TIỀN GIANG, Việt Nam (NV) – Hôm 4 Tháng Tư, Tòa Án Nhân Dân tỉnh Tiền Giang đã tuyên phạt Bác Sĩ Nguyễn Văn Ngưu, 58 tuổi, cựu giám đốc bệnh viện Đa Khoa Khu Vực Cai Lậy, 18 năm tù về tội “giết người.”
Theo báo Người Lao Động cùng ngày, các đồng phạm gồm Huỳnh Đức Trọng, 39 tuổi, 18 năm tù; Lê Quốc Đạt, 34 tuổi, 17 năm tù; và Nguyễn Ngọc Hậu, 25 tuổi, 16 năm tù, cộng thêm bản án 3 năm tù trước đó về tội “cố ý gây thương tích” nâng tổng hình phạt lên 19 năm tù.
Các bị cáo nghe tuyên án. (Hình: M.Sơn/Người Lao Động)
Cáo trạng tại tòa cho biết bị cáo Nguyễn Văn Ngưu và bà Nguyễn Thị Thanh T, 50 tuổi, là vợ chồng. Trong lúc chung sống, ông Ngưu nghi ngờ bà T. có quan hệ tình cảm với người khác nên đã thuê người theo dõi thì phát giác bà T. quen với ông Trần Văn Định, 60 tuổi, ngụ huyện Cái Bè, tỉnh Tiền Giang.
Khoảng 11 giờ tối 11 Tháng Ba, 2021, ông Ngưu đang trực tại bệnh viện thì nghe tin bà T. uống rượu, bia và bị tai nạn giao thông, được bà Võ Thị Mười, 44 tuổi, ngụ xã Phú An, huyện Cai Lậy, đưa vào bệnh viện Đa Khoa Khu Vực Cai Lậy cấp cứu. Lúc này, ông Ngưu đã trực tiếp đến phòng cấp cứu, sơ cứu vết thương cho bà T.
Sau đó, ông Ngưu ra cổng bệnh viện thì nhìn thấy ông Định. Do những mâu thuẫn trong cuộc sống gia đình bị dồn nén, lo sợ quan hệ giữa bà T. và ông Định “làm ảnh hưởng đến uy tín” của mình, nên khi nhìn thấy ông Định, ông Ngưu nảy sinh ý định trả thù.
Ông Ngưu liền gọi điện thoại cho Huỳnh Đức Trọng, nói: “Đám thằng Định đang ở bệnh viện, mày xuống đây dằn mặt tụi nó cho tao.” Đồng thời, đưa cho ông Trọng một con dao cán gỗ, 1 triệu đồng ($43.76) và nói: “Đi theo con này (bà Mười) sẽ gặp thằng Định, thọt lút cho tao.”
Ông Trọng gọi điện cho Đạt và Hậu cùng đến bệnh viện để cùng nhau hành động.
Khoảng 10 phút sau, bà Mười đang chạy xe gắn máy chở ông Định. Khi đến đoạn đường gần cây xăng Hồng Đức thuộc xã Mỹ Thành Nam, huyện Cai Lậy, thì bà Mười bất ngờ bị hai thanh niên chạy xe gắn máy từ phía sau vượt lên ép vào lề, rồi một người rút dao đâm vào vùng bụng bên trái khiến bà Mười ngã xuống đường. Sau đó, hai hung thủ nhanh chóng tẩu thoát. Bà Mười được đưa vào bệnh viện Đa Khoa Trung Tâm Tiền Giang cấp cứu, song không qua khỏi.
Ông Trọng điện thoại cho ông Ngưu thông báo nhóm mình đã đâm nhầm người. Ông Ngưu yêu cầu ông Trọng vứt sim điện thoại, quần áo, vật chứng liên quan và kêu ông này lánh mặt để che giấu hành vi phạm tội.
Đến hôm 15 Tháng Ba, 2021, ông Ngưu điện thoại hẹn gặp ông Trọng tại cửa hàng bách hóa xanh tại thị xã Cai Lậy, đưa tiếp số tiền 25 triệu đồng ($1,094). Ông Trọng chia cho Hậu và Đạt mỗi người 6.7 triệu đồng ($293), số tiền còn lại giữ tiêu xài cá nhân.
Nhóm nghi can giết người cùng tang vật vụ án. (Hình: M.Sơn/Người Lao Động)
Theo báo VNExpress, qua điều tra công an xác định mục đích giết người xuất phát từ tình ái.
