Mạng xã hội có nguy cơ gây nghiện, phải cảnh báo người dùng
June 17, 2024
WASHINGTON, DC (NV) – Giám Đốc Sở Y Tế Công Cộng Hoa Kỳ đã lên tiếng kêu gọi Quốc Hội bắt buộc các bài, tin nhắn hay video đăng trên mạng xã hội phải có dán nhãn cảnh báo nguy hại giống như lời cảnh báo về nguy hại cho sức khỏe in trên các bao thuốc lá vậy, nguồn tin thông tấn xã AP hôm Thứ Hai, 17 Tháng Sáu, cho hay.
Trong mục ý kiến độc giả trên tờ The New York Times hôm Thứ Hai, Bác Sĩ Vivek Murthy viết rằng mạng xã hội là yếu tố đóng góp vào cuộc khủng hoảng tâm thần của lớp người Mỹ trẻ tuổi hiện nay.
“Đã đến lúc mạng xã hội phải được yêu cầu đăng lời cảnh báo của giám đốc sở y tế công cộng Mỹ rằng mạng xã hội dính líu tới các loại bệnh tâm thần của thanh thiếu niên. Luật bắt buộc mạng xã hội phải đăng lời cảnh báo nguy cơ đó phải do Quốc Hội đưa ra, sẽ có tác dụng thường xuyên nhắc nhở cha mẹ và thanh thiếu niên rằng mạng xã hội không phải là chỗ an toàn cho sức khỏe tinh thần của con người,” Giám Đốc Murphy tuyên bố. “Những bằng cớ được rút ra từ các cuộc nghiên cứu về thuốc lá cho thấy các nhãn cảnh báo có thể khiến người ta phải đề cao cảnh giác hơn để rồi tìm cách thay đổi các sở thích tai hại.”
Các ứng dụng mạng xã hội (Hình: Tracy Le Blanc/Pexels)
“Mạng xã hội ngày nay thì đâu có khác biệt gì so với thuốc lá mấy thập niên trước đây. Cái kiểu kinh doanh của người ta là làm cho lớp người trẻ đâm ra nghiện ngập. Trong trường hợp của thuốc lá, cái nhãn cảnh báo của sở y tế công cộng là bước tiến then chốt trên đường giảm thiểu mối đe dọa cho sức khỏe tinh thần nơi trẻ em và lớp người trẻ tuổi,” theo lời của ông Josh Golin, giám đốc điều hành của Fairplay, một tổ chức có mục tiêu chấm dứt việc bắt trẻ em phải nghe những quảng cáo thương mại có hại.
Nhằm tuân thủ các quy định của liên bang, các công ty kinh doanh sử dụng mạng xã hội đã cấm các trẻ em dưới 13 tuổi ghi danh sử dụng. Ấy vậy mà, thực tế cho thấy, trẻ em vẫn dễ dàng qua mặt các quy định kia, bất kể có hoặc không có sự đồng ý của cha mẹ mình.
Các biện pháp vẫn được mạng xã hội dùng để bảo vệ sức khỏe tinh thần của trẻ em thường dễ bị loại trừ hoặc qua mặt. Chẳng hạn, tuy Tiktok có ra giới hạn rằng trẻ em dưới 18 tuổi chỉ được phép chơi có 60 phút thôi, nhưng khi hết thời hạn rồi thì người chơi lại dùng một mật khẩu khác để rồi cứ thế mà chơi tiếp. (TTHN)
Từ sự kiện sư Minh Tuệ, nhớ một thời tự do tôn giáo ở Miền Nam-Phạm Thanh Nghiên/SGN
June 14, 2024
Sự kiện sư Thích Minh Tuệ trong xã hội Việt Nam, ngoài việc khơi gợi lại một niềm tin Phật giáo trong lành và nguyên sơ, không bị vẩn đục bởi chính trị, bên cạnh đó còn dấy lên một làn sóng nhận định chia sẻ ấm áp từ các tôn giáo khác.
Thậm chí với các linh mục trong và ngoài nước, cũng đã có nhiều bài giảng và bình luận đồng cảm, khiến nhiều người từng sống ở miền Nam trước 1975, nhớ tới một thời tự do tôn giáo, chan hòa giữa các đạo.
Hiện trạng đời sống tín ngưỡng Việt Nam đầy những điều đen tối, ngay cả chuyện sư Thích Minh Đạo ở tỉnh Bà Rịa- Vũng Tàu mở lời thán phục phép tu của sư Thích Minh Tuệ, cũng phải bị “sám hối” khiến ai nấy đều kinh sợ những điều nằm sau bức màn tôn giáo màu mè của chế độ CSVN. Nhiều nơi gọi điện thoại, tìm đến thăm như một sự ủng hộ tinh thần cho những điều đẹp đẽ đang bị ép dần đến phải mai một.
Phía Công giáo, cũng có linh mục Anton Maria Vũ Quốc Thịnh (Dòng Chúa Cứu Thế) gọi điện thoại hỏi thăm, bày tỏ sự mến phục, đồng cảm với nhà sư Thích Minh Đạo. Từ sự kiện đó, không ít người đặt câu hỏi, có hay không sự thù nghịch, chia rẽ, kỳ thị giữa hai tôn giáo lớn là Phật giáo và Công giáo ở Việt Nam, vốn được dựng lên từ ngôn từ thù hằn và định kiến của sư tuyên truyền cộng sản hiện nay?
Với tôi, nghĩa cử của Cha Thịnh đối với Thầy Minh Đạo nhắc nhớ đến những cuộc hội ngộ vô cùng cảm động giữa các linh mục, các nhà sư trong nhà tù cộng sản, sau Tháng Tư năm 1975. Những ký ức được Hòa Thượng Thích Thiện Minh ghi chép lại trong cuốn sách Hai Mươi Sáu Năm Lưu Đày, hoặc thi thoảng vẫn kể cho tôi nghe mỗi dịp đến thăm thầy ở Sài Gòn.
