Ngày càng nhiều người lớn ở Mỹ có nguy cơ sa sút trí tuệ

Ngày càng nhiều người lớn ở Mỹ có nguy cơ sa sút trí tuệ

May 11, 2022 

LOS ANGELES, California (NV) – Một nghiên cứu công bố hôm Thứ Hai, 9 Tháng Năm, cho thấy 18% người trưởng thành từ 40 đến 50 tuổi ở Mỹ có dấu hiệu béo phì hoặc thừa cân trầm trọng, đẩy họ vào nguy cơ cao mắc chứng sa sút trí tuệ, theo bản tin UPI.

Theo nghiên cứu, có đến 12% có mức độ hoạt động thể chất thấp hơn mức đề nghị hoặc có “trình độ học vấn thấp,” tức chưa học hết bậc trung học hoặc đại học, theo dữ liệu của JAMA Neurology. Ngoài ra, 10% người có bệnh tiểu đường loại 2 hiện đang hút thuốc lá.

Một kết quả nghiên cứu cho thấy béo phì tạo thêm nguy cơ sa sút trí tuệ. (Hình minh họa: Jewel Samad/AFP via Getty Images)

Nhóm nghiên cứu cho hay những yếu tố xoay quanh lối sống không lành mạnh có thể khiến họ tăng nguy cơ đối mặt với bệnh Alzheimer hoặc những chứng sa sút trí tuệ khác.

Đáng chú ý, với cùng những yếu tố kể trên, người Mỹ da màu và người Alaska bản địa lại có khả năng bị sa sút trí tuệ cao hơn so với người Mỹ da trắng. Nam giới thuộc mọi chủng tộc nói chung cũng có tỷ lệ phát triển bệnh cao hơn so với phụ nữ.

Trong quá trình thực hiện nghiên cứu, các tác giả nhận thấy có sự thay đổi về tỷ lệ phổ biến của các yếu tố nguy cơ đối với chứng sa sút trí tuệ ở người trưởng thành Mỹ trong thập niên qua.

Mười năm trước, nhóm nghiên cứu này phát hiện không hoạt động thể chất, trầm cảm và hút thuốc lá là những nguyên nhân góp phần gây sa sút trí tuệ phổ biến nhất ở người trưởng thành trên toàn quốc, theo Bác Sĩ Roch A. Nianogo, đồng tác giả nghiên cứu, nói với UPI.

Ông Nianogo, giáo sư dịch tễ học tại UCLA Fielding School of Public Health (Los Angeles), tiết lộ: “Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy rằng các yếu tố nguy cơ này dường như có sự khác biệt tùy theo giới tính, chủng tộc và sắc tộc.”

Ông Nianogo và đồng nghiệp ước tính khoảng 1/3 trường hợp mắc bệnh Alzheimer và chứng sa sút trí tuệ liên quan đến tám yếu tố nguy cơ có thể điều chỉnh được, chẳng hạn như béo phì, thừa cân trầm trọng hoặc thiếu hoạt động thể chất.

Trung Tâm Phòng Ngừa Dịch Bệnh (CDC) đề nghị những người lớn nên có các hoạt động thể chất ít nhất 150 phút mỗi tuần để có thể giữ không để trọng lượng tăng cao.

Theo Hiệp Hội Bệnh Alzheimer (ALZ), khoảng 6 triệu người Mỹ được chẩn đoán mắc chứng sa sút trí tuệ hoặc suy giảm chức năng não, trong đó có mất trí nhớ. (V.Giang) 

HỆ THỐNG GIÁO DỤC VIỆT NAM CỘNG HÒA.

Hoang Le Thanh

HỆ THỐNG GIÁO DỤC VIỆT NAM CỘNG HÒA.

Sang xứ người đã vài thập kỷ, kỷ niệm thời học trò ngày càng lùi dần vào quá khứ. Bất chợt hôm nay có người nhắc lúc này đang là mùa thi tốt nghiệp phổ thông bên nhà, bỗng bồi hồi nhớ lại ngày xưa …

Trước 1975, chương trình giáo dục phổ thông tại miền Nam gồm 12 lớp, chia ra hai bậc: tiểu học và trung học.

Bậc tiểu học từ lớp 1 đến lớp 5 (cấp 1 ngày nay).

Bậc trung học từ lớp 6 đến lớp 12, lại chia ra làm 2 bậc:

Trung học đệ nhất cấp (cấp 2) gồm lớp 6, 7, 8, 9;

Trung học đệ nhị cấp (cấp 3) từ lớp 10 đến lớp 12.

Đó là hệ thống giáo dục do Pháp thiết lập, sau này chính phủ VN Việt hóa, dùng tiếng Việt và sách giáo khoa Việt để giảng dạy và thi cử (sau hội nghị giáo dục toàn quốc 1958).

Các cấp bậc và các kỳ thi:

Bằng tiểu học:

Thời bố mẹ tôi còn đi học, thập niên 40, cuối bậc tiểu học có kỳ thi tiểu học, thi đậu thì được cấp bằng tiểu học hay thường gọi bằng tiếng Tây là Certificat (CEPCI – tức là Certificat d’Études Primaire Complémentaire Indochinoise). Những người có Certificat đã có thể kiếm được việc làm “chữ nghĩa” tại văn phòng lĩnh lương khá hậu vào thời ấy.

Sau này thì bằng tiểu học được bãi bỏ, nhưng đến thời anh em tôi cắp sách đến trường vào thập niên 60 thì học sinh hoàn tất bậc tiểu học phải qua một kỳ thi hóc búa hơn: thi tuyển vào các trường trung học công lập. Những kỳ thi này được xem là khó vì số trường trung học công lập do chính phủ lập ra và miễn học phí không đủ phục vụ cho dân số học trò vào lúc đó, nên tỉ lệ đậu vào trường công chỉ độ 62%, riêng đối với những trường “top” chỉ khoảng 10% trúng tuyển, cũng khắt khe như tỉ lệ học sinh Mỹ ngày nay được tuyển vào các trường đại học Ivy League như Harvard, Princeton, Yale, v.v…

Những học sinh không đậu vào trường công phải ghi tên vào các trường tư, đóng học phí tốn kém và trình độ giảng dạy cũng không bằng trường công: thành phần ưu tú đã vào trường công, trường tư nhét nhiều học sinh vào ngồi cùng lớp để giảm chi phí tăng lợi nhuận, nhà trường không kỷ luật gắt gao vì muốn giữ học sinh, v.v…

Học sinh không đậu vào lớp 6 trường công thì vào lớp tiếp liên tại các trường tư hay ở nhà để luyện thêm, năm sau thi tiếp, sau 3 kỳ không được thi nữa. Vì thế học sinh trường công có thể chênh lệch nhau 2 tuổi. Tôi có một bạn ngày xưa học cùng lớp tiểu học, nhưng thi 3 lần mới đậu vào trường công, nên đến khi vào trường, lại thua tôi hai lớp.

Bằng trung học:

Hết lớp 9 bậc trung học đệ nhất cấp có kỳ thi trung học, đậu bằng trung học mới được lên trung học đệ nhị cấp. Bằng trung học là thước đo trình độ để tiến thân trong việc làm cho những người trẻ vào đời. Nữ giới có bằng trung học có thể làm thư ký văn phòng, thi vào sư phạm cấp tốc dạy tiểu học, vào trường trung cấp y tế đào tạo y tá, v.v… Nam giới nếu nhập ngũ thì được đào tạo thành hạ sĩ quan, còn có bằng tiểu học chỉ đóng binh nhì.

Đến thời anh em tôi lên trung học vào thập niên 60 kỳ thi trung học đệ nhất cấp đã bãi bỏ vào năm 1967.

Tú tài I, Tú Tài II:

Lên đến trung học đệ nhị cấp thì học sinh chọn ban chuyên môn: ban A chuyên về khoa học (sinh vật và lý hóa), ban B chuyên về toán, lý, hóa, ban C chuyên về văn chương, triết học, ngoại ngữ. Các môn chính học nhiều tiết hơn môn phụ, nhưng chương trình học ban nào cũng gồm đủ cả các môn văn, triết, sử, địa, toán, lý hóa, sinh vật, công dân, sinh ngữ 1, sinh ngữ 2. Cuối năm lớp 11 thi Tú tài I, cuối năm lớp 12 thi Tú Tài II. Sau này tú tài I bãi bỏ năm 1973.

Các kỳ thi Trung học, Tú tài I và II đều là kỳ thi quốc gia, được tổ chức toàn quốc, cùng ngày, cùng đề thi. Đề thi được Ban Khảo thí thuộc Bộ Giáo dục chọn lựa, niêm phong mật và gửi xuống các ty giáo dục, chỉ được bóc niêm trước giờ thi.

