Chiến tranh Ukraina: Đa số dân Ukraina chạy sang Liên Âu lánh nạn

Đăng ngày: 14/03/2022

Khói lửa bốc lên từ các khu nhà trong căn cứ quân sự Yavoriv sau khi bị quân đội Nga tấn công, Yavoriv, Lviv, Ukr aina, ngày 13/03/2022. @BackAndAlive via REUTERS – @BACKANDALIVE

Phan Minh

Hôm qua, 13/03/2022, quân đội Nga tấn công một căn cứ quân sự ở phía tây Ukraina, gần biên giới với Ba Lan. Trong bối cảnh gần như không còn nơi nào ở Ukraina là an toàn, ngày càng nhiều người dân Ukraina phải ra nước ngoài lánh nạn và đa số quyết định sang những nước thành viên Liên Hiệp Châu Âu (EU).

Từ Medyka, đặc phái viên Murielle Paradon cho biết thêm :

Trùm áo ấm, mọi người xếp hàng để lên xe buýt. Nhiều phụ nữ, trẻ em mệt mỏi, nước mắt chảy dài trên khuôn mặt họ. Đó là những người Ukraina vừa mới đi bộ qua trạm biên phòng Medyka của Ba Lan để tránh chiến sự ngày càng khốc liệt ở Ukraina.

Tanya, một nhà tâm lý học 25 tuổi, quyết định đi sơ tán cùng em trai trước khi quá muộn.

Tanya nói: “Chúng tôi đến từ Ternopil nhưng bình thường chúng tôi sinh sống ở Kiev. Ở Kiev tình hình rất đáng sợ, người dân không còn được sống an toàn. Đó là lý do tại sao tôi đến miền tây Ukraina. Hiện tại ở đây vẫn yên bình nhưng ngày mai sẽ ra sao? Chúng tôi không thể đoán trước được điều gì”.

Julia, đi cùng với con gái 10 tuổi, đến từ ngoại ô Kharkiv. Con gái cô rất buồn khi phải rời bỏ cuộc sống và gia đình của mình.

Julia nói: “Con bé rất buồn. Nó không muốn rời xa ông bà, bạn bè, trường học. Tôi cũng không muốn ra đi, tôi không muốn trở thành một người tị nạn. Đây là chuyến đi tồi tệ nhất cuộc đời tôi ”

Julia và Tanya lên xe buýt dưới sự kiểm soát của quân đội Ba Lan. Họ dự định ở nhờ những người bạn của mình ở Estonia và Đức. Họ hy vọng có thể nhanh chóng trở về đất nước của mình.

Theo nhà chức trách Ukraina, cuộc tấn công của Nga ngày hôm qua, 13/03, vào căn cứ quân sự Yaroviv ở phía tây Ukraina, cách biên giới Ba Lan khoảng 20 cây số, đã làm 35 người thiệt mạng và 134 người bị thương.

Căn cứ Yavoriv là một trong những căn cứ chủ chốt được sử dụng cho các cuộc tập trận chung giữa các lực lượng Ukraina và Liên Minh Bắc Đại Tây Dương (NATO) và là nơi tiếp nhận viện trợ quân sự của phương Tây cho Ukraina.

Trước hội đàm ở Rome, Mỹ nói Nga ‘kêu gọi TQ trợ giúp quân sự và kinh tế’

Trước cuộc gặp của cố vấn an ninh quốc gia Mỹ Jake Sullivan (trong ảnh) với quan chức ngoại giao TQ Dương Khiết Trì ở Rome, Hoa Kỳ nói Nga ‘yêu cầu TQ viện trợ’ vì khó khăn trong chiến sự ở Ukraine.

Giới chức Hoa Kỳ nói trước cuộc gặp Sullivan-Dương Khiết Trì ở Rome rằng Nga ‘yêu cầu TQ viện trợ’ vì khó khăn trong chiến sự ở Ukraine.

Giới chức Mỹ cho hay Nga đã kêu gọi Trung Quốc cung cấp vũ khí quân sự và hỗ trợ kinh tế hiện đang bị ảnh hưởng nghiêm trọng do các lệnh cấm vận quốc tế.

Lời kêu gọi này đang đưa mối quan hệ Nga-Trung trở thành tâm điểm chú ý, chỉ vài tuần sau khi hai nước tuyên bố rằng quan hệ đối tác của họ là “không có giới hạn”.