Năm 1984, Thầy Thích Thiện Minh bị chuyển đến nhà tù Xuân Phước (Phú Yên) và ở chung dãy cùm biệt giam với Cha Nguyễn Luân (Phan Rang), Cha Nguyễn Văn Vàng (DCCT), Cha Nguyễn Quang Minh (Nhà thờ Vinh Sơn) và một số vị chức sắc tôn giáo khác. Trong số bốn vị kể trên, Thầy Thích Thiện Minh trẻ nhất, ở tù lâu nhất và cũng là người duy nhất sống sót trở về sau hai mươi sáu năm lưu đày. Cha Vàng, Cha Luân, Cha Minh đều chết, và chết rất thê thảm, đau đớn trong buồng biệt giam.
HT Thích Thiện Minh và hồi ký 26 năm lưu đày, phát hành ngoài Việt Nam
Khu biệt giam luôn là nơi « ưu tiên » dành cho tù nhân chính trị và tôn giáo thuộc hàng “cứng đầu” nên các cha, các thầy gần như đóng đô ở đây. Thỉnh thoảng mới có một tù nhân hình sự bị kỷ luật, được “gửi” vào trong thời gian cùm chân, thường là 7 ngày. Thầy Minh kể, các cha, các thầy ai cũng ghẻ lở, hôi hám, rách rưới, đói khát và bệnh tật. Thứ gọi là quần áo mặc trên người che được chỗ nọ thì hở chỗ kia. Thế nên cái quần hôi thối dính đầy chất thải của anh chàng tù thường phạm, là niềm mơ ước của các cha, các thầy.
Ai cũng giữ lòng tự trọng, và nhường nhau nên không ai mở lời xin xỏ. Đến ngày xả cùm, anh chàng thường phạm ném cái quần hôi thối đến vị trí của ai, người đấy trở thành chủ nhân mới của nó. Cái quần đùi dơ bẩn, nhưng ít ra cũng giữ lại được chút tư cách của một con người, thế là quý lắm rồi.
Mỗi ngày, các cha, các thầy đều cầu nguyện theo nghi thức riêng của tôn giáo mình. Nhà sư cầu nguyện cho linh mục. Linh mục cầu nguyện cho nhà sư. Nhưng chẳng ai cầu nguyện được liên tục từ sáng tới khuya. Cái cùm chân khiến mỗi ngày tù như dài thêm ra. Bữa nọ, cha Nguyễn Quang Minh đề nghị, mỗi người sẽ xướng một vài câu thơ để giết thời gian, và để kỷ niệm những ngày tháng đọa đày bên nhau trong buồng xà lim.
Cha Nguyễn Quang Minh khởi xướng:
“Vô tình hạnh ngộ gặp nhau đây
Giữa khoảng nhà lao chốn ngục đầy
Cám cảnh thâm tình nên tri kỷ
Cùng nhau chia sẻ nỗi đau này.”
Thầy Thích Thiện Minh họa tiếp :
“Đau này không phải chỉ riêng ta
Mà của toàn dân khắp mọi nhà
Thông cảm sẻ chia người mỗi chút
Đồng cam cộng khổ mối chan hòa…”
Tới phiên cha Nguyễn Văn Vàng:
“Chan hòa nước mắt của muôn dân
Đời bị rã tan, Đạo xóa dần
Tu sĩ lên đường tìm đại nghĩa
Quyết mong diệt sạch lũ vô thần.”
Cuối cùng là cha Nguyễn Luân:
“Vô thần diệt sạch khó gì đâu
Đoàn kết liên tôn cứu họa sầu
Đập rắn, đập mình không thể chết
Mà ta phải đập cả luôn đầu!”
Người bị biệt giam lâu nhất là cha Nguyễn Luân, đến nỗi ngài được gọi là “Ủy viên thường trực phòng kỷ luật vô hạn định.” Một hôm, viên giám thị gọi ngài lên, yêu cầu viết dòng chữ “Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, độc lập – tự do – hạnh phúc” như là điều kiện để cho ngài ra khỏi buồng kỷ luật. Đọc dòng chữ cha Luân viết, mặt hắn tím đen vì tức giận: Dòng chữ “Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, không độc lập, không tự do, không hạnh phúc” khiến hắn ngay lập tức đưa ngài về lại buồng giam kỷ luật cho đến khi qua đời.
Cha Luân bị bệnh phổi rất nặng. Cái ý chí cương cường, không chịu khuất phục đẩy ngài đến cái chết nhanh hơn. Trước khi qua đời, cha Luân vẫn kịp làm một bài thơ tặng thầy Minh:
“Trước kia không biết thầy Minh
Đến đây không hẹn mà mình gặp nhau
Chúa Trời, Đức Phật trên cao
Còn ta trong ngục kết giao nghĩa tình.
Thề nguyền một dạ tử sinh
Lo cho Dân tộc, thanh bình Quốc gia
Tinh thần tôn giáo hài hòa
Một trời, một đất xem là của chung.
Bởi vì chân lý tột cùng
Mình tìm chân lý đi chung một đường
Mấy lời nhắn nhủ yêu thương
Tặng thầy Minh nhớ tận tường ý Luân.”
Vì bị xếp vào thành phần “đặc biệt nguy hiểm cho chế độ” nên các cha, các thầy thường xuyên bị chuyển trại tù. Điển hình là Thầy Thích Tuệ Sỹ, ngài lê xiềng từ nhà tù trong Nam ra đến ngoài Bắc. Năm 1987, thầy Thích Thiện Minh được chuyển từ nhà tù Xuân Phước đến nhà tù Xuân Lộc, rồi gặp các Thầy Thích Tuệ Sỹ, Thích Đức Nhuận, Thích Trí Siêu (giáo sư Lê Mạnh Thát), Thích Không Tánh, các Cha Trần Đình Thủ, Phạm Minh Trí, Thầy Nguyễn Viết Huân (sau này là Cha Phụng) và nhiều tù nhân chính trị, tôn giáo ở đó.