“Ban soạn đề thi bị cô lập ở Sài Gòn khoảng một tuần để hoàn tất việc chọn đề rồi đem niêm phong cẩn thận. Đề thi cho mỗi tỉnh được đựng trong một cái rương nhôm có hai ổ khóa và được giữ bảo mật cho đến gần ngày thi, giao cho hội đồng giám thị của từng tỉnh để phân phát đề thi cho mỗi trung tâm thi xuống tận mỗi phòng thi. Vì bảo mật nên việc di chuyển đề thi có cảnh sát hộ tống.

“Mỗi phòng thi có hai giám thị: một giáo sư trung học và một giáo viên tiểu học. Ngoài ra là một giám thị hành lang để giữ trong ngoài nghiêm ngặt không ai ra vào trong khi thi. Bài thi của thí sinh phải có chữ ký của hai giám thị phòng thi để ngăn ngừa việc tráo bài thi. Việc di chuyển bài thi khi thí sinh đã nộp vào cũng đòi hỏi sự cẩn mật như việc di chuyển đề thi.”.

Thể thức thi cử & chấm điểm:

Học sinh đến thi tại các trung tâm thi cử theo phiếu báo danh nhận được, không thi tại trường của mình, và không được các thầy cô dạy mình trông thi. Học sinh chỉ mang bút và tẩy vào lớp, giấy thi và giấy nháp do trung tâm khảo thí cấp để tránh chuyện làm “phao”.

Phiếu báo danh sắp thứ tự theo tên, chẳng hạn như những tên An, Ân, Ẩn, Ánh, v.v… được xếp vào cùng phòng thi, tên Thanh, Thêm, Thoa, Thu, Thúy, Thủy, v.v… vào cùng phòng. Mỗi tờ giấy thi có ô vuông trên đầu trang để học sinh ghi tên tuổi, ngày sinh, số báo danh, v.v… Phần này gọi là “phách” sẽ rọc đi cất riêng sau khi giám khảo ghi mã số vào phần phách và phần bài thi bên dưới.

Giáo sư chấm bài không biết tên tuổi của người viết bài, chỉ dựa thuần vào chất lượng bài thi để chấm điểm. Học sinh còn cho biết những điều phải tránh như không được dùng mực đỏ, không được gạch dưới, không được viết chữ in, tức là những điều khác thường, vì bài sẽ bị loại theo nghi vấn bài được “làm dấu” để giám khảo nhận ra “gà nhà” mà chấm thiên vị.

Sau khi việc chấm bài hoàn tất thì hội đồng thi sẽ mang phách ra ráp lại theo đúng mã số, từ đó mới biết tác giả của từng bài và điểm thi của từng thí sinh, rồi lập bảng điểm và biết ai được “bảng vàng đề tên”, ai phải thở dài ai oán “thi không ăn ớt thế mà cay”.

Kỳ thi tú tài kéo dài ba ngày dài lê thê. Sáng ngày thứ nhất thi môn chính, vì là ban C nên tôi thi môn văn sáng ngày thứ nhất, chiều thi môn phụ như sử, địa, hay công dân, toán, lý, hoá, sinh ngữ phụ (Anh văn).

Sáng ngày hai thi môn chính thứ hai: sinh ngữ chính Pháp văn, chiều thi môn phụ. Ngày thứ ba thi các môn còn lại. Hình như ban A hay B có đến 3 môn chính (sinh, lý, hoá hay toán, lý, hoá) nên ba môn này sẽ thi vào ba buổi sáng, chiều thi các môn khác.

Môn văn hay triết thường là bình luận một tác phẩm, một đề tài triết, viết dài độ 4-6 trang. Sinh ngữ chính của ban C được dạy 7 năm trung học, đòi hỏi viết một bài luận văn tiếng Pháp (rédaction). Môn sinh ngữ phụ Anh văn đã học 3 năm lớp 10-12 đòi hỏi đọc một bài viết rồi trả lời các câu hỏi (reading comprehension), làm một vài phép văn phạm, dịch một đoạn văn ngắn ra tiếng Việt.

Các môn phụ hệ số thấp như sử, địa, công dân, v.v… cũng phải thuộc làu làu từng quyển sách dầy độ 150-250 trang. Vì thế bảo rằng các cô tú cậu tú có cả “bồ” chữ nghĩa trong bụng cũng không ngoa.

Ngày xưa sau khi vượt vũ môn thi viết còn phải vào thi vấn đáp, sau này kỳ thi vấn đáp đã được bỏ năm 1968.

Các môn thi, cách chấm điểm, và xếp hạng:

Điểm thi các môn từ 0 đến 20, đạt trên trung bình từ 10 trở lên là đậu, dưới 10 là rớt. Các thứ hạng thi đậu được xếp như sau:

10.00 – 11.99: thứ

12.00 – 13.9 bình thứ

14.00 – 15.99: bình

16.00 – 17.99: ưu

18.00 – 20.00: tối ưu

Tất cả các môn học trong năm đều cho thi, không từ môn nào. Tuy nhiên, điểm các môn được nhân theo hệ số (coefficient) tùy theo ban chuyên môn của mình.

Ban A có môn sinh vật hệ số 4, số điểm sẽ nhân lên 4 lần, môn lý hoá sẽ nhân 3, ngoại ngữ nhân 2, các môn khác như sử, địa, công dân nhân 1.

Ban B có số điểm toán sẽ nhân 4 lần, điểm lý hóa nhân 3,

Ban C thì môn văn hay triết sẽ nhân 4, ngoại ngữ nhân 3, v.v…, tức là môn chính của mình phải xuất sắc thì mới đậu cao.

Thí dụ: nếu một học sinh ban B (toán) được 20 điểm môn công dân, hệ số 1, mà môn toán hệ số 4 chỉ có 2 điểm, thì tổng số điểm sẽ là 20×1 + 2×4 = 28, chia cho 5 hệ số, trung bình chỉ có 5.60: RỚT!

Ngược lại, nếu công dân có 2 điểm mà toán được 18 điểm, thì tổng số điểm là 2×1 + 18×4 = 74, trung bình gần 15 điểm: đậu bình!

Những ban khoa học và toán thường có nhiều thí sinh xuất sắc hơn ban văn chương sinh ngữ, vì giải toán đúng 100% có thể đạt điểm tối đa là 20, trong khi viết bài bình luận hay vẫn khó mà đạt điểm 20 được.

Kết quả thi cử:

Những kỳ thi tú tài là một thử thách lớn và là cơn ác mộng trầm kha đối với giới học sinh thời đó. Có một bài hát tả oán như sau:

“Thi ơi là thi, sinh mi làm chi!” Cả năm học hành kết quả khá, mà đến ngày thi lỡ bị “tào tháo đuổi” hay hỏng xe không đến được phòng thi là kể như sự nghiệp tan tành, không có mảnh bằng lận lưng là đời tàn trong ngõ hẹp.

Theo tôi, triết lý giáo dục của Pháp chủ định dùng kỳ thi để tuyển lựa ra thành phần ưu tú (élite) và loại bỏ thành phần “không xứng đáng”. Miền Nam theo nề nếp đó. Khỏi nói cũng biết học sinh thi rớt như rạ. Trung bình tú tài I chỉ đậu độ 30%, còn tú tài II, vì đã vượt vũ môn lên từ 30% của tú I, nên có sĩ số đậu khoảng 70%. Thi cử mà chỉ đậu có 30% thì đúng là thi loại bỏ chứ không phải là thi kiểm tra trình độ nữa rồi. Nhà thơ Nguyễn tất Nhiên đã có bài thơ được Phạm Duy phổ nhạc: “Thi hỏng tú tài ta đợi ngày đi (vào quân trường), đau lòng ta muốn khóc”.

Có những học sinh uống thuốc chống ngủ để gạo bài thâu đêm, đế nỗi bị lậm thuốc sinh ra điên loạn. Có những học sinh thi rớt bị gia đình mắng mỏ, hay tự thất vọng đã uống thuốc độc kết liễu đời mình, năm nào báo cũng đăng. Có người thi 7 năm liền mới bằng tú tài! Sau này để “cứu giúp” học sinh thi hỏng, bộ Giáo dục cho thi tú tài II hằng năm hai lần, lần đầu vào đầu hè, lần sau cuối hè, để mọi người có cơ hội “thua keo này ta bày keo khác!”.

Bằng tú tài I đánh dấu một thành quả cao hơn bằng trung học, được vào một số học viện như Học viện Cảnh sát Quốc gia, hoặc trường cao đẳng như Trường Cao đẳng Công chánh, vào quân đội thì được huấn luyện thành sĩ quan, tuy nhiên không được lên đại học. Chỉ có bằng tú tài II mới đánh dấu việc hoàn tất thành công trung học đệ nhị cấp (cấp 3) và mở ra cổng trường đại học.

Năm 1973 kỳ thi tú tài I cũng được bãi bỏ (thank God, tạ ơn thượng đế!), chỉ còn giữ tú tài II.

Thi cử tại Mỹ & VN:

Sau này sang Mỹ sinh sống thấy con tôi học rất thoải mái, học trong lớp vừa xong một chương là cho bài kiểm, bài thi liền để còn nhớ bài, không đợi đến cuối năm khảo nguyên một cuốn sách mấy trăm trang như ở VN, (mà đúng ra thì VN khảo cả chục cuốn sách vì chương trình nguyên năm có cả chục môn học).

