Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)
“Ngươi không phải thương xót đồng bạn, như chính ta đã thương xót ngươi sao?”.
Ngày 27 tháng 12 năm 1983, cửa một phòng giam tại Rôma mở ra. Mehmet Ali Ağca – người đã bắn trọng thương Đức Gioan Phaolô II – ngồi đó; vị giáo hoàng bước vào. Họ ngồi bên nhau, không ai biết đã nói gì. Thế giới chỉ thấy một nghịch lý: người bắn vẫn ở đó; người bị bắn bước vào.
Kính thưa Anh Chị em,
Lòng thương xót không kết thúc, nhưng bắt đầu nơi người được tha. Lời Chúa hôm nay cho biết: bởi được Thiên Chúa xoá mọi món nợ, chúng ta mang một món nợ không bao giờ trả xong: nợ anh em lòng thương xót, nợ bước vào trước – ‘được tha, vẫn nợ’.
Chúa Giêsu đặt giữa một dụ ngôn bất cân xứng một tiếng vọng nghiệt ngã. “Bảy mươi lần bảy” không kéo dài phép đếm; nó chấm dứt quyền đếm. Trước nhà vua, người đầy tớ sấp mình van xin; ít phút sau, đồng bạn anh cũng sấp mình và lặp gần nguyên lời van xin ấy. Nghe lại tiếng mình mà anh không nhận ra phận mình; gặp một con nợ mà anh không nhớ mình từng là con nợ. Ân xá vua ban xoá tên anh khỏi sổ nợ, chưa xoá được sổ nợ trong lòng anh. Anh được tha món nợ cũ, nhưng vẫn mắc món nợ mới: nợ lòng thương xót.
Điều đáng nói, món nợ đồng bạn mắc là có thật. Anh không sai khi cần công lý; anh sai khi để công lý trở thành lời cuối, sau khi chính mình sống sót nhờ lòng thương xót. Lòng thương xót không phủ nhận món nợ, nhưng không để nó định nghĩa một con người. “Trong thái độ của Thiên Chúa, công lý thấm đẫm lòng thương xót!” – Phanxicô.
Tha thứ không quên tổn thương, càng không gọi điều ác là điều thiện; nhưng nhớ một sự thật lớn hơn nỗi đau. Huấn Ca nhắc: nhớ ngày tận số, nhớ mình sẽ chết, nhớ giao ước của Đấng Tối Cao. Oán giận làm thế giới chỉ còn tôi và người làm tôi đau; nhớ đến Chúa, tôi nhận ra cả hai dưới bóng lòng thương xót của Ngài. Bấy giờ, lời Thánh Vịnh trở thành nhịp đập của cõi lòng: “Chúa là Đấng từ bi nhân hậu, Người chậm giận và giàu tình thương!”.
Trong đời thường, chúng ta không giữ sổ nợ bằng con số, nhưng bằng một lời nói, một lần bị coi thường, một ngày không được bênh vực. Càng giữ, đời mình càng xoay quanh người đã làm mình đau: họ vắng mặt mà vẫn điều khiển hiện tại. Chúng ta tưởng đang giữ họ trong món nợ cũ; thật ra, lỗi của họ đang giữ chúng ta. Vì thế, “Dù sống, dù chết, chúng ta vẫn thuộc về Chúa” – bài đọc hai. Chúa mới là Chủ; vết thương không có quyền ấy. “Tha thứ là giải thoát một tù nhân và khám phá tù nhân ấy chính là mình!” – Lewis B. Smedes.
Anh Chị em,
Nơi Đức Kitô, cuốn sổ nợ của nhân loại được khép lại trên thập giá. Ngài không mắc nợ ai, nhưng trả món nợ chúng ta không thể trả bằng chính mạng sống mình. Phục Sinh, Ngài trở lại với những môn đệ đã bỏ Ngài; mang theo vết thương, nhưng không mang sổ nợ; trao bình an, không đòi thanh toán. Từ đó, người môn đệ không chỉ sống nhờ ơn tha thứ, nhưng còn phải để ơn ấy đi tiếp đến người khác – ‘được tha, vẫn nợ’.
Chúng ta có thể cầu nguyện,
“Lạy Chúa, cho con biết nhận ra mình nơi người có lỗi, trao đi lòng thương xót đã nhận và trả suốt đời món nợ yêu thương!”, Amen.
Lm. Minh Anh (Tgp. Huế)
*****
Chúa Nhật Tuần XXIV – Mùa Thường Niên, Năm A
✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu.
21 Khi ấy, ông Phê-rô đến gần Đức Giê-su mà hỏi rằng: “Thưa Ngài, nếu anh em con cứ xúc phạm đến con, thì con phải tha đến mấy lần? Có phải đến bảy lần không?” 22 Đức Giê-su đáp “Thầy không bảo là đến bảy lần, nhưng là đến bảy mươi lần bảy.
23 “Vì thế, Nước Trời cũng giống như chuyện một ông vua kia muốn đòi các đầy tớ của mình thanh toán sổ sách. 24 Khi nhà vua vừa bắt đầu, thì người ta dẫn đến một kẻ mắc nợ vua mười ngàn yến vàng. 25 Y không có gì để trả, nên tôn chủ ra lệnh bán y, vợ con y, cùng tất cả tài sản mà trả nợ. 26 Bấy giờ, tên đầy tớ ấy sấp mình xuống lạy lục: ‘Thưa Ngài, xin rộng lòng hoãn lại cho tôi, tôi sẽ lo trả hết.’ 27 Tôn chủ của tên đầy tớ ấy liền chạnh lòng thương, cho y về và tha luôn món nợ. 28 Nhưng vừa ra đến ngoài, tên đầy tớ ấy gặp một người đồng bạn, mắc nợ y một trăm quan tiền. Y liền túm lấy, bóp cổ mà bảo: ‘Trả nợ cho tao!’ 29 Bấy giờ, người đồng bạn sấp mình xuống van xin: ‘Thưa anh, xin rộng lòng hoãn lại cho tôi, tôi sẽ lo trả anh.’ 30 Nhưng y không chịu, cứ đi tống anh ta vào ngục cho đến khi trả xong nợ. 31 Thấy sự việc xảy ra như vậy, các đồng bạn của y buồn lắm, mới đi trình bày với tôn chủ đầu đuôi câu chuyện. 32 Bấy giờ, tôn chủ cho đòi y đến và bảo: ‘Tên đầy tớ độc ác kia, ta đã tha hết số nợ ấy cho ngươi, vì ngươi đã van xin ta, 33 thì đến lượt ngươi, ngươi không phải thương xót đồng bạn, như chính ta đã thương xót ngươi sao?’ 34 Rồi tôn chủ nổi cơn thịnh nộ, trao y cho lính hành hạ, cho đến ngày y trả hết nợ cho ông. 35 Ấy vậy, Cha của Thầy ở trên trời cũng sẽ đối xử với anh em như thế, nếu mỗi người trong anh em không hết lòng tha thứ cho anh em mình.”