Thay đổi phương thức chống tham nhũng để không bị “hao mòn nhân cách”

Báo Tiếng Dân

Nguyễn Ngọc Chu

28-12-2022

  1. Thời nào cũng có tham nhũng. Nhưng mức độ tham nhũng rất khác nhau tuỳ thuộc vào thể chế. Thể chế lành mạnh thì tham nhũng ít. Thể chế bệnh tật thì tham nhũng phát triển. Tham nhũng làm suy yếu đất nước. Tham nhũng làm nhân dân khốn khổ. Cho nên, bất cứ thời nào, nhân dân cũng ủng hộ chống tham nhũng, mọi tiến bộ về chống tham nhũng đều được hoan nghênh.

Những năm gần đây, công cuộc chống tham nhũng được tiến hành quyết liệt. Kết quả là các cán bộ cao cấp bị vào tù và mất chức mỗi ngày thêm nhiều. Một mặt là thấy được mặt tích cực của công cuộc chống tham nhũng. Nhưng mặt khác, là nỗi lo. Mà lo lớn hơn mừng.

Không phải lo rằng “kỷ luật hết thì lấy ai làm việc”. Mà lo vì cách chống tham nhũng hiện nay, dù tiến hành quyết liệt đến đâu, mạnh mẽ đến đâu cũng không làm thuyên giảm tham nhũng. Bởi vì “bốc thuốc không trúng bệnh” – chưa chống tham nhũng tại nguồn gốc sinh ra tham nhũng.

Nếu quả đúng như dư luận đang lan truyền, rằng Phó thủ tướng (PTT) Phạm Bình Minh và PTT Vũ Đức Đam sẽ nghỉ hưu trong năm tới vì liên quan đến trách nhiệm trong đại dịch Covid -19, thì phải nghĩ đến phương thức khác về chống tham nhũng.

Rõ ràng, trước đại dịch Covid -19, dư luận xã hội đã dành cho PTT Phạm Bình Minh và PTT Vũ Đức Đam những đánh giá khá tích cực. Đó là hai vị cán bộ lãnh đạo cao cấp, ở một phương diện nào đó, đã thể hiện là có trí tuệ trong công việc, và chưa thấy bị ca thán về phẩm chất.

Câu hỏi hiển nhiên là: Khi mà tham nhũng trù mật khắp mọi nơi, những người như PTT Phạm Bình Minh và PTT Vũ Đức Đam đều dính tiêu cực, thì có ai trong số cán bộ lãnh đạo cấp cao không dính tiêu cực?

Câu hỏi không tránh khỏi là: Lĩnh vực mà PTT Phạm Bình Minh và PTT Vũ Đức Đam quản lý không phải là lĩnh vực nhiều tài chính nhất mà còn có nhiều tiêu cực lớn, vậy thì những lĩnh vực có nguồn tài chính khủng thì tiêu cực sẽ lớn đến mức như thế nào?

Tham nhũng ở nước ta đang biến thành quốc nạn nguy hiểm. Quốc nạn nguy hiểm vì nó tồn tại trù mật khắp mọi nơi, ở mọi ban ngành, ở mọi cấp độ từ trung ương cho đến địa phương.

Mức độ tham nhũng của từng trường hợp cụ thể hay từng lĩnh vực có khác nhau. Nhưng nhìn chung trên toàn quốc, nếu ký hiệu mức độ tham nhũng là x% tổng kinh phí, thì từ đó có thể ước lượng được tổng số tiền bị tham nhũng ở mỗi đơn vị.

Ngân sách Nhà nước (NSNN) năm 2022 dự kiến tổng chi cho trung ương là 1.087.032 tỷ đồng. Trong đó, các Bộ, cơ quan trung ương là 536.953,208 tỷ đồng. Tương ứng với một số Bộ như sau:

Bộ Quốc phòng: 171.502,56 tỷ đồng

Bộ Công An: 95.598,95 tỷ đồng

Bộ Giao thông: 69.053,273 tỷ đồng

Bộ Lao động và thương binh xã hội: 34.839,815 tỷ đồng

Bộ Tài Chính: 22.449,32 tỷ đồng

Bộ Nông Nghiệp và phats triển nông thôn: 11.962,71 tỷ đồng

Bộ Y tế: 11.282,15 tỷ đồng

Bộ Giáo Dục và Đào tạo: 6.521,427 tỷ đồng

Bộ Ngoại Giao: 3.132,62 tỷ đồng

Bộ Khoa học và Công nghệ: 2.777,23 tỷ đồng.

Số liệu trên không bao gồm các chương trình mục tiêu quốc gia. Số liệu trên không phản ánh được tổng tiền chi tiêu qua tay từng Bộ, vì một lượng tài sản khổng lồ hơn nằm trong các doanh nghiệp do Bộ quản lý. Viện dẫn số liệu để hình dung tóm lược nguồn NSNN chi trực tiếp cho Bộ. (Toàn bộ số liệu về NSNN năm 2022 có thể xem ở link này: https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Tai-chinh-nha-nuoc/Nghi-quyet-40-2021-QH15-phan-bo-ngan-sach-trung-uong-nam-2022-495732.aspx?).

Lĩnh vực Khoa giáo mà PTT Vũ Đức Đam phụ trách có nguồn kinh phí nhỏ hơn so với công nghiệp và các mảng khác. Lĩnh vực Ngoại giao của PTT Phạm Bình Minh phụ trách thì có kinh phí rất ít so với các Bộ khác (3.132,62 tỷ đồng), chỉ bằng 1/54,7 của Bộ quốc phòng, 1/30,5 của Bộ công an, và 1/22 của Bộ giao thông.

Đây không phải đưa ra lý lẽ để biện hộ cho PTT Phạm Bình Minh và PTT Vũ Đức Đam. Ai có tội thì phải chiếu theo pháp luật mà xử. Các lý lẽ và số liệu viện dẫn là để hình dung ra bức tranh thực về tương quan biên giới tài chính giữa các lĩnh vực, từ đó có thể mường tượng ra mức độ thất thoát.

  1. Những khuôn mặt được dư luận đánh giá phần nào có trí tuệ, dường như sạch sẽ, cuối cùng cũng không tránh xa được tiêu cực.

Từ xa xưa, tiền nhân đã dạy: “ở bầu thì tròn, ở ống ống thì dài”. Trườn qua một đường ống dài thì chịu ảnh hưởng của không khí và nhiệt độ trong đường ống đó, nóng phải chịu nóng, lạnh phải chịu lạnh, thơm thì được thơm, không thơm thì chịu không thơm, bẩn thì phải lấm bẩn. Ai đi suốt từ cấp thấp nhất lên cấp cao nhất mà thoát khỏi được tác động của cơ chế?

Nếu tiếp tục cơ chế này thì sẽ còn mất nhiều cán bộ nữa. Dù là thầy giáo, bác sĩ hay nhà khoa học, khi bước vào con đường quan chức gồm nhiều quyền lực sẽ khó tránh khỏi tiêu cực. Vì cơ chế bị khuyết tật. Khuyết tật thúc đẩy tham nhũng. Những kẻ biết lợi dụng khuyết tật của cơ chế đã trở nên giàu có nhanh chóng kèm theo sự sa ngã của hàng loạt cán bộ cao cấp. Trong cơ chế hiện hành, ai bước lên thang bậc quyền lực mạnh cũng khó thoát khỏi tham nhũng, không tham nhũng kinh tế tiền bạc thì tham nhũng danh vọng, tham nhũng quyền lực, tham nhũng tình cảm; thậm chí tham nhũng nhiều thứ cùng một lúc. Đại dịch Covid -19 là một bằng chứng thực tế đau xót.

Từ đó để thấy, chống tận gốc tham nhũng là phải cải cách thể chế. Điều này đã được nhiều lãnh đạo cao cấp của nhà nước nhắc đến nhiều lần, nhưng chưa được triển khai trong thực tiễn.