Thầy Minh kể, nếu không có những viên kẹo, những gói đường nhỏ xíu mà Cha Trần Đình Thủ bí mật ném vào buồng cùm trong những ngày biệt giam khi mới lên trại, thầy đã không qua khỏi. Cha Trần Đình Thủ, người sáng lập Dòng Đồng Công (Dòng Mẹ Chúa Cứu Chuộc), tuy không bị cùm chân kỷ luật nhưng ở khu biệt giam như một hình thức cách ly với các tù nhân khác. Ngài ở đó nhiều năm cho đến ngày ra tù. Nhờ sự “tự do đi lại” của Cha Thủ mà nhiều anh em bạn tù được cứu sống. Mỗi ngày, ngài đều đi bộ thể dục, trong người giấu sẵn viên thuốc, viên kẹo, hoặc miếng thịt, mẩu bánh rồi đợi lúc cai tù không để ý, là ngài tuồn vào cho bạn tù.
Linh mục Trần Đình Thủ (1906 – 2007)
Có một câu chuyện rất thú vị giữa Cha Trần Đình Thủ và các nhà sư Thích Tuệ Sỹ, Thích Trí Siêu (giáo sư Lê Mạnh Thát), Thích Đức Nhuận và Thích Thiện Minh. Lễ Phật Đản năm ấy, các thầy làm cơm chay mời anh em toàn trại. Riêng khu biệt giam phải chờ cuối tuần mở cửa, các thầy mới tới thăm cha Thủ được. Vừa thấy bốn vị sư mặc áo tù lững thững đi vào, cha Thủ giả vờ giận dỗi:
-Tưởng là các thầy quên già này rồi.
Cả bốn nhà sư đồng thanh:
-Chúng con chào bố. Chúng con đến thăm bố đây.
Cha Thủ đã ngoài tám mươi tuổi, nên các thầy đều gọi ngài là cha, hoặc gọi thân mật là “bố”.
-Tôi nghe nói các thầy tổ chức mừng lễ Phật Đản, phát cơm chay cho toàn trại. Lễ Phật Đản là ngày trọng đại, là ngày vui, lẽ nào tôi lại bị gạt ra ngoài.
Thầy Thích Thích Đức Nhuận thưa:
-Nhà bố đóng cửa im ỉm, chúng con có vào được đâu.
Cha Thủ nhìn thầy Thích Tuệ Sỹ, người mà từ khi bước vào vẫn chắp tay sau lưng, trông rất… khả nghi:
-Thầy có quà cho tôi không? Người đấu tranh là phải công bằng đấy nhé.
Thầy Tuệ Sỹ nhoẻn miệng cười, giơ gói quà ra trước mặt:
-Đây, quà của bố đây. Làm sao chúng con quên bố được.
-Đấy, đấu tranh là phải công bằng như thế mới được.
Rồi cả năm người tù cùng cười, chẳng còn ranh giới giữa “đạo tôi- đạo anh.”
Giáng sinh năm 1992, thầy Thích Thiện Minh làm bài thơ tặng cha Trần Đình Thủ, như sau:
“Ngày lễ No-en Chúa giáng sinh
Nơi nơi mừng đón phút thanh bình
Nhiều người tôi Chúa còn lao lý
Lắm kẻ chăn chiên chốn ngục hình
Tâm niệm trầm tư hồi quán tưởng
Tỏ lòng cung kính nguyện cầu kinh
Thánh ngôn lời ngọc còn răn dạy
Kính Chúa yêu người trọn đức tin.”
Câu chuyện về sư Thích Minh Tuệ hôm nay, hay về các tu sĩ, kiêm tù sĩ của ngày hôm qua chắc chắn sẽ được ghi chép trong lịch sử như một phần thân phận nổi trôi của đất nước này, để thấy rằng, giữa các tôn giáo, dù khác nhau về đức tin, về giáo lý, tín điều nhưng các cha, các thầy đã tương kính, đã coi nhau như anh em giữa bóng tối của tù ngục, trong giai đoạn đau thương nhất của dân tộc.
Thế lực vô thần, phản dân hại nước luôn gây chia rẽ, kỳ thị và hận thù giữa các tôn giáo với nhau nhằm đạt được những mưu đồ chính trị đen tối.
Đức Chúa và Đức Phật đã gặp nhau trong chốn ngục hình, lẽ nào con cái của các Ngài lại không mở lòng mở trí, đón nhau vào ánh sáng của đức tin, của lòng từ ái, của khát vọng hòa bình và tình huynh đệ?
Mỹ không hài lòng vì Hà Nội đón Putin như thượng khách
June 17, 2024
Putin
Người phát ngôn của Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Hà Nội nói với Reuters: “Không quốc gia nào nên tạo cho Putin một nền tảng để thúc đẩy cuộc chiến tranh xâm lược và cho phép ông ta bình thường hóa hành vi tàn bạo”.
Chuyến thăm Hà Nội hôm 19/6 của Putin cho thấy lòng trung thành của đảng CSVN trong lúc Hoa Kỳ không hài lòng về sự kiện này.
Chuyến thăm diễn ra sau khi Hà Nội tránh dự hội nghị thượng đỉnh hòa bình Ukraine ở Thụy Sĩ vào cuối tuần qua nhưng lại cử Thứ trưởng Ngoại giao tới cuộc họp BRICS ở Nga.
Putin, người mới tuyên thệ nhậm chức lần thứ 5 chỉ hơn một tháng trước, dự kiến sẽ gặp Tô Lâm, và ba người còn lại trong tứ trụ, hôm 19 và 20/6.