Tại trường Mỹ bài nào kiểm không khá là thầy cô cho “dạy lại, thi lại” ngay (re-teach, re-test), đến giờ nghỉ trưa hay sau buổi học bảo trò đến thầy cô kèm thêm cho thấu đáo. Đến hết bậc trung học bên Mỹ, nếu các môn bắt buộc trong chương trình phổ thông đã hoàn tất và đủ điểm, là lập tức mũ áo vênh vang lên lãnh bằng ngay, chẳng có tú I tú II gì sất! Từ đó tôi thấy sự khác biệt về thi cử giữa hai hệ thống: ở Mỹ dạy cho đậu chứ không dạy cho rớt, ở VN không thật xuất sắc là rớt như chơi.

Bonus vui: Một đứa đi thi, cả nhà mệt nghỉ!

Chưa thấy một người làm quan, cả họ được nhờ, mà chỉ thấy cả nhà mệt nghỉ vì đứa con đi thi. Bố lo tiền cho con đi học kèm thêm suốt năm, mẹ nấu chè nấu cháo ăn dặm ban đêm cho có sức khoẻ, giữa khuya lại thức giấc quát con ơi đi ngủ thôi con kẻo mai không dậy đi học nổi! Bà nội ngày rằm mồng một sì sụp khấn vái xin Trời Phật phù hộ cho cháu nó thi đỗ phen này, bảng vàng đề tên, không hổ danh giòng họ.

Ngày đi thi bố chuẩn bị dầu nhớt cho chiếc xe từ mấy hôm trước để đưa sĩ tử đi đến nơi về đến chốn. Mẹ nấu món ăn cho lành, bổ dưỡng, dễ tiêu, để không bị đau bụng đau bão. Nhất định phải có chè đậu, phải nấu bằng đậu đỏ cho may mắn, không nấu đậu đen, và tuyệt đối không cho ăn chuối hay trứng gà trứng vịt những ngày này, nhất định không cho cơ hội trượt vỏ chuối hay lãnh trứng vịt!

Đến ông anh trong nhà chẳng muốn quan tâm gì mà cũng bắt buộc trở nên “hữu dụng”: “Ra đầu ngõ đứng đi con!”. Thế là ngày nào sĩ tử cũng ra ngõ gặp trai, hên cách gì! Sau đó thì anh xách xe chạy theo đuôi bố, nhỡ xe bố trở chứng nằm ẹp là có tài xế dự khuyết trám chân vào ngay! Không nhiêu khê như nhân vật trong Lều Chõng của Ngô Tất Tố ngày xưa, nhưng toàn thể tiểu gia đình cũng không kém phần sôi động vất vả.

Đại gia đình trong hai họ nội ngoại cũng chăm chăm vào. Con bác A, con chú B, con cô C, đều cũng đi thi năm nay đấy nhé. Chúng mày cố gắng hết sức mình nhé. Thi đậu thì mới có tương lai nhé. Thi rớt là tàn đời con ạ. Giờ mà không cố gắng, sau này có hối cũng muộn rồi con ạ! Bao cái “nhé! nhé! ạ! ạ!” ấy càng làm cho thí sinh tăng thêm xì trét (stress), phen này mà lỡ thi rớt thì chỉ có chít!

Hàng xóm cũng mặc tình “quan trên trông xuống, người ta trông vào”. Đến ngày toàn quốc ứng thí mà thấy cô ả áo dài tươm tất, mặt mày tái nhợt, lủi thủi theo xe bố bước ra đầu ngõ là ai cũng nhận biết ngay cái mặt “tội đồ đi thi” đây rồi, chẳng dấu vào đâu được. Các bác hàng xóm, các anh chị lớn, các em bé, v.v… đều mỉm cười thông cảm, ngấm ngầm gửi lời chúc thiện, làm mức độ xì trét lại tăng lên vụt vụt.

Chín tháng cặm cụi gạo bài, ba ngày căng thẳng loay hoay, gặm bút, viết viết, xóa xóa, đến khi khổ nạn qua rồi thì thí sinh trở nên xẹp lép như bong bóng xì hơi, ỉu xìu như chiếc bánh bao chiều, tả tơi như chiếc mền rách!

Kết quả rồi cũng được niêm yết, đứa đậu, người rớt. Học sinh trường công thì kết quả đậu rất cao. Tỉ lệ đậu toàn quốc chỉ độ 70% cho tú II, nhưng trong trường “top” của tôi, lớp 50 học sinh chỉ có một bạn rớt, còn lớp bên cạnh 100% đậu.

Trường của tôi là trường top của nữ sinh miền Nam và có một truyền thống rất tốt đẹp và rất… hậu hỉ. Mỗi học sinh đậu bình được thưởng một bông mai bằng vàng 18 karat, nho nhỏ xinh xinh, biểu tượng của trường, đường kính độ 1.8cm (nửa chỉ?), còn học sinh đậu ưu và tối ưu được thưởng một bông mai hơi lơn lớn xinh xinh, đường kính độ 2cm. Thời đó vàng rẻ, và hội phu huynh tài trợ. Năm lớp chúng tôi lãnh thưởng hoa mai vàng có tổng thống và bà Nguyễn Văn Thiệu đến trường dự lễ và đọc diễn văn khen thưởng. Sau này các chị lớn kể với thầy cô rằng nhờ chiếc bông mai vàng của trường tặng thưởng mà các chị đã bán đi lấy tiền thăm nuôi chồng học tập tại các trại cải tạo, hay trao cho chồng cầm đi làm của hộ thân trên đường vượt biên.

Trong hàng xóm hay trong họ hàng thì khác, phản ánh tình hình chung, có đậu có rớt, độ 50/50. Tôi cứ nghĩ mà xót xa cho những bạn đã cố gắng hết sức mình mà vẫn ôm hận. Bố mẹ lại được dịp hể hả so sánh con mình với con nhà khác. Tội nghiệp bố cả đời vất vả chỉ mãn nguyện có bấy nhiêu, và chỉ được báo hiếu có bấy nhiêu, rồi thì bố mất sớm khi con chưa thành tài, sau này mỗi lần lãnh lương rủng rỉnh chẳng có dịp mua quà biếu bố cho bố vui.

Rồi mùa mưa kéo qua mùa thi

Rồi em cũng bỏ trường mà đi!

Đó là hai câu thơ một bạn trong trường viết ra. Tú tài II là chặng đường cuối, kết thúc tuổi học trò thơ ngây và đánh dấu tuổi vào đời. Ngày xưa bậc trung học kéo dài 7 năm dưới cùng một mái trường, nên cuộc chia tay với thầy cô, bạn bè, lớp học, sân trường, phấn trắng, bảng đen, v.v… không ít bịn rịn.

Rồi từ đó mỗi kẻ một nơi!

Sau này gặp lại, bọn tôi cùng nhau ôn lại những kỷ niệm đi học, đi thi ngày xưa. Kiến thức miệt mài nấu sử sôi kinh đã quên gần hết, nhưng điều không quên đi, không mất đi, là cái đạo đức, cái nền nếp làm người mà thầy cô đã dạy dỗ uốn nắn cho ngày xưa. Cách sống cho ra người ấy đã giúp cho học trò của thầy cô ngày xưa vươn lên ở bất cứ mọi nơi, khắc phục mọi khó khăn, vượt qua mọi trở ngại, chinh phục mọi môi trường mới, chinh phục lòng người, tạo dựng một chỗ đứng trong đời cho mình và tìm cơ hội chăm lo lại cho người khác.

Chính cái môn không hệ số, không thi cử này lại là cái vốn sống trong suốt cuộc đời.

Viện Đại học Đà lạt ngày xưa đã lấy tên là Đại học Thụ Nhân, trích từ câu nói của Quản Trọng thời Xuân Thu, và có khắc câu ấy hai cột trụ hai bên cổng trường:

“Nhứt niên chi kế mạc như thụ cốc” (vì lợi ích một năm hãy trồng lúa).

“Thập niên chi kế mạc như thụ mộc” (vì lợi ích mười năm hãy trồng cây).

“Chung thân chi kế mạc như thụ nhân” (vì lợi ích cả đời hãy trồng người).

(có nơi ghi: “Bách niên chi kế mạc như thụ nhân” (vì lợi ích trăm năm hãy trồng người)

Chúng tôi đồng ý với nhau, chúng tôi là những sản phẩm nhà trường đã “trồng” được trong những năm tháng dưới mái trường xưa, và đã không để nhà trường và thầy cô phải hổ thẹn!

(Gordon Thuy, sưu tầm)

Share từ FB Phan Ly (MNVNT75).

Nhà văn Pháp gốc Việt, Linda Lê qua đời

Van Pham

CHÂN THÀNH CHIA BUỒN CÙNG TANG QUYẾN – R.I.P.