  1. VẬY PHẢI CẢI CÁCH NHỮNG ĐIỂM NÀO?

Rất nhiều điểm phải cách mạng. Sau đây là mấy ‘trụ cột’ cần gấp rút thay đổi căn bản.

  1. CÁCH MẠNG VỀ TƯ PHÁP

Cai trị bằng pháp luật chứ không dựa vào đạo đức tự nguyện. Trị bằng pháp luật chứ không phải trị bằng ‘phê bình nghiêm khắc’ hay ‘cảnh cáo’. Càng không thể ‘tự phê bình’ hay ‘rút kinh nghiệm’.

Nhưng muốn pháp luật được thực thi nghiêm minh, thì pháp luật không chịu sự chi phối của bất cứ lực lượng nào, pháp luật phải độc lập với mọi quyền lực. Nghĩa là phải tiến tới một nền tư pháp độc lập. Nếu không có một nền tư pháp độc lập thì không thể chống được tham nhũng, nhất là tham nhũng quyền lực.

  1. ĐỀ CAO ‘TRÁCH NHIỆM CÁ NHÂN’

Thủ tướng Phạm Minh Chính đã nhiều lần nhắc đến ‘phân cấp, phân quyền’. Cần phải nói rõ thêm ‘trách nhiệm cá nhân’. Nói đến ‘trách nhiệm cá nhân’ là để khác với ‘quyết định tập thể’. ‘Quyết định tập thể’ thì sẽ khó pháp trị. ‘Quyết định tập thể’ chỉ để cho một số tình huống cụ thể. Còn trong điều hành hàng ngày thì ‘trách nhiệm cá nhân’ là thống soái.

Đừng nghĩ rằng đề cao ‘trách nhiệm cá nhân’và giảm vai trò ‘quyết định tập thể’ thì sẽ dẫn đến lũng đoạn quyền lực, độc tài. Vì ‘trách nhiệm cá nhân’ được kiểm soát bằng luật pháp. Còn ‘quyết định tập thể’ làm cho luật pháp khó thực thi. Chống lũng đoạn cá nhân dễ hơn chống lũng đoạn tập thể, dễ hơn chống lũng đoạn cá nhân núp bóng tập thể.

  1. CẢI CÁCH THỂ THỨC BỔ NHIỆM CÁN BỘ

Vì đề cao ‘trách nhiệm cá nhân’ là dồn quyền lực trong điều hành hàng ngày cho cá nhân, nên lựa chọn cá nhân đứng vào những vị trí có nhiều trách nhiệm quan trọng (cấp độ 1) thì phải được quyết định bởi trí tuệ của số đông, chứ không quyết định bởi số ít.

Còn khi đã chọn được cá nhân vào vị trí cấp độ 1 bởi trí tuệ số đông rồi, thì cá nhân đó được quyền lớn trong lựa chọn cấp dưới (cấp độ 2) để điều hành.

Cách bổ nhiệm cán bộ của chúng ta hiện nay được quyết định bởi số ít cho cả hai cấp độ 1, 2 nêu trên. Cán bộ cấp độ 1 được quyết định bởi số ít nên không đủ độ tin cậy, dẫn đến dù nhân sự đã được xem ‘xét kỹ lưỡng’ nhưng vẫn nhiều người rơi vào vòng lao lý. Nhân sự Đại hội XII làm rất kỹ nhưng vẫn nhiều Uỷ viên Trung ương (UVTƯ) vào tù. Rút kinh nghiệm, nhân sự Đại hội XIII xem xét kỹ hơn nhưng vẫn nhiều UVTƯ tiếp tục bị kỷ luật.

Còn cán bộ cấp độ 2 vẫn do tập thể số ít quyết định, nên cấp trên không điều khiển được cấp dưới, vì không có quyền bổ nhiệm, không có quyền cách chức.

Tóm lại, tập thể số ít quyết định nhân sự cấp độ 1 thì không đủ tin cậy. Tập thể số ít quyết định nhân sự cấp độ 2 thì trở thành “thọc gậy bánh xe”. Kết quả cuối cùng là hiệu quả công việc kém.

  1. GẮN TRÁCH NHIỆM VỚI QUYỀN LỢI

Đề cao ‘trách nhiệm cá nhân’ thì phải gắn với quyền lợi. Ngoại trừ ‘độc lập dân tộc, toàn vẹn lãnh thổ’, còn lại, không ai chịu trách nhiệm đến mức bị mất mạng và lao tù mà không có danh lợi. Cho nên, ‘trách nhiệm’ luôn đi đôi với ‘quyền lợi’. Quan niệm dựa vào ‘lý tưởng’, ‘ý thức tự giác’, ‘lòng yêu nước’… sẽ hoàn toàn phá sản trong điều hành kinh tế thời bình.

Nên nhớ rằng, cán bộ cấp độ 1 đại diện cho tài sản Nhà nước, nên nếu không gắn trách nhiệm với quyền lợi thì tài sản Nhà nước sẽ còn bị tiếp tục thất thoát nhiều nữa.

Còn nhiều điều cần phải thay đổi mà không thể đề cập ở đây. Có kể ra mà nơi có quyền thay đổi vẫn chưa chịu thay đổi thì cũng chưa giải quyết được vấn đề. Chống tham nhũng là điều rất cần và luôn được hoan nghênh. Quan trọng hơn là tiêu diệt nguồn gốc tham nhũng. Quan trọng nữa là không làm con người bị hư hỏng.

Xót xa, vì những người có nhân cách, sau khi bước vào con đường quan chức, đều chịu ‘hao mòn nhân cách’. Bao nhiêu người đã xa cách người thân, mất thầy giáo, mất bạn bè vì cơn cuồng phong ‘hao mòn nhân cách’? Nếu cơn cuồng phong ‘hao mòn nhân cách’ tiếp tục “càn quét” nhiều năm nữa thì hoạ càng thêm lớn.

Phải kêu to lên, vì cơn cuồng phong ‘hao mòn nhân cách’ làm suy yếu Dân Tộc.

BỎ BÓNG ĐÁ NGƯỜI

Mạc Van Trang

BỎ BÓNG ĐÁ NGƯỜI

Xem bóng đá World cup vừa qua thấy Văn hóa bóng đá thế giới đã tiến bộ lên rất nhiều. Các hành vi: ăn vạ, ăn gian, cãi nhau với trọng tài, bạo lực, bỏ bóng đá người, đánh nhau…hiếm thấy.

Có lẽ đó là nhờ các cầu thủ được đào tạo, quản lý tốt hơn; dư luận phê phán trên mạng xã hội nhanh, nhạy rộng khắp và đặc biệt có công nghệ VAR…

Rất tiếc cầu thủ Văn Hậu của ta tối qua vẫn có mấy pha cản người không bóng khá thô bạo. Dù trọng tài bỏ qua không phạt thẻ, nhưng cần rút kinh nghiệm để chơi đẹp.

Tuy nhiên, trong “phản biện” ở Việt Nam thì hiện tượng “bỏ bóng đá người” cực kỳ phổ biến. Hầu như không một status nào của tôi không gặp những “còm” kiểu đó. Tức là, đáng lẽ phải tranh luận phê phán vào NỘI DUNG bài viết thì họ lại bỏ nội dung mà nhằm “ra đòn” đánh tác giả.

Ví dụ thì nhiều lắm:

  1. Đã đóng góp được gì cho đất nước chưa?
  2. Chỉ biết phê phán… Tự nhục;
  3. Có giỏi thử làm xem;
  4. Ăn cháo đái bát;
  5. Thích Dân chủ, Tự do sang Tây mà sống;
  6. Viết bài để kiếm đô la, bám càng /// sang Mỹ;
  7. Đừng lĩnh lương hưu của “chế độ” nữa;
  8. Lên án Putin thì sao không lên án Mỹ xâm lược…
  9. Già rồi, im đi, sống yên thân để phúc cho con cháu;
  10. Sao lúc đương chức không viết?
  11. “Phản động”, “quay xe”;
  12. Thằng già sao chưa chết đi!