Hoa Kỳ, quốc gia đã nâng cấp quan hệ với Hà Nội vào năm ngoái và là đối tác thương mại hàng đầu của Việt Nam, đã phản ứng gay gắt.
Người phát ngôn của Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Hà Nội nói với Reuters: “Không quốc gia nào nên tạo cho Putin một nền tảng để thúc đẩy cuộc chiến tranh xâm lược và cho phép ông ta bình thường hóa hành vi tàn bạo”.
“Nếu ông ấy có thể đi lại tự do, điều đó có thể bình thường hóa những hành vi vi phạm luật pháp quốc tế trắng trợn của Nga khi xâm lược Ukraine.”
Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) có trụ sở tại Hague đã ban hành lệnh bắt giữ Putin vào tháng 3/2023 với cáo buộc tội ác chiến tranh ở Ukraine.
Việt Nam, Nga và Mỹ không phải là thành viên của ICC.
Liên minh châu Âu, một đối tác kinh tế quan trọng khác của Việt Nam, bày tỏ sự không hài lòng vào tháng trước về quyết định của Hà Nội trì hoãn cuộc gặp với đặc phái viên EU về lệnh trừng phạt Nga để tránh làm cho Putin buồn lòng.
Trong chuyến thăm, Putin dự kiến sẽ công bố các thỏa thuận trong các lĩnh vực bao gồm thương mại, đầu tư, công nghệ và giáo dục.
Các cuộc thảo luận với tứ trụ có thể sẽ tập trung vào các vấn đề nhạy cảm hơn, bao gồm vũ khí mà trước đây Nga là nhà cung cấp hàng đầu cho Việt Nam; năng lượng, với các công ty Nga hoạt động tại các mỏ khí đốt và dầu mỏ của Việt Nam tại các khu vực Biển Đông và thanh toán ngoại hối, vì hai nước gặp khó khăn trong việc thực hiện các giao dịch do lệnh trừng phạt của Mỹ đối với các ngân hàng Nga.
Công luận phẫn nộ vụ Putin sang Hà Nội
June 17, 2024
Nguyễn Phú Trọng và Putin
Sau khi báo đảng xác nhận chuyến thăm Hà Nội của Putin hôm 19/6, mạng xã hội dấy lên nhiều ý kiến bày tỏ sự phẫn nộ xen lẫn ngao ngán.
Facebooker Kim Van Chinh bình luận: “Chuyến thăm lần này của Putin thật không hay lắm cho Việt Nam vì về cơ bản hiện nay Việt Nam đã hội nhập khá sâu vào nền kinh tế thế giới với các nước phương Tây là chù đạo, trong khi Nga đang có chính sách thù địch với phương Tây.
Chuyến đi chỉ có hai nước: Bắc Hàn và Việt Nam càng không tốt cho Việt Nam. Ai cũng biết Bắc Hàn được Mỹ coi là quốc gia trục ma quỷ và uy tín trên thế giới rất thấp.”
Nguyễn Quang Bổng: “Putin là một kẻ độc tài máu lạnh, hiếu chiến, vô sỉ, một kẻ đã và đang bị loài người tiến bộ ở hầu hết tất cả các nước tiến bộ trên toàn hành tinh coi như một tên đồ tể,một kẻ cướp, một kẻ tráo trở đổi trắng thay đen đã tự ý xua quân đội của mình để đi xâm lược, để gây ra bao sự tổn thất, đau thương và mất mát cho một quốc gia láng giềng của mình.
Vậy mà, kẻ đó lại được một số lãnh đạo hoặc nguyên thủ ở một số nước khác trọng vọng, được cung kính và mời tới thăm .Trong khi chính kẻ đó lại đang bị tòa án quốc tế tuyên bố là một tội phạm của chiến tranh, và hiện tại đang bị tòa án quốc tế phát lệnh truy nã.
Vậy thì cũng rất cần phải xem xét và đánh giá lại tư cách, bản chất, đạo đức cũng như cách nhìn nhận, sự quan hệ… của những người được gọi là lãnh đạo quốc gia của chính những nước chủ nhà đó một cách thật sự công bằng và khách quan hơn.”
Trần Minh Huế: “Putin thế mà bọn chóp bu ở Hà Nội vẫn coi là bạn. Đúng là ngưu tầm ngưu, mã tầm mã!”
Nguyệt Hoa: “Học cách nói của Nguyễn Phú Trọng, “có thế nào” thì nước Nga mới bị hầu hết các nước cô lập và “có thế nào” thì Putin mới bị Tòa hình sự quốc tế truy nã chứ!”
Một ý kiến khác: “Cứ xem thử putin còn được mấy hơi mà lên giọng. Đám ủng hộ Putin ở Việt Nam có cái lý của chúng. Nếu Nga thua trận, Trung Quốc có thể sẽ thay đổi rất lớn hệ thống chính trị, mà Bắc Kinh quy tiên thì chế độ Hà Nội băng hà, chúng sẽ hết quyền, hết thế, hết ăn trên ngồi trước được nữa, cho nên có chết chúng cũng ủng hộ Putin.”
S.T.T.D Tưởng Năng Tiến – Trương Năm
Tác Giả: Tưởng Năng Tiến
Trước khi hạ cánh an toàn, Bộ Trưởng Quốc Phòng Phùng Quang Thanh đã không quên bầy tỏ sự quan ngại sâu sắc về cái mối tình hữu nghị (rất) mong manh giữa nước ta và nước bạn: “Tôi thấy lo lắng lắm, không biết tuyên truyền thế nào, chứ từ trẻ con đến người già có xu thế ghét Trung Quốc.”
