Author: Phung Van

Posted on

THÁNH GIÁ, Nam Châm hút tôi thật chặt vào Chúa

Dòng Tên Việt Nam

Thời tiết vào hè bên ngoài thì nắng nóng nhưng lòng tôi băng giá, một cái lạnh đến rùng mình, đến rợn người, và tôi đã nhắm mắt lao xe mình vào dòng xe cộ đang xuôi ngược, tôi len lỏi bao nhiêu có thể, vì chỉ có cách nầy tôi mới có thể gặp lại người tôi yêu thương, và tìm gặp lại giọt máu của chính mình.

Vừa lao xe, tôi nguyền rủa cả thế giới xung quanh tôi và tôi hận thù … căm phẫn … giận ghét hết thẩy xung quanh tôi.

Bất chợt tôi mở mắt ra và dáo dác ngó quanh, tôi thấy phía trước bên phải có một toà nhà mà phía trên nóc nhà có một cây gì đó được dựng đứng. Dù rất nhỏ bé mỏng manh, nhưng cây đó vẫn hiên ngang đứng thẳng trên nóc nhà.

Người tôi thấm mệt, xăng xe lại từ từ cạn, tôi chỉ muốn tấp xe vào parking của căn nhà gần nhất, để nằm ngủ, và để cho đầu óc mình tỉnh táo hơn.

Khoảng 11 sáng, parking không có xe, toà nhà thì cửa mở, tôi rụt rè từng bước chân dẫm lên sân cây lá nghe xào xạt, bước chân lên bãi cỏ, rồi đến một cái sân bóng loáng với những ô gạch to, đẹp, thanh tao nhẹ nhàng và tôi đếm từng bước chân, tôi nghe rõ tiếng bước chân của mình ….

Ở đây sao nhiều dãy ghế quá! Thế là tôi ngồi xuống … KHÓC thút thít thật nhỏ rồi từ từ KHÓC lớn tiếng hơn…

Và lạ lắm, khi tôi khóc thì cái âm thanh của bức tường vẳng lại một âm thanh. Đó là âm thanh của tiếng khóc dội ngược lại phía tôi.

Thế là tôi tự nín khóc và dáo dác đảo mắt nhìn quanh … bất chợt tôi thấy bức tường phía trước mặt có một hình người nghiêng quẹo đầu trên cái cây, giống như trên cây được dựng đứng trên nóc nhà cao mà tôi nhìn thấy trước đó.

Thế là như có sự kỳ lạ quyến rũ tôi, và mỗi ngày tôi tới nơi đây với lòng háo hức, như tôi có một cuộc hẹn hò với ai đó vô hình sắp xảy ra. Tôi đến hẹn với lòng rất hân hoan vui vẻ bình an, mà tôi không thể diễn tả được .

Đến đó tôi chỉ đến ngồi đó tĩnh lặng và chỉ muốn chiêm ngắm các bức hình, các bức tượng, các màu sắc. Đến đó tôi muốn chiêm ngắm và thư giãn.

Rồi tôi bước vào căn phòng nhỏ ở đó, tôi thu mình vào và quỳ gối xuống … tôi cũng không biết cầu nguyện gì? Tôi ngồi đó như một cái xác không hồn, có lắm lúc tôi chỉ quỳ gối ở đó, để khóc, để cười, để lảm nhảm nói một mình nhưng mà lòng cảm thấy rất bình an.

Từ đó tôi không còn lái xe khắp nơi không định hướng, không còn ra công viên gào thét, cũng như không còn ngước mắt lên trời dậm chân xuống đất hỏi một câu tại sao lại là gia đình tôi ?

Vâng! Chính Cây đứng thẳng với một cây nằm vắt ngang tuy nhỏ bé nhưng nằm ngạo nghễ trên nóc nhà khiêm nhường, nhưng lại có “hai con mắt đầy uy quyền” giữa bầu trời xanh mây trắng đang bay là đà… nhìn thấy tôi và thu hút tôi.

Chỉ có cặp mắt thần mới thấy được và đọc được ý nghĩ và hành động của tôi đang chuẩn bị tiến hành một việc điên rồ, và chỉ có sức mạnh vô biên này mới có thể kéo tôi ra khỏi tích tắc trong cái chết, trong đường tơ kẽ tóc với sự suy nghĩ nông cạn của tôi.

Chỉ trước đó vài phút tôi muốn kết liễu cuộc đời mình, nhưng chỉ vài phút sau đó tôi yêu bản thân mình và yêu tất cả.

Lạy Chúa, cảm tạ chúa Ngài gia ân cứu con.

Chúa đã biến đổi lời than khóc thành khúc nhạc tri ân cho con.   

Lạy Chúa là Thiên Chúa của con,

con sẽ tán tụng Chúa tới muôn đời.

Cảm tạ Ngài vì ngay trong một giây con nhắm mắt buông tay lái,

và chuẩn bị đạp ga,

 thì Ngài đã mở mắt mở lòng mở trí và cho con nhìn thấy Ngài,

nhìn thấy THÁNH GIÁ.

chính Ngài đã cứu con,

đã tái sinh ra thân con một lần nữa …

Khi về đến nhà, tôi đã ôm chồng và 3 con của tôi. Tôi ân hận nói lời SÁM HỐI, vì họ cũng đang rất là đau đớn, nhưng họ vẫn rất đang cần tôi, cũng như trong lúc đó chúng tôi đang rất cần có nhau, để an ủi vỗ về, cũng như Chúa luôn luôn cần tôi, yêu thương tôi, hứa sẽ đưa đường dẫn lối cho tôi trên những con đường phía trước.

Thế là tôi biết thế nào là SÁM HỐI cho hành động, cho lối suy nghĩ nông cạn ích kỷ với cái đau riêng của mình, và biết XIN VÂNG với Chúa.

Chúa ơi, Chúa muốn con làm gì theo thánh ý Chúa,

xin Chúa chỉ dạy con,  

như từ khi con đã nhìn thấy Thánh Giá ở trên nóc cao.

Xin cho con tập sống PHÓ THÁC đời con trong tay Chúa.

THÁNH GIÁ là MÔI GIỚI cho con đến gặp Ngài 

THÁNH GIÁ là MÁNG XỐI tuôn đổ ân sủng xuống đời con 

THÁNH GIÁ LÀ NAM CHÂM đã cuốn hút con dính chặt vào Chúa,

để con vẫn còn tồn tại cho đến ngày HÔM NAY. Amen  

Kim Anh 

Một trải nghiệm trong mùa hè nóng nảy đầy thử thách của năm 2018.

Phan Sinh Trần gởi

Posted on

Tĩnh tâm Mùa Chay 2023 ở Giáo Triều – buổi ba

Thông Tấn Xã Việt Catholic

Lúc 9 giờ sáng thứ Sáu 17 tháng Ba, Đức Hồng Y Raniero Cantalamessa, giảng thuyết viên của Phủ Giáo Hoàng đã trình bày bài giảng Tĩnh tâm Mùa Chay thứ ba trước Đức Thánh Cha và Giáo triều Rôma.

Tình yêu của Thiên Chúa dành cho dân của Ngài là trọng tâm của bài giảng này.

“Để an ủi quý vị và tôi, thưa Đức Thánh Cha, các Cha đáng kính, và anh chị em, buổi suy niệm này sẽ hoàn toàn tập trung vào Thiên Chúa. Diễn ngôn về Thiên Chúa, tức là thần học, không thể xa lạ với thực tại của Thượng Hội đồng, cũng như không thể xa lạ với bất kỳ thời điểm nào khác của đời sống Giáo hội,” Đức Hồng Y Cantalamessa đã bắt đầu như trên.

Vị Hồng Y dòng Phanxicô nhận xét rằng “Nếu không có thần học, đức tin sẽ dễ dàng trở thành sự lặp lại chết chóc và sẽ thiếu công cụ chính của nó để hội nhập văn hóa”.

Sự gần gũi của Thiên Chúa

Tuy nhiên, ngài gợi ý rằng để hoàn thành nhiệm vụ này, chính thần học, “cần một sự đổi mới sâu sắc”.

“Điều mà dân Chúa cần là một nền thần học thấm nhuần cuộc sống, không phải lúc nào cũng nói về Chúa ‘ở ngôi thứ ba’, với những phạm trù thường vay mượn từ hệ thống triết học đương đại, không thể hiểu được bên ngoài một nhóm nhỏ ‘người trong cuộc’.”

Thay vào đó, ngài thúc giục, chúng ta phải nhìn thấy Chúa một cách gần gũi, dễ hiểu.

Thần Khí thấu suốt mọi sự, ngay cả những gì sâu thẳm nơi Thiên Chúa…Không ai biết được những gì nơi Thiên Chúa, nếu không phải là Thần Khí của Thiên Chúa. Chúng ta đã không lãnh nhận thần trí của thế gian, nhưng là Thần Khí phát xuất từ Thiên Chúa, để nhận biết những ân huệ nhưng không Thiên Chúa đã ban cho chúng ta. (1Cr 2:10-12).

Nhưng bây giờ chúng ta có thể tìm thấy ở đâu một nền thần học dựa vào Chúa Thánh Thần để biết “những gì sâu thẳm nơi Thiên Chúa” hơn là dựa vào các phạm trù khôn ngoan của con người? Đối với điều này, cần phải dùng đến những gì được gọi là các trường phái “tùy chọn”: tức là “Thần học linh đạo,” và “Thần học mục vụ” nếu người ta muốn một nền thần học có khả năng được rao giảng.

Thiên Chúa yêu mến anh chị em

Tin tốt đẹp nhất mà Giáo hội có nhiệm vụ loan báo cho thế giới, tin mà mọi trái tim con người thổn thức mong đợi được nghe, đó là: “Thiên Chúa yêu mến anh chị em!”

Ngài nhấn mạnh, xác tín này phải xóa bỏ và thế chỗ cho niềm tin mà chúng ta luôn mang trong mình: “Thiên Chúa đang phán xét bạn!”

Ngài nhấn mạnh rằng chân lý “Thiên Chúa là tình yêu” phải đi kèm, giống như một nốt trầm, mọi lời loan báo Kitô giáo, ngay cả khi những đòi hỏi thực tế của tình yêu này phải được nhắc lại, như Tin Mừng đã làm.

Sau đó, Đức Hồng Y giải thích thêm về các mầu nhiệm đức tin, chiều sâu và ý nghĩa đằng sau Chúa Ba Ngôi, Nhập Thể và Thương Khó, và nói rằng chúng ta phải xem chân lý mà chúng ta đã chiêm ngắm trong những mầu nhiệm này dưới ánh sáng của khẳng định “Thiên Chúa là tình yêu” sẽ thay đổi như thế nào trong cuộc sống của chúng ta.

