cho nên trước hết phải tắm rửa sạch sẽ, ăn mặc chỉnh tề, phải “dọn mình”như con chiên quỳ trước Chúa, như nhà sư đảnh lễ trước bàn thờ Phật. Chẳng những sạch ở phần xác mà còn sạch cả phần hồn. Nghĩa là không để những giận hờn phiền muộn hay những ý nghĩ ô trọc dính bám cho dù chỉ một tí trong đầu.

Chỉ đọc trong lúc thanh tịnh giữa khuya hay khi gần sáng tinh mơ. Đọc với hương trầm cộng với mùi hương ngai ngái của giấy mực, hương của sương đêm loáng thoáng hay hương của nước mưa mát dịu. Đọc là mở hồn ra để hơi thở của sách ùa vào căng buồm lên cho con thuyền bé nhỏ của mình được dọc ngang trên biển học mông mênh.

Đương nhiên là ông tôi khó tính nhất nhà. Cái viện sách bé nhỏ của ông là một nơi khả kính, thâm nghiêm như một ngôi đền không một ai ngay cả bà tôi dám động tới. Bảy mươi năm sống trên đời của ông thì hết một nửa là ở trong cái gian phòng đựng đầy sách với mùi hương và sắc màu của những tâm hồn kỳ vĩ.

Dạo ấy, mặc dù được cưng chiều và rất có triển vọng được ông tin tưởng, tôi cũng chưa được một lần đọc một quyển sách nào trong tủ sách ấy. Ông bảo tôi chưa đủ tuổi và chưa học được cách nâng niu gìn giữ theo cách gần như tôn thờ, thì đọc chẳng ích lợi gì mà còn “giết” sách. Theo ông, đọc vì tò mò, đọc như “lua cơm”, đọc như ngốn ngấu thì cả đầu óc mình chỉ là một bãi hoang chứa đầy những xác chết của sách bị vất ngổn ngang mà thôi. Đọc là phải ngấm từng chữ từng câu, phải để nó bén rễ trong đầu mới có thể thành cây cho trái ngọt.

Năm tháng qua đi, ông tôi âm thầm làm một cuộc chuyển giao lặng lẽ. Tiền bạc trong nhà cứ cạn dần nhưng sách của ông lại đầy lên, phải đóng thêm tủ kê thêm kệ.

Cô chú tôi biết ý ông, nên mừng tuổi không bằng trà ngon rượu bổ, mà bằng những phong bì ít nhất cũng đủ cho ông mua được một hai quyển sách. Những lúc ấy ông vui như một đứa trẻ lên năm được nhận tiền lì xì. Rồi ông đi ra tiệm sách, khệ nệ ôm về những chồng sách mà ông ao ước nhưng chưa đủ tiền mua. Ông ve vuốt từng cái bìa, ngắm nghía từng con chữ, đê mê những sách của Lá Bối, An Tiêm, mơ màng với những tác giả Saint Exupéry, Bùi Giáng… Giá như ông sống đến một trăm tuổi và giá như ông còn có đủ tiền thì cái viện sách của ông sẽ kín đặc những sách. Ông sẽ ngồi giữa những bức tường dày cộm thơm tho đó như một anh lính già đang tử thủ trong một cái lô cốt văn hóa.

***

Sau tháng tư năm ấy, cái tháng tư mà dù nằm dưới mộ sâu ông vẫn còn đau đớn, những cuốn sách của ông tưởng sẽ sống đến ngàn năm đã bị bức tử một cách oan nghiệt. Khi người ta đội lên đầu những quyển sách của ông, có những quyển già như một ông tiên đầu bạc, có những quyển xinh tươi như những thiếu nữ trẻ trung, những chiếc mũ có tên là “nọc độc”, là “đồi trụy”, là “phản động” thì hơn ai hết ông hiểu đó là một lời tuyên án tử hình.

Ông suy nghĩ lung lắm, không phải để tìm cách chôn giấu hay tẩu tán. Mà suy nghĩ làm sao để chọn cho sách một cái chết xứng đáng với lòng tin yêu và kính trọng của ông.

Một đêm thức trắng.

Rồi hai đêm thức trắng.

Ngày thường ông bình tĩnh là thế nhưng lúc này, ông bối rối run rẩy. Có lúc mặt ông đỏ bừng và mắt ông lóe lên những tia lửa căm hờn. Cả nhà chẳng ai dám hỏi nói gì với ông. Giống như một con sư tử già bị săn đuổi cùng đường, lâu lâu ông lại gầm lên một cách tuyệt vọng.

Cuối cùng ông đã chọn cho mấy trăm cuốn sách một cái chết dũng cảm. Đó là chính ông tự mình đốt sách.

Một quyết định cháy lòng.

Tôi cũng được dự phần trong cuộc hỏa thiêu đau đớn ấy, bằng cách giúp ông bê hết sách ra sân. Dù đem đi đốt nhưng ông không cho phép tôi làm rơi rớt xuống đất, không được nặng tay, mà phải sẽ lén nhẹ êm như đang bồng một em bé say ngủ. Phải rồi, những cuốn sách của ông cũng đang say ngủ. Đánh thức chúng dậy, ông sẽ không chịu nổi những tiếng khóc mà chỉ riêng ông mới nghe được mà thôi.

Sách được xây thành một cái tháp quanh những thanh củi chẻ nhỏ. Ông không muốn đốt chúng bằng xăng hay dầu. Ông lại càng không muốn xé sách ra từng mảnh nhỏ để đốt.

Một người coi sách là sinh vật sống, để cả đời nâng niu bồng ẵm, vậy mà phải giết do chính bàn tay của mình, bạn phải biết là ông tôi đã đau khổ đến nhường nào.

Đó là một đêm tháng năm lặng gió. Cây cối im ngủ. Những ngôi sao như tan đi trong khói trời mờ đục. Ông tôi cử hành lễ đốt sách cũng bi tráng và lẫm liệt như Huấn Cao cho chữ trong ngục.

Ông mặc toàn đồ trắng, cắm một cây đuốc giữa trời, khấn khứa rì rầm rồi lạy bốn hướng mỗi nơi một lạy. Xong ông lấy cây đuốc đang cháy đặt vào giữa tháp. Dứt khoát và quyết liệt như cái cách các võ sĩ đạo đâm kiếm vào bụng.

Lửa bắt rất nhanh, chỉ trong phút chốc đã bắn vọt lên đầu ngọn tháp.

Đã nghe mùi mực và mùi giấy.

Đã nghe tiếng vặn mình của các bìa sách.

