Category: Tin Việt Nam

Sau hai lần đối thoại bất thành với chính quyền địa phương, vào sáng ngày 16/8 hàng trăm người dân xã Phổ Thạnh, huyện Đức Phổ, tỉnh Quảng Ngãi, tiếp tục mang quan tài và các vật cản chặn đường vào nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt Sa Huỳnh.

Truyền thông trong nước cho biết, người dân dựng nhiều lều, phủ bạt và cho hàng chục người canh giữ 24/24 giờ, chặn xe chở rác vào nhà máy. Việc phản đối và chặn xe của người dân địa phương đã diễn ra từ ngày 29/7 đến nay.

Trong phiên đối thoại lần hai diễn ra hôm 15/8, người dân đã bày tỏ bức xúc vì cho rằng nhà máy đặt quá gần khu dân cư, gây ô nhiễm nguồn nước, môi trường. Người dân yêu cầu chính quyền địa phương di dời nhà máy hoặc nếu vẫn để nhà máy hoạt động thì chỉ được xử lý rác của xã Phổ Thạnh.

Trong cuộc đối thoại với người dân hôm 15/8, ông Trần Ngọc Căng, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi, khẳng định vị trí xây dựng nhà máy đã được cấp thẩm quyền xem xét, phê duyệt và cấp phép đúng quy định. Ông cũng nói công nghệ đốt rác sinh hoạt tại nhà máy là biện pháp tối ưu mà nhiều địa phương khác không có. Do đó, người đứng đầu tỉnh nói rõ sẽ không có chuyện di dời nhà máy xử lý rác.

Cũng tại buổi đối thoại này, ông Trần Ngọc Căng nói rằng những người dân phản đối nhà máy đã nghe theo lời xúi giục của đối tượng xấu. Ông cảnh báo việc người dân nghe thông tin sai lệch và tiếp tục có hành động ngăn chặn nhà máy hoạt động, có hành vi quá khích, là vi phạm pháp luật.

Ân Xá Quốc Tế hôm 16/8 ra thông cáo yêu cầu chính phủ Việt Nam phải tiến hành điều tra những cáo buộc rằng công an đã hành hung những người tham dự đêm nhạc “Sài Gòn Kỷ Niệm” của ca sĩ Nguyễn Tín vào đêm ngày 15/8 ở thành phố Hồ Chí Minh.

Những người tham dự đêm nhạc hôm 15/8 cho Đài Á Châu Tự Do biết khi đêm nhạc đang diễn ra tại quán cà phê Casanova ở phường 7, Quận 3, TP Hồ Chí Minh, hàng chục công an mặc thường phục và đồng phục đã ập vào quán bắt ngưng chương trình, tấn công một số những nhà hoạt động tham dự đêm nhạc.

Theo Ân Xá Quốc Tế, công an kiểm tra giấy tờ tùy thân của những người đến dự chương trình, và đặc biệt chú ý đến nhà báo Phạm Đoan Trang, ca sĩ Nguyễn Tín và facebooker Nguyễn Đại – người tham gia tổ chức đêm nhạc. 3 người này sau đó đã bị bắt về đồn, bị đánh đập khiến cô Phạm Đoan Trang sau đó phải vào viện để điều trị.

Bà Clare Alga Giám đốc hoạt động toàn cầu của Ân Xá Quốc Tế được trích lời trong thông cáo của tổ chức này nói rằng “khi việc đàn áp nhắm vào xã hội dân sự đã tới mức đánh đập và tra tấn những người đi nghe hát thì rõ ràng là tình hình đang trở nên tồi tệ đến mức đáng lo ngại. Việc đi nghe nhạc không phải là tội và mọi người đáng ra không phải sống trong sợ hãi khi sự an toàn của họ bị đe dọa”.

Ân Xá Quốc Tế yêu cầu chính quyền phải tiến hành một cuộc điều tra độc lập và ngay lập tức về những cáo buộc đối với công an Việt Nam theo đúng nghĩa vụ mà Việt Nam phải thực hiện theo Công ước của Liên Hiệp Quốc về chống tra tấn.