Ngài lập luận rằng sự biến đổi cuộc sống của chúng ta, thông qua các mầu nhiệm, tạo nên “tin mừng” và “không bao giờ thiếu khi chúng ta cố gắng đào sâu kho tàng đức tin Kitô giáo”. Ngài nói thêm rằng “Tin tốt lành là nhờ được tháp nhập vào Chúa Kitô, chúng ta cũng có thể yêu mến Thiên Chúa bằng một tình yêu xứng đáng với Ngài!”

Tràn đầy tình yêu thiêng liêng

“Tình yêu đã tuôn đổ vào chúng ta là tình yêu mà Chúa Cha đã luôn yêu mến Chúa Con, không phải là một tình yêu khác! Đó là sự tràn đầy tình yêu thiêng liêng từ Chúa Ba Ngôi đối với chúng ta.”

Thánh Gioan Thánh Giá viết: Thiên Chúa truyền đạt cho linh hồn, “chính tình yêu mà Ngài truyền đạt cho Chúa Con, ngay cả khi điều này không xảy ra tự nhiên, như trong trường hợp của Chúa Con, nhưng bằng sự kết hiệp.”

Ngài lưu ý rằng hệ quả là chúng ta có thể yêu mến Chúa Cha bằng tình yêu mà Chúa Con yêu mến Ngài, và chúng ta có thể yêu mến Chúa Giêsu bằng tình yêu mà Chúa Cha yêu mến Ngài.

Ngài nói, tất cả những điều này là nhờ Chúa Thánh Thần, Đấng chính là tình yêu đó.

Đức Hồng Y hỏi “Vậy thì điều gì chúng ta dâng lên Thiên Chúa là của riêng chúng ta khi chúng ta nói với Ngài, ‘Con yêu mến Chúa ‘? Không có gì ngoài tình yêu mà chúng ta nhận được từ Ngài! Như thế, hoàn toàn không có gì về phía chúng ta chăng? Phải chăng tình yêu của chúng ta dành cho Thiên Chúa không gì khác hơn là một sự “bật ngược trở lại” về phía Ngài chính tình yêu của Ngài, phải chăng nó chỉ giống như tiếng vọng đưa âm thanh trở lại nguồn của Ngài? Thưa: Không phải đâu! Tiếng vang trở lại với Thiên Chúa từ thẳm sâu trái tim của chúng ta, nhưng với một điều mới lạ là tất cả dành cho Thiên Chúa: hương thơm của tự do và lòng biết ơn hiếu thảo của chúng ta! Tất cả những điều này được thực hiện một cách mẫu mực trong bí tích Thánh Thể. Trong đó, chúng ta dâng lên Chúa Cha, như “của lễ của chúng ta,” điều mà Chúa Cha đã ban cho chúng ta trước, đó là Chúa Giêsu Con của Người.

“Chúng ta có thể nói với Chúa Cha trong lời cầu nguyện của mình: “Lạy Cha, con yêu mến Cha bằng tình yêu mà Con Cha là Chúa Giêsu yêu Cha!” Và chúng ta có thể thưa với Chúa Giêsu: “Lạy Chúa Giêsu, con yêu mến Chúa bằng tình yêu mà Cha trên trời yêu mến Chúa!” Và xác tín rằng tất cả những điều này không phải là một ảo ảnh ngoan đạo trong trí tưởng tượng của chúng ta!

____________

Toàn bộ bài giảng thứ ba:

https://www.youtube.com/watch?v=oCJnP1Mg8LQ

Phan Sinh Trần 

Posted on

Tĩnh tâm Mùa Chay 2023 ở Giáo Triều – buổi hai

Thông tấn xã Việt Catholic

Lúc 9 giờ sáng thứ Sáu 10 tháng Ba, Đức Hồng Y Raniero Cantalamessa đã có bài tĩnh tâm Mùa Chay thứ hai trước Đức Thánh Cha và Giáo triều Rôma.

Dưới đây là những ý chính:

Phớt lờ Chúa

Đức Hồng Y Cantalamessa bắt đầu bằng cách trích dẫn những lời của Thánh Phaolô rằng “họ không thể tự bào chữa được, vì tuy biết Thiên Chúa, họ đã không tôn vinh hay cảm tạ Người cho phải đạo”

“Quả thật, từ trời, Thiên Chúa mặc khải cơn thịnh nộ của Người chống lại mọi thứ vô luân và bất chính của những người lấy sự bất chính mà giam hãm chân lý. Những gì người ta có thể biết về Thiên Chúa, thì thật là hiển nhiên trước mắt họ, vì chính Thiên Chúa đã cho họ thấy rõ. Quả vậy, những gì người ta không thể nhìn thấy được nơi Thiên Chúa, tức là quyền năng vĩnh cửu và thần tính của Người, thì từ khi Thiên Chúa tạo thành vũ trụ, trí khôn con người có thể nhìn thấy được qua những công trình của Người. Do đó, họ không thể tự bào chữa được, vì tuy biết Thiên Chúa, họ đã không tôn vinh hay cảm tạ Người cho phải đạo.

Trái lại, đầu óc họ suy luận viển vông và tâm trí ngu si của họ hoá ra mê muội. Họ khoe mình khôn ngoan, nhưng đã trở nên điên rồ. Thay vì Thiên Chúa vinh quang bất tử, họ đã thờ hình tượng người phàm là loài phải chết, hay hình tượng các loài chim chóc, thú vật, rắn rết.” (Rm 1:18-23)

Do đó, ngài khẳng định rằng “tội lỗi tột cùng” là “từ chối tôn vinh và cảm tạ Thiên Chúa.” Điều này có vẻ xa lạ đối với chúng ta, vì “Đối với chúng ta, việc không tôn vinh và cảm tạ Thiên Chúa dường như không phải là một tội chết người và khủng khiếp”.

Ngài giải thích rằng, để hiểu ý của Thánh Phaolô, “chúng ta cần hiểu rõ những gì ẩn giấu trong điều này: đó là sự từ chối nhìn nhận Thiên Chúa là Thiên Chúa, không dành cho Người sự quan tâm xứng đáng với Người. Chúng ta có thể nói, nó bao gồm việc ‘phớt lờ’ Thiên Chúa, trong đó phớt lờ không có nghĩa là ‘không biết rằng Ngài tồn tại’ mà là ‘hành động như thể Ngài không tồn tại’.

Một mối quan hệ cá vị với Chúa Giêsu

Nhưng thông điệp này của Thánh Phaolô có liên quan đến chúng ta ngày nay như thế nào?

Khi nhấn mạnh đến “ơn cứu chuộc do Chúa Giêsu Kitô mang đến”, Thánh Phaolô mời gọi chúng ta không chỉ canh tân luân lý, trở lại với Luật pháp Môise, như các tiên tri trong Cựu Ước thúc giục, nhưng phải quay trở lại mối quan hệ cá vị với Chúa Giêsu.

Đức Hồng Y Cantalamessa nói, đôi khi đây là một khái niệm mà người Công Giáo miễn cưỡng chấp nhận, vì họ thích nói về các mối quan hệ “giáo lý”, “bí tích” hoặc “Giáo Hội” với Chúa Kitô. Ngài lưu ý rằng trong suốt 5 thế kỷ qua, linh đạo Công Giáo và việc chăm sóc mục vụ đã xem bất kỳ cuộc nói chuyện nào về mối quan hệ cá vị với Thiên Chúa “với sự nghi ngờ”.

Ngài nhấn mạnh, cách tiếp cận này là hoàn toàn sai lầm. Thật vậy, vì không còn có thể coi là điều hiển nhiên, đức tin ngày nay phải được hiểu chủ yếu như một mối quan hệ cá vị, vì “nó không được hấp thụ như những đứa trẻ trong môi trường gia đình hoặc trường học, mà phải là kết quả của quyết định cá nhân..”

Mở đầu Tông Huấn Evangelii Gaudium – Niềm Vui Phúc Âm, chúng ta đọc thấy những lời này:

Tôi mời tất cả các Kitô hữu, ở khắp mọi nơi, vào chính thời điểm này, hãy làm mới cuộc gặp gỡ cá vị với Chúa Giêsu Kitô, hoặc ít nhất là mở lòng ra để cho Người gặp gỡ họ; Tôi yêu cầu tất cả anh chị em làm điều này không ngừng nghỉ mỗi ngày. Không ai nên nghĩ rằng lời mời này không dành cho mình (EG,3).

Giáo dân là những người loan báo Tin Mừng

Trong phần cuối cùng của bài giảng, Đức Hồng Y Cantalamessa chuyển sang xem xét câu hỏi làm thế nào để thắp lên “tia sáng tìm kiếm Chúa Giêsu” trong trái tim của những người khác.

Ngài nói rằng: “Trong phần lớn các trường hợp mà tôi đã biết trong đời mình, việc khám phá ra Đấng Kitô làm thay đổi cuộc sống đã xảy ra nhờ gặp gỡ một người đã trải qua ân sủng đó, bằng cách tham gia vào một cuộc (cầu nguyện) tụ họp, bằng cách nghe một lời chứng (về ân sủng Chúa). “

Ngài nói, điều này cho thấy một vai trò đặc biệt quan trọng đối với giáo dân, những người “được hòa nhập nhiều hơn vào kết cấu cuộc sống mà trong đó những hoàn cảnh đó thường xảy ra”.

Đức Hồng Y Cantalamessa kết luận, những giáo dân đã “khám phá ra ý nghĩa của việc biết một Chúa Giêsu hằng sống và mong muốn chia sẻ khám phá của họ với những người khác”, nên trở thành những tác nhân chính trong sứ mệnh truyền bá phúc âm của Giáo Hội.

Tôi kết thúc bằng những lời kết trong cuốn “Hành Trình Tâm Trí Đến Với Chúa” của Thánh Bonaventura vì chúng gợi ý nơi bắt đầu để nhận ra, hoặc làm mới lại, “cuộc gặp gỡ cá vị với Chúa Kitô” của chúng ta và trở thành những người loan báo can đảm về cuộc gặp gỡ này:

“Sự khôn ngoan bí nhiệm nhất này không ai biết ngoại trừ người nhận được nó; không ai nhận được nó ngoại trừ những người mong muốn nó; không ai mong muốn điều đó ngoại trừ những người được đốt cháy bên trong bởi Thánh Linh Thiên Chúa được Chúa Kitô gửi đến trái đất.”

Toàn văn bài giảng của đức Hồng Y Cantala Mesa:

https://youtu.be/Kl6fp7GSutI?t=153

Phan Sinh Trần 

Posted on

 Bill Gates lo sợ ngày AI quyết định ‘Con người là mối đe dọa’ và cảnh báo rằng máy móc ‘có thể mất kiểm soát’

 Bài viết của Joshua Wilburn

Bậc thầy công nghệ của Microsoft, Bill Gates, đã kiếm được tài sản bằng cách đầu tư vào việc cải tiến công nghệ máy tính để phát huy tối đa tiềm năng của nó, giờ đây, tỷ phú công nghệ này đang lo lắng rằng những tiến bộ trong AI có thể đe dọa nghiêm trọng đến cuộc sống của con người.