Bác Sĩ Ngưu do ghen tuông đã thuê côn đồ ra tay sát hại người tình nhưng giết nhầm người. Nhóm này đã chuẩn bị trước công cụ, phương tiện phạm tội, đồng thời bàn cách đối phó với cơ quan điều tra khi bị bắt giữ.
Vào tối 8 Tháng Tư, 2021, Phòng Cảnh Sát Hình Sự Công An tỉnh Tiền Giang đã đồng loạt ập vào bắt giữ cả nhóm. (Tr.N)
Đài Á Châu Tự DoCon số tù nhân lương tâm ở Việt Nam theo công bố mới nhất của tổ chức Người Bảo vệ Nhân quyền hiện đang là 253 người, tuy nhiên tổ chức thống kê cũng cho rằng còn số thực có thể còn cao hơn.
Hôm 6 tháng 4, tổ chức Người Bảo vệ Nhân quyền ra thông cáo báo chí trong đó công bố con số tù nhân lương tâm cập nhật ở Việt Nam.
Con số tù nhân lương tâm ở Việt Nam theo công bố mới nhất của tổ chức Người Bảo vệ Nhân quyền hiện đang là 253 người, tuy nhiên tổ chức thống kê cũng cho rằng còn số thực có thể còn cao hơn.
Ông Đỗ Anh Dũng, Chủ tịch Tập đoàn Tân Hoàng Minh vừa bị khởi tố và bắt tạm giam để điều tra về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo Điều 174 Bộ Luật Hình sự 2015. Bộ Công an thông báo tin này trên cổng thông tin điện tử chính thức của Bộ vào ngày 5/4/2022.
Theo thông tin từ Bộ Công an, Cơ quan Cảnh sát Điều tra Bộ Công an (C03) đã điều tra và xác định: trong thời gian từ tháng 7/2021 đến tháng 3/2022, Đỗ Anh Dũng và các cá nhân tại Tập đoàn Tân Hoàng Minh đã có hành vi gian dối, sử dụng ba công ty thành viên gồm Công ty TNHH Đầu tư bất động sản Ngôi Sao Việt, Công ty CP Đầu tư và Dịch vụ Khách sạn Soleil, Công ty CP Cung điện Mùa Đông và các công ty liên quan, phát hành chín đợt trái phiếu trái quy định pháp luật, tổng trị giá 10.300 tỷ đồng, để huy động tiền của nhà đầu tư nhưng không sử động vào các hoạt động kinh doanh theo hồ sơ phát hành trái phiếu.
Ngoài ông Đỗ Anh Dũng, công an cũng khởi tố và bắt giam sáu lãnh đạo khác thuộc Tập đoàn Tân Hoàng Minh gồm: ông Đỗ Hoàng Việt – Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Khách sạn Tân Hoàng Minh, ông Nguyễn Mạnh Hùng – Chủ tịch HĐQT Công ty TNHH Đầu tư bất động sản Ngôi Sao Việt; Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Khách sạn Tân Hoàng Minh, ông Trần Hồng Sơn – Chủ tịch HĐQT Công ty CP Đầu tư và Dịch vụ Khách sạn Soleil; Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Khách sạn Tân Hoàng Minh, ông Nguyễn Khoa Đức – Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc Công ty CP Cung điện Mùa Đông, Lê Văn Thịnh – Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Khách sạn Tân Hoàng Minh, ông Phùng Thế Tính, Nguyên Giám đốc Trung tâm Tài chính Kế toán, Công ty TNHH Thương mại Dịch vụ Khách sạn Tân Hoàng Minh.
Trước khi có tin bắt giam chính thức các lãnh đạo Tân Hoàng Minh, vào ngày 4/4, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết đã ban hành văn bản hủy bỏ chín đợt chào bán trái phiếu từ tháng 7-2021 đến tháng 3-2022 với tổng trị giá 10.030 tỉ đồng của ba đơn vị thuộc Tập đoàn Tân Hoàng Minh gồm: Công ty TNHH đầu tư bất động sản Ngôi Sao Việt, Công ty CP Cung Điện Mùa Đông và Công ty CP đầu tư và dịch vụ khách sạn Soleil.
Lý do được Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước đưa ra là vì “có hành vi công bố thông tin sai sự thật, che giấu thông tin trong hoạt động phát hành trái phiếu riêng lẻ”.