Nhà báo Đoan Trang được Ân Xá Quốc Tế trích lời cho biết cô đã bị công an thả xuống tại một đường ở ngoại ô thành phố sau khi bị đánh đập.

Ca sĩ Nguyễn Tín và anh Nguyễn Đại cho biết họ bị bịt mắt trước khi bị đưa về đồn công an và bị tra tấn. Họ sau đó cũng bị công an đạp ra khỏi xe ở giữa đường.

Cô Phan Tiểu Mây, bạn của ca sĩ Nguyễn Tín cho biết cô đã tìm cách bảo lãnh cho ca sĩ và anh Nguyễn Đại  trong đêm ngày 15/8, và được phía công an yêu cầu là gia đình không được tố cáo công an đã đánh đập hai người.

Tiến sĩ kinh tế Nguyễn Huy Vũ, hiện đang sống ở Na-Uy cho rằng Việt Nam nên học hỏi đường lối cứng rắn với Trung Quốc của tân chính phủ Malaysia:

Tôi nghĩ VN nên có một chính sách kinh tế độc lập với chính mình. Một nền kinh tế phát triển một cách bền vững, ổn định không chỉ là một tương lai phồn thịnh mà còn là một tương lai độc lập cho đất nước mình. Để có sự độc lập, tự do và phồn thịnh đó thì mình không thể phụ thuộc quá lớn vào nền kinh tế của Trung Quốc và không thể nợ họ quá nhiều. Khi mình phụ thuộc vào họ thì mình không độc lập được, và sự thiếu độc lập này sẽ là đòn bẩy để Trung Quốc áp lực với đất nước mình. Họ sẽ gây ảnh hưởng về an ninh, quốc phòng và sự phát triển của đất nước nói chung.

Ông nhận định VN hiện đã đang phụ thuộc quá nhiều vào Trung Quốc, thể hiện qua nhiều dự án do Bắc Kinh bỏ vốn ra đầu tư. Tuy nhiên, theo ông, các số liệu cho thấy VN đang nợ bao nhiêu và nhận viện trợ bao nhiêu của Trung Quốc không được chính quyền công bố với dân.

Ông cũng cho rằng VN nên rà soát lại các dự án của TQ và đình chỉ các dự án không có hiệu quả về kinh tế và gây ảnh hưởng về an ninh quốc phòng.

Khi mình phụ thuộc vào họ thì mình không độc lập được, và sự thiếu độc lập này sẽ là đòn bẩy để Trung Quốc áp lực với đất nước mình.
– TS. Nguyễn Huy Vũ

Chuyên gia kinh tế, TS. Võ Trí Thành, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương (CIEM) phân tích cả hai mặt lợi-hại trong quan hệ kinh tế Việt – Trung:

Trung Quốc vẫn là một thị trường, một đối tác quan trọng trong thương mại, đầu tư với VN. Điều này có những ý nghĩa đóng góp đối với công cuộc xây dựng kinh tế ở VN. Tuy nhiên, TQ cũng như câu chuyện thương mại, đầu tư với các đối tác khác cũng có những vấn đề. Thứ nhất, về thương mại, VN thâm hụt khá lớn với TQ. Điều này liên quan đến cấu trúc nền kinh tế, cấu trúc thương mại, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp VN,…

Về đầu tư, bên cạnh các dự án phát huy các hiệu quả tốt, cũng có những dự án về mặt công nghệ chưa tốt và về mặt môi trường cũng chưa thân thiện.

Năm 2017, Việt Nam đánh dấu mốc vốn đầu tư nước ngoài FDI lớn nhất trong 10 năm, đạt hơn 35 tỷ đô la. Trong tổng số 115 quốc gia rót vốn vào VN, Trung Quốc đứng thứ 4.