Gates cho biết ông rất hào hứng với tiềm năng mà AI có thể mang lại cho giáo dục, chăm sóc sức khỏe, kinh doanh và lối sống trên khắp hành tinh – nhưng trong những tháng gần đây, cựu CEO của Microsoft đã cân nhắc về mối nguy hiểm tiềm ẩn mà trí tuệ nhân tạo có thể gây ra nếu nó rơi vào tay kẻ xấu. .

Gates nói: “Giống như hầu hết các phát minh, trí tuệ nhân tạo có thể được sử dụng cho mục đích tốt hoặc mục đích xấu.” “Các chính phủ cần làm việc với khu vực tư nhân để tìm cách hạn chế rủi ro.” Anh ấy tuyên bố rằng không chỉ một “nhân vật phản diện Bond” ngoài đời thực có thể sử dụng nó để thao túng các cường quốc thế giới, mà bản thân AI cũng có thể “mất kiểm soát” khi quyết định rằng “con người là mối đe dọa” và là kẻ có thể dễ dàng xử lý.

Gates tuyên bố rằng AI siêu thông minh sẽ được phát triển để suy nghĩ nhanh đến mức bộ não con người sẽ “hoạt động với tốc độ của ốc sên” khi so sánh.

Nguồn: Bill Gates Fears The Day AI Decides ‘Humans Are A Threat’ And Warns That Machines ‘May Run Out Of Control 

From: Phan Sinh Trần

Posted on

Ba đi ‘tù cải tạo’, mẹ đi ‘kinh tế mới’, con nhà nghèo trở thành viện sỹ Viện hàn lâm kỹ thuật Mỹ

Ba đi ‘tù cải tạo’, mẹ đi ‘kinh tế mới’, con nhà nghèo trở thành viện sỹ Viện hàn lâm kỹ thuật Mỹ

Phỏng vấn GS.TS Nguyễn Thục Quyên, tân viện sỹ Viện Hàn lâm KHKT Hoa Kỳ
 

 EMBED

Phỏng vấn GS.TS Nguyễn Thục Quyên, tân viện sỹ Viện Hàn lâm KHKT Hoa Kỳ

Ba đi tù ‘cải tạo’, mẹ đi ‘kinh tế mới’, con nhà nghèo trở thành viện sỹ Viện hàn lâm kỹ thuật Mỹ

25/03/2023

GS.TS. Nguyễn Thục Quyên vừa được Viện Hàn Lâm Khoa học Kỹ thuật Quốc Gia Hoa Kỳ (NAE) kết nạp làm viện sỹ vào đầu tháng 2/2023. Photo: Courtesy photo

Xuất thân từ gia đình nhà giáo nghèo khó đông anh chị em ở xã Phước Lâm, huyện Long Điền, cô thôn nữ ngày nào thích thơ ca và văn chương Việt Nam, tò mò muốn tìm cách giữ ánh sáng ban ngày để dành cho ban đêm học bài vì nhà không có đèn điện, nay trở thành viện sỹ Viện Hàn Lâm Khoa học Kỹ thuật Quốc Gia Hoa Kỳ, rạng danh với thành tựu quan trọng trong ngành hóa hữu cơ ứng dụng.

Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Thục Quyên vừa được Viện Hàn Lâm Khoa học Kỹ thuật Quốc Gia Hoa Kỳ (NAE) kết nạp làm viện sỹ vào đầu tháng 2 năm nay. GS. Thục Quyên được các đồng nghiệp tại NAE đánh giá cao về vai trò lãnh đạo trong giáo dục kỹ thuật và nỗ lực thúc đẩy sự đa dạng ở lĩnh vực hóa hữu cơ ứng dụng. Bà cũng có những công trình nghiên cứu đặc biệt về quang điện hữu cơ cho các tòa nhà và nhà kính tiết kiệm năng lượng.

Ngoài vai trò là Giám đốc Trung tâm Polymer và Chất rắn hữu cơ tại Đại học California, Santa Barbara, Hoa Kỳ, (UCSB) bà còn là đồng chủ tịch Hội đồng sơ khảo giải thưởng VinFuture từ năm 2020, được bình chọn là trí tuệ khoa học mang tầm ảnh hưởng nhất thế giới nhiều năm liên tiếp.

Nhân tháng Lịch sử Phụ nữ Hoa Kỳ, tháng 3, VOA Việt ngữ có cuộc trò chuyện với GS. TS. Nguyễn Thục Quyên.

VOA: Xin GS cho biết cảm tưởng khi trở thành người phụ nữ gốc Việt đầu tiên trong NEA?

GS Nguyễn Thục Quyên (NTQ): Trước hết xin cho Thục Quyên kính chào quý thính giả của đài VOA. Thú thật là tôi cũng chưa từng mơ ước hay tưởng tượng được rằng một ngày nào đó mình sẽ trở thành viện sỹ của Viện Hàn Lâm Khoa học Kỹ thuật Quốc Gia Hoa Kỳ.

Mình thấy vô cùng vinh hạnh bởi vì đó là một trong những sự công nhận cao nhất từ đồng nghiệp và đây cũng là sự ghi nhận cho nhiều năm lao động sáng tạo và cống hiến của mình và nhóm nghiên cứu của mình trong lĩnh vực khoa học. Rất là vui vì được NAE công nhận. Tôi được đào tạo để trở thành một nhà lý hóa chứ không phải bên khoa học kỹ thuật.

Vinh dự này đánh dấu một cột mốc sự nghiệp rất quan trọng đối với tôi. Nói chung là tôi không thể làm việc này một mình được mà có cả một nhóm nghiên cứu của tôi, những sinh viên, tiến sĩ và cộng tác viên đã làm việc chung với tôi. Ở cấp độ cá nhân thì không có từ ngữ nào có diễn tả được cảm giác của tôi trước sự công nhận này bởi vì tôi đã vượt qua nhiều thử thách và khó khăn trong cuộc sống và việc làm để có thể có ngày hôm nay.

Tôi không chỉ hoàn thành ước mơ của riêng bản thân mình mà còn là cho cả mẹ tôi nữa, cho cả những người phụ Việt Nam và phụ nữ trên thế giới vì những giấc mơ của họ bị tan vỡ vì những thử thách trong cuộc sống và lo toan cho gia đình họ. Như mẹ tôi từng ước mơ được học cao hơn nữa và được trở thành nữ bác sĩ phẫu thuật đầu tiên của thành phố Buôn Ma Thuột, nhưng rồi mẹ tôi kết hôn năm 18 tuổi rồi sau đó có năm đứa con nên thành thử ước mơ của mẹ tan thành mây khói.

VOA: Thưa GS, với vai trò mới trong Viện Hàn Lâm Khoa học Kỹ thuật Quốc Gia Hoa Kỳ, GS có kế hoạch gì để thực hiện vai trò đó?

NTQ: Viện Hàn Lâm Khoa học Kỹ thuật Quốc Gia Hoa Kỳ có trách nhiệm cung cấp tư vấn, khả năng lãnh đạo kỹ thuật để phục vụ quốc gia, và không chỉ phục vụ cho quốc gia Mỹ mà còn có thể là của thế giới nếu cần. Là một thành viên của Viện mình có trách nhiệm và bổn phận nhiều hơn trong khoa học. Ngoài việc đóng góp cho nền khoa học công nghiệp và giáo dục, mỗi người đều cần cố gắng tạo ảnh hưởng, dùng uy tín của mình để mang đến những thay đổi tích cực cho nền giáo dục, cộng đồng khoa học ở Mỹ và trên thế giới, và cả cuộc sống của người dân.

Trách nhiệm của tôi là không chỉ làm công việc làm hàng ngày trong trường học ở California như là nghiên cứu, giảng dạy, mà còn có trách nhiệm với cộng đồng khoa học, với thế hệ trẻ trong và ngoài nước, và của cả xã hội. Tôi tiếp tục hỗ trợ thúc đẩy việc đào tạo và nghiên cứu nhất là về STEM [STEM là một mô hình giáo dục dạy trẻ em kiến thức, kỹ năng về các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học một cách tích hợp liên môn], tôi cũng muốn tăng sự tham gia của phụ nữ trong lĩnh vực khoa học kỹ thuật nhiều hơn để nâng cao sự đa dạng và có một cơ hội bình đẳng. Nói chung bây giờ trong lĩnh vực khoa học, số nam giới vẫn nhiều hơn so với phụ nữ nên tôi cố gắng là trong tương lai sẽ thay đổi để có nhiều phụ nữ tham gia nghiên cứu khoa học hơn.

Tôi cũng mong muốn cố gắng hỗ trợ các nhà khoa trẻ vì thế hệ trẻ rất là quan trọng, đặc biệt là những những thế hệ trẻ thuộc những nước đang phát triển. Tôi mong muốn đẩy mạnh hỗ trợ, kết nối với các nhà khoa học nước ngoài trên toàn cầu với nhau, và cả với cộng đồng khoa học Việt Nam.

Đồng thời tôi sẽ phối hợp sâu hơn với giới kinh doanh, công ty và các nhà hoạch định về chính sách của chính quyền để đề ra và thực hiện những chính sách có thể tạo ra sự thay đổi tích cực trong xã hội như giảm chất thải ra môi trường, tái chế chất nhựa, dùng nhựa phân hủy sinh học thay vì dùng nhựa plastic, thúc đẩy việc sử dụng năng lượng tái tạo… Đó là những điều trước mắt tôi muốn thực hiện.

GS.TS Nguyễn Thục Quyên tại một hội thảo khoa học.

GS.TS Nguyễn Thục Quyên tại một hội thảo khoa học.

VOA: GS có nói về sự chệnh lệch số lượng nam và nữ làm khoa học. Theo GS, người phụ nữ làm khoa học có những trở ngại, khó khăn gì so với nam giới?

NTQ: Nữ giới làm khoa học thì khó hơn nam giới rất nhiều. Điều này không chỉ thấy qua phụ nữ làm khoa học ở Mỹ mà bất cứ nước nào khi tôi đi công tác thì cũng đều thấy điểm chung này trên toàn thế giới. Nữ giới làm khoa học rất vất vả vì về nhà họ còn phải chăm lo cho gia đình, làm nội trợ, lo cho chồng…ngoài việc làm nghiên cứu, giảng dạy. Họ thường bị thiếu ngủ, thường xuyên vội vã, không có thời gian cho bạn bè, không có thời giờ lo cho bản, không được gặp bố, mẹ, anh, chị, em…

Phụ nữ làm khoa học phải làm việc chăm chỉ và tốt hơn rất là nhiều để mà có được sự công nhận giống như là các đồng nghiệp nam; ở nhiều nước, tiền lương của nữ khoa học lại thấp hơn so với nam giới làm chung trong các cấp bậc, trong các nghề nghiệp giống nhau…

GS.TS Nguyễn Thục Quyên tại lễ trao giải VinFuture 2022.