********

Nhà văn Pháp gốc Việt, Linda Lê qua đời

Tiểu thuyết gia người Pháp gốc Việt qua đời hôm 9/5, hưởng dương 59 tuổi.

Theo AFP, nguồn tin từ Nhà xuất bản Stock (đơn vị xuất bản sách của Linda Lê) cho biết nhà văn qua đời sau khi chống chọi với trận ốm kéo dài.

Trên Twitter, Pierre Benetti, đồng sáng lập tạp chí văn học En Atant Nadeau, một tạp chí mà Linda Lê cộng tác, bày tỏ nỗi buồn khi tác giả Vượt sóng qua đời.

Sylvain Bourmeau, Giám đốc tạp chí AOC, nơi Linda Lê đăng tải các bài viết về văn chương, nói: “Buồn biết bao khi biết tin Linda Lê qua đời sáng nay. Bà là tác giả của một trong những tác phẩm lớn của văn học đương đại và là một độc giả rất lớn”.

Cái chết là một trong những chủ đề trở đi trở lại trong văn chương Linda Lê. Năm 2018, trả lời phỏng vấn Zing, tiểu thuyết gia cho biết bà viết về cái chết, như nói về tình yêu, về khát khao, về nỗi sợ tồn tại trên đời, về hạnh phúc được khám phá “người khác”, được đắm chìm trong sách vở, được tự tạo cho mình cả một thế giới thông qua văn chương.

“Cái chết là một phần của sự sống, là mặt ngược lại của sự sống mà ta không thể tránh nhìn trực diện”, Linda Lê từng nói.

Linda Lê (1963) là một trong những nữ nhà văn nổi bật tại Pháp. Bà sinh tại Đà Lạt, sang Pháp khi 14 tuổi cùng mẹ. Được biết tới tại Pháp năm 1992 với tập truyện Phúc âm tội ác, sau đó, những tác phẩm khác của bà luôn được đón nhận: Vu khống, Lời tên khùng, Ba nữ thần số mệnh, Tiếng nói, Thư chết, Lại chơi với lửa, Sóng ngầm, Vượt sóng…

Linda Lê còn là một nhà viết tiểu luận, phê bình văn chương tại Pháp. Tiểu thuyết Sóng ngầm là một trong bốn tác phẩm vào chung khảo giải Goncourt 2012. Năm 2019, bà nhận được giải thưởng Hoàng tử Monaco cho sự nghiệp văn chương của mình.

– Nhà văn Linda Lê. Ảnh: Telerama.

https://california18.com/author-linda-le-has…/4538162022/

https://allnewspress.com/novelist-linda-le-has-died-at…/

Bác Sĩ Nguyễn Ý Đức, tác giả ‘Câu Chuyện Thầy Lang,’ qua đời ở tuổi 87

Van Pham

Cộng đồng NV Hải ngoại vừa mất đi một vị danh y và cũng là một cây bút tài hoa khiến hàng vạn đọc gỉa thương mến và thích thú. Nguyên cầu Thiện Chúa nhân lành đón nhận linh hồn ông về hưởng phúc quê trời… Thành kính phân ưu cùng tang quyến

***

Bác Sĩ Nguyễn Ý Đức, tác giả ‘Câu Chuyện Thầy Lang,’ qua đời ở tuổi 87

Khôi Nguyên/Người Việt

ARLINGTON, Texas (NV) – Bác Sĩ Nguyễn Ý Đức, tên tuổi quen thuộc với cộng đồng người Việt ở Hoa Kỳ, hải ngoại và cả Việt Nam, vừa qua đời tại nhà riêng, thành phố Arlington, tiểu bang Texas, lúc 3 giờ 12 phút sáng ngày 5 Tháng Năm, thọ 87 tuổi.

HÌNH: – Bác Sĩ Nguyễn Ý Đức. (Hình NV chụp qua màn hình Youtube Yduc Nguyen)

Phu nhân của bác sĩ, bà Ngô Thúy Loan, loan báo tin này với nhật báo Người Việt và cho hay, tang lễ Bác Sĩ Nguyễn Ý Đức được tổ chức trong vòng gia đình.

Trước khi qua đời, Bác Sĩ Nguyễn Ý Đức, “đã được Linh Mục Jim Khôi giải tội, Linh Mục Trịnh Đình Diễm xức dầu, hai linh mục thuộc Dòng Lòng Mẹ Chúa Cứu Chuộc (Dòng Đồng Công) và các thành viên Đạo Binh Đức Mẹ (Legio Maria) thường xuyên thăm viếng và trao Mình Thánh Chúa, đọc kinh cho bác sĩ,” bà Loan cho biết.

Tên tuổi Bác Sĩ Nguyễn Ý Đức gắn liền và được nhiều người biết qua hàng trăm bài viết trên báo, tạp chí và các chương trình truyền hình của người Việt hải ngoại về các vấn đề sức khỏe, mà nổi tiếng nhất là chuyên mục “Câu Chuyện Thầy Lang” cùng chương trình truyền hình (video clip) “Sống Khỏe Sống Vui.”

Theo gia đình, Bác Sĩ Nguyễn Ý Đức sinh ngày 9 Tháng Năm, 1935, tại Hải Dương, miền Bắc Việt Nam sau đó di cư vào miền Nam.

Trong cuộc chiến Việt Nam, ông là y sĩ hiện dịch Quân Đội Việt Nam Cộng Hòa và từng phục vụ tại Trung Đoàn 49, Sư Đoàn 25 tại Quy Nhơn; Đại Đội Quân Y Sư Đoàn 7 Bộ Binh, Mỹ Tho; Bệnh Viện 3 Dã Chiến Mỹ Tho; Tổng Y Viện Cộng Hòa; Bệnh Viện Trưng Vương Sài Gòn; phó chủ tịch Hội Đồng Đô Thành Sài Gòn (1970-1974); hội viên CARITAS Việt Nam.

Ông nhận bằng Tiến Sĩ Y Khoa Quốc Gia tại Y Khoa Đại Học Đường, Viện Đại Học Sài Gòn, năm 1971, với hơn 50 năm hành nghề về Y Khoa Gia Đình tại Việt Nam và Hoa Kỳ.

HÌNH: – Bác Sĩ Nguyễn Ý Đức khi phục vị trong Quân Y, Quân Lực VNCH. (Hình: Tài liệu Người Việt)

Ông di tản đến Hoa Kỳ năm 1975, định cư và hành nghề tại thành phố Baton Rouge, tiểu bang Louisiana, trong suốt 25 năm liền và cũng là chủ tịch Cộng Đồng Người Việt Quốc Gia Việt Nam tại Baton Rouge và chủ tịch Hội Y Sĩ Việt Nam tại Louisiana. Sau khi về hưu, ông cùng gia đình chuyển về cư ngụ tại thành phố Arlington, Tây Nam Dallas.

Tại Hoa Kỳ, ngoài việc hành nghề y, chăm sóc sức khỏe trực tiếp, ông còn gián tiếp chăm sóc sức khỏe cho đồng hương Việt Nam qua hàng trăm bài viết trên các cơ quan truyền thông Việt ngữ về sức khỏe, dinh dưỡng và những vấn đề y tế xã hội qua mục “Câu Chuyện Thầy Lang” trên các báo như: Người Việt, Tuần Báo Trẻ, Việt Vùng Vịnh, Thời Báo, Bút Việt, Á Châu Thời Báo, Thằng Mõ, Hướng Đi… Ông hợp tác với chương trình phát thanh VOA, RFI, RFA, Việt Nam Hải Ngoại, VietRadio, VAB, Dallas Radio, Lạc Việt Radio Canada, O 2TV, Vietface TV, Vietv, CMG TV,…

Mục tiêu mà Bác Sĩ Nguyễn Ý Đức muốn hướng tới đó là phổ biến các tin tức y học, nâng cao sức khỏe cho dân chúng.

Ngoài báo chí, phát thanh hay truyền hình, ông còn xuất bản khoảng 13 bộ sách bằng tiếng Việt phát hành ở Hoa Kỳ và cả Việt Nam, biên khảo các vấn đề y tế, xã hội.

HÌNH: – Bằng Tiến Sĩ Y Khoa Quốc Gia của Bác Sĩ Nguyễn Ý Đức. (Hình: Tài liệu Người Việt)

Một số cuốn sách tiêu biểu như: Thuốc Mỹ Chữa Bệnh Ta, năm 1977 để thỏa mãn nhu cầu hiểu biết về vấn đề trị bệnh căn bản cho người Việt Nam khi mới đặt chân tới đất Mỹ; An Hưởng Tuổi Vàng; Sức Khỏe và Đời Sống; Dinh Dưỡng và Sức Khỏe. Câu Chuyện Thầy Lang (các vấn đề y tế thường gặp); Cẩm Nang Phục Hồi Tâm Bệnh, Sức Khỏe Người Cao Tuổi… Ngoài ra, ông còn có cả trang mạng “bsnguyenyduc.com” nhưng nay đã ngưng hoạt động.