Đã nghe những âm thanh líu ríu như run như rẩy của những trang sách méo mó cong vênh.

Lửa trào ra như từ miệng hỏa diệm sơn.

Lửa ôm choàng lấy sách, hôn dữ dội bằng đôi môi bỏng cháy.

Sau cùng, cái tháp bằng sách đỏ rực như một trái tim để lộn ngược.

Ông tôi ngồi xếp bằng, cố giữ nét mặt trầm tĩnh một cách cao cả. Không một giọt nước mắt cho dù là vì khói cay xè. Ông như thượng tọa Thích Quảng Đức đang ngồi kiết già với ngọn lửa bao quanh. Có thể nói, chính ông cũng đang tự thiêu.

Bất giác tôi cảm thấy muốn khóc vì lo sợ. Đến một lúc nào đó, biết đâu ông đứng bật dậy bước thẳng vào ngọn lửa.

Ông chết theo sách.

Đó là một cái chết đẹp, xứng đáng với một người yêu sách như ông.

Nhưng ông chưa muốn chết vì ông còn phải để tang cho sách như một đứa con chí hiếu.

Ngay lúc lửa tàn, ông quỳ xuống lạy ba lạy. Rồi kiên nhẫn ngồi đợi cho đến khi tất cả biến thành tro nguội. Ông bảo tôi hốt tro vào bao, cất vào tủ rồi mới chịu đi vào nhà.

Lúc ấy, trời đã gần sáng.

Ông lặng lẽ pha trà, ngồi uống một mình.

Sau cùng ông mệt mỏi gục đầu xuống. Khi bà tôi đến lay ông dậy, mặt ông ràn rụa nước mắt chứ không phải nước trà.

Hai hôm sau, ông bảo tôi thuê thợ đóng nhiều chiếc hộp để đựng tro. Rồi ông đưa tôi một danh sách dài những quyển sách bị đốt, bảo tôi viết nhãn để dán lên. Những hộp tro lại được xếp ngay ngắn lên kệ tủ, giờ không phơi cái gáy mạ vàng như những chàng ngự lâm quân, mà là những chiếc quách của những sinh linh vừa chết tập thể. Cả viện sách của ông giờ đây biến thành một nghĩa trang.

Ông trịnh trọng chít khăn trắng, lên nhang đèn rồi cung kính khấn vái như trước bàn thờ tổ tiên. Trong những lời rì rầm, nhiều lúc bỗng vang lên như tiếng khóc, Ta là người có tội, có tội. Theo như tôi hiểu đó là cái tội không bảo vệ được sách, tội với các tác giả, tội với những thợ sắp chữ ở nhà in và xa hơn nữa là có tội với giấy và mực.

Ông biết ơn họ bao nhiêu thì bây giờ ông ray rứt vì mình có tội bấy nhiêu.

Từ đó ông ăn ít ngủ ít. Ông đem từng hộp tro đặt lên bàn, lặng lẽ ngồi ngắm hằng giờ như đang đọc sách. Mỗi cái nhãn gợi nhớ đến màu bìa, co chữ, tranh vẽ và cả nội dung mà chỉ có ông mới thấy được, hiểu được. Ông như sống lại những năm dài trước đó với những niềm vui kín đáo khi tìm được sách quý, hay mua được những sách hay. Những lần như thế, ông tự thưởng cho mình khi thì một bình trà, lúc một chung rượu hay tách cà phê và những điếu thuốc thơm thay cho hương trầm.

Rồi đến một lúc ông không ăn mà cũng chẳng ngủ. Người ông khô kiệt tái xám. Ba tôi và các chú đi cải tạo chưa về đương nhiên là khoét sâu vào hồn ông những nỗi buồn lo khôn nguôi. Nhưng dù vậy, tận cùng của đêm thì cũng phải sáng. Ông có thể đợi đến mười năm hay hai mươi năm. Chỉ có những quyển sách bị đốt là không đợi được. Ông nói với bà, biết trước như vầy tôi đã để hết tiền cho bà chớ mua sách làm chi. Bà tôi cay đắng, ai mà có con mắt sau lưng.

Buổi chiều cuối cùng ngồi bóp chân cho ông, tôi nghe ông hỏi, cháu thấy ông thế nào? Tôi nói, dạ, ông nên ăn chút cháo, trông ông gầy lắm. Không phải, ông nói, da ông thế nào, đã ngã thành màu đất chưa? Không biết da màu đất là màu gì, tôi nói đại, chưa ông à. Ngã màu đất là sắp chết đó cháu, ông nói. Ông đã có ý để lại sách cho cháu, nhưng ta tính làm sao được bằng trời tính. Cháu nhớ giữ giùm ông cái tủ và mấy cái hộp.

Nghe ông nói, tôi thấy da ông quả thật rất giống với màu đất bạc phếch, lạnh lẽo ở nghĩa địa. Da ông là da của một người đã chết từ lâu nhưng chưa chôn. Hay là ông đã chết từ cái đêm hôm ấy. Hồn ông đã cùng với hồn sách nương theo khói bay lên tận trời cao. Cái miền đất ồn ào đầy ô trọc và thù hận này biết đến bao giờ mới lại có được những con người, những quyển sách biết yêu quý tương kính lẫn nhau như thế. Chính lúc này tôi mới thấy thấm thía nỗi đau mất sách của ông.

Tôi vừa buông tay ra thì ông ngừng thở. Ông chết nhẹ nhàng như gấp lại một cuốn sách. Tính ra, ông đã để tang cho sách đúng một trăm ngày.

Hơn ba mươi năm sau, cái tủ đựng đầy những hộp tro vẫn đứng im đó như một nhà mồ. Ngày giỗ ông, chúng tôi cũng đem một bát nhang đến thắp trên đầu tủ.

Có cảm giác như hồn ông và hồn sách cùng lãng đãng bay về.

K.Đ.

05/10/202305/10/2023

Bạn có phải là người hay thu hút muỗi không? Kiểm tra xà phòng của bạn

Theo Nhật Báo Phố Wall – WSJ

Trong số hàng ngàn loài muỗi, chỉ một số ít là chuyên nhắm vào con người. ẢNH: JAMES GATHANY/ASSOCIATED PRESS

Xà phòng của bạn có thể khiến bạn trông ngon hơn đối với những con muỗi hút máu.