Nỗi lo lắng này cũng được ông Nguyễn Bắc Việt, Trưởng Đoàn Đại Biểu Quốc Hội Tỉnh Ninh Thuận, tận tình chia sẻ: “Hai nước xã hội chủ nghĩa lình xình với nhau như thế này, ai có lợi.”
Cả ông Đại Tướng lẫn ông Đại Biểu đều đánh đồng nhà nước Trung Hoa Lục Địa với hàng tỷ sinh linh ở mảnh đất này nên mới “tâm tư” như thế, chứ chuyện “hai nước xã hội chủ nghĩa lình xình với nhau” thì chả có liên quan gì đến đám dân đen cả. Người Tầu và người Việt – trước giờ – vẫn giao hảo bình thường, nào có vấn đề chi với nhau đâu.
Có vị cầm bút còn tin rằng giữa hai dân tộc này có chút tình “tương lân” nữa chớ. Mối tương lân của những người đồng bệnh: “Bắc Kinh sợ nhất cái gì?…Sợ nhất Việt Nam dân chủ. Vì, Bắc Kinh giống hệt Hà Nội: Đang ngồi trên kho thuốc nổ… Việt Nam dân chủ là tiếng gọi mênh mông được vẫy chào từ hàng triệu trái tim TQ bị đè nén bởi bạo quyền bấy lâu nay.” (Lê Phú Khải. Lời Ai Điếu, nxb Người Việt, CA: 2016).
Một người cầm viết khác (đã từng sống nhiều năm bên Tầu) cho biết thêm :
Tôi còn một bạn học, người Nam Kinh. Lúc “phái hữu” lên tiếng, anh từng bảo tôi: Chắc cậu cũng biết truyện “cô gái quàng khăn đỏ?” Chúng ta đấy. Cũng quàng khăn đỏ cả mà. Hỏi bà ơi, tại sao tai bà to thế? Bà nói: Để bà nghe thấu bọn phản động chúng nó thì thào. Thế sao mắt bà sáng thế? À, sáng mới thấy được chỗ chúng nó ẩn nấp. Còn răng? Sao răng bà to thế? Răng bà to để ăn thịt những đứa khỏe thắc mắc về bà…
Tôi hỏi anh:
– Người Trung Quốc nghĩ như cậu có nhiều không?
– Zen ma shuo ya? Nói sao nhỉ? Một nửa đi. Nhưng nửa kia có loa ở mồm và có súng trên tay. (Trần Đĩnh. Đèn Cù I, Westminster, CA: Người Việt, 2014).
Thảo nào mà tập thể người Hoa sinh sống ở VN luôn luôn được đối xử rất đàng hoàng, tử tế. Những nghệ sỹ nổi tiếng (La Hối, Hồ Dzếnh, La Quốc Tiến, Dư Thị Hoàn, Trịnh Hoài Giang, Phù Sa Lộc …) được quí mến, đã đành. Ông Tầu hủ tiếu, bà Tầu cháo huyết, chú Chệt bò bía, thím Chệt ve chai … cũng đều sống rất an lành và chan hoà tình nghĩa giữa vô số những chòm xóm khắp nơi.
Sau cuộc chiến tranh biên giới, và sau khi phong trào bài Hoa (do Hà Nội khởi xướng và Bắc Kinh cổ vũ) qua đi, người Tầu sinh trưởng ở nước Việt Nam vẫn được cả dân tộc này dành cho tất cả sự thương yêu cùng quí mến.
Xin đan cử một trường hợp nho nhỏ: chú Năm!
Ông tên họ đầy đủ là Trương Năm, và tên thường gọi là Năm Đậu Phụng. Gần đây, nhân vật này được tất cả mọi phương tiện truyền thông (báo chí, fb, youtube …) trong cũng như ngoài nước nhắc đến với rất nhiều thiện cảm và ưu ái :
- Chuyện cảm động sau gói đậu phộng vẽ tay
- Cổ tích đời thường: Chú Năm và bịch đậu phộng 2000 đồng
- Sự thật đau lòng đằng sau bịch đậu
- Gói Đậu Phộng 2 Nghìn Chứa Cả Giấc Mộng Đoàn Viên
- Ông bán đậu phộng tự vẽ nhãn hiệu bằng tay bán giá 1.000đ và ước mơ đoàn tựu gia đình
- Chuyện gói đậu phộng vẽ tay giá 2 ngàn đồng của một người cha ở Sài Gòn: “Chú sẽ ở đây, đợi các con trở về”
Nhà báo Nguyễn Toàn mệnh danh chú Năm là “người bán hàng có tâm nhất Sài Gòn.” Ông còn viết thêm: “Chính bản thân tôi khi nhìn thấy túi đậu cũng vô cùng ấn tượng, tôi có niềm tin rằng phía sau những dòng chữ, nét vẽ này là cả một câu chuyện tuyệt đẹp.”
Chuyện đời của chú Năm, thực ra, không có chi “ tuyệt đẹp” mà còn chất chứa nhiều tình tiết rất thương tâm. Ông sinh trưởng trong một gia đình khá giả, chủ nhân của công ty Thuận Phát chuyên sản xuất xà phòng, trước 1975. Sau đó, sau chiến dịch đánh tư sản mại bản của nhà nước VN, doanh nghiệp này tiêu tán. Đại gia đình của chú Năm cũng tứ tán trong vụ “nạn kiều”.
Về sự kiện này, Wikipedia tiếng Việt có ghi nhận khái quát như sau :
“Vào năm 1978, số lượng người Hoa chiếm tới 70% trong số những người vượt biên từ Việt Nam bằng đường biển. Ngoài ra, có khoảng 250.000 người gốc Hoa vượt biên sang Trung Quốc bằng đường bộ tại biên giới phía Bắc từ tháng 4 năm 1978 đến mùa hè năm 1979…
Sau giai đoạn này, số Hoa kiều tại Việt Nam đã giảm một nửa (từ 1,8 triệu năm 1975 xuống còn 900.000 vào năm 1989), người Hoa đã không còn là thế lực kiểm soát nền kinh tế Việt Nam như trước nữa, và Việt Nam đã trở thành nước duy nhất ở Đông Nam Á thành công trong việc đồng hóa người Hoa.”