GS.TS Nguyễn Thục Quyên tại lễ trao giải VinFuture 2022.

VOA: Lúc nảy GS có nói là trong vai trò ở Viện Hàn Lâm Khoa học Kỹ thuật Quốc Gia Hoa Kỳ, GS khi không chỉ dừng lại ở trong đất nước Hoa Kỳ mà còn giúp những nước đang phát triển khác. Không rõ liệu GS có kế hoạch trợ giúp Việt Nam trong công tác khoa học?

NTQ: Tôi rất mong muốn được giúp đỡ Việt Nam. Từ hồi ra đi từ năm 1991 đến giờ thì lần đầu tiên tôi về nước – về thăm gia đình thôi – là vào năm 1999. Sau khi trở thành giáo sư đại học thì tôi bắt đầu về nhiều hơn. Lần gần nhất là vào năm 2023 để tham dự lễ trao giải thưởng của Quỹ VinFuture. Năm 2022, tôi về nước, Tôi cùng với Tiến sĩ Phùng Việt Bắc, là nhân viên của quỹ VinFuture, có tới thăm rất nhiều trường đại học ở Việt Nam. Tôi gặp gỡ các sinh viên, những nhà khoa học, những người làm nghiên cứu tại vì tôi muốn tìm hiểu thêm về những cái khó khăn, thử thách nào mà họ phải đối mặt khi mà làm nghiên cứu tại Việt Nam.

Người Việt mình thì rất khó chịu khó, siêng năng, rất cần cù, thông minh mà nếu có cơ hội thì người ta vươn lên rất thành công. Tôi trò chuyện với mọi giới từ Bắc tới trong Nam. Đó là chuyến đi rất là “mở mắt” cho tôi và tôi đã học hỏi từ mọi người…Tôi thấy rằng điều thứ nhất, Việt Nam cần xây dựng một sở hạ tầng hiện đại nhất để phục vụ nghiên cứu khoa học khoa học kỹ thuật. Điểm thứ hai, tôi thấy các nghiên cứu sinh ở Việt Nam không nhận được tiền lương, chỉ một số rất ít mới có và cũng rất thấp; họ không được tiền lương như bên Mỹ hay châu Âu, do đó họ phải đi làm việc để kiếm sống, và làm nghiên cứu chỉ là phụ thôi…do vậy họ không tập trung làm nghiên cứu toàn thời gian được. Một điểm nữa, Việt Nam là nước đang phát triển…và các nhà khoa học Việt Nam cần hợp tác nhiều và chặt chẽ với nhau. Ông Bà ta có câu “một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao.”

Việt Nam nên vừa thực hiện nghiên cứu ứng dụng vừa kết hợp nghiên cứu căn bản.

Việt Nam gửi những người trẻ thông minh giỏi nhất đi du học ở nước ngoài, nhưng người ta học xong và ở lại nước ngoài, vì tại Việt Nam không có cơ sở hạ tầng và nhiều cơ hội để người ta làm việc nghiên cứu.

Việt Nam cần xây dựng những cơ sở hạ tầng, nếu như không có tiền để xây tại mỗi trường đại học một cái thì nên xây những cơ sở làm nghiên cứu chung như bên Mỹ gọi là phòng nghiên cứu quốc gia (national laboratory). Việt Nam có thể bắt đầu với ba cái trung tâm ở ba miền: Bắc, Trung, Nam. Những cơ sở này không thuộc về ai cả [mà dùng chung] để cho tất cả những người làm nghiên cứu muốn sử dụng những cái máy móc nào đó thì họ có thể viết một cái dự án xin một số giờ, sau đó họ có thể đi vô trong đó làm nghiên cứu. Tôi hy vọng trong tương lai tôi có thể giúp đỡ được những việc đó nếu Việt Nam chịu đầu tư vốn. Mô hình cơ sở hạ tầng này rất thông dụng ở Mỹ và những nước phát triển trên thế giới.

GS. TS Nguyễn Thục Quyên (thứ hai, từ trái) được sinh ra trong gia đình có bố là cảnh sát đặc biệt, mẹ là giáo viên, nhà có tất cả năm anh em.

GS TS Nguyễn Thục Quyên (thứ hai, từ trái) được sinh ra trong gia đình có bố là cảnh sát đặc biệt, mẹ là giáo viên, nhà có tất cả năm anh em.

VOA: GS có thể cho biết cơ duyên nào khiến GS dấn thân vào con đường ngành hóa học, đặc biệt là ngành hóa hữu cơ nghiên cứu về quang điện hữu cơ, cũng như là về những vật liệu xây dựng tiết kiệm năng lượng?

NTQ: Con đường đến với khoa học của tôi rất là dài dòng, nó không như những nhà khoa học khác. Khi còn ở Việt Nam tôi yêu thích lịch sử thế giới và văn học. Tôi rất thích thơ, văn chương Việt Nam, thích địa lý nữa nhưng mà khi sang Mỹ lúc đó tôi 21 tuổi, không biết tiếng Anh, chỉ biết vài chữ tiếng Anh thôi, mà theo học văn chương thì phải đọc sách rất nhiều, tra tự điển mệt lắm. Tôi cũng có lấy một số lớp…nhưng sau đó từ từ tôi chuyển sang lớp toán, hóa học, rồi học sinh học, vật lý. Và tôi học những lớp này rất tốt nên thành thử chỉ đi theo con đường hóa học thôi.

Nói chung, tôi không phải là nhà hóa học truyền thống. Khi nghĩ về nhà hóa học, người ta thường nghĩ đến những người làm ra những vật chất gì đó…Tôi thì được đào tạo trở thành nhà lý hóa, tức là nghiên cứu về tính vật lý, tính hóa học.

Khi tôi đang làm nghiên cứu để bảo vệ luận án tiến sĩ thì tôi làm nhiều bên căn bản, nhưng tôi lại rất thích bên ứng dụng vì tôi muốn công trình nghiên cứu của mình có tác động nào đó trong cuộc sống hằng ngày. Trong các nghiên cứu của tôi, chất quang học và nhựa liên hợp, tôi muốn ứng dụng những chất này dùng làm pin năng lượng mặt trời, bóng bán dẫn, bộ tách song quang, điện tử sinh học…Tôi muốn có những ứng dụng từ những chất hữu cơ.

Tôi lớn lên từ ngôi làng nhỏ ở Việt Nam, ở Phước Lâm, Phước Tỉnh, Long Điền cho đến năm lớp 11 thì gia đình tôi chuyển qua Vũng Tàu [tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu]. Khi lớn lên thì ở làng chưa có điện, tôi ước mơ có cách nào đó để giữ được ánh sáng ban ngày để dùng cho ban đêm để học bài. Sở thích năng lượng mặt trời của tôi xuất phát từ đó, nhưng mình không để ý tới. Lớn lên trong sự nghèo khó dẫn đến sự tìm tòi, óc sáng tạo…Ông bà mình nói “Trong cái khó ló cái khôn”. Bản tính tò mò, sáng tạo thúc đẩy tôi đi theo con đường nghiên cứu khoa học, còn động lực theo nghề giáo của tôi xuất phát từ gia đình tôi có bốn thế hệ làm nhà giáo. Ông cố tôi dạy chữ Nho ở trong làng ngoài Bắc, ông ngoại tôi dạy toán, mẹ tôi dạy toán [trường] cấp hai.

GS Thục Quyên và các đồng nghiệp nữ.

VOA: Thưa GS, GS có một cái thông điệp nào đó cho các bạn trẻ mà đang ấp ủ giấc mơ làm khoa học giống như GS không ạ?

NTQ: Với các bạn trẻ, tôi khuyên các bạn phải nỗ lực theo đuổi những đam mê và ước mơ của mình và hãy cố gắng biến giấc mơ thành sự thật, đừng để cho ai ngăn cản việc theo đuổi ước mơ của mình. Các bạn nên tìm kiếm sự giúp đỡ từ những người xung quanh mình và hãy học hỏi từ những người đã thành công. Những người thành công thường cho mình những lời khuyên rất hữu ích. Những phụ nữ đam mê khoa học nên nói chuyện nhiều với những nhà khoa học khác để có cơ được học hỏi người ta, được trao đổi ý kiến, làm việc chung.

Về phần tôi thì tôi sẵn sàng giúp đỡ những sinh viên trẻ, những nhà khoa học trẻ. Tôi có những sinh viên liên lạc với tôi từ Ấn Độ, Mexico, và từ các nước Trung Đông. Họ liên lạc với tôi qua email. Tôi hi vọng trong tương lai tôi có giúp đỡ được nhiều sinh viên trẻ hơn, nhất là các em sinh viên trẻ Việt Nam.

VOA: Được biết GS cũng có vai trò trong hội đồng sơ khảo giải VinFuture, xin GS chia sẻ một vài thông tin về vai trò này?

NTQ: Tôi giúp đỡ sáng lập quỹ VinFuture này vì nó có ý nghĩa rất lớn trên thế giới. Đây là cơ hội để góp phần đem lại những tác động tích cực cho Việt Nam nói riêng và thế giới nói chung. Quỹ VinFuture giúp thế giới biết tới Việt Nam. Câu hỏi mà mọi người luôn đặt ra là: hiện nay có quá nhiều giải thưởng, làm sao chúng ta có thể phân biệt được giải thưởng của mình với những giải thưởng khác trên thế giới? Điều quan trọng nhất là chúng ta không cạnh tranh với họ, chúng ta chân thành tạo ra một điều gì đó độc đáo, một điều gì đó khác biệt, một điều gì đó của Việt Nam và là đại diện cho Việt Nam.

Tôi từng sống trong sự thiếu thốn và nghèo khó, tôi hiểu những người nghèo hoặc người dân lao động quan tâm những điều gì, họ chỉ lo là có đủ cơm ăn trong ngày, có được nước sạch để uống, có quần áo, có điện,…còn những việc như khoa học tối tân như phi thuyền lên sao Hoả, ít ai để ý tới…Vì có nguồn gốc từ Việt Nam, giải thưởng VinFuture vinh danh những trí tuệ xuất chúng, những thành tựu khoa học công nghệ và phát minh tạo ra sự thay đổi có ý nghĩa trên quy mô toàn cầu, mang lại cuộc sống tốt đẹp cho hàng triệu người ở mọi tầng lớp và ngành nghề.