Nhưng kinh nhất là đám “phản biện” không tư duy bằng NÃO mà tư duy bằng CHIM:

– Đ. mẹ thằng già…

– Tự do cái con củ c. ặ. c

– Dân chủ cái đầu b. u.ô. i.

– Viết như L. ồ. n…

KẾT LUẬN: Không thế lực nào làm ô nhiễm văn hoá, bêu xấu Chế độ hơn kiểu “bỏ bóng đá người và nhất là đám “tư duy bằng Chim” khi “phản biện”!

Thôi, sang Năm mới 2023, bỏ kiểu “phản biện” xấu chơi này đi nhé! Hãy xây dựng một môi trường Tự do ngôn luận lành mạnh, tranh luận có văn hoá. Vậy nhé!

28/12/2022

MẤT BAO LÂU ĐỂ VIỆT NAM BẮT KỊP THẾ GIỚI?

Lam Nguyen

GDP đầu người hiện tại của Việt Nam là $3,600 và mức tăng trưởng là 7%. Vậy mất bao lâu để có thế bắt kịp các nước khác?

– Thái Lan, GDP $7,200. Việt Nam cần 11 năm.

– Malaysia, GDP $11,000. Việt Nam cần 17 năm.

– Hàn Quốc, GDP $31,000. Việt Nam cần 32 năm.

– Đài Loan, GDP $33,000. Việt Nam cần 33 năm.

– Nhật Bản, GDP $39,000. Việt Nam cần 36 năm.

– Pháp, GDP $43,000. Việt Nam cần 37 năm.

– Đức, GDP $50,000. Việt Nam cần 39 năm.

– Mỹ, GDP $69,000. Việt Nam cần 44 năm.

– Singapore, GDP $72,000. Việt Nam cần 45 năm.

– Luxembourg, GDP $135,000. Việt Nam cần 54 năm.

Với điều kiện là các nước khác không tăng trưởng, không phát triển gì thêm và dặm chân tại chỗ. Nếu họ phát triển ở mức 1-3% thì Việt Nam phải mất 100 năm để bắt kịp Hàn Quốc và 200 năm để theo kịp Singapore.

Tất cả số liệu đều công khai trên các tổ chức như Ngân Hàng Thế Giới, IMF và CIA.

Ngày xuất bản bài viết này là 24/12/2022. Mong năm 2023 sẽ khác.

Bài và ảnh trang Liêm Lê

Đời sống dân sự – Thái Hạo

Báo Tiếng Dân

27/12/2022

Thái Hạo

27-12-2022

Xã hội dân sự là vô cùng phong phú. Và một xã hội bình thường là cái xã hội biết chấp nhận tất cả những sự muôn vàn bất tận ấy: mực thước, điên cuồng, say – tỉnh, ngốc nghếch, diêm dúa, lòe loẹt, đạo mạo, lập dị, khôn ngoan, ngớ ngẩn, v.v., miễn không vi phạm pháp luật và đạo đức.

Chính từ trong cái đời sống và sự chấp nhận đời sống ấy mà ta thấy con người được tôn trọng, xã hội vận hành, những tài năng xuất lộ, những rác rưởi cũng tự phơi bày. Con người cần được sống vui theo cách mà họ muốn.

Danh hiệu “nhà thơ thế giới” có lẽ được “trao” bởi Giải thưởng văn chương thế giới 2022 (The World Literature Award from Rahim Karim) – một tổ chức văn học tư nhân do nhà thơ, nhà văn, nhà báo, dịch giả Rahim Karim (người Kyrgyzstan) sáng lập. Hiện nay, trên thế giới có rất nhiều giải thưởng kiểu này. Ở Việt Nam cũng có nhiều “câu lạc bộ thơ”, từ Haiku, Lục bát đến câu lạc bộ thơ Facebook. Người ta chơi với nhau, cho vui. Có sao đâu!

Cái ảo tưởng của giới văn nghệ thì hay lớn hơn mức bình thường, kẻ có chút máu văn nghệ sĩ thường hay lập dị hoặc ngáo ngơ, có kẻ cực đoan, có người diêm dúa hoa hòe hoa sói lăng nhăng. Kệ họ.

Edgar Poe ngủ vỉa hè như một kẻ tâm thần; Rimbaud lang thang khắp thế giới, buôn bán cả súng ống, Tản Đà tự xưng là “trích tiên”, Bùi Giáng gọi mình là “trẫm”… Trong hàng vạn kẻ bị “ngáo văn chương” thì may mắn, mọc ra những nhân vật ấy. Đó là phúc của nhân loại.

Ông Hoài Thanh nhận định trong “Thi nhân Việt Nam”: “Khốn nỗi, cái tầm thường, cái lố lăng chẳng phải của riêng một thời nào và muốn hiểu tinh thần thơ cho đúng đắn, phải sánh bài hay với bài hay vậy”. Phong trào Thơ mới sẽ chỉ là một đám bụi nếu những Thế Lữ, Huy Cận, Hàn mặc Tử, Xuân Sanh… không làm ra những bài thơ hay mà chỉ đứng ở đó chửi Thơ cũ là dở. Thơ cũ chết không phải bởi họ không chửi hăng, mà vì không làm được nữa những bài thơ cũ hay.

Sống là biểu đạt. Họa sĩ biểu đạt bằng màu sắc, vũ công biểu đạt bằng hình thể, nhạc sĩ biểu đạt bằng âm thanh, nhà văn biểu đạt bằng con chữ… Xã hội này sở dĩ đến mức đổ nát không phải bởi những biểu đạt vô giá trị, mà vì có một bọn đang bắt tất cả chỉ được biểu đạt theo một lối “tốt đẹp” duy nhất – gọi là độc tài. Càng bóp nghẹt, càng sinh ra lắm thứ quái thai dị dạng, như một sự đổ vỡ hay như một cách đào thoát bất thành.

Bàn về thơ, không gì đáng hơn nói về thơ hay; thơ dở thì kệ nó, nó sẽ tự chết. Nhưng trước khi chết ít ra nó cũng làm được một việc, là mang niềm vui tới cho kẻ đã sinh ra mình. Tại sao lại muốn tước đi cái niềm vui nhỏ nhoi ấy?

Dán logo của người khác lên, đó là tội của ban tổ chức. Còn thơ dở, cứ nhẹ nhàng lướt qua, để yên cho tác giả của nó vui với bài thơ của mình. Cuộc tổng sỉ vả một người thích làm thơ, dù thơ dở chăng nữa, thấy bất nhẫn làm sao. Một kẻ nói ngọng cũng có quyền hát kia mà…

HẠNH PHÚC LÀ GÌ ?

MC Nguyễn Ngọc Ngạn

HẠNH PHÚC LÀ GÌ ?

– Người nghèo nói : Có tiền là hạnh phúc.

– Người ta’n tâ.t nói : Đi được là hạnh phúc.

– Người mu’ nói : Nhìn được là hạnh phúc.

– Người điê’c nói : Nghe được là hạnh phúc.

– Người bệnh nói : Mạnh khỏe là hạnh phúc.

– Người chưa chồng nói : Có chồng sẽ hạnh phúc

– Người chưa vợ nói : Có vợ sẽ hạnh phúc

– Người chưa có con nói : Có con sẽ hạnh phúc.

– Người lo lắng sợ hãi nói : Bình an là hạnh phúc

– Người xấu nghĩ mình xinh sẽ hạnh phúc

– Người lùn nghĩ mình cao sẽ hạnh phúc

– Dân đen nói : Làm quan sẽ hạnh phúc

– Người đang rất đói nói : được bữa cơm là hạnh phúc.