Bác Sĩ Nguyễn Ý Đức cùng phu nhân đã thành lập Trung Tâm Tuổi Vàng tại Arlington, nơi giúp cho những người cao niên sinh hoạt, rèn luyện sức khoẻ và các hoạt động văn hoá truyền thống của dân tộc.

Chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe và phục vụ tha nhân, có lẽ là lý tưởng lớn nhất của Bác Sĩ Nguyễn Ý Đức, như một lời tự giới thiệu của ông trên trang Facebook cá nhân cách đây hai năm, Tháng Chín 2020: “Tôi là Nguyễn Ý Đức đây. Xin chào quý vị. Xin quý vị nhớ cho là chúng tôi sẽ làm theo ý muốn của quý vị.”

https://www.nguoi-viet.com/…/bac-si-nguyen-y-duc-tac…/

MỘT TRONG 6 HỌC SINH GIỎI NHẤT THẾ GIỚI….

Chau Truong

MỘT TRONG 6 HỌC SINH GIỎI NHẤT THẾ GIỚI….

TOMMY TRẦN một trong 6 học sinh giỏi nhất trên 4 triệu 700 ngàn học sinh dự thi trên toàn Thế Giới.

Tommy học sinh Evergreen (San Jose California) năm nay mới có 17 tuổi.

Với số điểm hoàn hảo là em TOMMY TRẦN, đã cạnh tranh trong cuộc thi cuối cùng vào tháng 5 vừa qua cùng với 317,663 thí sinh khắp nơi trên thế giới.

Trong cuộc thi này có 45 câu hỏi trắc nghiệm cùng 6 câu hỏi tự giải phương trình toán – Nếu học sinh giỏi thì có thể làm được 45 câu hỏi toàn hảo, tuy nhiên trong 6 câu tự giải phương trình sẽ làm cho học sinh rớt dễ dàng vì cần phải viết rõ ràng khi giải trình công thức.

Ban chấm thi với hơn 1,000 thầy cô giáo sẽ phải trao đổi ý kiến để bầu chọn người ĐẦU BẢNG.

1,000 thầy cô giáo quyết định số điểm – Tommy Trần trở thành một trong 6 học sinh giỏi nhất thế giới đạt điểm tuyệt đối trong kỳ thi Toán Giải tích (Calculus AP) trong kỳ thi năm nay..

Mẹ Tommy đã qua đời khi Tommy vừa mới lọt lòng. Bố cháu qua được Mỹ là nhờ ông nội dẫn một nửa gia đình đi theo diện HO.

Cha của Tommy là anh Viên Trần cho biết cháu sinh ra tại Hoa Kỳ nhưng mẹ mất sớm nên đã trải qua một thời gian gà trống nuôi con.

 

BÀI HÁT SAU CÙNG – Huy Phương

BÀI HÁT SAU CÙNG

* Huy Phương

Vào ngày 26 Tháng Mười tới đây, cụ William Leo McDougall, 83 tuổi, cư dân Laguna Woods sẽ ra Tòa Thượng Thẩm Santa Ana, California vì tội giết người. Vào ngày 1 Tháng Mười, 2010, trong lúc dưỡng bệnh tại Palm Terrace Healthcare Center, Laguna Woods, sau khi ở bệnh viện về, ông McDougall đã nổi giận vì nghe người bạn chung phòng, ông Nguyễn Văn Mạnh, 94 tuổi, hát một bản nhạc bằng tiếng Việt. Ông McDougall đã dùng một cây gỗ, đánh vào đầu ông Mạnh nhiều lần. Ông Mạnh được xe cấp cứu chở đi bệnh viện, và sau đó tắt thở, vì bị xuất huyết não.

Trước đây trong nursing home, cũng có chuyện một bà cụ đánh một bà cụ khác chung phòng gây thương tích trầm trọng, nhưng trường hợp của cụ Nguyễn Văn Mạnh, mất đi đã để lại nỗi đau xót cho gia đình của cụ và gây nhiều xúc động cho cộng đồng Việt Nam trên đất Mỹ. Tuổi già, bệnh tật, buồn phiền gây ra sự cáu kỉnh đã khiến cho cụ Mc Dougall cầm gậy đánh chết người bạn cùng phòng. Khác văn hóa, ngôn ngữ, sở thích, tôi nghĩ nếu bạn ở chung phòng với một người Ấn Ðộ, bạn cũng không thích gì những bài hát của dân tộc này.

Nhưng điều làm cho tôi buồn, nghĩ đến tuổi già quạnh quẽ trên đất khách, là ông cụ đồng bào của mình, chết chỉ vì đang hát một bài hát tiếng mẹ đẻ, một bài hát Việt Nam. Tôi không biết là ông cụ đang “nghêu ngao” hát bài gì, vì mỗi bài hát đều mang những kỷ niệm riêng tư cho một người, nó khơi dậy cả một quãng đời đã qua. Ðó là một bài dân ca mang âm hưởng quê hương khuất bóng, một bài hát tuổi trẻ khiến cụ nhớ đến thời hoa niên cắp sách đến trường hay một đoạn tình ca “gọi người yêu dấu,” một người đầu gối tay ấp hay một người thương yêu đã “nghìn trùng xa cách.”

Tôi dùng tiếng “nghêu ngao” để nói đến tâm trạng một người lúc buồn hay vui, ngồi hay đi, đứng hát một mình, một bài hát có thể sai vần lạc điệu, nhưng chắc chắn là một bài hát đầy kỷ niệm, đầy thương nhớ đã gây xúc động cho lòng người hát. Những bài hát này không thể dành cho đám đông hay hát cho ai nghe, mà là trong lúc cô đơn nhất, buồn nhất hay hạnh phúc nhất, con người đã hát lên nho nhỏ cho một mình mình nghe và người hát đã đắm mình trong những giấc mơ riêng tư của mình.

Một ông cụ đã 94 tuổi, là người Việt Nam, hẳn ông đã sống qua những nỗi thăng trầm của đất nước. Ông sinh ra và lớn lên dưới thời Pháp thuộc, cũng có thể là đã biết thế nào là chiến tranh, loạn lạc. Giờ này, về già, ông sinh sống tại Mỹ, có nghĩa là, ít nhất một lần, ông phải bỏ quê hương vì nạn cộng sản. Vận nước đã đưa ông đến đây, lúc về già, vì hoàn cảnh phải sống trong nhà dưỡng lão với một người xa lạ, khác biệt tuổi tác, văn hóa, ngôn ngữ. Nếu không lú lẫn, quên quên nhớ nhớ, hẳn lòng ông đã trĩu nặng một nỗi buồn xa quê hương, hiu quạnh trong nhà dưỡng lão, không một bóng người thân.

Ông cũng có một cuộc đời như những người khác, có một thời thơ ấu, trung niên, có cuộc sống hôn nhân, có một quãng đời yêu đương, sinh con đẻ cái, làm việc, hạnh phúc hay đau khổ. “Kỷ niệm là cái gối lúc ta về già,” nó có thật làm cho chúng ta cảm thấy êm ái đi vào giấc ngủ, hay đau khổ, dằn vặt suốt cuộc đời ta. Tuổi già chính là thời gian dừng chân đứng lại, để nhìn về quá khứ, với chút ngậm ngùi hay thương tiếc.

Nhu cầu của tuổi thơ chỉ là đời sống vật chất, một đứa trẻ khóc vì đói, khát, vì lạnh hay nóng, tuổi già ngoài những cảm xúc của một đứa trẻ, còn có niềm đau tinh thần, buồn bã, nhớ nhung, tủi thân vì cô đơn và hiu quạnh. Thủ phạm giết người, ông già McDougall chắc chắn đang mang tâm lý buồn bực, bẳn gắt, chán đời của một người già cô độc, chỉ có điều đáng tiếc là ông đã trút nỗi giận dữ đó lên một người bệnh cùng phòng vô tội để đến nỗi gây ra án mạng!

Ðôi khi chăm sóc cho tuổi già còn bận rộn hơn là có “con mọn.” Tuổi già quả đáng cho chúng ta quan tâm săn sóc hơn là trẻ thơ, không phải cho ăn, cho mặc, hay tắm rửa mỗi ngày là đủ, điều này nhà điều dưỡng nào cũng làm được. Trên đời này, mấy ai nghĩ đến cha mẹ già hơn là chăm lo cho con cái của mình, mấy ai đã có suy nghĩ: “Phụ mẫu tại đường, bất khả viễn du” (Còn cha mẹ ở nhà, không nên đi chơi xa.) Ðó là chưa nói đến chuyện có cha mẹ già, mà ca dao Việt Nam đã ví von như “…mít chín cây! Gió Ðông cũng sợ, gió Tây cũng buồn!”

Tòa án Santa Ana sẽ kết tội thủ phạm đã giết ông cụ Nguyễn Văn Mạnh, nhưng thật sự tôi không quan tâm về bản án này, nặng nhẹ như thế nào. Thủ phạm đã 83 tuổi, bản án nhẹ nhất cũng làm cho người này không hề có hy vọng sẽ ra khỏi nhà tù trước khi chết. Sống ở đây hay sống ở trong nhà tù thì có khác gì nhau, kẻ giết người sẽ không có hy vọng trở lại nhà trước khi xuôi tay, thì chết trong nhà tù hay trong nhà dưỡng lão cũng là cái chết.