VOA: GS có thể cho biết một số thông tin về gia đình, sở thích của GS không ạ?

NTQ: Tôi sinh ra trong một đình có 5 anh chị em ở Buôn Ma Thuột. Ba tôi là cảnh sát đặc biệt, mẹ tôi là giáo viên dạy toán cấp 2. Khi tôi lớn lên thì chỉ biết ba chơi nhạc trong phòng trà. Tôi không biết ba là cảnh sát đặc biệt cho tới khi tôi học cấp hai.

Trong chiến tranh nhà tôi bị bỏ bom nên mất tất cả mọi thứ, và sau 1975 khi gia đình đi về Sài Gòn thì ba tôi đi học cải tạo hơn 5 năm [Chương trình giam giữ tập trung tù binh của chính quyền Việt Nam sau 1975 đối với binh lính chế độ Việt Nam Cộng hòa hay những người tham gia phục vụ cho chính quyền này]. Gia đình tôi đi kinh tế mới [chính sách cưỡng bức giãn dân có nguồn gốc Việt Nam Cộng Hòa nhằm được cho là dễ kiểm soát “phần tử chống đối” sau 1975], mua rơm cối xây nhà nhỏ ven sông ở Phước Lâm. Mẹ tôi không được đi dạy học nên cuộc sống rất khó khăn, một thời gian sau nhà nước mới cho đi dạy học.

Năm tôi 21 tuổi thì gia đình tôi định cư sang Mỹ theo diện HO. Lúc ban đầu gia đình sống ở bang Michigan, sau đó chuyển về Nam California. Tôi đã trải qua nhiều sự nhọc nhằn, bố mẹ làm đủ nghề như là đi may, rửa chén cho nhà hàng, phụ bếp, rồi lại may, rồi mở tiệm nail.

Tôi đi học adult schools [trường dành cho người trưởng thành] ở Los Angeles, học ba trường/ngày vì quyết tâm học tiếng Anh cho thật lẹ. Vào 1993, tôi học trường đại học cộng đồng Santa Monica. Tôi vừa học vừa làm thêm ở thư viện và giúp mẹ ở tiệm nail nhưng cũng không đủ tiền sinh sống nên tôi mượn thêm tiền của chính phủ (loan).

Năm 1995 vừa đi làm vừa đi học Đại học California ở Los Angeles. Tôi rửa dụng cụ thí nghiệm cho một phòng nghiên cứu. Thấy họ làm thật thích nên tôi cũng xin làm nghiên cứu nhưng người ta nói tiếng Anh của tôi không giỏi nên họ không cho làm. Tôi xin cả chục phòng thí nghiệm nhưng người ta từ chối hết. Nhưng tôi xem đó là động lực để tôi cố gắng hơn mà thôi. Tôi không bỏ cuộc dễ dàng.

Sau khi tốt nghiệp năm 1997, tôi nộp đơn học cao học. Xong cao học thì tôi học luôn tiến sỹ và ra trường năm 2001, sau 10 năm đặt chân tới Mỹ với vài chữ tiếng Anh. Sau đó, tôi làm tu nghiệp ở Trường Đại học Columbia ở New York và hợp tác với đồng nghiệp ở IBM.

Năm 2004, tôi xin về làm việc ở Đại học California ở Santa Barbara (UCSB) và ở đây tôi gặp khó khăn trong sự nghiệp rất nhiều, nhiều lần khóc và muốn bỏ cuộc. Tôi phải đối mặt với sự kỳ thị chủng tộc, bị bắt nạt bởi những đồng nghiệp nam lớn tuổi hơn, và người Mỹ trắng.

Đằng sau sự thành công này có rất nhiều nước mắt nhưng “có công mài sắc có ngày nên kim”.

VOA: Xin chân thành cảm ơn GS.TS. Thục Quyên.

Posted on

Tù nhân lương tâm Phan Kim Khánh vừa mãn án 6 năm tù

Báo Nguoi-viet

March 24, 2023

PHÚ THỌ, Việt Nam (NV) – “[Tôi] đã trở về sau sáu năm tù ngục. Cảm ơn toàn thể gia đình anh em bạn bè đã ở bên đồng hành,” ông Phan Kim Khánh, tù nhân lương tâm, viết trên trang cá nhân mới lập sau khi ra tù, hôm 22 Tháng Ba và hứa hẹn “từ từ mình sẽ cập nhật tiếp.”

Ông Khánh, 30 tuổi, quê ở huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ, là sinh viên Đại Học Thái Nguyên trước khi bị cầm tù với cáo buộc “tuyên truyền chống phá nhà nước.”

Ông Phan Kim Khánh sau khi ra tù. (Hình: Facebook Phan Kim Khánh)

Theo bản án được Tòa Án tỉnh Thái Nguyên tuyên hồi năm 2017, dù đã mãn án tù, trước mắt ông Khánh là bốn năm quản chế tại gia.

Bên dưới bài đăng của ông Khánh, nhiều Facebooker đã để lại bình luận “Mừng em đã trở về sum họp với gia đình” và “Chúc em vững lòng cho con đường tiến đến ánh sáng văn minh, tiến bộ.”

Hồi năm 2017, hãng tin Reuters của Anh cho biết: “Phan Kim Khánh là sinh viên Khoa Quan Hệ Quốc Tế và con cả của một gia đình Công Giáo ở một tỉnh vùng sâu phía Bắc thủ đô Hà Nội. Trước khi bị bắt, Khánh đã viết blog chỉ trích chính quyền.”

Vào thời điểm phiên tòa xử ông Khánh diễn ra, một thông cáo do Tổ Chức Theo Dõi Nhân Quyền (HRW) phát đi kêu gọi nhà cầm quyền Việt Nam hủy bỏ tất các cáo buộc và trả tự do cho ông này nhưng bất thành. Theo HRW, vụ bỏ tù Phan Kim Khánh được nhìn nhận là để “bịt miệng tiếng nói ôn hòa chỉ trích chính quyền Việt Nam và nói về các vấn đề của đất nước trên mạng Internet.”

Ông Phan Kim Khánh khi bị bắt. (Hình: Công Lý)

Cùng lúc, Luật Sư Hà Huy Sơn, người bào chữa cho ông Khánh, được đài Tiếng Nói Hoa Kỳ (VOA) dẫn bình luận: “Tôi đưa ra các ý kiến chẳng hạn như hành vi yêu cầu đa nguyên, đa đảng không vi phạm điều nào trong Bộ Luật Hình Sự [CSVN] cả. Bản án này chỉ dựa vào lời khai của Phan Kim Khánh. Cuối cùng, tư tưởng và quan điểm cá nhân không thể được một cơ quan nào giám định cả, nên kết luận giám định của Bộ Thông Tin Truyền Thông không phải là một cơ sở để kết tội. Nhưng Hội Đồng Xét Xử không chấp nhận quan điểm của tôi.”

Hồi năm 2015, Phan Kim Khánh nhận được học bổng của Chương Trình Thủ Lĩnh Trẻ Đông Nam Á (YSEALI) để tham gia khóa đào tạo do Đại Sứ Quán Hoa Kỳ tại Hà Nội tổ chức. (N.H.K) [qd]

Posted on

Việt Nam có thể từ chối nâng cấp ngoại giao với Washington khi căng thẳng Mỹ-Trung đang âm ỉ

Báo Tiếng Dân

Reuters

Cù Tuấn, dịch

23-3-2023

Ngoại trưởng Hoa Kỳ Antony Blinken gặp Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam Bùi Thanh Sơn bên lề hội nghị cấp cao APEC, tại Bangkok, Thái Lan ngày 17 tháng 11 năm 2022. Ảnh: Reuters

Việc Mỹ thúc đẩy nâng cấp quan hệ với Việt Nam trong năm nay đang vấp phải sự phản đối ở Hà Nội, về những gì các chuyên gia cho là lo ngại rằng Trung Quốc có thể coi động thái này là thù địch vào thời điểm căng thẳng giữa hai siêu cường Bắc Kinh và Washington.

Mỹ hy vọng sẽ nâng cấp quan hệ trong năm nay, lý tưởng nhất là trùng với dịp kỷ niệm 10 năm thiết lập quan hệ đối tác toàn diện với Việt Nam vào tháng 7.

Mỹ là nhà đầu tư lớn tại Việt Nam và phái đoàn doanh nghiệp lớn nhất từ trước đến nay của Mỹ đã đến thăm Việt Nam trong tuần này.

Mặc dù là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, Mỹ hiện được xếp hạng là đối tác ngoại giao cấp ba của Hà Nội. Cấp cao nhất bao gồm Trung Quốc, Nga, Ấn Độ và Hàn Quốc, trong khi cấp thứ hai, mà Washington muốn tham gia, bao gồm các nước châu Âu và Nhật Bản.

Florian Feyerabend, đại diện tại Việt Nam của Quỹ Konrad Adenauer của Đức, cho biết việc nâng cấp quan hệ chính thức trong năm nay “không còn là thực tế nữa”.

Theo các chuyên gia, những người đã trích dẫn các cuộc thảo luận với các quan chức Việt Nam, mặc dù động thái này chủ yếu mang tính biểu tượng, nhưng các nhà lãnh đạo Việt Nam đang do dự, lo sợ khả năng trả đũa từ Trung Quốc.

“Xét đến sự cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa Trung Quốc và Mỹ và sự gần gũi giữa Trung Quốc và Việt Nam, Hà Nội có thể cảm thấy miễn cưỡng khi chính thức nâng cấp quan hệ đối tác toàn diện với Washington”, Bích Trần, chuyên gia phụ trợ tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế của Washington, cho biết.

Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam và là nguồn nhập khẩu quan trọng cho lĩnh vực sản xuất của Việt Nam.

Hai nước láng giềng này có lịch sử xung đột và ngờ vực lâu dài và vẫn còn bất đồng về các đảo, thực thể và tài nguyên ở Biển Đông.

Khi được hỏi liệu Việt Nam đã sẵn sàng nâng cấp quan hệ với Mỹ trong năm nay hay chưa, một phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao Việt Nam hôm 23/3 cho biết điều đó sẽ xảy ra “khi thời điểm thích hợp”, nhấn mạnh mối quan hệ bền chặt mà hai quốc gia đã có.

Các chuyên gia cho rằng các cuộc gặp cấp cao có thể tạo cơ hội cho một bước đột phá vào phút cuối trong quan hệ Việt – Mỹ, với việc các nhà ngoại giao hy vọng sắp xếp một cuộc gặp giữa các Bộ trưởng ngoại giao hai nước, trong khi các nhà lãnh đạo của họ có thể gặp nhau bên lề hội nghị thượng đỉnh G7 tại Mỹ. Nhật Bản vào tháng 5 năm 2023.

