Ba’o Tieng Dan

Tưởng Năng Tiến

20-9-2024

Ảnh: Ma Văn Bá. Ảnh chụp màn hình

Sau khi dư luận nổi sóng về phát biểu của thiếu niên Chu Ngọc Quang Vinh rằng “tôi coi đảng như một thế lực xấu chỉ biết lừa gạt dân”, tạm lắng, một tuần sau, hôm 7 tháng 9 vừa qua, trên trang Tiếng Dân, nhà văn Phạm Đình Trọng kết luận: “Sự việc cho thấy người dân, nhất là thế hệ trẻ đã có nhận thức sâu sắc về pháp luật, có ý thức về sự có mặt của cá nhân trong cuộc đời, trong xã hội”.

Khẳng định thượng dẫn về “nhận thức sâu sắc của thế hệ trẻ” khiến tôi nhớ đến tình cảnh của một bạn trẻ trẻ khác, Ma Văn Pá (MVP) quê ở Hà Giang. Cách đây hơn 10 năm – vào hôm 9 tháng 10 năm 2013 – thanh niên này cùng với hàng trăm người dân bản địa khác (từ Tây Bắc) đã lặn lội xuống miền xuôi, đến tận vườn hoa Mai Xuân Thưởng để đòi công lý.

Tình cờ có mặt tại hiện trường, FB Trần Thị Cẩm Thanh cho biết: “Người H Mông yêu cầu chính quyền phải điều tra sự thật và truy tố những cán bộ làm sai pháp luật, bồi thường thiệt hại, trả lại những đồ tang lễ, không được phá nhà bảo quản đồ tang lễ để họ trở về với cuộc sống bình an và văn minh… Người H Mông không chấp nhận chính quyền và công an mang dùi cui điện và còng số 8 đến đàn áp, phá nhà tang lễ và đánh đập người dân, nhiều người bị bắt mang đi”.

Sau nhiều ngày sống trong cảnh màn trời chiếu đất, giữa lòng Thủ Đô Của Lương Tâm Nhân Loại, MVP tuyên bố: “Chính quyền từ trung ương đến địa phương đều cùng một duộc… chỉ nói vu vơ ngoài pháp luật… không giải quyết gì, tôi đến chỗ Hà Nội này tôi mới biết được rằng có rất nhiều người dân oan như chúng tôi cũng đang phải gánh chịu những hậu quả mà đảng và nhà nước đã gây cho mọi dân tộc”.

Sau đó không lâu, Việt Báo (phát hành từ California) ái ngại loan tin: “Ông Pá bị cảnh sát giao thông bắt khi đi trên một chiếc xe khách đang chạy gần đến thành phố Hà Giang… Nhưng thay vì đưa ông về trụ sở cảnh sát giao thông để kiểm tra giấy tờ, công an đã đưa ông thẳng vào Công an thành phố Hà Giang để cho những người tự xưng là người của Bộ Công An với tên là Hùng, Thiết và Ngọc thẩm vấn…

Công an Thiết là kẻ tra tấn và dọa giết ông Pá nhiều nhất khi hắn bắt ông ký vào các biên bản và giấy tờ. Để phản đối hành vi tra khảo ông Pá đã hai lần lao mình vào cửa sổ để nhảy lầu và một lần húc đầu vào tường để tự hủy mình nhưng bất thành”.

Rồi sao nữa?

Không biết!

Không ai biết và cũng chả ai quan tâm đến số phận của một thanh niên ở tận miền ngược như MVP cả. Sự việc chỉ được ghi nhận bằng một câu chữ ngắn ngủi trong Báo Cáo Tự Do Tôn Giáo Quốc Tế Năm 2015: “Hồi tháng 8, cảnh sát và các cán bộ Công an tỉnh Hà Giang đã bắt giữ và thẩm vấn tín đồ Đạo Dương Văn Mình là Ma Văn Pá sau khi anh ta gặp các quan chức của Hoa Kỳ”.

Chấm hết!

Tôi cũng sinh trưởng ở miền núi và ý thức được rất rõ thân phận hẩm hiu của tất cả những sắc dân bản địa nên cũng không dám có ý kiến hay đòi hỏi gì hơn. Tuy thế, đôi lúc, vẫn nghĩ đến tình cảnh của MVP mà không khỏi xót lòng.