Từ khi đọc được bản tin này, tôi cũng không hề thắc mắc về gia cảnh, bệnh tật hay đời sống của ông cụ xấu số. Ðiều duy nhất tôi nghĩ đến và muốn tìm hiểu là ông cụ đã hát bài hát gì trước khi ông qua đời. Thủ phạm là một người ngoại quốc không biết tiếng Việt, để cảnh sát lấy lời khai, mà điều này thì có gì là quan trọng đối với họ. Cũng như những nhân chứng, nếu là đồng bào của cụ thì cũng chỉ có mặt tại hiện trường khi cụ đã ngã xuống nên không ai nghe cụ hát bài gì.

Còn tôi, thực sự tôi muốn biết, vào lúc ấy, cụ đã “nghêu ngao” hát bài gì để biết nỗi buồn của cụ ra sao? Nỗi xa vắng người thân, thương nhớ quê hương, nỗi cô đơn buồn bã hay hoài niệm về một quãng đời đã mất! Tôi thương ông cụ, và nghĩ đến tuổi già mai sau của tất cả chúng ta.

Cụ ơi, bài hát đó là bài gì vậy?

Huy Phương.

No Jail for Octogenarian Who Clubbed Rehab Roommate to Death

“A lose-lose situation for all.” William Leo McDougall, 83, killed 94-year-old Manh Van Nguyen in a rehab center.

Rich Kane,Patch Staff

An 83-year-old man was sentenced Friday to lifetime probation with a suspended sentence of 16 years in state prison for murdering his 94-year-old rehabilitation center roommate by repeatedly hitting him in the head with a wooden rod, according to a release from the Orange County District Attorney’s office.

William Leo McDougall, 83, pleaded guilty on Aug. 17 to one felony count of murdering Manh Van Nguyen, with a sentencing enhancement for the personal use of a deadly weapon.

McDougall’s mental state at the time played a large part in determining his sentence, as did the wishes of the victim’s family, McDougall’s lack a of criminal record, his advanced age, and medical condition.

On Oct. 1, 2010, McDougall was sharing a room at Palm Terrace Healthcare Center in Laguna Woods with Nguyen as they both recovered from hip surgeries. That night while lying in bed, McDougall mistakenly believed that his wife was sleeping beside him, and mistakenly thought that his quietly-sleeping roommate, Nguyen, was singing loudly. McDougall became angry and got out of bed to silence the victim, believing that Nguyen was disturbing the defendant’s wife, who in reality was not present.

McDougall took a wooden rod from the closet in their room and hit Nguyen multiple times in the head with the rod. A nurse, who had been approaching the room, reported the incident to staff members, who restrained McDougall.

The victim was taken to the hospital, where he died due to blunt force trauma to the head.

Nguyen’s wife of 58 years and four adult children, who viewed a video interview and confession from the defendant in 2010, submitted a family letter for the court, which says in part, “We got to hear what actually happened to our father … and how he was killed (and most importantly, hearing directly from the person who did it and admitted it). We fully understand nothing can be done now that will bring our father back to us. This is a real tragedy in which all parties involved have suffered tremendous losses and will continue to suffer for years to come. It is indeed a lose-lose situation for all.”

McDougall’s wife submitted a letter for the victim’s family, which says in part, “Our entire family is devastated by what Bill did, which we cannot explain, and nothing could ever justify Bill’s conduct. I can only say that his actions must have been the product of illness … his surgery, old age, or a combination of factors unknown to me. I realize what an unbelievable nightmare this has caused the Nguyen family and the McDougall family … I offer my sincere condolences on behalf of the entire family and ask for forgiveness for Bill, even in spite of the terrible pain he has caused, only because the ‘real’ man I have known for over 58 years is not the one [who has] done this horrible deed.”

The OCDA submitted a sentencing brief, which says in part, “Mr. Nguyen was an honorable 94-year-old man who was very much loved and respected by everybody who knew him, especially his family … Doing the right thing is not always easy. This is most certainly true in this case. As a prosecutor, it is much easier to argue that a defendant convicted of murdering an innocent victim should be sentenced to spend the rest of his or her life in prison. In the vast majority of murder cases, that would be the right and just thing to do. Not in this case. The People’s objective is not to do what’s easy; rather, it is to do what’s right, fair, and just.”

The OCDA continues, “The People’s recommendation [for lifetime probation] in this case is in no way, shape, or form a reflection solely of the value of the life of Mr. Nguyen. If that was the case and the People’s recommendation was to be made solely based on the value of the life of Mr. Nguyen or on the harm that was inflicted upon him and his family, the People’s recommendation would have been a sentence of life in prison. However, as the law dictates, the People’s recommendation is based on the totality of all the circumstances relating to the specific facts of the crime, the victim, and the defendant. This is a tragic case and it has been so since day one.”

WILLIAM LEO MCDOUGALL GETS NO PRISON TIME FOR MURDER–AND THAT’S FINE WITH VICTIM’S FAMILY

MATT COKER | 

From: TU-PHUNG

“Đường xa nghĩ nỗi sau này mà kinh”!

“Đường xa nghĩ nỗi sau này mà kinh”!

Bởi  AdminTD

Trương Nhân Tuấn

21-4-2022

Việt Nam “nợ ân tình” với Liên Xô (nay là Nga) rất nhiều. Ngoài viện trợ tiền bạc và vũ khí cho chiến tranh “đánh Mỹ cứu nước” năm 1954-1975, Liên Xô cũng giúp Việt Nam rất nhiều trong chiến tranh biên giới năm 1979 với Trung Quốc.

Thời điểm chiến tranh Việt-Trung năm 1979, Liên Xô đã huy động khoảng 2 triệu quân để gây “áp lực” với Trung Quốc trên vùng biên giới. Hải quân Liên Xô đã tăng cường trong khu vực Biển Đông (và Vịnh Bắc Việt) sẵn sàng tham chiến, nếu thấy Hà Nội bị đe dọa. Không quân Liên Xô đã giúp Việt Nam nhanh chóng chuyển quân từ Nam ra Bắc để tăng cường khả năng phản công.

Hiệp ước an ninh hỗ tương Việt-Xô tuy chưa được “kích động” nhưng Liên Xô đã sẵn sàng. Mọi tình huống xấu cho Hà Nội đều có thể khiến Liên Xô nhập cuộc.

Cuộc chiến vì vậy “hạn chế” trong không gian và thời gian. Trung Quốc cũng hạn chế việc sử dụng không quân và hải quân. Vì Đặng Tiểu Bình không thuyết phục được Tổng thống Carter tham gia (hay ủng hộ) cho cuộc chiến.

Nếu không có áp lực của Liên Xô thì quân Trung Quốc có thể sẽ tiến chiếm Hà Nội, buộc Việt Nam rút quân khỏi Campuchia, nhưng Trung Quốc cũng có thể chiếm đóng Việt Nam lâu dài.

Vì vậy, ta không ngạc nhiên khi thấy Việt Nam ra mặt “chọn phe”. Theo thông tin từ bộ quốc phòng hai nước thì quân đội hai bên Việt-Nga sẽ có cuộc tập trận chung. Và ta cũng sẽ không ngạc nhiên nếu sau này bộ đội Việt Nam hiện diện bên cạnh quân Nga trong chiến trường Ukraine.

Vấn đề là sau khi chiến hạm Moskva bị hỏa tiễn Neptune của Ukraine đánh chìm, truyền thông Nga đã nói tới Chiến tranh thế giới thứ Ba.

Theo tôi, thái độ “chọn phe” của Việt Nam nặng phần “tình cảm” hơn là vì lợi ích quốc gia. Đảng CSVN mang ơn Nga (và TQ). Nhờ sự trợ giúp mọi thứ, từ quân sự, tài chánh cho tới ý thức hệ chính trị của Việt Nam và Liên Xô mà CSVN thắng được Mỹ và chiếm được miền Nam.

Tuy nhiên, “đường xa nghĩ nỗi sau này mà kinh”!

Thử tưởng tượng Việt Nam bị xếp chung với Nga trong danh sách “trừng phạt” (vì Việt Nam ủng hộ Nga trong chiến tranh xâm lược Ukraine).

Tất cả của cải, tiền bạc, nhà cửa… của cán bộ CSVN ở Mỹ đều bị “tịch thu”, hay bị “đông lạnh”. Mỹ cũng “khóa cửa” không nhập bất cứ một thứ hàng hóa nào đến từ Việt Nam. Tài phiệt Việt Nam bị xếp chung giỏ với tài phiệt Nga.

Vụ khóa cửa kinh tế thì đảng CSVN không lo. Cùng lắm là “dân ăn cỏ” như dân Bắc Hàn hay Cuba. Điều đáng lo là một bộ phận không nhỏ cán bộ CSVN có nhà cửa, có “cơ ngơi” ở Mỹ, cũng như các quốc gia “giẫy chết”.