Vợ con của chú Năm thuộc trong số gần triệu Hoa Kiều đã “biến mất” khỏi VN. Còn tổng số cả người Tầu lẫn người Việt vượt biên nhưng không bao giờ đặt chân lên được đến bờ thì đến nay vẫn còn là một điều bí mật. Họ sống chết ra sao, lưu lạc phương nào thì chỉ Trời (may ra) mới biết. Dù vậy, là kẻ ở lại và là cột trụ của gia đình nên ông Trương Năm vẫn kiên tâm mong chờ ngày gia đình đoàn tụ.
Tuy không còn vốn liếng, và ngay cả không còn có khả năng trả tiền điện nước hàng tháng (và phải dùng nước mưa thay nước máy) nhưng chú Năm vẫn cố “biến” hãng xà phòng Thuận Phát của gia đình thành cơ xưởng sản xuất đậu phụng. Nói là “cơ xưởng” cho nó vui tai chứ mỗi lần ông chỉ “sản xuất” được chừng nửa ký, và bán với giá rất tượng trưng.
Nhà báo Hồng Vi nhận xét :
“Giữa thành phố hoa lệ, 2 ngàn đồng nhiều khi không đủ gửi một chiếc xe, mua một gói bánh, nhưng suốt bao năm, gói đậu phộng của chú Năm vẫn chỉ 2 ngàn đồng. Chú không bán nhiều, hai tuần bán một lần, mỗi lần chỉ bán 5-10 bịch để ‘quảng bá thương hiệu.’
Chú Năm mất khoảng 30 phút để làm một tờ thông tin sản phẩm. Vì chú là người Việt gốc Hoa nên tờ giấy được viết song ngữ Hoa – Việt. Không đủ tiền để in, chú mua một khúc gỗ về rồi ngồi đục đẽo thành bản in. Những tờ giấy sản phẩm ra đời bằng cách lấy mực quét lên khúc gỗ rồi in ra giấy, chữ nào nhạt, mất nét thì chú lấy viết đồ đậm lên. Cứ thế, những bịch đậu phộng ra đời bằng tất cả sự trân trọng và đôi tay tỉ mỉ của một người đàn ông.”
Với “đôi tay tỉ mỉ” và “bằng tất cả sự trân trọng” của chú Năm thì mỗi “tờ thông tin sản phẩm” (có lẽ) không chỉ thuần là thương hiệu mà còn là tín hiệu tình cảm gửi đến những người thân rằng nơi căn nhà cũ vẫn có người cha luôn chờ trông đến ngày đoàn tụ – như cách đặt tựa của đôi ba tác giả :
- Ông bán đậu phộng tự vẽ nhãn hiệu bằng tay bán giá 1.000đ và ước mơ đoàn tựu gia đình
- Chuyện gói đậu phộng vẽ tay giá 2 ngàn đồng của một người cha ở Sài Gòn: “Chú sẽ ở đây, đợi các con trở về”
- Gói Đậu Phộng 2 Nghìn Chứa Cả Giấc Mộng Đoàn Viên
Xem ra: cha Tầu, cha Việt, cha Lào, cha Miên, cha Miến, cha Tây, cha Mỹ, cha Úc, cha Nhật, cha Angola, cha Mozambique … cũng đều là cha cả. Các ông cha luôn lừng lững tựa núi Thái Sơn. Các bà mẹ cũng thế, cũng đều triền miên “như nước trong nguồn chảy ra.” Tuy thế, việc “thờ mẹ kính cha” thì xem ra mỗi ngày một hiếm. Thường thì đám con chỉ nhớ đến công ơn phụ mẫu khi song thân đều (đà) khuất núi.
Kinh Thánh nói gì về bí tích Thêm sức?- Cha Vương
“Dad’s Lie”
(This is a beautiful poem by an unknown Vietnamese author. I tried my best to translate to English. Clearly, the original author did a far better job, and I hope his work circulates and lives on. I love this poem because it made me realize my Dad also lied. )
Đến bây giờ gần quá nửa cuộc đời
(Up to now, almost half a lifetime has passed)
Mới nhận ra Cha cũng từng nói dối
(I just realized Dad used to lie)
Bữa cơm ngày xưa đơn sơ mỗi tối
(Every night, every humble family meal)
Con cá gầy Cha chỉ chọn đầu thôi.
(The skinny fish, Dad only chose the head)
Mấy đứa con lại thắc mắc liên hồi
(Us kids were curious and asked)
Sao Cha ăn đầu, nhiều xương dễ hóc
(Dad, why do you eat the bony fish head?)
Cha bảo, già rồi …ăn đầu …bổ óc
(Dad said “Fish head is good for my old brain”)
Ăn đầu nhiều sẽ cứng cáp xương hơn!
(“The bony head will make my bones stronger!”)
Cha còn bảo Ông Bà nội các con
(Then dad said “Your grandparents)
Ngày xưa cho Cha ăn toàn thịt cá
(Used to let me eat all the fish meat”)
Nghe lời Cha nhưng mà con thấy lạ
(As we listened, we were curious)
Cha bảo ăn nhiều sao cứ gầy nhom?
(Dad said he ate well, but why he was so frail?)
Rồi con lớn lên Cha thì già thêm
(Then I grew up and Dad grew older)
Con hiểu … nhường con … nên cha nói dối
(I understood…dad lied for us)
Rồi quên nhanh, bởi tuổi thơ nông nổi
(Then we forget quickly, as childhood passed by)
Chẳng vui buồn nào, nhớ được lâu đâu!