Mười năm qua, thỉnh thoảng, tôi vẫn ghé thăm vài cộng đồng người H’Mong đang tị nạn ở ngoại ô Bangkok, và luôn cố dò tìm tin tức về MVP nhưng không nhận được một thông tin nào cả. Liệu em có còn sống không? Nếu còn, em sống ở đâu và sống ra sao? Làm sao có thể yên thân với lực lượng công an, sau khi em đã thản nhiên nói lên một sự thật trần trụi về chế độ toàn trị hiện hành:

“Chính quyền từ trung ương đến địa phương đều cùng một duộc… chỉ nói vu vơ ngoài pháp luật… không giải quyết gì, tôi đến chỗ Hà Nội này tôi mới biết được rằng có rất nhiều người dân oan như chúng tôi cũng đang phải gánh chịu những hậu quả mà đảng và nhà nước đã gây cho mọi dân tộc”.

***

Chu Ngọc Quang Vinh cũng đã viết một câu tương tự (“tôi coi đảng như một thế lực xấu chỉ biết lừa gạt dân”) và đã làm công luận dậy sóng, với tuyệt đại đa số ý kiến bênh vực quan điểm thẳng thắng của em. Xin chỉ ghi lại dăm ba (theo thứ tự alpha) vì nhiều quá:

– Huỳnh Ngọc Chênh: “Cả hệ thống chính trị ra tay vì phát ngôn chân thật của một học sinh.”

– Song Chi: “Nước người ta càng ngày càng đi tới cấp độ văn minh, tiến bộ cao hơn, còn mình thì cứ càng ngày càng lùi về thuở mù quáng, mông muội, dã man…”

– Manh Dang: “Cháu phát biểu vào ngày 2/9, có khác gì Bản Tuyên Ngôn của thế hệ trẻ? Cảm ơn cháu, Chu Ngọc Quang Vinh”.

– Chu Vĩnh Hải: “Dù thế nào thì việc một đám đông những người lớn tuổi trong đó có cả những người có vẻ có học hùng hổ bắt nạt, chửi rủa một cậu bé mười bảy tuổi chỉ vì cậu ấy dám nói ra những suy nghĩ của cá nhân mình vẫn là một việc làm rất đáng xấu hổ”.

– Phan Thúy Hà: “Tại sao mình cảm xúc mạnh với chuyện của cháu bé? Bởi vì, mình đã nghĩ về cái ngày này rất nhiều, mình rất lo, biết là sẽ có lúc xảy ra, và đã xảy ra. Đó là thế hệ các con của chúng ta. Các con đặt chúng ta vào một ca rất khó. Lương tâm làm cha mẹ không thể im lặng. Chúng ta không lẩn tránh được mãi một sự trả lời”.

– Hong Thai Hoang: “Cái tên Chu Ngọc Quang Vinh, mãi quang vinh như tên của con vậy”.

– Hoàng Dạ Lan: “Cách xử lý em Vinh phơi bày bản chất tuyên truyền của hệ thống giáo dục và nỗi lo sợ của chính quyền trước tự do tư tưởng và ý kiến phản biện của người trẻ”.

– Vũ Quốc Ngữ: “Bịt miệng dân thì xã hội chỉ còn những zoombie thôi”.

– Nguyễn Thị Sen: “Chu Ngọc Quang Vinh bị đấu tố vì dám nói thật”.

– Trịnh Kim Tiến: “Ủa thằng nhỏ nói có gì sai hả? Luật nào cho phép công an mời thằng bé lên làm việc? Đảng là đảng mà Tổ quốc là Tổ quốc, mắc gì yêu Tổ quốc phải biết ơn đảng”?

– Nguyên Tống: “Chỉ 1 câu nói của bé con 17 tuổi mà lên đồng tập thể vậy thì có phải là có tật giật mình không nhỉ? Hay sắp sập thật”?!

Doanh nhân Phan Châu Thành còn có đề nghị vô cùng hào sảng và cảm động: “Em Quang Vinh ở Yên Bái nếu muốn làm việc trong một mội trường ở nước ngoài, cạnh tranh công bằng, sòng phẳng với dân Tây thì chỗ mình lúc nào cũng có vị trí xứng đáng cho những người như em.

Ngay cả bây giờ, khi không có bằng cấp cũng chẳng có ý nghĩa gì, mình chưa bao giờ hỏi bằng cấp, chứng chỉ của bất kỳ ai khi tuyển dụng, vì cũng không quan tâm đến. Đủ can đảm để nói thẳng, nói thật, đó là ‘bằng cấp’ đỉnh cao rồi”.

Giá mà mọi người cũng quan tâm đến em MVP y như vậy nhỉ? Được thế thì thân phận của cá nhân em, cũng như vận mệnh của cả dân tộc này – chắc chắn – sẽ đỡ thảm thương và đen tối hơn hiện cảnh. Phân biệt đối xử sắc tộc, vùng miền … không bao giờ mang lại được ơn ích gì cho bất cứ ai, và luôn luôn làm cho cả dân tộc suy yếu, trong khi họ đang cần sức mạnh để đối phó với cả hai thứ giặc: Ngoại xâm và nội xâm!