Trong một nghiên cứu được công bố hôm thứ Tư trên tạp chí iScience, việc tắm rửa bằng một số nhãn hiệu xà phòng khiến một số người trở nên hấp dẫn hơn đối với một loài muỗi truyền bệnh sốt vàng da, Zika, sốt xuất huyết và chikungunya . Nghiên cứu cho biết một loại xà phòng, Native Coconut & Vanilla Body Wash, khiến mọi người ít bị muỗi hấp dẫn hơn.

Các nghiên cứu trước đây đã xác định rằng mùi của một người có thể ít nhiều hấp dẫn đối với muỗi. Nghiên cứu này đã thêm tác dụng của các sản phẩm chăm sóc cá nhân vào hỗn hợp. Nghiên cứu cho thấy mùi hương của một số loại xà phòng dường như khuếch đại sự hấp dẫn tự nhiên của một số người đối với bọ xít. Clément Vinauger , trợ lý giáo sư hóa sinh tại Virginia Tech và là đồng tác giả của nghiên cứu cho biết: “Mùi rất quan trọng trong cách muỗi tìm thấy chúng ta .

Bốn người đã thử nghiệm từng loại trong số bốn loại xà phòng:

Dial Body Wash Marula Oil;

Sữa tắm dưỡng ẩm sâu Dove;

Simple Truth Organic Honey Blossom Baby Shampoo

and Body Wash, và sữa tắm Native.

Tiến sĩ Vinauger và các đồng nghiệp của ông đã chọn chúng vì chúng là một trong những thương hiệu phổ biến nhất ở Hoa Kỳ. Các nhà sản xuất của chúng đã không trả lời yêu cầu bình luận.

Những người tham gia rửa một cánh tay bằng một loại xà phòng đặc biệt, sau đó đeo ống bọc nylon trên cả hai cánh tay trong một giờ. Các tay áo được tiếp xúc với muỗi trong phòng thí nghiệm và các nhà nghiên cứu đếm xem có bao nhiêu con đậu trên mỗi tay áo.

Ba người tham gia nghiên cứu được phát hiện là “nam châm hút muỗi”. Các nhà nghiên cứu cho biết, mùi cơ thể tự nhiên của chúng ta, được lưu giữ trong ống bọc ni-lông đeo trên cánh tay chưa rửa thu hút nhiều muỗi hơn so với ống bọc ni-lông chưa sử dụng, các nhà nghiên cứu cho biết.

Nghiên cứu cho thấy ba trong số các loại xà phòng — các loại Dial, Dove và Simple Truth — khiến những người tham gia hấp dẫn muỗi hơn so với mùi chưa rửa của chúng. Chỉ có xà phòng bản địa khiến những người tham gia ít hấp dẫn muỗi hơn. Các nhà nghiên cứu cho biết xà phòng Dial và Dove chứa các hợp chất hóa học liên quan đến mùi dường như hấp dẫn muỗi, trong khi xà phòng Native chứa các hợp chất liên quan đến mùi hương dường như có tác dụng đuổi muỗi hơn.

Trong số hàng ngàn loài muỗi, chỉ một số ít là chuyên nhắm vào con người. Aedes aegypti là một trong những loài nguy hiểm nhất. Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh cho biết, ít nhất 100 triệu người trên toàn thế giới mắc bệnh sốt xuất huyết mỗi năm và khoảng 40.000 người chết vì căn bệnh này.

Muỗi cái Aedes aegypti cần chất dinh dưỡng trong máu để sản xuất trứng. Nghiên cứu cho thấy chúng tìm người để ăn bằng cách phát hiện carbon dioxide. Một nghiên cứu cho thấy khi ở gần con mồi, chúng dường như sử dụng mùi để chọn đối tượng để cắn.

Tiến sĩ Vinauger nói: “Chúng ta không bằng nhau về mức độ thu hút muỗi. Một nghiên cứu năm 2022 trên tạp chí Cell cho thấy mùi tự nhiên của một số người khiến họ trở thành thỏi nam châm hút muỗi. Các nhà nghiên cứu cho biết di truyền, chế độ ăn uống và vi khuẩn trong và trên cơ thể của một người ảnh hưởng đến mùi và sự hấp dẫn của họ đối với muỗi.

Tiến sĩ Vinauger cho biết mức độ xà phòng khiến con người hấp dẫn muỗi nhiều hay ít khác nhau trong nghiên cứu. Điều đó cho thấy muỗi không chỉ phản ứng với xà phòng mà cả cách nó tương tác với mùi cơ thể tự nhiên của người tham gia, Tiến sĩ Vinauger nói.

Sử dụng phân tích tính toán các thành phần trong xà phòng thu hút và xua đuổi muỗi, các nhà nghiên cứu cũng pha chế các hỗn hợp hóa chất mà họ dự đoán sẽ thu hút hoặc xua đuổi muỗi và thử nghiệm chúng trên người thứ năm. Hơn 95% muỗi chọn hỗn hợp được thiết kế để thu hút chúng qua ống bọc nylon được cho tiếp xúc với cánh tay chưa rửa sạch.

Mặt khác 95% số muỗi đã chọn ống bọc ngoài không tiếp xúc với hỗn hợp thay vì đến với ống bọc đã tiếp xúc với hỗn hợp được thiết kế để xua đuổi chúng.

Sự pha trộn hấp dẫn bao gồm các mùi hương gợi nhớ đến hoa tử đinh hương và trái cây nhiệt đới, trong khi hỗn hợp chống thấm có mùi thơm của rượu bourbon và chiết xuất hạnh nhân.

Tiến sĩ Vinauger cho biết nghiên cứu bị hạn chế bởi quy mô nhỏ và cần được nhân rộng với nhiều loại xà phòng, con người và loài muỗi hơn. Các chuyên gia về muỗi cho biết nghiên cứu như vậy có thể giúp phát triển các loại bả hoặc thuốc đuổi muỗi hiệu quả hơn.

Maria Elena De Obaldia , một nhà di truyền học thần kinh nghiên cứu hành vi của muỗi tại Đại học Rockefeller, cho biết bà đã mong đợi xà phòng sẽ khiến con người trở nên kém hấp dẫn hơn đối với muỗi bằng cách rửa tẩy sạch mùi của cơ thể mà muỗi dường như rất thích. Thay vào đó, cô ấy nói, một số loại xà phòng dường như đã tạo ra mùi, ít nhất là tạm thời, dường như khiến một số người trở nên hấp dẫn hơn (với muỗi).

Tiến sĩ De Obaldia nói: “Tôi nghĩ đúng là các sản phẩm dưỡng thể mà chúng ta sử dụng có thể khiến muỗi đến và kiểm tra chúng ta. “Nếu chúng đến kiểm tra chúng tôi, nhiều khả năng chúng sẽ cắn chúng tôi.”