– Người đang buồn ngủ nói : Nếu được ngủ một giấc sẽ hạnh phúc.

– Người không có quần áo nói : Nếu có bộ quần áo đẹp sẽ hạnh phúc.

– Người không có xe nói : Có xe để đi sẽ hạnh phúc.

– Người không có điện thoại nói : Nếu có chiếc điện thoại sẽ hạnh phúc…

Thực ra con người họ thấy thiếu cái gì thì họ nghĩ rằng có nó sẽ hạnh phúc. Nhưng khi có rồi họ lại muốn cái khác và nhiều hơn nữa thành ra mãi mãi không bao giờ họ thấy hạnh phúc vì ham muốn là vô cùng thì bạn làm sao đủ sức để thỏa mãn ham muốn đây.

“BIẾT ĐỦ” và hài lòng với những gì mình có chính là hạnh phúc. Nếu bạn biết đủ thì cả khi đối diện với cái chết bạn cũng không sợ hãi vì bạn biết là sống thế là ĐỦ RỒI.

Ảnh minh họa: Vợ Chồng MC Nguyễn Ngọc Ngạn

NHÌN CUNG CÁCH ĐỐI XỬ VỚI KHÁCH DU LỊCH TẠI VIỆT NAM

Kimtrong Lam

Nhìn người ngẫm đến ta.

NHÌN CUNG CÁCH ĐỐI XỬ VỚI KHÁCH DU LỊCH TẠI VIỆT NAM

Đó là ý kiến của bạn đọc Nguyên Đức. Bạn đọc Đức kể lại câu chuyện của chính bản thân mình: Mấy năm trước, tôi bay qua Mỹ, máy bay quá cảnh tại sân bay Narita (Nhật) 3 giờ.

Tôi rảnh nên đi lang thang tham quan trong sân bay. Đi đến đâu, gặp nhân viên sân bay từ cô lao công đến anh an ninh sân bay cũng được họ chào “hello” và “thank you”.

Và trước khi khách lên máy bay, toàn bộ phi hành đoàn, tất cả nhân viên an ninh khu vực đó đã xếp một hàng dài, cúi chào sâu và gửi lời cảm ơn tất cả hành khách sau đó mới lên máy bay. Tôi có ấn tượng quá tốt với những hình ảnh đầy tính nhân văn này!.

Trong khi đó nhìn lại ở sân bay của chúng ta thì thật

buồn như lời bạn đọc Tuấn Trần kể lại:

“Tôi từng chứng kiến hình ảnh nhóm du khách châu Á vì quên cái phiếu boarding pass nên khi làm thủ tục nhập cảnh, nhân viên xuất nhập cảnh ở sân bay Tân Sơn Nhất đã thẳng thừng, gắt: “Get out of here” mà không hướng dẫn hay hỗ trợ gì cho khách cả”.

Cùng chung phản ánh nhưng nhìn ở góc độ khác, bạn đọc Erik cho rằng không thể hiểu nổi đến thời buổi này mà hệ thống máy tính Việt Nam sử dụng ở sân bay vẫn còn cũ kỹ chậm chạp.

Nội việc chờ đợi truy xuất dữ liệu để hải quan đóng dấu không thôi cũng mất quá nhiều thời gian, nói chi là hệ thống tự động như các nước khác.

“Còn thái độ của nhân viên sân bay thì ôi thôi miễn bàn. Gần như thái độ của các nhân viên an ninh và nhân viên sân bay… đều rất tệ trong mắt người dân Việt Nam, chứ đừng nói chi là nước ngoài.

Còn trình độ, năng lực và tư duy giải quyết vấn đề thì mỗi người làm một kiểu nhưng đa phần là tệ”, bạn đọc Erik viết.

Do đó bạn đọc có nick name Ph. Duong kết luận: “Chỉ cần vài chuyến bay hạ cánh cùng một lúc là lập tức khách phải xếp hàng từ 1 – 1,5 tiếng để làm thủ tục nhập cảnh ở cửa khẩu Tân Sơn Nhất. Xin lỗi ai người ta muốn đến nữa!”.

Nguồn: Internet

Trong gian khổ có ba điều con nên tránh

Giáo xứ Cần Giờ – DCCT

” Trong gian khổ có ba điều con nên tránh:

Đừng điều tra “tại ai”. Hãy cám ơn dụng cụ Chúa dùng thánh hóa con.

Đừng than thở với bất cứ ai. Chúa Thánh Thể, Đức Mẹ là nơi con tâm sự trước hết.

Khi đã qua, đừng nhắc lại và trách móc, hận thù. Hãy quên đi, không nhắc lại bao giờ và nói “Alleluia!

Đau khổ không những giúp con can đảm, nhẫn nại, nhưng còn có giá trị cứu chuộc rất lớn lao, nếu con hiệp với sự thương khó Chúa Giêsu.

Trên Thiên Đàng, con sẽ tiếc : “Phải chi tôi đã có thêm nhiều dịp mến Chúa và chịu khổ vì Chúa hơn ! ”

Tôi tớ Chúa Phanxicô Xavier Nguyễn Văn Thuận

GIÁ CỦA MỘT LINH HỒN

“Lạy Chúa, xin đừng chấp họ tội này!”.

Một giáo sư Hà Lan đã nghiên cứu về chi phí cần thiết để có thể giết chết một binh sĩ của đối phương qua các thời đại. Ông ước tính, thời Julius Caesar, để giết một người lính của đối phương, phải tốn ít hơn 1 dollar; thời Napoléon, chi phí tăng lên đáng kể, hơn 2,000$; cuối đệ nhất thế chiến, con số đã nhân lên gấp bội, khoảng 17,000$; ở đệ nhị thế chiến, khoảng 40,000$. Và vào năm 1970, để giết một người lính đối phương, Hoa Kỳ phải tốn đến 200,000 dollars!

Kính thưa Anh Chị em,

Nhân ngày Giáo Hội mừng kính thánh Têphanô, tử đạo tiên khởi, một câu hỏi đặt ra là, “Để giết chết một môn đệ Giêsu, phải tốn bao nhiêu?”. Xem ra không tốn đồng nào cả! Và sẽ rất thú vị khi chúng ta đặt một câu hỏi ngược lại, “Vậy để cứu lấy sự sống đời đời của một người, thì ‘giá của một linh hồn’ sẽ là bao nhiêu?”. Các bài đọc hôm nay sẽ cho chúng ta câu trả lời.

Trình thuật Công Vụ Tông Đồ cho thấy, giá Têphanô phải trả để cứu một linh hồn là chính mạng sống và sự tha thứ của ngài. Câu chuyện cho biết, họ ném đá Têphanô cho đến chết khi ngài vừa kịp nói, “Lạy Chúa, xin đừng chấp tội họ!”; và “Các nhân chứng để áo của Têphanô dưới chân một thanh niên tên là Saolô”. Rõ ràng, trong số những người Têphanô cầu xin để họ được ơn tha thứ, có Saulô, một người đã từng bách hại và tìm cách tiêu diệt Hội Thánh. Để ít lâu sau, Saulô trở thành Phaolô, một Tông Đồ Dân Ngoại. Như vậy, chính Phaolô là người đầu tiên hưởng nhận ơn tha thứ của Têphanô. Và có thể nói không do dự rằng, ‘giá của một linh hồn’ mà Têphanô phải trả để Hội Thánh có được Phaolô là chính mạng sống Têphanô cùng với sự tha thứ của ngài; nói cách khác, nhờ Têphanô, Phaolô được sinh ra trong ân sủng!

Làm sao một con người có thể làm được điều đó? Trước hết, Têphanô đầy Thánh Thần! Công Vụ Tông Đồ cho biết, “Được đầy ơn Thánh Thần, ông đăm đăm nhìn trời”. Chính Thánh Thần ban đủ sức mạnh để Têphanô bắt chước Thầy mình; Têphanô sống trong Thánh Thần, đầy Thánh Thần, được dẫn dắt bởi Thánh Thần. Và sẽ không ngạc nhiên khi chúng ta đọc lại lời Chúa Giêsu hứa trong Tin Mừng hôm nay, “Trong giờ đó, sẽ cho các con biết phải nói gì. Thật vậy, không phải chính các con nói, mà là Thần Khí của Cha các con nói trong các con!”.