Tuy nhiên, nhiều dự án của chủ đầu tư Trung Quốc cho thấy rõ tính không hiệu quả như dự án đường sắt Cát Linh – Hà Đông, hàng loạt các nhà máy nhiệt điện gây ô nhiễm môi trường trong đó có chuỗi nhà máy Vĩnh Tân khét tiếng. Trong số 12 dự án nghìn tỷ thua lỗ của bộ Công thương, có đến 5 dự án liên quan đến yếu tố Trung Quốc. Truyền thông trong nước cũng thừa nhận nhiều dự án lớn hợp tác với Trung Quốc ban đầu thương yên ả nhưng càng về sau càng sóng gió sau mỗi lần bắt tay với Bắc Kinh.

Chuyên gia Nguyễn Huy Vũ nhận định:

Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến các dự án của Trung Quốc đầu tư vào VN kém hiệu quả về kinh tế và yếu kém cả về kỹ thuật là do tham nhũng. Nhưng chúng ta phải để ý tại sao lại là TQ mà không phải các nước Âu Mỹ, bởi vì ở các nước này chịu sự giám sát của chính quyền nước sở tại nên họ không thể dùng cách đút lót để giành dự án ở VN được. Trong khi các công ty TQ dễ dàng chia phần trăm cho các quan chức để được nhận dự án.

Một bài học khác cho VN được các chuyên gia nêu lên, đó là việc Sri Lanka buộc phải cho Bắc Kinh thuê cảng biển Hambantota trong 99 năm như một điều kiện để TQ giảm nợ cho Sri Lanka. Đây được cho là “bẫy nợ” trong nước cờ sáng kiến “Vành đai, Con đường” của Bắc Kinh.

Trước đây một số quốc gia khác như Úc, Djibouti, Argentina, Namibia hay Lào đều rơi vào tình trạng tương tự đó là nợ Trung Quốc quá nhiều, phải cho thuê đất trả nợ. Tại quốc gia châu phi Djibouti, vào năm ngoái Bắc Kinh đã cho thiết lập căn cứ quân sự nước ngoài đầu tiên, trên mảnh đất mà Djibouti phải cho thuê để chuộc nợ.

Hiện Myanmar cũng bị cảnh báo có thể trở thành “con nợ” của Trung Quốc khi cho xây cảng biển và khu công nghiệp Kyaukpyu trị giá hàng chục tỷ đô la do Trung Quốc tài trợ.

bên cạnh các dự án phát huy các hiệu quả tốt, cũng có những dự án về mặt công nghệ chưa tốt và về mặt môi trường cũng chưa thân thiện.
-TS. Võ Trí Thành

Đáp lại câu hỏi rằng VN có nên hạn chế nhận đầu tư từ Trung Quốc để tránh những hệ quả về sau không? TS. Võ Trí Thành cho biết:

VN hiện đang trong giai đoạn phát triển nên cần dựa nhiều vào công nghệ tốt hơn, kỹ năng quản lý tốt hơn, hiệu quả và sáng tạo hơn. Vì vậy VN muốn và đang thiết lập quan hệ đối tác với các nước phát triển nhất, xét về khía cạnh công nghệ, kỹ năng quản lý để học hỏi vươn lên.

Thứ hai, trong thế giới hiện nay còn nhiều rủi ro bất định, việc đa dạng hóa thị trường cả về đầu tư và thương mại cũng là một cách để giảm thiểu sự cố khi bất định xảy ra.

Ông cũng nói thêm VN cần cứng rắn giải quyết các vấn đề đang tồn tại với TQ đó là dựa trên luật pháp quốc tế cho các vấn đề chủ quyền lãnh thổ. Còn về kinh tế, ông cho rằng Việt Nam cần nhấn mạnh với TQ rằng VN vẫn là một đất nước mở cửa, tuy nhiên VN quan tâm đến việc đầu tư của TQ phải đảm bảo gắn với công nghệ tốt, thân thiện với môi trường.

Chuyên gia Nguyễn Huy Vũ cho rằng cách duy nhất để minh bạch mọi dự án nhằm ngăn chặn tham nhũng và thất thoát không chỉ riêng với TQ là phải có dân chủ và có các phe đối lập để giám sát, chất vấn các dự án của chính quyền.