Viết thư cho Dominique Mosbergen tại dominique.mosbergen@wsj.com

05/10/202305/10/2023

Kể từ ngày 31 tháng Tư – Ngô Nhân Dụng

Báo Quyền Được Biết

Học giả Vương Hồng Sển – nguồn Internet.

Ngô Nhân Dụng

VOA Blog

Xin nói ngay, không có ngày 31 tháng Tư trong dương lịch, được Giáo Hoàng Gregory XIII áp dụng từ ngày 24 tháng Hai năm 1582.

Nhà văn Vương Hồng Sển là người sáng tác ra câu “ngày 31 tháng Tư năm 1975,” trong hồi ký Nửa Đời Còn Lại. Cụ tự giới thiệu là người “máu Hoa pha máu Việt đã bốn đời không nói được tiếng Phước Kiến” (trang 21, Văn Nghệ, California, 1995). Cụ mang tên Hán Việt là Vương Hồng Thạnh (hay Thịnh), nhưng khi làm giấy khai sanh viết thành Sển theo cách nói tiếng Phúc Kiến. Cụ đã nổi tiếng với những cuốn Sài Gòn Năm Xưa, Thú Chơi Sách, Thú Chơi Cổ Ngoạn và nhiều bài báo về các thú chơi này từ trước năm 1975. Cuốn Hơn Nửa Đời Hư, in năm 1993 ở Sài Gòn và bị kiểm duyệt xóa bỏ rất nhiều, hai năm sau được nhà Văn Nghệ tái bản ở Mỹ, mới được đầy đủ.

Năm 1993, đã ngoài 90 tuổi, cụ vẫn gắng sức ngồi viết kể tiếp những chuyện đời mình qua cuốn Nửa Đời Còn Lại (Văn Nghệ, California, 1996). Trong cuốn tự truyện thứ nhì này, có hai chỗ Vương Hồng Sển nhắc đến ngày 31 (sic) tháng Tư năm 1975! Lần đầu, cụ viết: “… tôi xin được lẩn thẩn lấy theo sức học đáy giếng mà luận việc trên cao để được tỏ chút nỗi lòng một dân Nam thấp hèn buổi 31 – 4 – 1975.” (trang 285). Nhắc lại: một dân Nam thấp hèn buổi 31 tháng Tư 1975!

Lần viết lộn thứ hai là đoạn Vương Hồng Sển bàn về các cựu thần Nhà Lê đầu thế kỷ 19, qua câu thơ Truyện Kiều “hàng thần lơ láo phận mình ra đâu!” khi họ phải làm bầy tôi triều Nguyễn. Cụ kể, “… tôi đây đã trải cảnh chịu đựng sau ngày 31 – 4 – 1975 ở Sài Gòn, làm tôi bắt nhớ Nguyễn Du năm 1802, …” (trang 291) Vương Hồng Sển đã viết rất dài về tâm sự Nguyễn Du; biện luận rằng trong thân phận “hàng thần lơ láo” đó Tố Như không thể bình tâm mà sáng tác truyện Kiều được.

Vương Hồng Sển nhắc đến ngày “đổi đời” này một lần nữa khi mô tả quang cảnh một khu phố Sài Gòn đang thay đổi. Lần thứ ba này thì cụ viết đúng, “… từ ngày 30 – 4 – 1975 và hiện nay đã trở nên phố xá tấp nập lớp buôn bán, lớp làm cửa hàng to …” (trang 333).

Ba lần viết đến ngày 30 tháng Tư, hai lần lộn thành ngày 31.

Có phải cụ Vương Hồng Sển tuổi già nên viết lộn? Hay là người đánh máy bấm lộn nút số 0 thành số 1?

Giả thuyết thứ hai không đáng tin. Vì nếu người đánh máy bấm ngón tay sai thì chắc có thể bấm lộn số zero qua số 9 chứ không thể là số 1, vì trên bàn máy hai số zero và số 1 xa nhau, một ở đầu, một ở cuối hàng số.

Giả thuyết thứ nhất cũng khó tin. Tác giả có thể tuổi già đã lẫn, nhưng viết sai tới hai lần, đúng vào những chỗ khiến con số 30 viết thành 31 rất có ý nghĩa, thì khó tin. Hơn nữa, Vương Hồng Sển là nhà văn rất thích hài hước, thường dùng ngôn ngữ châm chọc từ các vua, quan tay sai, bọn háo danh, trọc phú, cho tới cả bạn bè.

Khi đọc cả cuốn Nửa Đời Còn Lại này, chúng ta thấy ông già rất minh mẫn. Ông nhắc lại những chuyện thời 1922, 1946, vẫn nhớ và ghi lại từng chi tiết. Vương Hồng Sển nổi tiếng là người có thói quen ky cóp cất giữ các kỷ vật, ghi chép các biến cố trong đời mình rất cẩn thận. Ông còn giữ cái toa thuốc của Bác sĩ Nguyễn Văn Thinh viết ngày 17 Septembre 1924. Cho nên, có thể đoán khi cụ Vương viết hai lần ngày 30 ra 31 như vậy, phải là cố ý. Đó là một cách phát biểu ý kiến về chính trị.

Cuốn hồi ký vẫn theo “lối văn Vương Hồng Sển!” Tức là cụ kể chuyện miên man, chuyện nọ xọ chuyện kia, lối văn “cà rởn, cà tửng”, nhái giọng Phuc Kiến, Triều Châu theo phong thái Miệt Vườn. Lâu lâu, tác giả “đánh du kích” một câu thấm thía. Đó là những lúc bàn xéo về chính trị! Viết 30 thành 31 là một lối cà rởn để gửi một thông điệp cho những người đồng cảnh, đồng điệu cùng cười với nhau!

Hai lần “cố ý” viết ngày 30 ra ngày 31, tác giả kể lể tâm tình như đang muốn trút ra những “nỗi riêng lớp lớp sóng vùi.” Lần thứ nhất, cụ tự nhận mình thấp hèn như ốc ngồi đáy giếng đòi bàn luận việc “trên cao,” dù chỉ bàn một câu chuyện văn học. Tự nhận mình làm thân “ốc ngồi đáy giếng”, là cách người miền Bắc gọi là “nói kháy.” Không biết các quan ở trên hay thằng dân ở dưới đứa nào mới đúng là ốc ngồi đáy giếng! Cụ đổi thành ngữ “ếch ngồi đáy giếng” thành “ốc” cũng cố ý. Con ếch còn được kêu oang, con ốc chỉ ngậm miệng!