Mặc dù thông tin chính thức về vụ bắt giữ ông Dũng mới được công bố vào ngày 5/4, nhưng từ hồi cuối tuần qua, đã có những tin đồn trên mạng xã hội Facebook về khả năng bắt giữ các lãnh đạo của Tân Hoàng Minh.
Vụ bắt giữ các lãnh đạo một tập đoàn bất động sản lớn tại Việt Nam xảy ra một tuần sau khi tỷ phú Trịnh Văn Quyết, Chủ tịch Tập đoàn FLC – một tập đoàn cũng kinh doanh bất động sản, bị bắt giữ hôm 29/3 với cáo buộc “Thao túng trị trường chứng khoán”.
HRW hôm 4/4/2022 kêu gọi EU gây áp lực để Việt Nam cải thiện hồ sơ nhân quyền. Photo HRW.
Hôm 4/4, tổ chức Theo dõi Nhân quyền (HRW) kêu gọi Liên minh Châu Âu (EU) hãy gây sức ép để Việt Nam cải thiện hồ sơ nhân quyền, đề nghị khối này cần đặt ra “chỉ dấu và chế tài rõ ràng” đối với những vi phạm của Hà Nội trong cuộc đối thoại nhân quyền thường niên sắp diễn ra.
EU cần kêu gọi Việt Nam tuân thủ các nghĩa vụ về nhân quyền, chấm dứt đàn áp các nhà hoạt động và phóng thích tất cả tù nhân chính trị, HRW cho biết trong một thông cáo.
Đối thoại nhân quyền song phương giữa EU và Việt Nam dự kiến sẽ được tổ chức ở thủ đô Brussels, nơi đặt trụ sở của EU, vào ngày 6/4/2022.
“EU từng tuyên bố rằng quan hệ chặt chẽ hơn với Việt Nam sẽ mang lại những tiến bộ về nhân quyền, nhưng Hà Nội lại gia tăng đàn áp hơn kể từ khi hiệp định thương mại được thông qua vào năm 2020,” ông Claudio Francavilla, chuyên gia vận động EU của HRW nói. “Brussels không nên tiếp tục dung thứ các vi phạm trắng trợn của chính quyền Việt Nam đối với nghĩa vụ và trách nhiệm về nhân quyền của họ.”
Trong một tờ trình gửi EU trước cuộc đối thoại, HRW hối thúc EU đặt ra yêu cầu phải có “các chỉ dấu rõ ràng, cụ thể và dễ đánh giá hoặc các kết quả thực tế đánh dấu tiến bộ về nhân quyền phù hợp với các hướng dẫn của chính EU, và đặt ra các hậu quả nếu vẫn tiếp tục vi phạm”.
Trong thông cáo, HRW nhận định xu hướng gia tăng đáng lo ngại về các vụ bắt bớ các nhà hoạt động xã hội và môi trường với cáo buộc được công bố là “trốn thuế”.
HRW nêu các trường hợp các nhà hoạt động bị án tù từ 4-5 năm vì tội bị quy là “trốn thuế” như nhà báo Mai Phan Lợi và luật sư Đặng Đình Bách, và gần đây nhất là vụ bắt nhà hoạt động Ngụy Thị Khanh với cùng tội danh, và điều đáng nói họ là những người có tham gia các dự án xã hội dân sự do EU tài trợ.
Nhân cuộc phỏng vấn tác giả Trần Văn nhân cuốn sách viết về cựu Trung Tướng Ðặng Văn Quang trên đài SBTN, chúng tôi đã nhận được điện thoại của ông Trần Văn Ðính, thứ nam của Cựu Tổng Thống Trần văn Hương, nhờ chúng tôi viết lại nhiều thông tin trên báo chí chưa rõ hay nói sai, kể lại những ngày cuối cùng của Cụ Trần Văn Hương tại Saigon cũng như câu chuyện liên quan đến Tướng Ðặng Văn Quang. Ông Trần Văn Ðính năm nay đã 87 tuổi, hiện sống tại Nam California, đã là phụ tá đặc biệt cho thân phụ ông trong nhiều năm, từ 1965-1975.
Hai người con, hai chí hướng
Theo sự trình bày của ông Trần Văn Ðính, ông bà Trần Văn Hương chỉ có hai người con trai.