“Nghĩ tới mà kinh” phải không bà con?

Cựu tù nhân lương tâm Chu Mạnh Sơn bị cảnh sát Thái bắt

Cựu tù nhân lương tâm Chu Mạnh Sơn bị cảnh sát Thái bắt

April 10, 2022

BANGKOK, Thái Lan (NV).- Cựu tù nhân lương tâm Chu Mạnh Sơn bị nhà cầm quyền Thái Lan bắt giam và đang đối diện bị trục xuất về Việt Nam.

Facebooker Mary Phương, vợ ông Chu Mạnh Sơn, và một số thân hữu báo động trên trang Facebook cá nhân hôm mùng 9 Tháng Tư khi họ đang chờ hoàn tất những thủ tục cuối cùng mà chính phủ Canada đòi hỏi để có thể được tới nước này định cư.

Cựu tù nhân lương tâm Chu Mạnh Sơn (bên trái) và gia đình người đồng cảnh ngộ tại Bangkok, Thái Lan. (Hình: FB Mary Phương)

Theo Facebooker Trang Nguyễn được bà Mary Phương dẫn lại, tòa án Thái Lan ở quận Pathum Wan, Bangkok, ngày 9 Tháng Tư đã “ra phán quyết trục xuất ba người lớn và 2 trẻ em người Việt đang tị nạn chính trị tại quốc gia này với lý do “nhập cảnh và cư trú bất hợp pháp”.

Những người bị bắt giữ hiện đang bị giam tại “Trung tâm giam giữ nhập cư bất hợp pháp (IDC) gồm ông Chu Mạnh Sơn và gia đình 4 người của ông Nguyễn Văn Thêm (gồm ông Thêm, vợ Nguyễn Thị Luyến, con trai Nguyễn Tiến Đạt 17 tuổi và con sơ sinh mới 5 tháng tên Nguyễn Nhật Nam).

Theo bà Mary Phương, buổi sáng ngày Thứ Sáu mùng 8 Tháng Tư, ông Chu Mạnh Sơn và gia đình ông Nguyễn Văn Thêm “đến cơ quan cảnh sát Thái Lan để xin giấy xác nhận lý lịch thân nhân theo yêu cầu của Đại sứ quán Canada. Tuy nhiên, khi làm việc với cảnh sát Thái Lan thì chồng tôi và gia đình anh Thêm bị cảnh sát Thái bắt giam vì “cư trú bất hợp pháp” ở đất nước này.”

Việc họ phải đến Sở Cảnh sát Thái Lan là “thủ tục bắt buộc và gần như cuối cùng để hoàn thiện hồ sơ định cư Canada do tổ chức VOICE bảo lãnh.” bà Mary Phương kể. “Trước đây giấy xác nhận lý lịch này do Đại sứ quán Canada và Cao uỷ Tị nạn Liên Hiệp quốc thực hiện. Không chỉ riêng gia đình tôi, một số người tị nạn chuẩn bị đi định cư Canada cũng đã nhận được thư yêu cầu phải thực hiện hành động nguy hiểm tương tự.”

Bà Mary Phương cho hay “Việc chồng tôi và những người tị nạn khác phải đến đồn cảnh sát là do không còn lựa chọn nào khác. Trong thư, phía Canada đã yêu cầu chồng tôi phải sớm xin lý lịch từ cảnh sát. Đặc biệt, họ nói rằng nếu trong vòng 1 tháng kể từ khi nhận thư của họ mà không bổ sung giấy tờ này, họ sẽ gác hồ sơ và nếu muốn chúng tôi sẽ phải làm lại hồ sơ xin định cư từ đầu.”

Được biết, Thái Lan chưa ký Công ước về Người Tị nạn của LHQ cho nên họ không công nhận người tị nạn đến nước họ dù những người này có được LHQ công nhận hay không. Đã có nhiều người Việt Nam gồm cả người Thượng, người Hmong Việt Nam và Lào đã bị trục xuất trước đây.

Những người bị trục xuất về Việt Nam lại bị chế độ Hà Nội bỏ tù với cáo buộc vượt biên bất hợp pháp bên cạnh những cáo buộc khác nếu họ là những người từng tham gia các hoạt động vận động dân chủ hóa đất nước, vận động tự do tôn giáo, tự do báo chí, phát biểu, biểu tình.

Nhà báo độc lập Trương Duy Nhất, khi sang Thái Lan, chờ đi định cư ở nước thứ ba, đã bị chế độ Hà Nội cho gián điệp sang Bangkok bắt cóc hồi năm 2019, đưa về Việt Nam kết án 10 năm tù. Vụ án ông Nhất gây sôi nổi dư luận trong ngoài nước.

Cựu tù nhân lương tâm Chu Mạnh Sơn ra tù năm 2014 được thân nhân và bằng hữu chào mừng. (Hình: TNCG)

Bà Mary Phương cho báo Người Việt hay, vợ chồng bà sang tị nạn ở Bangkok từ 5 năm qua, xin đi định cư ở nước thứ ba và đã được Canada cứu xét chấp thuận với sự trợ giúp của tổ chức VOICE. Tại Bangkok, vợ chồng bà sanh con đầu nay đã 4 tuổi. Bà lại vừa sanh son thứ nhì mới được 5 ngày nhưng đã phải hối hả lo cầu cứu với hy vọng cứu được chồng không bị trục xuất về nước.

Ông Chu Mạnh Sơn, năm nay 33 tuổi, là một trong 9 thanh niên Công giáo ở Nghệ An bị CSVN kết án tù năm 2011, vu cho họ là “thành phần Việt Tân” hoạt động “âm mưu lật đổ” chế độ độc tài đảng trị. Ông bị kết án 3 năm tù. Ra tù, ông cũng như các bạn bè vẫn vận động cho dân chủ, nhân quyền, bị nhà cầm quyền địa phương truy bức nên quyết định chạy qua nước Thái để xin đi tị nạn chính trị qua văn phòng Tị nạn LHQ đặt ở Bangkok.

Theo bà Mary Phương cho biết vì bà mới sanh, không đi cùng chồng nên đã không bị bắt. Tuy nhiên, bà đã thông báo cho Văn phòng Tị nạn LHQ nhờ can thiệp. Họ đã “trực tiếp có mặt và bảo lãnh nhưng Cảnh sát Thái vẫn không đồng ý. Chúng tôi cũng đã kêu gọi sự hỗ trợ của các văn phòng BRC, CAP, và thậm chí là thuê luật sư Thái bên ngoài, đóng tiền thế chân đầy đủ, dù vậy cảnh sát Thái Lan vẫn cương quyết bắt nhốt chồng tôi tại Trung tâm giam giữ người bất hợp pháp (IDC).”(TN)

11 cư dân Nam California bị truy tố tội làm kết hôn giả cho hơn 400 người

11 cư dân Nam California bị truy tố tội làm kết hôn giả cho hơn 400 người

April 8, 2022

LOS ANGELES, California (NV) – Một công dân Philippines sống ở Los Angeles bị bắt hôm Thứ Năm, 7 Tháng Tư, với cáo buộc điều hành đường dây làm kết hôn giả cho hàng trăm người để lấy thẻ xanh, Văn Phòng Công Tố Hoa Kỳ ở Boston, Massachusetts, loan báo.

Ông Marcialito Biol “Mars” Benitez, 48 tuổi, bị truy tố cùng 10 cư dân Nam California khác tội đồng lõa gian lận kết hôn vì điều hành “doanh nghiệp” đã tổ chức hàng trăm vụ kết hôn giả giữa người ngoại quốc với công dân Mỹ, văn phòng này cho hay.

Hình chụp những người dính líu đường dây làm kết hôn giả. (Hình: U.S. Department of Justice)

Sau đó, doanh nghiệp này chuẩn bị hồ sơ và nộp đơn xin Sở Di Trú cấp thẻ thường trú nhân cho những người ngoại quốc đó, lấy phí từ $20,000 đến $30,000 tiền mặt mỗi vụ, công tố viên cho biết.

Đường dây này làm như vậy cho ít nhất 400 khách hàng từ Tháng Mười, 2016, đến Tháng Ba, 2022, theo công tố viên.

“Chúng tôi tin rằng đường dây bị cáo buộc của họ vi phạm luật di trú được đưa ra để bảo vệ an ninh công cộng, và gây bất lợi cho những người muốn lấy quốc tịch hợp pháp,” ông Joseph R. Bonavolonta, đặc vụ phụ trách văn phòng FBI ở Boston cho hay. “Vụ này có lẽ là lời cảnh cáo cho những người khác rằng FBI cũng như đối tác công lực của chúng tôi nỗ lực phối hợp ngăn chặn và triệt phá tổ chức tội phạm cố dùng cách gian lận để né tránh luật.”