---

 

Ba’o Nguoi-Viet

September 20, 2024

SÀI GÒN, Việt Nam (NV) – Nhà đấu tranh Trần Huỳnh Duy Thức vừa được thả và đang trên đường về Sài Gòn hôm Thứ Sáu, 20 Tháng Chín.

Tin này được đăng trên trang Facebook có tên Trần Huỳnh Duy Thức, do ông Trần Huỳnh Duy Tân, em trai ông Thức quản trị, và có đăng kèm hình ông Trần Văn Huỳnh, thân phụ của ông Thức.

Ông Trần Huỳnh Duy Thức tại phiên tòa sơ thẩm ngày 20 Tháng Giêng, 2010. (Hình: STR/AFP/Getty Images)

Trang Facebook viết như sau: “Anh Thức đang trên đường về lại Saigon!!! Hồi chiều nay 20/09/2024, vợ anh Thức & gia đình được công an khu vực nhà anh Thức ở Tân Bình thông báo là: ‘Anh Thức sẽ được trả tự do và đưa về nơi cư trú.’”

“Tại thời điểm bài này đăng anh Thức đang bay chuyến bay số VN1269, khởi hành 21:55 tối từ Nghệ An, dự tính 00:00 tối sẽ đến Saigon Tân Sơn Nhất. Kính mong mọi người chia sẻ rộng rãi dẫu biết rằng giờ này cũng khá trễ,” bản tin được viết tiếp.

“Lúc này, gia đình đang cùng tề tựu để đón người em, người con về trong vòng tay của chúng tôi, rất mong sự quan tâm của mọi người. Thay mặt anh Thức, gia đình xin bày tỏ lòng tri ân sâu sắc đến mọi người vì đã dõi theo và đồng hành cùng anh Thức trên hành trình gian khổ gần 16 năm vừa qua. Chúng tôi tin, sự tận tuỵ quan tâm ấy đã tiếp thêm dũng khí và nghị lực cho anh Thức và Gia Đình đi hết chặn đường thử thách một cách tự hào, không tiếc nuối điều gì,” bản tin tiếp.

Bản tin được viết thêm: “Ngoài thông tin mà gia đình được thông báo từ cơ quan công quyền như trên thì chúng tôi cũng chưa có thêm thông tin gì khác. Nếu có thêm thông tin gì, gia đình chúng tôi sẽ cập nhật để mọi người cùng chia sẻ niềm vui này cùng gia đình. (Hi vọng là mọi người sẽ nghe từ chính Anh).”

Trang Facebook Trần Huỳnh Duy Thức thông báo ông được thả kèm theo hình ông Trần Văn Huỳnh, thân phụ ông. (Hình: Facebook Trần Huỳnh Duy Thức)

Bản tin kết luận: “Niềm vui mừng hơn hết là, đến cuối cùng Ba anh cũng đợi được đến ngày đoàn tựu cùng con trai, dù đang có nhiều vấn đề về sức khoẻ. Gia đình đồng kính báo.”

Vào lúc 10 giờ 30 phút sáng Thứ Sáu, giờ California, một đồng nghiệp của nhật báo Người Việt cho biết đã liên lạc được với ông Trần Huỳnh Duy Tân và được xác nhận chuyện ông Thức được thả trong lúc gia đình đang trên đường ra phi trường Tân Sơn Nhất.

Sự kiện này xảy ra một ngày trước khi ông Tô Lâm, tổng bí thư kiêm chủ tịch nước Việt Nam, lên đường đi Mỹ dự họp Đại Hội Đồng Liên Hiệp Quốc và có thể gặp Tổng Thống Joe Biden.

Ông Thức bị chính quyền Việt Nam bắt và vu cho tội “trộm cắp cước điện thoại” nhưng sau đó, đổi sang tội danh “hoạt động lật đổ” chế độ độc tài đảng trị tại Việt Nam và bị kết án 16 năm tù vào ngày 20 Tháng Giêng, 2010.

Khi bị bắt, ông Thức là một doanh nhân thành đạt. Từ một cửa hàng nhỏ bán và lắp ráp máy vi tính vào thập niên 1990, đến năm 2000, ông chuyển hướng sang dịch vụ Internet.

Ông Thức còn mở những blog cá nhân như Trần Đông Chấn, Change We Need thông qua “Nhóm Nghiên Cứu Chấn” với các bài viết nghiên cứu, phân tích về tình hình chính trị, kinh tế, thời sự Việt Nam, thúc đẩy cải cách.

Các tổ chức bảo vệ nhân quyền quốc tế, các chính phủ Hoa Kỳ, Anh, cũng như Liên Âu lên án việc cầm tù ông Trần Huỳnh Duy Thức là “đi ngược lại với Tuyên Ngôn Quốc Tế Nhân Quyền của Liên Hiệp Quốc” và bản án ông Thức bị áp đặt là “nhạo báng công lý.”