Tha thứ đích thực là ‘giá của một linh hồn’; vì dẫu có hy sinh đến chết nhưng lòng không nguôi ngoai, không tha thứ, thì cái chết cũng trở nên vô nghĩa. Trên thập giá, Chúa Giêsu nói, “Lạy Cha, xin tha cho họ vì họ không biết việc họ làm”; cũng vậy, khi sắp chết, Têphanô đã thưa, “Lạy Chúa, xin đừng chấp họ tội này!”. Và bắt chước Thầy, “Lạy Cha, con phó linh hồn con trong tay Cha”, Têphanô cũng đã phó thác trọn vẹn, “Lạy Chúa Giêsu, xin nhận lấy hồn con!”. Thánh Vịnh đáp ca bày tỏ sâu sắc tâm tình này, “Trong tay Ngài, lạy Chúa, con xin phó thác hồn con!”.

Anh Chị em,

“Lạy Chúa, xin đừng chấp họ tội này!”. Trên thập giá, Chúa Giêsu đã nói trước những lời mà Têphanô sẽ lặp lại. Và thật thú vị, “Họ” ở đây còn bao hàm bạn và tôi! ‘Giá của một linh hồn’ bất cứ ai trong chúng ta đều được Chúa Giêsu mua lấy bằng chính mạng sống, cái chết và sự tha thứ của Ngài.

Trong Bí Tích Rửa Tội, chúng ta được sinh ra từ sự tha thứ của Thiên Chúa qua Chúa Giêsu; nhờ Ngài, chúng ta được tái sinh trong ơn nghĩa thánh. Vì thế, mỗi lần nhớ đến hồng ân trọng đại này, chúng ta ý thức hơn về ơn gọi của mình.

Bạn và tôi được gọi để trở nên chứng nhân của sự tha thứ, chứng nhân của ánh sáng, những chứng nhân Kitô sẽ sẵn sàng trả giá cho các linh hồn trong một thế giới tối tăm cừu hận.

Chúng ta có thể cầu nguyện,

“Lạy Chúa, ‘giá của một linh hồn’ thật đắt, nhất là linh hồn con. Cho con biết trân quý ân sủng Chúa; để trở nên một môn đệ luôn trăn trở cho việc đánh bắt các linh hồn về cho Ngài!”, Amen.

From: KimBang Nguyen

Bàn về “quốc gia” Việt Nam Cộng Hòa và Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa

Báo Tiếng Dân

Trương Nhân Tuấn

26-12-2022

Học giả Việt Nam thường nhắc đến công ước Montevideo 1933 để định nghĩa “quốc gia”. Vậy “quốc gia” là gì?

Theo bản tiếng Pháp ở đây, điều thứ nhứt của Công ước về Quyền lợi và Nghĩa vụ của Quốc gia (còn gọi là công ước Montevideo 1933):

“L’État, comme personne de Droit international, doit réunir les conditions suivantes: 1) Population permanente; 2) Territoire déterminé; 3) Gouvernement; 4) capacité d’entrer en relation avec les autres États”.

Có thể được hiểu như sau: Quốc gia, được xem là đối tượng (chủ thể) của Luật quốc tế, phải hội đủ các điều kiện 1/ có dân chúng thường trực; 2/ lãnh thổ được xác định; 3/ có chính phủ và 4/ có khả năng tham gia vào các mối quan hệ với các quốc gia khác.

Tức là “Quốc gia” gồm có hai phần: 1/ de jure “là đối tượng của công pháp quốc tế” và 2/ de facto.

Vấn đề là hầu hết các học giả Việt Nam, khi nói về “quốc gia” thì họ chỉ nói tới các yếu tố “de facto”, gồm dân chúng, lãnh thổ, chính phủ và khả năng quan hệ quốc tế.

Lấy thí dụ Đài Loan hiện thời.

Bà Thái Anh Văn qua các bài nói chuyện luôn cho rằng Đài Loan đã là một quốc gia. Quốc gia đó tên gọi “Trung Hoa Dân Quốc”. Quốc gia này khai sinh từ cuộc “cách mạng Tân Hợi 1911” lật đổ chế độ phong kiến của nhà Thanh và thiết lập nền cộng hòa trên toàn lãnh thổ Trung Hoa. Đến năm 1945 chính phủ Tưởng Giới Thạch di tản ra Đài Loan. Lục địa từ đó do Cộng sản Trung Quốc lãnh đạo. Tên nước được đặt là Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Trên phương diện “thực tế – de facto”, Đài Loan có nền dân chủ vững chắc, có các cơ quan hành pháp độc lập, có quốc hội, có hệ thống pháp luật, có tiền tệ, có hệ thống giáo dục… riêng biệt với lục địa. Đài Loan là một “quốc gia độc lập” với lục địa.

Nhưng trên phương diện “pháp lý – de jure”, từ năm 1971, Đài Loan không được đa số các quốc gia nhìn nhận như là một “quốc gia”. Đài Loan mất ghế đại diện ở LHQ cho chính phủ CS ở Bắc Kinh. Mỹ và các quốc gia thuộc EU nhìn nhận Đài Loan là một lãnh thổ thuộc lục địa. Ngay cả khi các quốc gia này ủng hộ và luôn đề cao sinh hoạt chính trị dân chủ ở Đài Loan, xem nền dân chủ ở Đài Loan là mô hình dân chủ gương mẫu.

Những năm gần đây căng thẳng eo biển Đài Loan gia tăng. Trung Quốc lục địa ra luật “chống ly khai”, đồng thời nhiều lần đe dọa sẽ “thống nhứt” Đài Loan bằng vũ lực.

Cuộc chiến nếu xảy ra giữa Đài Loan và lục địa, kết quả tùy theo “cán cân lực lượng”. Nhưng cuộc chiến này, trên phương diện pháp lý, sẽ là một cuộc “nội chiến”.

Mỹ và các quốc gia dân chủ có thể giúp Đài Loan để chống TQ hay không? Chuyện này không nói ở đây.

Tình trạng pháp lý của Đài Loan sẽ là nền tảng để bàn về chủ đề Việt Nam Dân Chủ Cộng Hoà (VNDCCH) và Việt Nam Cộng Hoà (VNCH) có phải là “quốc gia độc lập có chủ quyền hay không”?

VNDCCH, cũng như Quốc gia Việt Nam (sau này là Việt Nam Cộng Hòa), theo qui định của hiệp định Genève 1954, tái khẳng định lại bởi Hiệp định Paris 1973, đều thuộc về “một nước Việt Nam”, đúng như Điều 1 Hiệp định Paris:

“Hoa kỳ và các nước khác tôn trọng độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của nước Việt Nam như Hiệp định Genève 1954 về Việt Nam đã công nhận”.

Nguyên văn bản tiếng Anh:

“The United States and all other countries respect the independence, sovereignty, unity and territorial integrity of Viet-nam as recognized by the 1954 Geneva Agreements on Viet-nam”.

“Việt Nam là một nước bất khả phân chia”. Mỹ và các quốc gia có tham gia Hiệp định Paris 1973 nhìn nhận hai miền Nam và Bắc thuộc về một Việt Nam duy nhứt, độc lập có chủ quyền.

Điều này có khác chi với nội dung “Đài Loan là lãnh thổ thuộc về lục địa”?

Nhiều người cho rằng VNCH không ký vào Hiệp định Genève 1954. Vấn đề là nhiều bài viết của các học giả công pháp quốc tế nước ngoài khẳng định Hiệp định Genève 1954 có giá trị thi hành cho miền Nam, ngay cả khi chính phủ bên này không ký. Nhiều lý do đã nại ra, trong đó có lý do miền Nam vẫn còn lệ thuộc vào Pháp.