Lần viết lộn thứ hai, Vương Hồng Sển nhắc đến thời đoàn quân của Nguyễn Ánh ra chiếm Bắc Hà. Khi quân miền Bắc thất trận, chỉ có hai người trong giới sĩ phu bị chế độ mới hành hạ. Một là Phan Huy Ích, cựu thần Nhà Lê bị bỏ tù; hai là Cống Chỉnh, theo nhà Tây Sơn, bị đánh đến chết vì thù riêng. Cụ Vương nhắc chuyện cũ, chính là để so sánh với chính sách lừa bắt hàng trăm ngàn sĩ quan, công chức miền Nam cho vào tù mút mùa sau năm 1975!

Vương Hồng Sển thấm thía thân phận đau đớn vì mất tự do của một trí thức miền Nam. Có lúc đang bàn chuyện Phạm Quỳnh, cụ đánh một câu: “trong nầy ngày nay có miệng mà khó nói nên lời, có tay cầm viết mà khó ghi lời nào khỏi bị sửa chữa, cắt xén – vả lại tôi là người gì mà được phép nói …?” (trang 267). Viết hai chữ “trong nầy” tức là trong miền Nam. Viết “ngày nay” tức thời cộng sản đô hộ, khác thời trước 1975. Chỉ viết bốn chữ, “trong nầy”và “ngày nay” đủ tả nỗi niềm một nhà văn “không được phép nói!”

Tôi là người gì mà dám nói? Nhưng có lúc cụ Vương vẫn phải nói, như khi cụ lên tiếng bênh vực một danh nhân Miền Nam vẫn bị Cộng Sản buộc tội và bêu riếu một cách thô bạo, bất công, là Phan Thanh Giản. Bênh vực Phan Thanh Giản là táo bạo, chống lại cả guồng máy “tuyên giáo” của Đảng Cộng Sản! Sau khi biện luận để phục hồi danh dự Phan Thanh Giản, Vương Hồng Sển viết: “… người đời nay học thuyết mới, tư tưởng theo mới, quên ơn kẻ trồng cây, quên ơn sanh thành đào tạo, …” Những “học thuyết mới, tư tưởng theo mới” này là chủ nghĩa Mác xít!

Năm 1975, lẫn trong đám các nhà văn, nhà thơ và học giả miền Bắc vào Sài Gòn, có nhiều người mang thái độ kiêu ngạo của đoàn quân thắng trận. Họ lên mặt “dạy dỗ, cải tạo” giới văn nghệ và học thuật miền Nam theo đúng đường lối đảng. Nhiều người làm công tác rồi phải “báo cáo” lên cấp trên. Cảnh tiếp xúc hai miền Nam Bắc lúc đó, Vũ Hoàng Chương đã diễn tả qua hai câu: “Rằng vách có tai, thơ có họa – Biết lòng ai đỏ, mắt ai xanh!”

Những người trí thức Sài Gòn như Vương Hồng Sển, cùng Nguyễn Hiến Lê, Nguyễn Thụy Long, Bình Nguyên Lộc, Dương Nghiễm Mậu,vân vân, chọn sống ẩn dật, không chịu ra hợp tác với bọn vua quan mới. Cụ Vương viết: “Tôi dư biết cho thân, thà làm dế sống trong hang, có lẽ được yên thân hơn là múa gáy cho trẻ nhỏ nó biết chỗ trốn, chúng đổ nước ngập hang, bắt dế về nuôi trong hộp diêm, hộp quẹt, thỉnh thoảng bắt ra đá độ, gãy càng queo râu toi mạng” (trang 84). Nói đến thân phận con dế “nuôi trong hộp quẹt, thỉnh thoảng bắt ra đá độ,” cũng là một cách “nói móc” những nhà văn theo đuôi cộng sản.

Vương Hồng Sển đã mô tả các hành động gọi là “Giải phóng.” Sau khi kể chuyện cà kê Kép Tư Út hát bài Anh Khóa đời xưa, tiếp đến chuyện bây giờ ngôi nhà Tổng Đốc Phương bị tháo gỡ bán qua Đài Loan, bỗng nhiên cụ Vương viết: “Dân Sài Gòn tự khoe tiến bộ ký quỹ, gửi tiền nhà băng, Giải phóng vào, hốt sạch sành sanh, thua xa dân Thổ Trà Vinh, Sốc Trăng … bán lúa mùa nầy xong, chôn bạc giữa lẫm rồi đổ lúa mới lên trên …” (trang 57) Nhắc lại phương cách cất giấu tiền của dân Thổ đời xưa, để so sánh với dân Sài Gòn thời 1975, chỉ cốt viết một câu kết án: “Giải phóng vào, hốt sạch sành sanh!” Trong 7 chữ, Vương Hồng Sển cực tả một vụ cướp bóc đại quy mô, bây giờ còn gọi là “ăn cướp hoành tráng.” Hốt sạch sành sanh! Như vậy gọi là “giải phóng!” Ai đọc tới câu này mà không nghĩ ra, là phụ lòng Vương Hồng Sển!

Vương Hồng Sển chia sẻ được nỗi niềm của người dân miền Nam ngậm ngùi nghĩ tới “buổi sau ngày 30 tháng Tư!” Có lúc kể chuyện Sài Gòn đời xưa, từ năm 1867, trải qua trào Tây, trào Nhật, cụ lại quay qua nói chuyện vua Napoleon III bên Pháp. Rồi chợt cảm khái: “Trở lại người dân đất Sài Gòn, như tôi đã nói, dám chắc không dân nào trí lanh tay xảo hơn. Khi bỏ áo giáp, tuột giầy trận, chịu đi đầy, bán từ bàn thờ tổ tiên, bán ván gõ để nằm dưới gạch, căn đầy kiếp đọa, tiếc đã muộn …” (trang 55). Những nét chấm phá độc đáo: Kẻ thì “bỏ áo giáp, tuột giầy trận, chịu đi đầy;” người ở lại nhà thì “bán bàn thờ tổ tiên, căn đầy kiếp đọa!” Và tất cả đều “tiếc đã muộn!” Nếu trước đây mọi người biết đoàn kết với nhau hơn, cùng chung sức chống lại một chế độ, một chủ nghĩa lạc hậu, man rợ, hiếu chiến và tàn ác, thì đâu đến nỗi này!