Người con lớn là Trần Văn Dõi, sinh năm 1924 (nhiều người như các ông Hứa Hoành, Huỳnh Văn Lang đã ghi lầm là Trần văn Giỏi, vì Cụ Hương đã có một người em ruột tên Giỏi (1), và nhiều bài khảo cứu dựa theo tài liệu của Mỹ lại không bỏ dấu, mà chỉ ghi là Doi). Khi phong trào kháng chiến nổi lên, đang theo học tại trường “College de Can Tho.” ông Dõi bỏ học theo Việt Minh. Khi phái đoàn Hồ Chí Minh qua Pháp dự Hội Nghị Fontainebleau trở về tới Vũng Tàu, ông Dõi theo ra Bắc. Năm 1948, ông được gửi theo học trường Lục Quân Trần Quốc Tuấn và đổi tên là Lưu Vĩnh Châu (lấy họ mẹ), sau này tham gia trận Ðiện Biên Phủ với cấp bậc Đại úy Công Binh, là đảng viên cộng sản.
Theo tài liệu, ông Dõi sau khi biết thân phụ mình là Phó Tổng Thống VNCH, đã trình sự việc lên ông Ung Văn Khiêm là Tổng trưởng Nội Vụ miền Bắc thời đó. Về phần Cụ Hương cũng đã xác nhận với tình báo Hoa Kỳ về chuyện cụ có một đứa con trai bên kia giới tuyến.
Một thời gian lâu sau khi CS vào Saigon, ông mới được phép đem gia đình (vợ tập kết và hai con, một trai một gái) vào gặp cha, và ít lâu sau dọn về ở với Cụ Trần Văn Hương tại số nhà 216 Phan Thanh Giản (sau này đổi lại Ðiện Biên Phủ). Con trai ông Dõi hiện làm việc tại Saigon và cô con gái hiện sống ở Hungary.
Sau khi Cụ Trần Văn Hương qua đời năm 1982, ngôi nhà này được chính quyền “cho phép” bán, chia cho gia đình em gái út Cụ Hương và gia đình ông Dõi. Ông Trần Văn Dõi đã qua đời năm 2011 tại quận Tân Bình, Saigon.
Người con thứ nhì, là Trần Văn Ðính, sinh năm 1925, chính là người sống với Cụ Trần Văn Hương, làm phụ tá đặc biệt cho Cụ từ năm 1965 cho đến trước ngày bàn giao chức vụ Tổng Thống cho ông Dương Văn Minh vào ngày 28 tháng 4, 1975.
Thời Ðệ Nhất Cộng Hòa, năm 1955, trước khi Cụ Trần văn Hương theo lời mời của TT Ngô Ðình Diệm ra làm Ðô Trưởng Saigon-Chợ Lớn thì ông Trần Văn Ðính đã tự túc xuất ngoại sang Anh Quốc. Ông đã học và làm việc tại Londre 3 năm, Paris (Pháp) 2 năm và Francfurt (Tây Ðức) 5 năm. Cuối năm 1964, khi Cụ Trần Văn Hương lên làm thủ tướng lần thứ nhất, ông đã được gọi về, như một người thân tín, sống gần gũi, giúp thân phụ làm phụ tá đặc biệt. Ông lập gia đình tại Saigon với một người mà ông đã từng gặp tại Paris 6 năm về trước, ông bà có hai người con, trai là Trần Bảo Danh hiện sống tại Oregon và gái là Trần Thủy Vân.
Ngày 21 tháng 4, 1975, sau khi ông Nguyễn Văn Thiệu bàn giao chức vụ Tổng Thống lại cho Cụ Trần Văn Hương, trước tình hình căng thẳng tại Saigon, Ông Trần Văn Ðính muốn thu xếp cho vợ con rời Việt Nam và ở lại bên cạnh cha, nhưng cuối cùng Cụ Hương không đồng ý đã hối thúc con trai rời Việt Nam cùng với gia đình.
Năm 2005, ông Trần Văn Ðính có về Việt Nam và có gặp anh là Trần Văn Dõi, nhưng ông cho biết anh em xa nhau đã lâu ngày, lại khác chí hướng, không mấy hứng thú để trò chuyện. Hiện nay ông bà Trần Văn Ðính đều đã già, đang sống cô đơn trong một khu mobil home thuộc thành phố Huntington Beach, vì con trai ở xa và cô con gái đã mất năm 1997 vì chứng ung thư máu.