Các trang CNN, ABCNews và Politico cho rằng dù Nga “vẫn có ưu thế tại chiến trường Ukraine”, việc thiệt hại vũ khí hạng nặng, quân trang quân dụng khiến cuộc chiến của họ ngày càng trở nên khó khăn”.

Về lâu dài, các nhà bình luận quốc tế như Francis Fukuyama, Stephen Kotkin đều cho rằng “Nga sẽ thua, hoặc vì không thắng được, không đạt được các mục tiêu đặt ra ở Ukraine, hoặc có thắng về quân sự trước mắt thì cũng bị sa lầy”.

Các đòn cấm vận khủng khiếp của Phương Tây đánh vào Nga không chỉ gồm kinh tế tài chính mà gồm cả việc cấm bán, hợp tác sản xuất linh kiện điện tử. Điều này khiến quân sự Nga, gồm cả không quân, tên lửa, hàng không vũ trụ sẽ thiếu bộ phận thay thế.

Về mặt công khai, chính phủ Trung Quốc đã kêu gọi Nga và Ukraine giảm leo thang căng thẳng ở Ukraine – và đáng chú ý là không coi hoạt động quân sự của Nga là một “cuộc xâm lược”.

Đây cũng là cách nhìn chính thức của Việt Nam, nước bỏ phiếu trắng giống Trung Quốc ở Đại hội đồng LHQ khi đa số các quốc gia thành viên lên án cuộc xâm lăng của Nga, yêu cầu Nga rút quân.

Nga-Trung có quan hệ kinh tế – thương mại mạnh mẽ đạt mức kỷ lục 147 tỷ đôla Mỹ vào năm ngoái.

Nhưng nay Nga gặp khó khăn nghiêm trọng vì các lệnh cấm vận dồn dập, hà khắc của Phương Tây.

Hôm cuối tuần, Bộ trưởng Tài chính Nga Anton Siluanov xác nhận trên truyền hình Nga rằng, “chừng 300 trên tổng số 640 tỷ USD dự trữ ngoại tệ của chúng ta bị đóng băng”.

Ông Siluanov nói Nga “cần Trung Quốc giúp vì khoản còn lại của Nga là vàng, và nhân dân tệ”.

“Lấy làm tiếc cho châu Âu nhưng không bỏ bạn quý”?

Mặc dù vậy, mối quan hệ cá nhân thân thiết giữa Vladimir Putin và Tập Cận Bình đã được thể hiện tại Thế vận hội mùa đông gần đây,

Chủ tịch Tập Cận Bình gần đây nhất có trao đổi với lãnh đạo Pháp và Đức, bày tỏ “sự đáng tiếc là chiến tranh quay trở lại châu Âu”.

Xe tăng Nga bị trúng đạn tại ổ phục kích gần Kyiv

Tuy thế, về chính thức thì Trung Quốc coi chính quyền Putin là “quan hệ bạn hữu không giới hạn” (no limits).

Mỹ cảnh báo Trung Quốc có thể phải đối mặt với những hệ quả xuất phát từ việc tiếp tục ủng hộ Nga.

Hiện chưa rõ tuyên bố của quan chức Hoa Kỳ về “tiềm năng TQ giúp Nga ở Ukraine” là gì, có nội dung gì cụ thể, hay chỉ là đòn ngoại giao trước các cuộc gặp cao cấp.

Theo biên tập viên ngoại giao của BBC Robin Brant thì đây “có thể chỉ là một chiến thuật thương lượng của Mỹ với TQ” trước cuộc gặp cao cấp, và là thứ hai bên sẽ “không xác nhận, không phủ nhận”.

Nhà báo BBC cũng nói nếu đúng là Trung Quốc thực hiện lời hứa trước Thế vận hội Mùa Đông Bắc Kinh với ông Putin thì đúng là “đổ dầu vào lửa”.

Và nếu Hoa Kỳ nói không sai, và tình hình xảy ra là Hoa Kỳ, châu Âu giúp Ukraine, và TQ giúp Nga, thì “lằn ranh phân chia thế giới hiện rõ”.

Cố vấn An ninh Quốc gia Jake Sullivan đang trên đường sang Rome để họp với Ủy viên Quốc vụ chuyên về Ngoại giao của TQ, ông Dương Khiết Trì.

Ông Sullivan cảnh báo không chỉ Trung Quốc mà các nước khác không được phép “cứu giúp Nga về kinh tế”.