Tiếc đã muộn! Chỉ ba chữ, ba chữ gói ghém bao nhiêu nỗi đoạn trường của cái thời buổi “31 tháng Tư!”

05/10/2023

‘Ngàn dặm trần ai’ của lao động bất hợp pháp người Việt ở Đài Loan

Theo BBC tiếng Việt, Huyền Trân 7-3-2023

Poster phim tài liệu — ‘And Miles to Go Before I Sleep’, tạm dịch ‘Ngàn dặm trần ai’ của đạo diễn Đài Loan Thái Sùng Long đã đoạt giải phim tài liệu xuất sắc nhất tại Liên hoan phim Kim Mã lần thứ 59

‘And Miles to Go Before I Sleep’ là lời hứa của một lữ khách đơn độc trên cỗ xe ngựa, khi dừng ngắm tuyết rơi trong rừng, trong bài thơ của nhà văn người Anh Robert Frost.

Câu thơ trong ‘Stopping by Woods on a Snowy Evening’ cũng là nhan đề phim tài liệu về lao động Nguyễn Quốc Phi, (1990 – 2017) người đã chết sau khi bị cảnh sát Đài Loan bắn chín phát đạn vào năm 2017.

‘And Miles to Go Before I Sleep’, tạm dịch ‘Ngàn dặm trần ai’ của đạo diễn Đài Loan Thái Sùng Long (Tsai Tsung-lung) đã đoạt giải phim tài liệu xuất sắc nhất tại Liên hoan phim Kim Mã lần thứ 59 (năm 2022).

Một lao động Việt ở Đài Loan bị ‘bỏ mặc cho chết’

‘Mình không có tất cả, vậy là mình phải làm tất cả’

Đạo diễn Thái Sùng Long đã sử dụng toàn bộ lời dẫn truyện trong phim là những thông điệp trên trang Facebook cá nhân mà Nguyễn Quốc Phi từng viết.

“Mình không có tất cả, thế là mình phải làm tất cả” là một trong số đó.

Mở đầu và kết thúc phim là cảnh con sông êm đềm, nhưng lại là nơi xảy ra thảm kịch Nguyễn Quốc Phi bị bắn chết ở huyện Tân Trúc, Đài Loan.

Bộ phim bao gồm 13 phút hình ảnh cuối đời của Quốc Phi do cảnh sát công bố trước áp lực của báo giới trong quá trình xét xử vụ án.

Mở đầu phim là cảnh cảnh sát nã súng khi lao động Nguyễn Quốc Phi trong tình trạng lõa thể đi đến gần xe cảnh sát, vì cảnh sát cho rằng Quốc Phi muốn cướp xe.

Có thể thấy cảnh Quốc Phi, dường như trong tình trạng không kiểm soát vì ảnh hưởng từ ma túy, tay chân bị còng và cơ thể đầy máu vì bị cảnh sát bắn.

Sau đó Quốc Phi tử vong do bị thương từ chín phát đạn của cảnh sát Đài Loan mà không được cấp cứu kịp thời.

Trong phim, gia đình Nguyễn Quốc Phi nhớ lại anh đã gom góp gửi về cho gia đình 15 triệu đồng cứ mỗi hai tháng, rất thương anh chị em và cha mẹ.

Trả lời phỏng vấn BBC News Tiếng Việt, đạo diễn Thái Sùng Long cho biết ông muốn làm phim để cho “thấy điều gì sai đã xảy ra và Nguyễn Quốc Phi không đáng chết.”

“Người Đài Loan sợ lao động nhập cư vì không biết họ là ai, làm việc gì. Trong phim, các bạn có thể thấy cảnh sát thậm chí sợ Phi khi anh ấy không một mảnh vải che thân. Khi Phi cầm cục đá, cảnh sát sợ anh ta ném vào mình. Hình như trong sâu thẳm, cảnh sát sợ các lao động nhập cư nên họ đã phải cố gắng bắn Phi.”

Nguyễn Quốc Phi thời gian đầu qua Đài Loan làm việc với tư cách một lao động hàn xưởng hợp pháp, nhưng sau đó đã làm việc trái phép cho một công trình xây dựng.

“Đây không phải là một vụ riêng rẽ, mà mang tính điển hình cho thấy lỗi hệ thống của Đài Loan đối với người lao động nhập cư. Lao động nhập cư không có làm hại gì, chỉ là trần truồng ngay trước mặt họ, không có vũ khí, thế mà cảnh sát lại nghĩ họ như một con quái vật. Thế là thảm kịch đã xảy ra.”

“Tôi không muốn quá nhấn mạnh đến viên cảnh sát Đài Loan [họ Trần] đã bắn chết Phi vì anh ta chỉ là con dê tế thần trong cả một hệ thống. Không phải chỉ là chín phát đạn mà là lỗi hệ thống ở Đài Loan đã giết chết Phi,” đạo diễn Thái cho biết đó là thông điệp chính mà ông muốn truyền tải qua bộ phim tài liệu.

Một lao động Việt ở Đài Loan bị ‘bỏ mặc cho chết’

‘Vượt biển đến Đài Loan qua ngả Trung Quốc’

Chụp lại hình ảnh,Gia đình lao động quê Nghệ An đã ngừng vụ kiện cảnh sát Đài Loan vì lý do sức khỏe ông Nguyễn Quốc Đồng, cha của Nguyễn Quốc Phi

Đài Loan và Nhật Bản hiện là hai quốc gia thu hút đông lao động người Việt nhất trong tháng Giêng và tháng Hai năm 2023. Riêng Đài Loan tiếp nhận gân 15.000 lao động.

Tuy nhiên, người Việt có mặt tại Đài Loan không phải ai cũng thông qua những con đường hợp pháp.

Theo Cục Điều tra Tội phạm Đài Loan (Taiwan’s Criminal Investigation Bureau -CIB) từ ngày 18/02 đến 11/04 năm nay, chính quyền Đài Loan đã phát hiện 25 thi thể trôi dạt trên biển, gồm 10 thi thể được xác định là công dân Việt Nam (8 người đàn ông, 2 phụ nữ, tuổi từ 30 đến 42), 14 thi thể là người Đài Loan.

Theo CIB thì 10 người Việt Nam này có liên quan đến 14 người Việt Nam đã rời khỏi quốc gia của mình vào ngày 14/02 và đi bộ đến Quảng Tây. Sau đó họ đến tỉnh Phúc Kiến bằng phương tiện công cộng và rời khỏi Trung Quốc bằng tàu cao tốc. Cũng theo CIB, thì 14 công dân Việt Nam này đã liên lạc với gia đình của mình vào ngày họ rời khỏi tỉnh Phúc Kiến để bí mật đến Đài Loan qua cảng biển Đài Trung.