Từ khi VNCH ký vào Hiệp định Paris 1973 mọi tranh luận về nội dung của hiệp định Genève 1954 xem như đóng lại. Qua Hiệp định này VNCH nhìn nhận hiệu lực Hiệp định Genève 1954.

VNCH và VNDCCH hai bên có chính phủ độc lập với nhau, có quốc hội riêng, có tiền tệ riêng, có quân đội riêng… Tương tự tình hình Đài Loan và lục địa.

VNCH và VNDCCH, trên phương diện “de facto – trên thực tế”, là hai quốc gia độc lập. Nhưng trên phương diện “de jure – pháp lý”, cả hai VNCH và VNDCCH đều thuộc về một “Việt Nam duy nhứt, độc lập có chủ quyền.

Chiến tranh 1954-1975 giữa hai bên VNCH và VNDCCH vì vậy phải là một cuộc nội chiến.

Trở lại vấn đề tranh chấp chủ quyền các đảo và chồng lấn hải phận giữa VN và các quốc gia khác ở Biển Đông. Có nhiều phương pháp giải quyết tranh chấp: 1/ thương thuyết tay đôi hay tay ba, giữa các quốc gia có tranh chấp; 2/ giải quyết bằng Tòa án quốc tế ở các tranh chấp về lãnh thổ; 3/ giải quyết bằng trọng tài, theo các nguyên tắc của UNCLOS, ở các vấn đề chồng lấn hải phận; 4/ Giải quyết bằng chiến tranh.

Nếu sử dụng phương tiện pháp lý thì việc giải thích tư cách pháp nhân VNCH và VNDCCH phải bằng các lập luận “pháp lý”.

Vậy mà sao tôi không về Việt Nam sống?

Van Pham

Sống để phụng sự người khác là một cuộc sống đáng sống (Only a life lived for others is a life worthwhile).

Thỉnh thoảng, một số bạn của tôi ở Việt Nam (và cả ở nước ngoài) hỏi rằng mai kia mốt nọ khi nghỉ hưu tôi có về Việt Nam sống không. Tôi có khi cũng nghĩ đến câu hỏi này, và lần nào thì câu trả lời đều là KHÔNG. Có lẽ cuộc sống ở đây khổ cực, nhưng tôi đã quen với cực khổ rồi, và đã nhận đây là quê hương thứ hai rồi.

Có lẽ các bạn ngạc nhiên hỏi: – Ủa, cuộc sống ở Úc cực khổ à?

Thì, tôi nói như vậy là theo một nhận xét của một anh ca sĩ đình đám trong nước thôi. Anh ấy từng đi nước ngoài như đi chợ, và có dịp quan sát nhiều nên có thể so sánh. Anh ấy nói rằng cuộc sống ở Việt Nam ‘sướng hơn nước ngoài nhiều’.

Sướng như thế nào? Anh ấy nhận xét rằng ở Việt Nam ngày nay cái gì cũng có, muốn gì cũng có, kể cả mướn tài xế riêng và mướn người giúp việc. Anh ấy đi nhiều nơi và có dịp so sánh, và đi đến nhận định rằng ở Việt Nam cái gì cũng nổi trội: bar hay club thì đẹp, máy bay thì bự, điện thoại thì toàn thứ xịn, mĩ phẩm thì toàn hạng nhứt, v.v. (Mấy cái này thì Úc tôi đúng là kém hơn Việt Nam thiệt. Nhưng họ quên nói: “Đào đâu ra tiền để được hưởng thụ như thế đó?”)

Những nhận xét trên của anh ca sĩ cũng được độc giả trong nước đồng tình. Có độc giả viết rằng ai chưa đi nước ngoài thì mong ước được đi, nhưng đi rồi thì mới thấy Việt Nam mình là sướng nhứt.

Sướng như thế nào?

Theo độc giả này, sướng là “Ở Việt Nam muốn ăn gì cũng có, bước chân ra khỏi nhà là có đồ để ăn, lai còn ăn ngon. Ra nước ngoài đi kiếm đồ ăn phải chay xe vòng vòng rồi gửi xe này nọ rất là rắc rối.”

Phải nói rằng đọc những dòng trên tôi mới biết rằng mình đã quá khổ đau trong 40 năm qua. Mình khổ mà mình không hề biết! Thiệt là tội nghiệp vậy.

Vậy mà sao tôi không về Việt Nam sống?

Nhiều khi tôi tự phân tích câu hỏi trên, và đi đến nhận xét rằng mình sống đâu phải vì vật chất.

Tôi không có nhu cầu đi máy bay bự, vào club đẹp, xài điện thoại mắc tiền, xức nước bông ngàn đô. Không có những nhu cầu đó. Nhưng tôi muốn sống trong một môi trường thân thiện và xanh tươi, và trong một xã hội mà:

  • Người với người tin tưởng nhau, không đòi phải có con mộc đỏ hay gì đó;
  • Người với người thương yêu và giúp đỡ nhau mà không hề hỏi vì động cơ gì;
  • Không ai phải mệt mỏi với ‘ghen ăn tức ở’;
  • Bình đẳng, không ai phải ‘cạnh tranh’ với 5C (con cháu các cụ cả);
  • Không ai phải bị đày đoạ vì khác chánh kiến;
  • Không ai phải đi tù 23 năm 6 tháng vì câu nói ‘ngu như bò’;
  • Không ai phải mua chức bán quyền;
  • Công chức nhà nước là đầy tớ thực sự cho dân;
  • Người trí thức có trách nhiệm với xã hội và cộng đồng, chứ không xu phụ nhà cầm quyền;
  • Chính phủ và cảnh sát biết sợ dân;
  • Luật pháp vừa nhân đạo vừa nghiêm minh;
  • Không bị tra tấn tinh thần bằng những khẩu hiệu nhồi sọ;
  • vân vân…….

Và, tôi chợt nhận ra một trong những điều trên qua vụ việc liên quan đến ông cụ Danny Lim và mới đây là vụ Chính phủ tiểu bang New South Wales phải hoàn trả hơn 10 triệu đôla cho những người bị cảnh sát phạt trong thời gian phong toả vì dịch covid.

Trong thời gian phong toả, cảnh sát NSW đã phạt hơn 62000 người. Một số bị phạt đến 3000 đôla chỉ vì đứng xếp hàng cách nhau dưới 1.5 m! Ngay lúc đó, đã có người phê phán cảnh sát là mất nhân tánh. Một số luật sư doạ rằng họ sẽ kiện chính phủ ra toà.

Quả thật, đã có một nhóm luật sư kiện chánh phủ NSW ra toà, vì họ lí giải rằng chủ trương đó là vi hiến hay vi phạm luật pháp gì đó. Và, họ đã đúng.

Hôm qua, chính phủ NSW thú nhận rằng họ đã sai, và toà án ra lệnh chánh phủ phải trả lại tiền cho hơn 33,000 người bị phạt. Số tiền phải hoàn trả lên đến hơn 10 triệu AUD.

Các luật sư cho biết số còn lại (khoảng 32000 người bị phạt) thì còn trong vòng tranh cãi. Hiện nay, những người này vẫn phải trả tiền phạt, nhưng nếu toà án phán việc phạt là bất hợp pháp thì chính phủ cũng phải hoàn trả tiền cho họ.

Tôi nghĩ trong tương lai, chính phủ sẽ còn phải ra toà về chủ trương ép buộc tiêm vaccine.

Chúc mừng

Các bạn tôi đã bị phạt trong thời gian lockdown và được hoàn tiền! Cám ơn các luật sư đã đem lại lẽ phải cho nạn nhân bị phạt.