Túng quẫn nhưng giữ trọn chí khí
Trong tiểu sử của Cựu Tổng Thống Trần văn Hương, không ai nghe nói đến cụ bà đệ nhất phu nhân cũng như trong suốt thời gian Cụ Hương làm việc trong chính phủ VNCH, không ai biết đến bà Trần Văn Hương làm gì ở đâu? Ông Trần Văn Ðính cho chúng tôi biết hai ông bà sống riêng đã nhiều năm một cách tự nhiên, vì không hợp tính, và phần Cựu Tổng Thống Trần Văn Hương không muốn có đàn bà xen vào việc nước. Chỉ trong thời gian cuối cùng ốm đau, bà Trần Văn Hương mới dọn về ở đường Công Lý và mất vào đầu năm 1975.
Chúng ta cũng đã biết trong những ngày cuối cùng của VNCH, trước khi người Mỹ quyết định bỏ mặc cho VNCH tự chiến đấu chống cộng sản, Ðại Sứ Martin của Hoa Kỳ đã chính thức gặp Tổng Thống Trần Văn Hương và mời Tổng Thống rời khỏi nước, nhưng Tổng Thống Trần Văn Hương đã khẳng khái trả lời: “Tôi là người lãnh đạo đứng hàng đầu, tôi tình nguyện ở lại để chia sẻ với dân chúng một phần nào niềm đau đớn tủi nhục, nỗi thống khổ của người dân mất nước.”
Cụ Trần Văn Hương đã lui về căn nhà 216 đường Phan Thanh Giản, tại đây cụ sống với vợ chồng người em gái út cho đến lúc qua đời. Theo ông Trần Văn Ðính, đây là căn nhà mà năm 1969, khi rời chức thủ tướng để trao chức vụ này cho ông Trần Thiện Khiêm, không có nhà ở, Tổng Thống Nguyễn Văn Thiệu đã cấp cho ông. Tuy mang số 216, đây là một căn nhà nhỏ hẹp, nằm sâu trong hẻm, sau lưng nhà của ông Trần Ngọc Liễng, loại nhà cấp cho các bộ trưởng nhưng vì nhà đã lâu năm, cũ kỹ, xuống cấp, không ở mặt tiền, bị mọi người chê nên mới còn lại. Chính Cụ Hương đã từ chối lời đề nghị cho sửa sang lại vì sợ tốn công quỹ, do đó, ngôi nhà còn yên, sau 1975, không bị CS chiếm như nhưng căn khác, nhưng báo chí CS cho rằng vì lý do nhân đạo nên ngôi nhà này không bị tịch thu.
Theo nguồn tin của CS thì sau năm 1975, Cụ Trần Văn Hương được trợ cấp tem phiếu hạng E dành cho một “cựu tổng thống Ngụy,” nhưng theo lời ông Trần Văn Ðính thì Cụ Hương không có hộ khẩu vì không làm đơn xin “phục hồi” quyền công dân như cụ đã nói: “Chừng nào những người tập trung ‘cải tạo’ được về hết, chừng nào họ nhận được đầy đủ quyền công dân, chừng đó tôi sẽ là người cuối cùng, sau họ, nhận quyền công dân cho cá nhân tôi!”
Chính vì thái độ này, mà Cụ bị CS quản chế, không hộ khẩu, làm sao có tem phiếu, ông Ðính nói. Cựu Tổng Thống Trần Văn Hương không bao giờ ra khỏi nhà, ốm đau, không những sống đạm bạc mà còn thiếu thốn. Người chăm sóc tận tình cho Cụ chính là người em rể sống với Cụ. Theo lời một người cháu Cụ kể chuyện với nhà văn Hứa Hoành, đã có lúc Cụ giao cho bà em ra chợ bán một củ sâm Ðại Hàn Cụ còn cất giữ và những bộ đồ vest để lấy tiền mua thức ăn cho cả gia đình. Cụ qua đời vào ngày 27 tháng 1, 1982 (nhằm ngày mồng Ba Tết), hưởng thọ 80 tuổi, hài cốt được hỏa thiêu.
Cụ Trần Văn Hương là một con người khí tiết, yêu nước đã hai lần làm Thủ Tướng, Phó tổng rồi Tổng Thống VNCH, đã mất đi trong một hoàn cảnh, gần như bị quên lãng.