Theo Radio News Asia ngày 20/04, cảnh sát đã phát hiện tổng cộng 14 thi thể người Việt, bao gồm 9 người đàn ông, và 5 người phụ nữ.

Đây là vụ việc mới nhất về việc người Việt Nam tử vong, tình nghi có liên quan đường dây buôn người từ Việt Nam sang Đài Loan.

Tàu biển ở Đài Loan — Giữa tháng Hai và cuối tháng Ba năm nay, chính quyền Đài Loan đã phát hiện 20 thi thể trên biển (ảnh minh họa vùng biển của Đài Loan)

Theo Đài truyền hình PTS của Đài Loan, “Nhân viên tuần tra trên biển cho biết, trước đây người Việt Nam thường nhập cảnh vào Trung Quốc sau đó được tập đoàn buôn người đón đưa ra hải phận quốc tế và tìm cách vào Đài Loan. Hiện nay thì họ vượt biên vào vùng Trung Nam bộ Đài Loan từ Quảng Tây, Quảng Đông. Một môi giới trong ngành cho biết, cũng có những người Việt tập trung tại Phnom Penh sau đó đến Phúc Kiến, rồi đi tàu ra hải phận quốc tế, sau đó sẽ có tàu nhỏ đưa vào Đài Loan.”

Linh mục Nguyễn Văn Hùng, người từ nhiều năm nay từng giúp đỡ cho cộng đồng người Việt tại Đài Loan xác nhận với BBC News Tiếng Việt về tuyến đường từ Việt Nam đi qua ngả Trung Quốc.

Ông cho biết một số lao động Việt Nam đã ra đi ‘trót lọt’ đến Đài Loan nói với ông rằng họ “đi vượt biển từ tỉnh Phúc Kiến (Trung Quốc)”.

“Hiện có nhiều đường đi, từ miền Trung gồm Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, họ sẽ đi xe buýt đến cửa khẩu, rồi từ đó có người đón,” Linh mục Hùng từ Đài Loan nói với BBC New Tiếng Việt.

“Họ phải leo núi nữa, rất nguy hiểm, và phải mất thời gian rất lâu.”

“Sau khi leo núi, họ đến được Trung Quốc thì bên đó có đường dây, đưa về một địa điểm. Khi chồng đủ tiền thì họ đưa những người này đi bằng ghe, tàu sang Đài Loan.”

“Những người muốn đi chỉ trả một số tiền, rồi ngồi trên ghe. Sau đó có tàu chở ra biển và có ghe từ Đài Loan ra nhận. Nếu xuôi lọt thì không sao, nếu không thì họ phải xuống biển để bơi,” Linh mục Nguyễn Văn Hùng cho biết thêm.

“Từ các tỉnh như Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình qua Trung Quốc rất gần. Những ngả đường mà họ đi leo núi sang Trung Quốc cũng đã có nhiều người đi rồi. Thành thử ra người trước nói với người sau. Ngoài ra họ có đường dây tổ chức nên có những chuyến đi thành công rồi, như ngày 14/04 cũng có một nhóm người vượt biên từ Việt Nam, và bị bắt. Những người này cũng đi tuyến đường vượt biên qua ngả Trung Quốc.”

“Đa số người vượt biên đi bằng tàu, sau đó một số tàu cập bến, một số tàu sẽ không cập bến. Một số sẽ có thuyền cao su đến rước người vượt biên, hoặc có khi cách bờ 1, 2 km họ sẽ thả người vượt biên xuống để họ tự bơi vào bờ.”

Nhiều người vẫn tiếp tục bất chấp vượt biển ra đi từ Việt Nam vì đời sống khó khăn nơi quê nhà, Linh mục Hùng nói. Chi phí cho một hành trình như vậy là vào khoảng 200 triệu đồng, và đây được coi là tuyến đường dễ đi nhất.

Cũng có người chọn cách đi này bởi họ đã bị cấm sang Đài Loan do từng vi phạm luật pháp nước sở tại.

Tuy nhiên, Linh mục Hùng nói ông “chưa nghe thông tin về tuyến đường từ Phnom Penh đến Quảng Tây”.

Đài Loan: Người Việt chết đuối khi nhập cư lậu?

Từ Đài Loan, Linh mục Nguyễn Văn Hùng cho biết đa số lao động Việt Nam trái phép chọn ngả qua Trung Quốc vì hai lý do chính, đó là vì tương đối dễ đi và đã có nhiều người đi ‘trót lọt’ trước đó

Cuộc sống của lao động bất hợp pháp

Không chỉ đến bằng ngả nhập cảnh lậu, nhiều người tới hợp pháp nhưng vì những lý do khác nhau đã trở thành người sống ngoài lề pháp luật trên hòn đảo này.

Theo Radio Taiwan International dẫn số liệu từ Sở Di trú Đài Loan (National Immigration Agency), tính đến đầu tháng Tư, có 82.000 lao động mất liên lạc tại Đài Loan.

Trong số này, người Việt Nam chiếm 60%, Đài truyền hình PTS của Đài Loan tường thuật.

Ngoài ra, cũng có người chọn cách tới Đài Loan bằng visa du lịch rồi trốn ở lại.

Dù là bám trụ bằng thân phận nào, thì cuộc sống của họ cũng đều không mấy dễ dàng.

Ngoài câu chuyện của Phi, bộ phim tài liệu của đạo diễn Thái Sùng Long có cảnh những lao động trái phép Việt Nam chết cháy khi lưu trú tại những khu ký túc xác tạm bợ và trái phép ở gần các công trường xây dựng.

Bộ phim cũng nhắc tới lao động bất hợp pháp người Việt Nam Hoàng Thanh Quân bị chấn thương sọ não sau khi ngã từ một công trình xây dựng, nhưng theo phía cảnh sát Đài Loan cho rằng Quân đã nhảy để thoát thân…

Đạo diễn Thái cho BBC News Tiếng Việt biết hiện nay có các nhóm lao động Việt Nam bất hợp pháp đi lên rừng khai thác gỗ lậu và đã có trường hợp tử vong, thi thể bị phát hiện trong rừng. Ngoài ra ông cũng đề cập đến vấn đề lao động trái phép Việt Nam sử dụng ma túy.

Bất chấp

Lý do chính khiến nhiều người chọn đi làm bất hợp pháp là vì thu nhập, theo Linh mục Hùng.