Phải nói là qua vài sự việc trên tôi nhận ra rằng sống trong một xã hội thượng tôn pháp luật và dân chủ (như Úc này) thiệt là một ‘privilege’.

Giá trị của một xã hội không phải phản ảnh qua vật chất mà xã hội đó chỉ lệ thuộc vào nước ngoài (như máy bay bự, siêu xe, quán bar đẹp, điện thoại mắc tiền, nước bông ngàn đô), mà là qua chất lượng sống và con người cư xử với nhau trong tình thân.

UyenBich Le

Ở VN sướng nên thực phẩm toàn pha hóa chất độc hại, người bán hàng phải quảng cáo là sản phẩm của họ “sạch”.

Ở VN sướng đến nỗi bằng cấp toàn là bằng giả.

Ở VN sướng đến nỗi muốn có được vị trí tốt hay xin được việc, phải là con ông cháu cha, hay đút lót để tiến thân.

Ở VN sướng đến nỗi mà muốn vào nhà thương phải lo thủ tục đàu tiên, tức là tiền đâu. Vào rồi thì nằm đất nằm hành lang la liệt.

Thôi cho tôi cứ sống khổ ở nước ngoài đi.

Can Van Huynh

Mướn người giúp việc dễ có nghĩa là quá nhiều người nghèo, muốn ăn ngon thì đi vài bước có quán ăn. Vậy thì người nghèo, người bán quán ăn có sung sướng không? Hay là chỉ nghĩ vài ngày là phải liều mạng nằm đường về quê để được tồn tại như đã thấy khi thành phố bị phong tỏa vì dịch covid?

V Phung Phung

Tôi qua Mỹ theo diện HO, suốt 30 năm ở Mỹ, tôi chưa thấy có ông cảnh sát nào đến xét nhà, hỏi thăm, tại sao có nhiều sĩ quan cải tạo ghé nhà vậy? Có âm mưu chống đối gì không? Tôi không phải đi lội ruộng sình, đắp bờ đê, không được trả tiền công. Nhất là tôi có quyền chỉ trích chính phủ mà không sợ bị bắt, bị tù. Tôi được tự do làm việc với cái nghề tôi ưa thích. In sách không phải qua kiểm duyệt bởi chính phủ.

V Phung Phung

Nếu ở Việt Nam suốt đời tôi không có khả năng mua nhà riêng để ở. Qua Mỹ đa số anh em HO làm việc cật lực chừng 4 tới 8 năm, gia đình nào cũng mua được nhà riêng để tá túc. Làm việc vài tháng là mua được xe riêng để đi. Dĩ nhiên là trả góp hàng tháng. Sống trong đất nước thanh bình, con người luôn bình an, thoải mái, không sợ bị bắt vì lời nói hớ hênh, hay bị trả thù cá nhân, tố cáo láo. Sống thoải mái không ai hơn thua nhà lớn, nhà nhỏ, xe sang, xe cùn. Làm bất cứ nghề gì cũng không có gì là xấu hổ, chạy bàn nhà hàng, làm nails, hớt tóc, miễn là làm ăn lương thiện, có tiền, nuôi con đi học ra bác sĩ, kỹ sư, luật sư không làm điều gì phi pháp ăn hối lộ, ăn trộm, ăn cắp là quí lắm rồi. Bao nhiêu HO đa số đều có Tú Tài 1, Tú Tài 2 trở lên đều bị đi tù, rồi đuổi đi Mỹ. Những người ưu tú đó không được dùng ở Việt Nam thì nước Mỹ dùng. Con của HO cũng đóng góp cho nước Mỹ với tài năng của chúng nó.

Học đến Tú Tài ngày xưa đâu phải dễ, Thi Trung Học Đệ nhất Cấp đậu chừng 20 hay 30 phần trăm. Thi Tú Tài đậu chừng 15, 20 phần trăm. Nhiều giáo sư tốt nghiệp ở nước ngoài như Mỹ, Anh, Pháp không dám dùng vì bị nghi ngờ cuối cùng, họ cũng tìm cách ra ngoại quốc hết. Chảy máu chất xám. Bây giờ (năm 2022) cũng vậy. Lương ở Việt Nam 5 triệu một tháng (khoảng 200 đô) Làm sao sống được. Cuối cùng nếu gặp may mắn, có cơ hội là những người giỏi, có tài, họ tìm cách ra nước ngoài để sống.

Bi kịch lạc quan

Báo Tiếng Dân

Nguyễn Thọ

25-12-2022

Ảnh biếm họa đăng trên báo Đức Focus.de

Sinh quyển trái đất đang bị tàn phá nặng nề. Nguồn nước, không khí, lòng đất đều bị ô nhiễm. Mỗi ngày có đến 150 loại thực vật và động vật bị tận diệt. Số ít sinh vật ít ỏi còn lại trong thiên nhiên nay không còn có thể trung hòa các chất độc do loài người thải ra. Những cuộc chiến tranh đẫm máu, nạn diệt chủng, nạn cướp đất v.v. càng tăng tốc quá trình tàn phá hành tinh.

Các thế lực cực hữu, độc tài, phân biệt chủng tộc toàn cầu ngày càng bành trướng. Tôi thường đặt các câu hỏi: Nền dân chủ Mỹ liệu có sống sót được không? Liệu Ukraine có trụ được qua mùa đông khắc nghiệt với sức tàn phá điên cuồng của Putin không? Liệu liên minh EU có tan vỡ không? Liệu mô hình XHCN phát xít của Trung Quốc có lấn át các nền dân chủ tự do? v.v.

Trong thực tế thì năm 2022 là một năm thất thu của bọn độc tài. Ở các quốc gia quan trọng, chúng phải hứng chịu những thất bại nặng nề. Còn lâu dân chủ tự do mới chiến thắng độc tài trong cái thế giới đầy rẫy những mâu thuẫn kinh tế, văn hóa, tôn giáo này. Nhưng trong năm qua, đại diện của cái ác đã phải nuốt nhiều quả đắng.

TRUNG QUỐC: Tập Cận Bình và Đảng Cộng sản đã vỡ mặt vì chính sách Zero-Covid. Bất chấp mọi nhận thức về khoa học, Tập đã duy trì tình trạng cách ly của người dân Trung Quốc suốt ba năm qua, bắt ép toàn dân phải sử dụng loại vaccin không được kiểm định về hiệu quả. Hình ảnh hàng trăm nghìn người hâm mộ bóng đá ở Qatar không đeo khẩu trang, la hét vui mừng bên nhau đã khiến người dân Trung Quốc bừng tỉnh. Một cuộc nổi dậy vừa dữ dội, vừa thông minh được phát động trên mạng Chinanet vốn không có kẻ hở cho bất kỳ từ khóa nào. Cuộc nổi dậy không có người lãnh đạo đã làm toàn bộ nền chính trị Trung Quốc choáng váng. Người dân Trung Quốc vốn cam chịu hết mức và tự hào về đảng, về chế độ của họ bỗng đặt câu hỏi: Phải chăng…?

Biểu tình bằng giấy trắng đồng loạt nổ ra ở hàng chục tình thành Trung Quốc. Ảnh trên mạng

Chế độ độc tài hốt hoảng vội mở tung cửa để giảm áp lực, tránh bị sụp đổ. Lập tức nó vấp vào một sai lầm mới. Chính sách Zero-Covid và vaccin kém chất lượng đã khiến tỷ lệ miễn dịch toàn quốc rất thấp. Bệnh dịch bùng phát không kiểm soát được. Hiện tại đã có gần 300 triệu người dính Covid. Hệ thống y tế của “Siêu cường” tự phong đang bộc lộ sự lạc hậu của nó. Thảm kịch “chết không kịp chôn” đang xảy ra ở Trung Quốc với số tử vong lên đến hàng triệu. Con số này không ai kiểm định được vì bị bưng bít tuyệt đối. Cho dù là bao nhiêu người chết thì một đế quốc từng huênh hoang kiểm soát bệnh dịch hàng đầu thế giới nay đang loay hoay trong tình trạng mà các nước tồi tệ nhất đã trải qua hơn 18 tháng trước. Cách chống “hiệu quả” nhất hiện nay mà Tập và đảng ông ta nghĩ ra là hạ cấp dịch xuống thành “cảm lạnh covid” để trấn an dân chúng.