Người phát ngôn của Đại sứ quán Mỹ tại Việt Nam cho biết hai nước đang làm việc cùng nhau để nâng cao quan hệ đối tác.

Lê Hồng Hiệp, Nghiên cứu viên cao cấp tại Viện ISEAS–Yusof Ishak của Singapore, cho biết Việt Nam chắc chắn muốn nâng cấp quan hệ với Washington, nhưng khó có khả năng đồng ý việc này trong năm nay.

Nhưng “việc nâng cấp có thể không còn là ưu tiên của Mỹ trong tương lai”, ông nói.

Posted on

JPMorgan, Citi và BofA nói với nhân viên không câu khách hàng từ các ngân hàng đang gặp căng thẳng

Báo Tiếng Dân

Reuters

Cù Tuấn, dịch

24-3-2023

NEW YORK, ngày 23 tháng 3 (Reuters) – Khi hàng loạt công ty cho vay ở Hoa Kỳ bị bao vây bởi khách hàng rút tiền của họ trong tháng này, những gã khổng lồ ngân hàng bao gồm JPMorgan Chase & Co, Citigroup Inc và Bank of America Corp đã cảnh báo nhân viên: Đừng làm cho tình hình trở nên tồi tệ hơn.

JPMorgan, ngân hàng lớn nhất quốc gia, đã nói với tất cả nhân viên rằng họ “không bao giờ nên tỏ ra lợi dụng tình huống căng thẳng hoặc không chắc chắn”, trong một bản ghi nhớ ngày 13 tháng 3, mà Reuters đã xem được. “Chúng ta không đưa ra những bình luận chê bai đối thủ cạnh tranh”.

Cùng ngày, các nhà lãnh đạo của đơn vị ngân hàng tiêu dùng và doanh nghiệp nói với các nhân viên chi nhánh: “Chúng ta nên kiềm chế việc thu hút khách hàng kinh doanh từ một tổ chức đang gặp căng thẳng”, theo các đoạn trích mà Reuters có được.

Citigroup cũng đã đưa ra hướng dẫn tương tự cho những người đứng đầu doanh nghiệp của mình, một nguồn tin quen thuộc với vấn đề này cho biết. Hướng dẫn bao gồm không suy đoán về các ngân hàng khác hoặc tin đồn thị trường.

Ngân hàng này đã gửi một bản ghi nhớ nhắc nhở các nhân viên ngân hàng rằng, trong các cuộc thảo luận với các khách hàng tiềm năng, họ không nên thảo luận về vị thế và tình trạng của các công ty khác, nguồn tin cho biết.

Các giám đốc điều hành hàng đầu tại Bank of America Corp cũng được thông báo rằng nhân viên của họ không nên theo đuổi khách hàng của các công ty đang gặp khó khăn hoặc làm bất cứ điều gì để làm trầm trọng thêm tình hình, một nguồn tin quen thuộc với vấn đề này cho biết.

Và Mary Mack, Giám đốc điều hành của ngân hàng tiêu dùng và doanh nghiệp nhỏ tại Wells Fargo & Co, đã gửi một bản ghi nhớ cho nhân viên vào thứ Năm 23/3 rằng: “Chúng ta không nên tham gia vào bất kỳ hoạt động nào có thể được coi là lợi dụng tình hình hiện tại để gây bất lợi cho người khác”.

Vụ khách hàng ồ ạt rút tiền đã làm sụp đổ Silicon Valley Bank (SVB) và Signature Bank, vụ sụp đổ ngân hàng cho vay lớn thứ hai và thứ ba trong lịch sử Hoa Kỳ, đã khiến khách hàng chuyển khoảng nửa nghìn tỷ đô la tiền gửi từ các ngân hàng “dễ bị tổn thương nhất” của Hoa Kỳ sang các tổ chức lớn hơn này. Các nhà phân tích của JPMorgan do Nikolaos Panigirtzoglou đứng đầu đã viết trong một ghi chú ngày 22/3.

Khi SVB chao đảo, hàng tỷ đô la tiền gửi đã đổ vào các ngân hàng lớn của Mỹ, vốn được các cơ quan quản lý yêu cầu nắm giữ nhiều vốn hơn để chống lại các cú sốc. Trong khi các tổ chức cho vay thường xuyên cạnh tranh để giành khách hàng, sự mất niềm tin đã làm rung chuyển hệ thống ngân hàng trong hai tuần qua đã làm dấy lên lo ngại về sự lây lan có thể dẫn đến sự hoảng loạn rộng lớn hơn.

Tình trạng hỗn loạn đã thúc đẩy các cơ quan quản lý có những động thái chưa từng có để đảm bảo tiền gửi của SVB và Signature Bank. Tổng thống Joe Biden, Bộ trưởng Tài chính Janet Yellen và Giám đốc điều hành Citigroup Inc. C.N Jane Fraser trong những ngày gần đây đều đã đưa ra tuyên bố nhằm trấn an công chúng rằng hệ thống ngân hàng Hoa Kỳ an toàn.

Người phát ngôn của JPMorgan cho biết: “Tất cả chúng ta đều có quyền lợi nhất định trong việc giữ cho hệ thống tài chính của Mỹ vững mạnh và thịnh vượng, mà là niềm tự hào với hàng ngàn tổ chức thuộc mọi quy mô phục vụ mọi nơi trên khắp nước Mỹ”.

Posted on

“Níu một đời, giữ một thời”-Ban Mai

Ban Mai

Việt Nam, sau năm 1975 kết thúc chiến tranh giữa hai miền Nam – Bắc.

Hòa bình đã đến sau mấy thập niên tang tóc vì bom rơi, đạn nổ. Người Việt Nam cảm thấy hạnh phúc khi đất nước không còn chiến tranh, không còn người chết.

Thế nhưng, người Miền Nam đã không thể tưởng tượng nổi, tiếp sau đó là một thảm cảnh kinh hoàng. Sau tháng 4 năm 1975, phần lớn người Miền Nam làm việc cho chính phủ Cộng Hòa đều bị tập trung cải tạo. Cuộc sống của nhiều gia đình đảo lộn. Vì sau khi đổi đời, họ bị thất nghiệp, nhiều người lâm vào cùng quẫn. Cảnh quan thành phố tiêu điều xơ xác, thiếu lúa gạo khiến dân phải ăn độn bo bo và mì sợi. Trầm trọng hơn nữa: Sự xơ xác tinh thần của trí thức Miền Nam không còn được tự do trình bày suy nghĩ, không còn được tự do hấp thụ tri thức nhân loại. Thay vào đó là những đợt học tập chính trị triền miên, theo một định hướng duy nhất: Chủ nghĩa Marx. Tất cả sách báo, văn học nghệ thuật bị tịch thu tiêu hủy, nền văn chương Miền Nam hoàn toàn bị bôi xóa. Giống như thời man rợ của Tần Thủy Hoàng năm 210 trước công nguyên, Tần Thủy Hoàng cho đốt sách và chôn sống nhiều học giả, nhằm dập tắt những ý kiến traí chiều và áp đặt tư tưởng mới của ông trên toàn lãnh thổ Trung Quốc sau khi thống nhất.

Bắt đầu sau năm 1975, những thế hệ sinh ra và lớn lên ở Việt Nam không hề biết đã từng có một nền văn học nghệ thuật Miền Nam vô cùng gía trị với nhiều thể loại “trăm hoa đua nở”, đề cao tự do, dân chủ, với ý thức khai phóng, nhân bản, theo kịp trào lưu thế giới.

Thế nhưng, ở một nơi xa kia, có một ông già gầy gò, ốm yếu, tóc bạc hàng ngày đến thư viện các trường đại học ở Mỹ để photo các tài liệu về văn chương Miền Nam Việt Nam, hàng ngày ông “ngồi khâu lại di sản”, vá lại một nền văn học đã bị đốt cháy trên chính quê hương mình, tự mình thành lập tủ sách di sản văn chương Miền Nam nhằm lưu giữ, chia xẻ lại cho đời sau, đó là nhà văn Trần Hoài Thư.

“Trần Hoài Thư tên thật Trần Quí Sách, sinh năm 1942 tại Đà Lạt. Tuổi thơ thất lạc cha, theo mẹ sống khổ cực ở thành phố Nha Trang, có một thời gian sống trong cô nhi viện Hòn Chồng Bethlehem. Sau đoàn tụ với thân phụ mới theo học Quốc Học Huế, đại học Sài Gòn. Từ năm 1964-1966 là giáo sư trường trung học Trần Cao Vân tỉnh Quảng Tín (nay đã sát nhập lại vào Quảng Nam).

Năm 1967, nhập ngũ khóa 24 SQTB Thủ Đức. Phục vụ  tại đại đội 405 Thám kích sư đoàn 22 bộ binh trong 4 năm. Sau đó về làm phóng viên chiến trường ở vùng IV trong 2 năm. Ông đã từng bị thương 3 lần.

Sau 30 tháng 4 năm 1975, đi học tập cải tạo hơn 4 năm.

Năm 1980 Trần Hoài Thư vượt biển, định cư tại Mỹ, sống ở nhiều nơi khác nhau và cuối cùng về sống ở tiểu bang New Jersey. Khi sang đến Mỹ, ông đi học trở lại, tốt nghiệp Cử Nhân Điện Toán và Cao Học Toán Ứng Dung. Ông được nhận vào làm cho công ty AT&T và sau đó chuyển sang làm cho công ty điện toán IBM. Chức vụ cuối cùng trước khi nghỉ hưu là Project Leader.

Khởi sự viết văn từ năm 1964. Truyện ngắn đầu tay Nước Mắt Tuổi Thơ đăng trên tạp chí Bách Khoa Sài Gòn. Ngoài Bách Khoa, còn cộng tác với Văn, Văn Học, Đời, Bộ Binh, Thời Tập, Vấn Đề, Khởi Hành, Ý Thức…

Sau khi nghỉ hưu vào năm 2004, ông cùng Phạm Văn Nhàn sáng lập tạp chí Thư Quán Bản và nhà xuất bản Thư Ấn Quán. Cho đến nay, phần lớn các tạp chí văn học dạng báo giấy ở Mỹ đã đóng cửa nhưng Thư Quán Bản Thảo vẫn tồn tại và đã phát hành đến số 75. (3)

Mùa hạ năm 2010, tôi tình cờ đọc bài viết của nhà thơ Du Tử Lê giới thiệu về tác phẩm “Những cơn mưa mùa Đông” của tác giả Lữ Quỳnh do nxb Thư Ấn Quán ở Mỹ xuất bản, thời gian này tôi đang tìm hiểu dòng văn chương Miền Nam nên liên hệ, ngay lập tức nhà văn Trần Hoài Thư và Lữ Quỳnh trả lời, tôi biết họ từ ngày ấy.