Có thể Nga mới chỉ muốn “trao đổi tìm hiểu” với Trung Quốc về khả năng Trung Quốc giúp được gì, theo ông Michael Kofman, giám đốc chuyên về Nga của thin tank CNA ở Virginia, Hoa Kỳ, theo trang Politico.

EU giúp Ukraine, còn Trung Quốc sẽ giúp Nga? – Ảnh người tỵ nạn Ukraine tới ga Lviv tìm đường sang Ba Lan

“Hoặc có thể Nga cần chips, nhưng phần nhiều mặt hàng này do Đài Loan sản xuất”.

Chính phủ Đài Loan và các nước Đông Á đồng minh của Hoa Kỳ như Nhật Bản, Hàn Quốc, và một thành viên giàu có của Asean là Singapore đều áp dụng lệnh cấm vận với Nga.

Theo trang Sunday Times ra ở Anh hôm 13/03, các ngân hàng Trung Quốc và các tập đoàn công nghệ nước này đều rất cẩn thận để không bị “dính vào” lệnh cấm vận của Phương Tây áp dụng với Nga, kể cả trong quan hệ thương mại gián tiếp.

Tình hình ở Ukraine có thể thay đổi cách thế giới đón tiếp người tị nạn

March 13, 2022

Thiện Lê/Người Việt

LOS ANGELES, California (NV) – Hiện nay, có khoảng 2 triệu người Ukraine phải bỏ quê nhà ra đi vì bị Nga xâm lăng. Số người tị nạn sẽ sớm tăng lên đến khoảng 4 triệu người, làm tổng số người phải rời khỏi quê nhà khắp thế giới lên đến 84 triệu người.

Nhiều người Ukraine tị nạn đang bị kẹt ở biên giới. (Hình: Ethnic Media Services cung cấp)

Tại cuộc hội thảo do Dịch Vụ Truyền Thông Thiểu Số (EMS) tổ chức trực tuyến hôm Thứ Sáu, 11 Tháng Ba, một số diễn giả thảo luận về ảnh hưởng của tình hình ở Ukraine, nhất là đối với những di dân hay người tị nạn khác đang bị kẹt tại cửa khẩu của nhiều quốc gia, và cách thế giới đón nhận người tị nạn.

 

Diễn giả đầu tiên là bà Natalia Banulescu-Bogdan, phó giám đốc Migration Policy Institute, nói về tình hình ở Ukraine, nhất là về người tị nạn.

Theo bà, một ước tính mới cho thấy có đến khoảng 2.5 triệu người Ukraine phải đi tị nạn, và 60%, khoảng 1.5 triệu người, đi đến Ba Lan. Nhiều nước thuộc Khối Liên Âu (EU), trong đó có Ba Lan, có một cộng đồng người Ukraine di cư lớn và bây giờ phải đón nhận thêm hàng triệu người nữa.

Bà Banulescu-Bogdan còn nói đa số người Ukraine tị nạn là phụ nữ và trẻ em vì đàn ông trong độ tuổi 18 đến 60 không được ra khỏi nước, làm cuộc chiến này khác với những khủng hoảng khiến nhiều người phải di cư trước đây.

Bà cho biết tình hình tại biên giới Ukraine có nhiều điểm đáng mừng, nhưng cũng có một số điểm không hay.

Một điểm đáng mừng là di tản người dân rất dễ và các nước lân cận mở cửa biên giới cho người Ukraine tị nạn vào. Từ năm 2017, người Ukraine được quyền đi lại khắp Âu Châu trong vòng 90 ngày mà không cần xin visa. Như vậy, những người tị nạn có mang theo sổ thông hành dễ qua biên giới hơn.

Tuy nhiên, một điểm không hay là không có những biện pháp bảo vệ người lớn tuổi và trẻ em không có cha mẹ đi theo.

Một số khó khăn sau khi đón nhận người Ukraine tị nạn gồm có cách theo dõi họ sau khi vào các nước EU và tìm cách nào để đưa họ về nước sau khi xung đột chấm dứt.

Từ trái, bà Natalia Banulescu-Bogdan, ký giả Manuel Ortiz, và bà Kish O’Mara Vignarajah. (Hình: Chụp từ màn hình Zoom)

 

Diễn giả thứ hai là ông Manuel Ortiz, ký giả của EMS và Peninsula 360 Press, tường thuật từ Ukraine.