Từ trên đỉnh cao quyền lực Tập đã nhận thấy rằng: Không thể duy ý chí chống lại quy luật tư nhiên như virus, bệnh dịch và: Ngu dân đến mấy thì lúc nào đó sẽ vẫn bị lật tẩy.

Sức mạnh của Tập đã bị giới hạn.

NGA: Mặc dù đa số dân chúng vẫn tin vào bộ máy tuyên truyền của Putin, nhưng thất bại trên mặt trận của quân Nga đang bắt đầu xói mòn niềm tin của giới trí thức. Lệnh động viên cục bộ đã vấp phải làn sóng “phản đối bằng chân” của hàng trăm ngàn thanh niên. Họ trốn ra nước ngoài, trong đó đa số là các chuyên gia công nghệ. Uy tín của Putin trong các nước xưa nay bị coi là chư hầu như Armenia, Kazashtan, Uzbekistan… đang suy yếu. Putin bị cô lập chưa từng thấy, trong khi Selenskji đang tạo được một khối đoàn kết quanh ông ta. Ý đồ đánh đuổi NATO ra xa biên giới Nga bỗng biến thành thảm họa: Nhiều nước xung quanh Nga, xưa nay trung lập bỗng ầm ầm xin vào NATO. Ước mơ đưa nước Nga trở lại vị trí siêu cường đang trở nên phũ phàng, khi phải ngửa tay xin mua thiết bị quân sự của các nước đang phát triển như Bắc Hàn và I-Ran.

Putin bế tắc, Ukraine đã thành khúc xương giữa cổ họng. Ông ta là nạn nhân của hệ thống giả dối do chính ông tạo ra. Nếu biết là dân Ukraine sẽ không đón chào đại quân, sẽ không ngồi im như khi Nga chiếm Crimea năm 2014 mà bọn xun xoe đã báo cáo, thì ông ta đã không dám đánh. Giờ rút quân khó hơn là khởi quân.

Trong cơn hoảng loạn, hôm 22.12, chính Putin tuyên bố: Mục tiêu của chúng ta không phải là tăng động lực của đối đầu quân sự, mà là “kết thúc chiến tranh”. Nghị sỹ St. Petersburg Yufeyew đã tố cáo Putin phạm luật, khi gọi “Chiến dịch quân sự đặc biệt” là “Chiến tranh”.

Thánh đang mất thiêng.

IRAN: Gần 50 năm qua, đất nước này đã trải qua chế độ thần quyền tàn khốc nhất. Đứng đầu “Hội đồng cách mạng” xứ này không phải là các Tổng bí thư hay Bộ chính trị, mà là các giáo chủ với các tà thuyết bị xuyên tạc đến mức độc ác từ kinh đạo Hồi. Thiên hạ nói về Thiên An Môn ở Trung Quốc, nhưng quên mất rằng, ở Teheran từng xảy ra nhiều Thiên An Môn như vậy. Lần nào bạo lực cũng thắng.

Người Iran biểu tình chống chế độ áp bức thần quyền suốt 3 tháng qua. Ảnh trên mạng

Nhưng từ ba tháng nay, cuộc nổi dậy lần này của nhân dân vẫn chưa có hồi kết. Hình ảnh các cầu thủ đội tuyển bóng đá Iran không hát quốc ca tại giải Worldcup 22 ở Qatar, với những dòng nước mắt của các cô gái Iran trên khán đài đã đi khắp thế giới. Chính quyền Iran đã giải tán “cảnh sát đạo đức” và hứa nới lỏng luật che mặt phụ nữ.

Cuộc nổi dậy hiện nay không còn xoay quanh cái khăn trùm đầu hay cách ăn mặc của phụ nữ. Thanh niên Iran cần không khí tự do để thở. Các giáo chủ cực đoan đã mất đi bộ phận quan trọng nhất của xã hội: Tuổi trẻ.

Ở Phương tây nền dân chủ đã cản phá được các đợt tấn công từ phía cực hữu, mỵ dân.

CHÂU MỸ: Chiến thắng của ông Biden hai năm trước đây đã cho thấy: Mặc dù Đảng Dân chủ yếu kém, không đoàn kết, thiếu vắng nhân tài, nhưng nước Mỹ đã chặn đứng thế chẻ tre của một Trump cực hữu, tham quyền. Cuộc bầu cữ giữa nhiệm kỳ vừa rồi tiếp tục khẳng định xu thế đó, khi mà hầu như mọi ứng viên do Trump đưa ra đều tuột dốc. Cơ chế kiểm soát và cân bằng quyền lực của hiến pháp Mỹ vẫn hoạt động tốt, bất chấp những cố gắng đưa các quan tòa thiên hữu chiếm ưu thế ở tòa án tối cao.

Hơn nữa: Thất bại của Trump 2020 đã làm giảm nguy cơ đưa Kim-Jong-Un thành một nhân tố quan trọng lên bàn cờ an ninh thế giới. Chú Ủn vẫn tiếp tục ra bom, ra tên lửa, nhưng ít ai còn quan tâm đến chú (ngoài Zar Putin).

Ở BRAZIL, Tổng thống cực hữu Bolzonaro, kẻ thù của rừng Amazon đã cuốn gói ra đi sau cuộc bầu cử tháng 10 vừa qua. Những kẻ ủng hộ các nền chuyên chế Nam Mỹ phải cay đắng thú nhận rằng: Độc tài nghe có vẻ hấp dẫn, vì nó có sức mạnh hành pháp, vì nó quyết đoán. Nhưng nó chỉ hấp dẫn đến lúc đám đông được thưởng thức thế nào là độc tài.

PHÁP: Marine Le Pen luôn là bóng ma trên truyền thông. Đã có lúc thăm dò dư luận đưa ra con số 30%, cho đảng FN của bà, đứng đầu nước Pháp. Nhưng chưa bao giờ bà thắng cử tổng thống. Cứ mỗi lần bầu vòng hai thì tất cả các đảng khác, dù ghét nhau đến mấy, cũng tập hợp lại thành một khối “Anti-Le-Pen”.

Cử tri Pháp tự hào về đội bóng đá “l’équipe tricolore” của họ. Tất cả các nhân tài da mầu đá trong đó đều là thành quả của một xã hội dân chủ, không phân biệt chủng tộc. Chỉ đơn cử việc này thì đã thấy Le Pen không có cửa.

ĐỨC: Cảnh sát vừa mới phá tan một tổ chức vũ trang ngầm dưới cái tên “Công dân đế chế” (Reichbürger). Chúng dự tính lật đổ nhà nước hiện tại để dựng lên một đế chế của người Ariel. Nhìn vào thực lực của chúng (hơn 100 mống) thì thấy đúng là một trò trẻ con. Nước Đức mà tôi đang sống còn rất nhiều điều bất cập. Nhưng thái độ của dân chúng chống lại chủ nghĩa phát xít là rất rõ ràng.

Đám cực hữu có thể đốt lên các đám lửa, hòng tạo ra cháy rừng. Nền dân chủ của Đức hay Pháp đều là những bức tường bê-tông chịu lửa.

Nhìn lại năm 2022, tôi cảm thấy không nên cứ bi quan mãi. Lo sợ làm giảm tuổi thọ, nhất là ở tuổi U80. Vậy thì cố lạc quan vậy. Lạc quan trong hoàn cảnh khá là bi.

Lại nhớ đến bộ phim Liên Xô “Bi kịch lạc quan” của Vsevolod Vishnevsky trong những năm 1960.