Bắt đầu từ đó, tôi tìm đọc dòng văn chương Miền Nam Việt Nam do nxb Thư Ấn Quán phát hành, vì ngày xưa trước năm 1975 tôi còn quá nhỏ chưa hiểu biết gì, tôi sinh ra và lớn lên ở Quy Nhơn, thuộc Miền Nam Việt Nam vì vậy tôi không muốn văn chương Miền Nam bị thất lạc và bôi xoá, tôi cần phải tìm hiểu và phổ biến lại cho thế hệ trẻ ở trong nước biết.

Thật may mắn, mùa thu năm 2011 nhà thơ Vũ Trọng Quang từ Sài Gòn photo cho tôi trọn bộ “Văn Miền Nam” (4 tập) và 2 tập “Thơ Miền Nam thời chiến” do Thư Ấn Quán phát hành năm 2009. Cuốn sách mới nhất tôi được Trần Hoài Thư tặng là cuốn “Những tạp chí Văn học Miền Nam” do ông sưu tầm và nhận định in năm 2018, ông đã sưu tầm được 15 tạp chí đã từng xuất bản ở Miền Nam Việt Nam gồm các tạp chí: Ý thức, Bách khoa, Văn, Sáng tạo, Khởi hành, Vấn đề, Trình bày, Thời tập, Hiện đại, Văn nghệ, Nghệ thuật, Mai, Văn học, Văn hóa nguyệt san, Tình thương.

Nhờ ông, tôi có được một cái nhìn khái quát về diện mạo nền văn chương Miền Nam Việt Nam mà hiện nay ở trong nước đã không còn nữa.

Nếu không đọc 4 tập bộ “Văn Miền Nam”  làm sao tôi biết tên tuổi và sáng tác của 159 nhà văn Miền Nam, trong đó có 13 nhà văn nữ, với những trang sách giá trị đầy tính nhân văn.

Đây là một bộ sách hiếm, công trình sưu tập này là một kỳ công của nhà văn Trần Hoài Thư và những người bạn ông, nó hoàn toàn được làm bằng phương pháp thủ công, ông một mình layout, trình bày bìa, in ấn, một nhà in chỉ có một nhân viên vừa là chủ vừa là thợ, cần mẫn hàng ngày, hàng đêm đánh máy lại những tác phẩm văn chương nhằm khôi phục lại diện mạo Văn học Miền Nam.

Trong lời đề từ bộ sách, tác giả Trần Hoài Thư đã thổ lộ ông “mạn phép đăng lại để độc giả hôm nay và mai sau có thể đọc lại những sáng tác này và cũng để chứng tỏ rằng văn chương Miền Nam, dù có bị bôi nhọ, trù dập hay hủy diệt, nhưng cuối cùng, nó vẫn không chết. Nó vẫn có mặt ở hải ngoại, mà bộ sách này là một bằng chứng”.

Ngoài ra Trần Hoài Thư còn chủ trương tạp chí văn học nghệ thuật “ Thư quán bản thảo” ra không định kỳ ở Hoa Kỳ, bắt đầu từ năm 2001 đến nay đã 20 năm.

Nếu không có ông, làm sao tôi biết 462 tác giả trong 2 tập “Thơ Miền Nam trong thời chiến”, mà phần nhiều là những người lính cầm bút đã chết, đó là “ những trang thơ được sưu tập từ một thời kỳ đen tối của quê hương, khởi điểm bằng lệnh tổng động viên và chấm dứt bằng ngày 30 tháng 4 năm 1975. Tập sách này là một nguồn tài liệu giúp cho những nhà phê bình văn học, những người nghiên cứu văn học sử, và những ai chưa có dịp tiếp cận với nền văn chương Miền Nam trong thời chiến tranh để họ có cái nhìn rõ và đúng đắn hơn về một dòng văn chương tình tự, tự do, khai phóng, sáng tạo và nhân bản”

Nhà phê bình Đặng Tiến từng nhận định:

“… Đã là thơ thời chiến thì phải nói đến chiến tranh. Vậy thơ ấy nói gì về khói lửa? Xin lấy bài Phan Xuân Sinh làm ngày Tết 1972 “Uống rượu với người lính Bắc Phương” làm tiêu biểu:

Hãy rót cho ta thêm cốc nữa đi

Ngồi với bạn hôm nay làm ta hứng chí

Chuyện ngày mai có chi đáng kể

Dẹp nó đi cho khỏi bận tâm

(…)

Những thằng lính thời nay không mang thù hận

Bạn hay thù chẳng có một lằn ranh

(tr 617) tập 1

Trong bài “Kỷ vật cho em” của nhà thơ Linh Phương được Phạm Duy phổ nhạc, đã kể trong bài Hành Quân:

Dăm thằng đánh trận. Dăm thằng chết

Chỉ sót mình ta cứ sống nhăn

Đù má, nhiều khi buồn hết biết

Lo mãi sau này cụt mất chân.

Chiều qua sém chết vì viên đạn

Du kích bên sông bắn tỉa hù

Cũng may gặp phải thằng cà chớn

Thấy mặt ta ngầu bắn đéo vô.

Nhớ hôm bắt được em Việt cộng

Xinh đẹp như con gái Sài Gòn

Ta nổi máu giang hồ hảo hán

Gật đầu ra lệnh thả mỹ nhân. (!)

(tr 305)

… Dĩ nhiên những thái độ buông thả nói trên không tiêu biểu cho cuộc chiến ác liệt, hay tinh thần chiến đấu, hay kỹ thuật và kỷ luật quân sự của quân lực VNCH. Nhưng nó là sắc thái đặc biệt của một tâm lý. (NHÂN BẢN). Tâm lý ấy là nhược điểm trên bản đồ quân sự, mà là ưu điểm trên trang thơ, bằng cớ là hơn một ngàn năm nay, người ta ngợi ca, ngâm nga mãi câu “túy ngoại sa trường quân mạc tiếu” của Vương Hàn; say sưa như vậy nhất định ông không phải là một quân nhân thiện chiến.

Lẽ thường trong chiến tranh là thắng hay bại. Điều lạ trong tập thơ này là không có chiến thắng, dù trong mơ ước hay ngông nghênh (…)

Khát vọng thiết thân thời đó là hòa bình, như lời người mẹ trong bài “Đêm giáng sinh ở Việt Nam” của Hồ Minh Dũng:

Dù chỉ một ngày ngưng bắn đó con

Cũng đem chiếc áo lành ra mặc

Cũng ăn một bữa cơm cho no

Cũng ngủ một giấc trên giường trên chiếu

Khổ đau lúc này mẹ gói trong mo

Nguyễn Dương Quang trong bài “Đêm cuối năm viết cho má”:

Hình như cây súng con lạ lắm

Sao nó run lên khi đạn lên nòng

Tâm hồn nó như tâm hồn con vậy

Một kẻ nằm, kẻ đứng, xót xa không?

Trước mặt con: những ngọn đồi cát máu

Đêm thì thầm cùng những nấm xương

Ôi, trái tim con mãi tôn thờ má

Đã dạy con hai tiếng yêu thương

Từ má lỏng bàn tay dìu dắt

Con bơ vơ giữa cuộc phù sinh

Dòng nước nào xa nguồn mà không đục

Sợ một mai con lạc dấu chân mình

(tr 428)

Đã đành, đành vậy, “Thơ Miền Nam trong thời chiến”, trong tất cả bề thế của nó, nếu muốn, có thể thu lại trong bốn chữ: “Thơ lính học trò”, với tất cả nội hàm sâu lắng của mỗi chữ. Thơ lính học trò? Là cậu học sinh, từ sân trường bước ngay vào quân trường, chiến trường, nhiều khi chưa kịp kinh qua cuộc sống xã hội.

Họ làm thơ, gọi là “làm văn nghệ” trên báo nhà trường, báo địa phương. Làm thơ như một tâm thế, một lối ứng xử với đời. Không phải thành danh hay đi vào lịch sử văn học… rồi đời bắt kẻ làm thơ đi làm lính, học bước chân vào chiến cuộc, mang trong đầu những ý nghĩ trong veo/ xem chiến cuộc như tai trời ách nước (Nguyễn Bắc Sơn). Và không biết bao nhiêu người đã gục ngã giữa tuổi xuân xanh, khi vừa mới bước vào chiến trường.

Bắt đầu nền thơ này là chuyện văn nghệ, trao đổi, thù tạc giữa bạn bè, nhưng sau cùng trở thành huyết mạch của một thế hệ, mà Trần Hoài Thư gọi là “ tội tình”. Vì đã bị lịch sử làm tình làm tội. Có thế mới hiểu vì sao, khi đánh máy lại những bài thơ cũ, ba, bốn mươi năm sau, anh còn thấy “như gõ vào chính tim mình những niềm đau buốt”. Và người đọc ngày nay, nhất định đâu đây còn có người thấu hiểu và chia xẻ niềm đau buốt ấy. Làm sao cho sưu tập này, và tấm lòng kia đến tay người nọ?”

Vì vậy “Thơ Miền nam trong thời chiến” không chỉ là nguồn tư liệu – một nghĩa trang – văn học. Nó là cuộc sống đang thao thức và thao thiết… và cho đời sống nữa chứ. Chẳng riêng gì đời sống của những chúng ta” (4)

Hôm nay là ngày đầu tháng 1 năm 2022, đã bước sang năm mới, ngoài kia, mùa đông vẫn chưa qua, cái giá lạnh của miền New Jersey  Hoa Kỳ vẫn không làm chùn bước nhà văn Trần Hoài Thư.

Hàng đêm, người ta vẫn nhìn thấy một ông già gầy gò, cận thị với mái tóc bạc, vừa chăm sóc người vợ bị đột quỵ, vừa cần mẫn bên trang sách để lưu giữ nền văn chương Miền Nam cho hậu thế với một tâm hồn trong sáng vô vị lợi trong một xã hội thực dụng như ngày nay là một việc làm đáng kính, đáng trân trọng.

Ông xứng đáng với cách gọi trìu mến của người đương thời, người “khâu di sản văn chương Miền Nam”.

Bên trong nước, mấy năm gần đây có một bạn trẻ Nguyễn Trường Trung Huy ở Sài Gòn cũng dày công sưu tầm Văn học Miền Nam và bộ sưu tập của bạn ngày một đồ sộ đáng cho ta kinh ngạc, đó là một kỳ công. Tôi tin rằng, trên đất nước Việt Nam này có nhiều người thầm lặng âm thầm tìm kiếm, lưu giữ một nền văn chương nhân bản mà ta tưởng rằng đã chết sau năm 1975. Ngày nay, giới nghiên cứu văn học trong nước đang ngày càng tìm kiếm để nghiên cứu, mới đây trong một đề thi luận văn bậc trung học phổ thông, có một giáo viên đã đem bài thơ “Ta về” của Tô Thùy Yên cho học sinh bình giảng, với những câu thơ đầy tính nhân văn:

“Ta về như lá rơi về cội

Bếp lửa nhân quần ấm tối nay

Chút rượu hồng đây xin rưới xuống

Giải oan cho cuộc biển dâu này”.