(The grief, the joy, the memories faded!)
Chúng con trưởng thành Cha bỏ đi đâu
(We’re grown up now, where did you go?)
Ngày giỗ Cha con nhìn vào di ảnh
(Your Memorial Day, I look at your photo)
Cha vẫn gầy nhưng nụ cười lấp lánh
(You’re still frail, but your smile so bright)
Đôi mắt hiền vẫn tỏa ánh yêu thương.
(Your kind eyes still exude love.)
Mâm cỗ vợ con làm để dâng hương
(The memorial platter my wife cooked)
Có con cá to đùng chiên béo ngậy
(Has a fat fry fish in the middle)
Nhớ đầu cá Cha thường ăn ngày ấy
(I remember the fish head Dad used to eat)
Mắt nhạt nhòa con thổn thức… Cha ơi.
(With teary eyes I cried…Oh Dad.”)
Qua làn khói hương nghi ngút chơi vơi!
(Through the incense smoke I contemplate)
Con thấy hiện lên dáng Cha xiêu vẹo
(I see your figure appearing so frail)
Mỗi buổi tối ra bờ sông lạnh lẽo
(Each night I come to the cold river bank)
Kiếm vài con cá ít thịt, nhiều xương.
(To find a fish with less meat, more bones.)
Bữa cơm ngày giỗ, nhớ Cha lạ thường
(Every memorial meal, I miss Dad strangely)
Con chọn cái đầu như Cha ngày trước
(I choose the fish head just like you used to do)
Thằng Út bảo, đầu sao Ba ăn được?
(My son asks, why do you eat the fish head?”)
Con bảo rằng cho bổ óc, Út ơi!
(I said “it’s good for my brain, dear son!”)
Con cố ngăn giọt nước mắt tuôn rơi
(I try to hold back my tears from flowing)
Không muốn vợ, con thấy mình rơi lệ
(So my wife and son don’t see me cry)
Sao bát cơm này bỗng dưng mặn thế!
(Why is this rice bowl so suddenly salty!)
Ước cha vẫn ngồi, nói dối như xưa.
(Wish you were sitting here and lie like you did back then.)
BẢN NĂNG THÁNH THIỆN – Lm. Minh Anh, Tgp. Huế
Lm. Minh Anh, Tgp. Huế
“Đừng chống cự người ác!”.
“Ai không thể cảm thấy bất bình trước điều ác, người ấy thiếu nhiệt tình với điều thiện. Nếu bạn không có khả năng ghét điều sai, tôi e rằng, bản năng dã tâm đã lấn lướt bạn! Và tôi nghi ngờ, liệu bạn có thực sự yêu thích công bình hay không?” – David Seamands.
Kính thưa anh chị em,
Lời Chúa hôm nay tiết lộ cùng lúc hai bản năng mà Seamands đề cập: bản năng dã tâm, bản năng thánh thiện! Một, từ lòng tham của con người; một, từ ân sủng của Thiên Chúa! “Hãy nhượng vườn nho cho ta!”; “Đừng chống cự người ác!”.
Một trong những tham lam của người quyền lực là thâu tóm đất đai không thuộc về họ, và điều đó thường gây bao hậu quả khôn lường. Cuộc chiến Ukraine là một ví dụ. Lòng tham đó hiện nguyên hình qua câu chuyện vua Akháp muốn chiếm vườn nho của Navốt – bài đọc một. Navốt từ chối, vì đây là mảnh đất của tổ tiên; cũng thế, Ukraine đang chiến đấu để bảo vệ giang sơn của cha ông. Hoàng hậu Ideven, ít cẩn trọng hơn; thủ đoạn của bà đã dẫn đến cái chết bất công của Navốt. Và ngày nay, điều đó cũng đang lặp lại! Những kẻ quyền lực – bằng mọi giá – tìm cách bịt miệng hoặc dập tắt các đối thủ; họ là những người nghèo, người trí thức, hoặc bất đồng chính kiến. Khi đất đai trở nên quan trọng hơn cuộc sống và mạng sống đồng loại, bất cứ điều ác nào cũng có thể xảy ra!
Giáo lý của Chúa Giêsu hoàn toàn đi ngược với bản năng dã tâm này. Với Ngài, sự dữ không thể được đáp trả bằng một sự dữ lớn hơn! Luật “mắt đền mắt, răng đền răng” từng được coi là tiến bộ nay không còn phù hợp. Ngài mời chúng ta đạt đến một cấp độ cao hơn của bác ái; Ngài đề nghị hãy chiến thắng điều dữ bằng điều lành. Trong thực tế, có thể sẽ rất khó, đặc biệt, trong chiến tranh; tuy nhiên, nguyên tắc vượt quá điều ác bằng điều thiện vẫn luôn là quy tắc vàng. Tắt một lời, Chúa Giêsu muốn chúng ta trở về nguồn, cố tìm lại cho mình ‘bản năng thánh thiện’ – nếu như nó đã mất – của người con Chúa!
Thánh Phaolô từng dạy điều tương tự, “Đừng khuất phục điều ác, hãy lấy điều lành để thắng điều ác!”. Đó là con đường Chúa Giêsu đã đi. Hãy nhìn lên thập giá, Ngài đã sống những gì Ngài nói! Ngài đã sống, đã chết để chiến thắng điều ác bằng điều lành. Chúa Giêsu muốn chúng ta sống như Ngài, “Xin Cha tha cho họ!”. Và tuyệt vời thay! Đó chính là ‘sự mới mẻ triệt để’ của Tin Mừng và cũng là ‘hoa trái mới mẻ’ của Thánh Thần!