Ông Trần Huỳnh Duy Thức, năm nay 58 tuổi, đã nhiều lần tuyệt thực trong tù từ năm 2016 đến nay. (Đ.D.)

---

 

Thao Teresa

Hai mươi, ba mươi, bốn mươi, hay thậm chí tám mươi năm có thể dường như là một khoảng thời gian rộng lớn khi chúng ta nhìn về phía trước, nhưng trên hành trình cuộc đời, chúng ta lại tự hỏi làm sao những năm tháng ấy trôi qua nhanh chóng như cát lọt qua kẽ tay. Những ngày sinh nhật là những khoảnh khắc vui mừng và kỷ niệm, là những cột mốc đánh dấu hành trình của chúng ta qua thời gian. Nhưng đằng sau những buổi lễ tưng bừng và những ngọn nến được thổi tắt trong sự mong chờ háo hức, có một thực tế sâu sắc hơn, đau đớn hơn. Mỗi ngày sinh nhật không chỉ là dịp kỷ niệm chúng ta đã đi bao xa, mà còn nhắc nhở chúng ta rằng cái chết đang đến gần hơn. Nhà thơ Blake từng viết: “Hãy nhìn thấy một thế giới trong hạt cát, và một thiên đường trong đóa hoa dại; giữ cả vô tận trong lòng bàn tay và cả cõi vĩnh hằng trong một giờ đồng hồ.” Những lời này nhắc nhở chúng ta rằng trong sự bao la của thời gian, từng khoảnh khắc của đời người đều hữu hạn và vô cùng quý giá. Mỗi ngày, mỗi giờ, mỗi phút đều là một món quà, một cơ hội để sống trọn vẹn, yêu thương hết mình và để lại dấu ấn của chúng ta trên thế giới này.

Sự ngắn ngủi của cuộc đời dạy chúng ta phải biết trân trọng hiện tại. Quá thường xuyên, chúng ta bị cuốn vào những bận rộn của cuộc sống hàng ngày, trì hoãn những giấc mơ của mình, và để lại sau lưng những lời yêu thương, cảm tạ chưa được thốt ra. Chúng ta tự nhủ rằng sẽ có thời gian—thời gian để hàn gắn những mối quan hệ đã rạn nứt, thời gian để theo đuổi đam mê, thời gian để nói những điều quan trọng nhất. Nhưng tương lai thì bất định, và điều duy nhất chúng ta có thể nắm chắc là khoảnh khắc hiện tại.

Hãy suy ngẫm về lời của Thánh Vịnh: “Lạy Chúa, xin dạy chúng con đếm từng ngày mình sống, ngõ hầu tâm trí được khôn ngoan” (Tv 90:12). Sự khôn ngoan nằm ở việc nhận ra sự vô thường của cuộc sống và dùng nhận thức đó để sống có ý nghĩa hơn. Nó mời gọi chúng ta ưu tiên những điều thực sự quan trọng, tìm kiếm ý nghĩa và mục đích trong từng hành động, và để lại một di sản yêu thương và lòng nhân ái. Hãy nghĩ về những khoảnh khắc khiến bạn nghẹn ngào, những bước đi đầu tiên của một đứa trẻ, vòng tay ấm áp của người thân, vẻ đẹp của một hoàng hôn. Đó là những khoảnh khắc định hình cuộc đời chúng ta, những khoảnh khắc mà chúng ta sẽ nhìn lại với nụ cười. Chúng nhắc nhở chúng ta rằng giá trị của cuộc sống không nằm ở số năm chúng ta sống, mà nằm ở chất lượng của những trải nghiệm chúng ta đón nhận và những mối liên kết mà chúng ta xây dựng.

Steve Jobs, trong bài diễn văn nổi tiếng của ông tại Đại học Stanford, đã nói: “Nhớ rằng bạn sẽ chết là cách tốt nhất mà tôi biết để tránh bẫy suy nghĩ rằng bạn có điều gì đó để mất. Bạn đã trần trụi rồi. Không có lý do gì để không theo đuổi trái tim mình.” Khi bạn điều hướng dòng chảy nhanh chóng của thời gian, hãy cam kết sống với sự chủ ý và mục đích. Hãy kỷ niệm những ngày sinh nhật của bạn không chỉ là những dấu mốc của sự tồn tại, mà còn là lời nhắc nhở về sự ngắn ngủi của cuộc đời. Hãy trân trọng từng khoảnh khắc, vì nó là món quà không thể quay lại lần thứ hai.

Bản dịch của Thầy Duc Trung Vu

---