Tuy đây chỉ mới là một hành động đơn lẻ nhưng đó là một tín hiệu vui.

Tôi tin rằng, sẽ không còn bao lâu nữa dòng Văn chương Miền Nam (1954-1975) sẽ được đưa vào giảng dạy chính thức trong nhà trường, nó xứng đáng được trả về với đúng vị trí của nó trong tiến trình phát triển văn học Việt Nam hiện đại, không ai và không một thể chế nào có thể bôi xóa một thời đại lịch sử của nước nhà. Giữ gìn, bảo tồn và chia xẻ Văn học Miền Nam cho đời sau là trách nhiệm của chúng ta, của tôi và các bạn những người yêu tiếng Việt, những người yêu văn chương Việt Nam.

Quy Nhơn, 01.01.2022

(1) “Níu một đời”, “giữ một thời” cách nói của nhạc sĩ Trầm Tử Thiêng

(2)  Tủ sách DI SẢN VĂN CHƯƠNG MIỀN NAM của nhà xuất bản Thư Ấn Quán đã sưu tầm và in lại hàng trăm tác phẩm giá trị, đáng kể nhất là bộ THƠ MIỀN NAM gồm 5 tập với tổng cộng khoảng 3500 trang và bộ VĂN MIỀN NAM 4 tập với tổng cộng khoảng 2400 trang.

(3) Tiểu sử Trần Hoài Thư theo blog Phạm Cao Hoàng, đã được tác giả kiểm chứng.

4) Trích phần giới thiệu “Thơ Miền Nam trong thời chiến” của nhà phê bình Đặng Tiến.

From: TU-PHUNG

Posted on

Quân đội Ukraina chuẩn bị phản công vào lúc cường độ tấn công của quân Nga giảm dần

RFI

Đăng ngày: 24/03/2023

Lính Ukraina ở tiền tuyến Bakhmut, vùng Donetsk, Ukraina, ngày thứ Tư 22/03/2023. AP – LIBKOS

Thanh Phương

Sau nhiều tháng ở thế phòng thủ, quân đội Ukraina sắp tới đây mở chiến dịch phản công do sức tấn công của quân Nga đang yếu dần, theo tuyên bố của một tư lệnh Ukraina sáng nay, 24/03/2023, được hãng tin Reuters trích dẫn. 

Theo quân đội Ukraina, trong vòng 24 tiếng đồng hồ qua, 1.020 lính Nga đã tử trận trong các cuộc tấn công bất thành vào những thị trấn Lyman, Avdiivka, Mariinka, và Shakhtarske. Quân Nga vẫn tập trung lực lượng để cố đánh chiếm thành phố Bakhmut nhằm mở rộng quyền kiểm soát ở miền đông Ukraina, nhưng quân Ukraina vẫn chống trả quyết liệt.

Tư lệnh bộ binh Ukraina, Oleksandr Syrskyi, tuyên bố với hãng tin Reuters là lực lượng của ông sắp mở một cuộc phản công, tranh thủ lợi thế hiện nay. Theo viên tư lệnh này, lực lượng tập đoàn lính đánh thuê Wagner của Nga, trên tuyến đầu trong các cuộc tấn công ở miền đông và miền nam Ukraina, đang suy yếu dần. Các phóng viên của Reuters gần mặt trận phía bắc thành phố Bakhmut cũng ghi nhận cường độ tấn công của quân Nga có vẻ đang giảm bớt.

Cũng về tình hình chiến sự Ukraina, chính quyền Kiev hôm nay thông báo đã có 5 người thiệt mạng trong một cuộc oanh kích của Nga vào một trung tâm hỗ trợ nhân đạo tại một thành phố ở vùng Donetsk, miền đông Ukraina.

Phát biểu qua video tại thượng đỉnh Liên Hiệp Châu Âu hôm qua, sau khi đi thăm vùng Kherson gần mặt trận phía nam trở về, tổng thống Volodymyr Zelensky đã cám ơn các nước châu Âu về trợ giúp quân sự, nhưng một lần nữa cảnh báo là nếu phương Tây không cấp chiến đấu cơ và tên lửa tầm xa cho Ukraina thì chiến tranh có nguy cơ kéo dài nhiều năm. Cho tới nay, nhiều nước phương Tây vẫn ngần ngại, không muốn giao cho Kiev những vũ khí có thể được sử dụng đến tấn công nước Nga và làm xung đột leo thang.

Posted on

Cuba bầu Quốc Hội : Dân mất niềm tin vào chính quyền vì khủng hoảng mọi mặt

RFI

Đăng ngày: 24/03/2023

(Ảnh minh họa chụp tại La Havana, Cuba) – Cử tri Cuba được kêu gọi đi bầu Quốc Hội vào ngày 26/03/2023 trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng. © CC0 Creative Commons

Thu Hằng

Cử tri Cuba được kêu gọi đi bầu Quốc Hội vào ngày 26/03/2023. Thế hệ dân biểu mới sẽ phải đối mặt với một nước Cuba chìm trong khủng hoảng chưa từng có từ 30 năm nay. Nền kinh tế kiệt quệ dẫn đến thiếu thốn thực phẩm, nhiên liệu, điện và dược phẩm. Những cuộc biểu tình rầm rộ hồi tháng 07/2021 bị trấn áp thô bạo. Sau đó là làn sóng vượt biên chưa từng có, với khoảng 300.000 người (gần 3% dân số) tị nạn tại Hoa Kỳ. 

Khủng hoảng kinh tế trầm trọng nhất từ 30 năm qua 

Chính phủ và đảng Cộng Sản Cuba đang phải đối mặt với khủng hoảng niềm tin và bị mất tín nhiệm nghiêm trọng, trước tiên là do không bảo đảm được đời sống của người dân. Hòn đảo bị « thiếu thốn mọi thứ », theo lời một cặp vợ chồng giáo viên được đặc phái viên RFI Stéfanie Schuler phỏng vấn hôm 22/03 tại một khu chợ ở thủ đô La Habana :

« Tại trung tâm lịch sử của La Habana, một cặp vợ chồng giáo viên vào khu chợ nhỏ. Người đàn ông cho biết : « Chúng tôi có sổ tem phiếu, nhưng không hề đủ. Sổ cho chúng tôi một phần thịt gà, một chai dầu mỗi tháng. Nhưng chúng tôi cũng muốn mua sữa cho con của mình ». Theo người phụ nữ, « không thể mua sữa cho trẻ em trên 7 tuổi ». Người chồng than phiền : « 5 quả trứng và một nửa chai dầu. Chúng tôi trụ được bao lâu với chừng đó ? ». Người vợ nhấn mạnh : « Chỉ có 5 quả trứng cho một tháng, cho tận 30 ngày ».

Cuba nhập khẩu hơn 60% thực phẩm tiêu thụ trên đảo. Thế nhưng đại dịch Covid-19 đã đánh gục ngành du lịch, cùng với các biện pháp trừng phạt của Mỹ được tăng cường dưới thời ông Donald Trump nên Cuba bị thiếu ngoại tệ.

Sau khi đảo một vòng quanh chợ, cặp vợ chồng giáo viên về tay không. Một quả chuối có giá tương đương 1 euro nằm ngoài khả năng của họ. Người vợ nói : « Lương của chúng tôi là 1.140 peso mỗi tháng. Chúng tôi đã dậy học, làm việc chăm chỉ, vậy mà chỉ được lĩnh chưa đầy 10 euro mỗi tháng. Một số người nhận được tiền từ nước ngoài, nhưng chúng tôi không có nguồn đó ». Người chồng tỏ ra ngại ngùng : « Tôi cũng muốn mời chị uống một ly mojito, nhưng với chúng tôi thì không thể, mà chỉ dành cho khách du lịch ».  

Tỉ lệ cử tri vắng mặt cao nhất từ 4 thập niên   

Chính phủ và đảng Cộng Sản Cuba mất tín nhiệm, và người dân bất mãn đến mức khoảng 31% cử tri có thể sẽ không đi bỏ phiếu Chủ Nhật 26/03. Dù tỉ lệ này không cao so với ở nhiều nền dân chủ phương Tây, nhưng đây là dấu hiệu cho thấy sự thay đổi triệt để so với các cuộc bầu cử dưới thời nhà lãnh đạo Fidel Castro. Ngoài ra, tỉ lệ vắng mặt được cho là chưa từng có từ khoảng 40 năm nay còn cho thấy « khả năng huy động chính trị của Nhà nước và của Đảng bị bào mòn cùng với cuộc khủng hoảng kinh tế-xã hội », theo nhận định với Reuters của ông Bert Hoffmann, chuyên gia về châu Mỹ La-tinh, Viện Nghiên cứu Toàn cầu và Khu vực của Đức.

Đối với rất nhiều cử tri Cuba, cuộc bầu cử lập pháp nặng tính « hình thức » vì có 470 ứng cử viên (đa số thuộc đảng Cộng Sản, đảng duy nhất ở Cuba) đúng với 470 ghế ở Quốc Hội. Cử tri có hai khả năng : bầu cho một hoặc nhiều ứng viên ở khu vực bầu cử hoặc chọn « bầu cho tất cả ». Chính quyền kỳ vọng vào lá phiếu « bầu cho tất cả » được cho là ủng hộ « chủ nghĩa xã hội » và « cách mạng ».

Cuộc bầu cử Quốc Hội Cuba được nhà chính trị học Arturo Lopez-Levy, Đại học Carleton (Mỹ), cho là « cơ hội để chính quyền La Habana nhận thông tin phản hồi nhằm cân nhắc lực lượng hiện tại và thúc đẩy đà tiến » của các nhà lãnh đạo chính trị. Cuba không cho phép đối lập tồn tại cho nên để phản đối cuộc bầu cử trá hình và thiếu mình bạch, trên mạng xã hội tràn ngập lời kêu gọi không đi bỏ phiếu vì đó « là cách bạn phản đối ».

Đối với nhà ly khai Manuel Cuesta Morua, tỉ lệ vắng mặt còn là thông điệp cho thấy « hệ thống bầu cử không còn đáp ứng thực tế của xã hội Cuba hiện nay ». Nhưng nghiêm trọng hơn là có thể sẽ đe dọa đến tính chính đáng của Quốc Hội mới, cũng như của tân chủ tịch Cuba – ông Miguel Diaz-Canel – người sẽ được các dân biểu bầu lại trong cuộc bầu cử tổng thống sắp tới.

Xem thêm tin Reuter:
As Cuba election day nears, some voters ask, ‘why bother?’