Theo cáo trạng, ông Benitez điều hành doanh nghiệp này qua các văn phòng ở Los Angeles và thuê đồng phạm làm nhân viên.

Cụ thể, theo cáo trạng, có bị cáo giúp khách hàng làm kết hôn rồi nộp hồ sơ di trú và kết hôn giả, như hồ sơ thuế. Có bị cáo làm “môi giới,” tức tìm công dân Mỹ chịu làm kết hôn giả để lấy tiền.

Tội đồng lõa làm kết hôn giả có thể bị tù tối đa năm năm, công tố viên lưu ý. (Th.Long) 

Con trai gốc Việt giết, chặt xác mẹ để ngoài đường ở Canada

Con trai gốc Việt giết, chặt xác mẹ để ngoài đường ở Canada

Báo Nguoi-Viet

April 6, 2022

TORONTO, Canada (NV) – Cảnh sát Canada vừa bắt giữ một thanh niên 20 tuổi vì tội giết mẹ, ít ngày sau khi thi thể bị chặt từng khúc của người mẹ được tìm thấy trong các túi rác, để trên xe đẩy mua đồ, vứt tại một góc đường.

Theo bản tin của tờ The Independent, cảnh sát Toronto tìm thấy xác của bà Tien Ly (tạm gọi là Tiên Lý), 46 tuổi, ở góc đường Eastern Avenue và Berkshire Avenue, trong khu vực Leslieville ở thành phố Toronto khoảng 1 giờ 30 phút trưa Thứ Hai, 28 Tháng Ba.

Thi thể bà Tiên Lý (trái) được tìm thấy bỏ trong túi rác trên đường phố Toronto. Người con trai, Dallas Lý (phải), bị truy tố tội sát nhân. (Hình: Toronto Police Service)

Cảnh sát nói rằng họ thấy có các chỉ dấu nạn nhân bị thương tích nặng, bên cạnh các vết chặt.

Cơ quan công lực kêu gọi sự hỗ trợ của công chúng, đặc biệt là những ai có thể đã nhìn thấy một kẻ đẩy chiếc xe dùng chứa đồ mua ở tiệm, có thể gấp lại được, trên xe chứa các túi rác đen, vào lúc khoảng 10 giờ sáng hôm đó.

Bà Tiên Lý, chủ tiệm nail Beauty D’Amour Nails Studio ở góc đường Yonge St. và Davenport Rd., được nhận diện qua các móng tay được chăm sóc đặc biệt của bà.

Nhân viên cảnh sát lập tức tìm kiếm người con trai của bà là Dallas Ly (tạm gọi là Dallas Lý).

Lúc đầu họ cũng lo ngại về sự an toàn của người con sau khi vào bên trong căn chung cư nơi hai mẹ con cùng ở, gần cửa tiệm nail, và nhìn thấy cảnh tượng ghê gớm nơi này.

Hôm Thứ Bảy, 2 Tháng Tư, cảnh sát bắt giữ nghi can Dallas Lý và truy tố tội sát nhân cấp hai.

Nghi can xuất hiện qua màn hình trước tòa tại Old City Hall vào sáng Chủ Nhật và bị tòa ra lệnh tiếp tục giam giữ, theo tờ The Toronto Star.

Nghi can Dallas Lý sẽ ra trình diện trước tòa lần nữa vào Thứ Sáu này, 8 Tháng Tư.

Cảnh sát thành phố Toronto cho biết trong năm 2021 có 85 vụ sát nhân ở nơi đây, tăng lên so với con số 71 vụ năm 2020. Có hơn một nửa trong các vụ này là do nổ súng, có 16 vụ là do đâm chém. (V.Giang)

7 cách giúp phụ nữ tự vệ khi lái xe một mình

7 cách giúp phụ nữ tự vệ khi lái xe một mình

April 1, 2022

LOS ANGELES, California (NV) – Khi xem tin tức, chắc hẳn mọi người thường thấy vô số các vụ án phụ nữ bị tấn công khi lái xe một mình.

Trang Innova.com tham khảo ý kiến từ các chuyên gia và đưa ra bảy bước sau để giúp các nữ tài xế bảo vệ bản thân khi lái xe một mình.

Dù người lạ trên đường trông có tốt bụng đến mấy thì các nữ tài xế vẫn không nên dừng xe để giúp. (Hình minh họa: Wojtek Radwanski/AFP via Getty Images)

1-Xác định tuyến đường trước khi đi

Việc lập kế hoạch về tuyến đường đi giúp giảm thiểu rủi ro đi lạc vào những nơi vắng vẻ và gặp phải tội phạm.

Hãy tránh các đoạn đường tối tăm ít đèn hoặc chạy qua các khu vực có tỉ lệ tội ác cao.

Tài xế có thể xác định tuyến đường thông qua các ứng dụng bản đồ như Google Maps, Apple Maps và cả các ứng dụng bản đồ dành riêng cho phụ nữ lái xe một mình. 

Trước các chuyến đi đường dài, nên thông báo cho người thân và đặt thời gian gọi điện thoại kiểm tra tình trạng chuyến đi.

Hãy đổ xăng trước khi chạm vạch 1/4  để tránh ghé vào các trạm xăng trên đường. 

Nếu bắt buộc phải đổ xăng, hãy chọn các cây xăng quen thuộc mà tài xế thấy thoải mái.

2-Bảo trì xe thường xuyên

Bảo trì xe thường xuyên theo sách hướng dẫn giúp tài xế tránh phải trường hợp xe chết máy trên đường.

Trước các chuyến đi đường dài, hãy mang xe đến tiệm sửa chữa uy tín để nhờ thợ máy kiểm tra tình trạng xe, bao gồm các loại dung dịch, lốp xe và các bộ phận khác của xe. 

Nếu không may xe gặp vấn đề, hãy dừng xe ở nơi an toàn và quan sát các cột mốc, biển hiệu xung quanh để xác định vị trí trước khi gọi dịch vụ hỗ trợ hoặc bạn bè, người thân.

Ngồi trong xe và khóa cửa, không bước ra khỏi xe để kiểm tra, trừ trường hợp gặp nguy hiểm khẩn cấp.

3-Luôn luôn khóa cửa xe

Chỉ một nút bấm có thể giúp tài xế bảo vệ bản thân và xe. Nên khoá cửa khi ngồi vào trong xe.

Các tên tội phạm chỉ cần một vài giây khi dừng đèn đỏ để đột nhập vào trong xe.

Khóa cửa cũng giúp bảo vệ tính mạng trong một số vụ tai nạn xe.

4-Cẩn thận khi đậu xe

Tội phạm thường nhắm vào phụ nữ khi họ bị phân tâm trong lúc đi bộ đến xe. 

Hãy chọn vị trí đậu xe gần cửa vào tòa nhà nhất, ở nơi có đầy đủ ánh sáng và có nhiều người qua lại hơn.  

Lùi xe vào vị trí đậu để khi ra về xe có thể rời đi nhanh hơn, đặc biệt là trong các trường hợp bị đuổi theo.

Đóng cửa sổ, khóa cửa xe và giấu mọi tài sản quý giá để tránh bị dòm ngó.

Hết sức cẩn trọng khi đi bộ đến chỗ đầu xe, hãy cầm sẵn chìa khóa trong tay và cất điện thoại trong túi để tránh bị phân tâm.

Nhanh chóng đi đến xe và khóa cửa, nổ máy và lái đi ngay.

Video: Vì sao cần bảo trì xe mỗi khi giao mùa/AutoNetTV

5-Trước khi bước vào xe, hãy nhìn vào hàng ghế sau

Dù rời xe chỉ vài phút hay vài giờ, hãy tập thói quen nhìn vào hàng ghế sau trước khi vào xe.

Kẻ xấu có thể đột nhập vào xe và núp ở hàng ghế sau, chờ đợi nạn nhân bước vào trong xe để tấn công.

6-Không dừng xe để giúp người lạ

Dù người lạ trên đường trông có tốt bụng đến mấy thì các nữ tài xế vẫn không nên dừng xe để giúp.

Nếu có thể, hãy gọi điện thoại cho cảnh sát và nhờ họ giúp đỡ người lạ.

7-Quan sát chung quanh

Cẩn thận quan sát xung quanh giúp tài xế lái xe an toàn hơn.

Hãy rèn luyện các kỹ năng lái xe phòng vệ và luôn luôn chú ý xem có nguy hiểm tiềm ẩn hay không.

Khi dừng xe tại đèn đỏ, hãy quan sát các xe xung quanh và để ý xem có ai đang tiến tới xe của mình hay không.

Nếu cảm thấy bản thân đang bị theo dõi, hãy chuyển sang tuyến đường khác xem họ có tiếp tục bám đuôi không.

Nếu thực sự bị theo dõi, hãy gọi 911 bằng điện thoại trong xe hoặc bình tĩnh đi đến trung tâm mua sắm hay đồn cảnh sát gần nhất để tìm người giúp đỡ. 

Hãy luôn chú ý là làm theo các mẹo trên để bảo vệ bản thân khi lái xe một mình. (AXT)