Ông Ortiz cho biết mình đang ở Lviv, chỉ cách Ba Lan khoảng một tiếng rưỡi lái xe, nhưng đang rất khó đi lại vì vừa có nhiều người rời khỏi Ukraine, vừa có nhiều người vào Ukraine để tham chiến hay cứu trợ thực phẩm và thuốc men.

Ông kể có hai vụ tấn công mới xảy ra ở hai thành phố là Lutsk ở Tây Bắc Ukraine và Ivano-Frankivsk ở Tây Nam Ukraine. Điều đó làm nhiều người cho rằng thành phố Lviv là một nơi an toàn.

“Tuy nhiên, sáng nay chúng tôi mới nghe còi báo động. Tình hình đang rất căng thẳng, và ít ai nói chuyện với nhau. Rất nhiều người từ nơi khác đến nữa,” ông Ortiz nói về tình hình ở Lviv.

Theo ông, nhiều người từ các thành phố khác đang đổ xô đến Lviv, thậm chí sẵn sàng đi hơn 30 giờ để đến đây. Lý do nhiều người đi hơn 30 tiếng đồng hồ là vì nhiều con đường bị hư hại, không lái xe ban đêm được, và họ phải đi xe lửa.

Nhiều người đang sống trong hầm chống bom phải viết danh sách biên giới các nước lân cận để tìm đường ra khỏi Ukraine, trong đó, hai nước được cân nhắc nhiều nhất là Ba Lan và Romania.

Ông Ortiz cho hay ban đầu nhiều người Ukraine không muốn rời khỏi thành phố của họ vì không tin mình đang bị Nga tấn công, nhưng đến nay, hầu hết ai cũng muốn bỏ đi. Không chỉ vậy, tình hình căng thẳng làm người dân và mọi thứ gần như tĩnh lặng.

“Không ai nói chuyện với nhau cả, kể cả khi đứng xếp hàng dài,” ông nói.

Trẻ em tị nạn không có cha mẹ đi theo phải được ưu tiên. (Hình: Ethnic Media Services cung cấp)

Diễn giả cuối cùng là bà Krish O’Mara Vignarajah, tổng giám đốc Lutheran Immigration and Refugee Services, trình bày suy nghĩ về những cách Hoa Kỳ có thể hỗ trợ Ukraine và ảnh hưởng đến chính trị Mỹ ra sao.

Bà cho biết Quốc Hội Mỹ vừa thông qua khoản tiền cứu trợ $13.6 tỷ cho Ukraine, và một nửa của số tiền đó sẽ được dùng để hỗ trợ về kinh tế và các vấn đề nhân đạo.

“Đó là một khởi đầu quan trọng vì hỗ trợ được những thứ quan trọng như thực phẩm, nước uống, chỗ trú ngụ, và các dịch vụ y tế khẩn cấp,” bà Vignarajah nói.

Hiện nay, chính phủ Hoa Kỳ đang phải tính toán theo những trường hợp có thể xảy ra ở Ukraine để đưa ra chính sách trợ giúp.

Trong trường hợp tốt nhất là Nga thất bại trong cuộc xâm lược Ukraine, và người dân của quốc gia đó được về nước khi an toàn. Bà Vignarajah cho biết các nước Âu Châu đang đón nhận người Ukraine tị nạn rất tốt, và còn có những chính sách cho họ nhận các dịch vụ xã hội quan trọng.

Trong khi đó, Hoa Kỳ cũng có những chính sách tương tự cho người tị nạn, nhưng không bằng các nước Âu Châu hiện nay.

 

Người lớn tuổi hay người khuyết tật cũng là một ưu tiên trong các chính sách đón nhận người tị nạn. (Hình: Ethnic Media Services cung cấp)

Theo bà, trường hợp xấu nhất là Nga quyết định tấn công mạnh hơn, làm nhiều người Ukraine phải bỏ chạy. Liên Hiệp Quốc dự đoán trường hợp đó có thể làm số người Ukraine tị nạn lên đến 7 triệu. Điều đó sẽ làm các nước Âu Châu không có chỗ để đón nhận người tị nạn và thậm chí không muốn cho người Ukraine vào tị nạn.

Tình hình ở Ukraine liên tục thay đổi, và điều đó làm Hoa Kỳ cùng các nước Âu Châu phải thay đổi kế hoạch, và chưa ai biết được mọi thứ sẽ thay đổi ra sao. [đ.d.]

—–
Liên lạc tác giả: le.thien@nguoi-viet.com