Anh Chị em,
“Đừng chống cự người ác!”. Chúa Giêsu không khuyến khích bạn và tôi sống nhu nhược nhưng biết đáp trả sự tấn công những kẻ ghét chúng ta ở một đẳng cấp hoàn toàn khác. Không là nạn nhân, Ngài là ‘chủ nhân’ hoàn toàn tự chủ! Không chọn bạo lực; Ngài chọn ‘bất bạo động chủ động’ với lý tưởng tôn trọng con người và phẩm giá của họ, những kẻ Ngài muốn cứu độ! Trên thập giá, xem ra Ngài là kẻ chiến bại; nhưng Ngài đã toàn thắng oai hùng bằng sức mạnh của tình yêu. Là con cái Chúa, chúng ta sống ‘bản năng thánh thiện’, sống ‘bản lĩnh đượm chất Tin Mừng!’. Bởi lẽ, thế giới hôm nay đang ‘chứng tỏ’ và ‘chứng kiến’ một ‘sự phá sản’ tàn khốc của một ‘chu kỳ bạo lực và chống lại bạo lực’ không hồi kết. Bạo lực không hề mặc cả; và sự trả thù không hề ngọt ngào!
Chúng ta có thể cầu nguyện,
“Lạy Chúa, đừng để con dửng dưng với điều ác, đừng để nó lấn lướt con! Cho con luôn nhiệt tình với điều thiện, yêu mến và chắt chiu tìm kiếm nó dù là điều nhỏ nhất!”, Amen.
(Lm. Minh Anh, Tgp. Huế)
From:KimBang Nguyen
*******************
Thứ Hai Tuần XI Thường Niên, Năm Chẵn
✠Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo thánh Mát-thêu.
38 Khi ấy, Đức Giê-su nói với các môn đệ rằng : “Anh em đã nghe Luật dạy rằng : Mắt đền mắt, răng đền răng. 39 Còn Thầy, Thầy bảo anh em : đừng chống cự người ác, trái lại, nếu bị ai vả má bên phải, thì hãy giơ cả má bên trái ra nữa. 40 Nếu ai muốn kiện anh để lấy áo trong của anh, thì hãy để cho nó lấy cả áo ngoài. 41 Nếu có người bắt anh đi một dặm, thì hãy đi với người ấy hai dặm. 42 Ai xin, thì hãy cho ; ai muốn vay mượn, thì đừng ngoảnh mặt đi.
Chính Chúa Chọn Con – Cho Con Thấy Chúa
Viện trưởng và viện phó Viện Pháp Y Tâm Thần Biên Hòa bị bắt
June 16, 2024
ĐỒNG NAI, Việt Nam (NV) – Ba ngày sau vụ bắt giữ ba bác sĩ và hai người khác tại Viện Pháp Y Tâm Thần Trung Ương Biên Hòa ở tỉnh Đồng Nai, Bộ Công An Việt Nam tiếp tục bắt viện trưởng và viện phó cơ quan này.
Theo tờ Thanh Niên hôm 16 Tháng Sáu, danh tính hai người mới bị bắt là Lê Văn Hùng, viện trưởng và người phó Nguyễn Thành Công.
Viện Pháp Y Tâm Thần Trung Ương Biên Hòa. (Hình: Lê Lâm/Thanh Niên)
Bản tin không cho biết sai phạm cụ thể của hai ông này, nhưng nhiều phần là cáo buộc về việc lập đường dây tạo hồ sơ bệnh án tâm thần cho một số bị can, bị cáo được giảm nhẹ án hoặc thoát tội khi ra tòa.
Đáng nói, dự trù vào đầu tuần sau, Bộ Y Tế sẽ cử người vào tiếp quản Viện Pháp Y Tâm Thần Trung Ương Biên Hòa như một cách “thay máu” dàn lãnh đạo tại đây.
Trước đó, liên quan đường dây “chạy” hồ sơ bệnh án tâm thần, ngày 13 Tháng Sáu, Bộ Công An đã bắt ba bác sĩ, một điều dưỡng viên và ông Bùi Thế Hùng, cựu viện trưởng.
Ngoài ra, nhiều bác sĩ, điều dưỡng viên, cán bộ khác của Viện Pháp Y Tâm Thần Trung Ương Biên Hòa bị áp lệnh triệu tập. Một vài người trong số này hiện bị cấm đi khỏi nơi cư trú.
Trong một vụ tương tự, hồi đầu tháng trước, báo VNExpress tường thuật, bị cáo Phạm Ngọc Phượng, cựu giám đốc trung tâm Pháp Y tỉnh Quảng Ngãi bị kết án bốn năm rưỡi tù với cáo buộc “nhận hối lộ” để cấp hồ sơ bệnh án tâm thần cho một số bị can.
Theo tòa, hành vi của ông Phượng “xâm phạm nghiêm trọng đến hoạt động của cơ quan giám định và tư pháp, gây ảnh hưởng xấu đến uy tín của ngành y tế.”
Cũng thời điểm nêu trên, báo Pháp Luật TP.HCM cho hay: “Có nhiều trường hợp mà khi cơ quan chức năng phát giác thì người phạm tội chìa ra giấy chứng nhận bị tâm thần nên thoát tội. Cũng có người đang làm giám đốc, phó giám đốc công ty, ngân hàng… nhưng sau khi bị tòa kết tội thì bỗng họ bị mắc bệnh tâm thần và thường là được điều trị ngoại trú.”
Hồ sơ bệnh án tâm thần có thể giúp các bị can, bị cáo được giảm nhẹ án hoặc thoát tội. (Hình minh họa: Thanh Niên)
Với những trường hợp “chạy” được hồ sơ bệnh án tâm thần, cơ quan thi hành án không thể cưỡng bức bị cáo thi hành án tù cho đến khi họ chữa khỏi bệnh.
Mà việc chữa bệnh tâm thần cho các bị cáo này “kéo rê hết năm này đến năm nọ vẫn chưa biết khi nào thì khỏi.” (N.H.K) [kn]