“Lao động phải trả tiền thuế, tiền khám sức khỏe, tiền phục vụ cho công ty môi giới Đài Loan, 2.000 USD trong ba năm, tiền bảo hiểm lao động, tiền làm giấy cư trú… tính ra số tiền bỏ ra cũng cao.”

“Người làm bất hợp pháp có thể một ngày kiếm được 100 USD. Trong khi đó người hợp pháp kiếm cùng số tiền thì lại bị trừ các loại tiền thuế, khám sức khỏe, do đó trốn ra ngoài làm thì lợi cho hơn. Họ có thể làm một năm mà kiếm được tiền tương đương ba năm trong hợp đồng.”

Cạnh đó còn có một số lý do khác nữa khiến nhiều người đang làm việc hợp pháp quyết định bỏ trốn, Linh mục Nguyễn Văn Hùng cho biết thêm, như một số lao động nữ bị hãm hiếp, lạm dụng tình dục, hành hung không ai giúp đỡ, hoặc bị môi giới dụ dỗ trốn ra ngoài đi để làm nhiều tiền hơn, hứa hẹn họ không bị làm nhục nữa…

“Ngoài ra cũng có những người qua Đài Loan phải đổi người chủ giữa chừng, rồi sau đó họ không có chủ thuê, thì quá hạn visa thì họ phải làm việc bất hợp pháp. Hoặc những người bị đuổi việc, không về Việt Nam, trốn ra ngoài. Hoặc có người vi phạm luật pháp, phải ra tòa như đánh giết nhau… nên phải trốn ra ngoài…,” ông nói.

Đạo diễn Thái Sùng Long cho biết trong 30 năm qua, đã có nhiều thảm kịch về lao động trái phép của Việt Nam xảy ra.

Ông cho biết: “500.000 công nhân nhập cư ở Đài Loan không có nhiều quyền lợi. Dù tình trạng có được cải thiện, nhưng chính phủ không quan tâm nhiều đến lao động nhập cư.”

“Tôi không thấy dấu hiệu lạc quan nào để cải thiện tình hình. Từ những năm 1990 đã có những quan ngại thì hiện nay vẫn còn các vấn đề giống nhau. Thời gian làm việc là ba năm, họ phải làm việc không ngừng nghỉ để trả nợ. Lao động nhập cư không cần biết tiếng Trung, chỉ cần trả tiền cho môi giới là đến được Đài Loan, mất chắc 5-6.000 USD. Môi giới thì rất muốn lấy tiền.”

“Vấn đề lớn thứ hai là lao động không thể đổi chủ trừ phi bị xâm hại nghiêm trọng như xâm hại tình dục.”

“Đây là hai vấn đề lớn chưa bao giờ được giải quyết ở Đài Loan từ thời thập niên 1990 đến nay. Còn người dân thì lại không quan tâm, vì rào cản ngôn ngữ nên họ không hiểu được tình trạng của người lao động bỏ trốn.”

“Lựa chọn duy nhất của Quốc Phi là phải bỏ chạy, và anh ấy đâu phải là trường hợp đầu tiên. Có 50-60.000 công nhân bỏ trốn mỗi năm.”

“Thảm kịch như Nguyễn Quốc Phi còn có thể lặp lại nữa nếu tình hình không có sự thay đổi,” đạo diễn Thái Sùng Long nói với BBC.

Hiện trường cái chết Nguyễn Quốc Phi — Đạo diễn Thái Sùng Long quay trở lại hiện trường nơi lao động Nguyễn Quốc Phi bị cảnh sát Đài Loan bắn chết vào năm 2017 gần một con sông, tại huyện Tân Trúc trong bộ phim tài liệu ‘Ngàn dặm trần ai’

“Nếu một mai trên đường đời vấp ngã, xin mẹ hiền hãy thứ lỗi cho con…”

Nguyễn Quốc Phi từng viết như thế trên trang Facebook cá nhân. Đây cũng là dòng thông điệp kết thúc phim.

Phi phải bỏ mạng nơi đất người, liệu đó có phải hoàn toàn chỉ do lỗi của anh?

Phim ‘Ngàn dặm trần ai’ đã được công chiếu tại Anh quốc để nâng cao nhận thức công chúng về vấn đề lao động nhập cư tại Đài Loan.

Ngoài ra, ông Thái Sùng Long mong muốn bộ phim tiếp tục được chiếu rộng rãi tại Việt Nam, Philippines…

Category: SƯU TẦM

Suy niệm Tin Mừng: Nếu có Yêu

Báo chí Việt Nam có đang chịu cảnh một cổ ‘ba bốn tròng’?

10 tháng 5 2023

Đảng – quyền lực tối thượng

Những cánh tay nối dài ‘kiểm duyệt’

Hà khắc nhất thế giới – Mạng nước ngoài phải gỡ bài bị chính quyền lưu ý trong vòng 24 tiếng đồng hồ

Việt Nam: Mạng xã hội nước ngoài sẽ phải ‘gỡ bài vi phạm trong 24 giờ’?

Điều 22 dự thảo

Thị trường lớn

Phản hồi của doanh nghiệp

AmCham lên tiếng

Hun Sen là ai?

Cuối cùng nay đã có một loại vắc-xin cho một trong những dạng ung thư nguy hiểm nhất

Kết quả đầy hứa hẹn nhưng không kết luận

Bất chấp những trở ngại, vắc-xin tùy chỉnh có thể là tương lai của điều trị ung thư

Người điều hành giữ cho Tesla lăn bánh không phải là Elon Musk

‘Ngày càng tốt hơn’

Từ trong ra ngoài

Google ứng dụng thông minh với AI và Phone gập Pixel mới tại hội nghị các nhà phát triển phần mềm

Pixel 7a

Chuyện cười té ghế – đỉnh cao trí tuệ

ĐỂ TANG CHO SÁCH – Tạp bút của Khuất Đẩu

Bạn có phải là người hay thu hút muỗi không? Kiểm tra xà phòng của bạn

Trong số hàng ngàn loài muỗi, chỉ một số ít là chuyên nhắm vào con người. ẢNH: JAMES GATHANY/ASSOCIATED PRESS

Kể từ ngày 31 tháng Tư – Ngô Nhân Dụng

‘Ngàn dặm trần ai’ của lao động bất hợp pháp người Việt ở Đài Loan

‘Mình không có tất cả, vậy là mình phải làm tất cả’

‘Vượt biển đến Đài Loan qua ngả Trung Quốc’

Cuộc sống của lao động bất hợp pháp

Bất chấp