Huy Phương (BáoNgười Việt)
Chú thích:
(1) Người em thứ sáu của Cụ Trần Văn Hương mang họ Lâm, là Lâm Văn Giỏi. Theo lời ông Trần Văn Ðính thì “ông chú này không có khai sinh, nên ông nội lấy khai sinh của người khác cho chú Giỏi đi học.”
Tỷ phú Trịnh Văn Quyết (trái) và bà Nguyễn Phương Hằng
Reuters/ RFA edit
Dựa vào những gì xuất hiện trên báo chí Việt Nam, thì có thể nhìn thấy rằng khoảng vài chục năm nay, sự phát triển về độ tráo trở của ngôn luận đang mỗi lúc vượt bậc.
Từ sự kiện Nguyễn Phương Hằng cho đến vụ bắt giữ Trịnh Văn Quyết, báo chí quay ngoắt 180 độ, với một khung cảnh không khác gì bầy thú trong chuồng cứ hồng hộc đổ dồn vào những nơi nào đang có thức ăn.
Chỉ mới ngày nào những “giấc mơ” của bà Nguyễn Phương Hằng về giới nghệ sĩ được hả hơi tiếp sức và liên tục chất vấn, đưa ra những thông tin như để cố chứng minh rằng mọi thứ đúng như bà Hằng nói. Kể cả câu chuyện về Tịnh Thất Bồng Lai, không biết bao nhiêu người hò hét, nói theo giọng của bà Hằng để đổ tội lên đầu cho một gia đình tu tập theo khuynh hướng Phật gia. Báo chí cũng ồ ạt tấn công theo, chỉ với một quan điểm duy nhất khởi nguyên, là nơi này “thấy ghét”.
Nhưng báo chí và xã hội Việt Nam thời văn hóa xã hội chủ nghĩa vẫn luôn thích tấn công những kẻ “thấy ghét” mà không có quyền lực, và dễ bị chà đạp trong xã hội. Bởi, nó an toàn trong ánh mắt cú vọ kiểm soát xã hội của chính quyền.
Vụ bắt giữ Trịnh Văn Quyết cũng vậy. Chỉ một hai ngày sau khi tin tức tạm giam điều tra loan đi, các kiểu tin bài góp phần “vạch rõ tội trạng” của ông chủ tập đoàn FLC cũng đang dần xuất hiện. Mọi thứ giống y như kiểu mới phát hiện về một kẻ sai phạm, giỏi che giấu từ bao nhiêu năm nay mà không ai biết gì.
Như mọi đại gia bùng phát tiền của ở Việt Nam sau năm 1975, với lịch sử sử bí ẩn của đời mình, không ai biết Quyết làm gì để có số tiền khổng lồ như ngày hôm nay để góp mặt cùng mâm với giới tư bản đỏ Việt Nam. Một chút thông tin về Quyết cho biết rằng anh ta kiếm tiền từ việc mở nhóm dạy thêm từ thời còn sinh viên năm hai, và sau đó buôn bán điện thoại và cuối cùng trước khi trở thành đại gia thì mở công ty luật SMIC. Từ đó về sau mọi thứ mờ ảo theo những chuyện kể tóm tắt con đường kinh doanh của Quyết.
Riêng chuyện dạy thêm, bán điện thoại, và mở công ty luật, cũng đã có hàng triệu người Việt Nam đang làm những công việc như vậy mà hiện chưa có mấy ai trở thành “đại gia”. Một chút thông tin hé lộ về khởi đầu công việc của Quyết, rằng khi khi còn rất trẻ, khi nhận được một vài “cơ hội”, anh ta đã quyết tâm bước vào ngành bất động sản và thành công ngay.
Mọi chuyện nghe thật đơn giản. Ở một đất nước gần nửa thế kỷ không có phát minh nào tốt đẹp đóng góp cho nhân loại, ngoài chuyện đuổi xô nhau mua bán đất đai ăn dần – vốn cũng có hàng triệu người Việt Nam cũng mua bán bất động sản – nhưng không phải ai cũng trở thành một thế lực được như Quyết.
Ắt phải có một điều gì đó, ngoài tài năng và may mắn. Ắt là phải như vậy thì Quyết mới trở thành một bóng ma xô dạt hàng chục ngàn người dân ra khỏi nơi cư trú của mình, cùng với những cái bắt tay chặt chẽ của chính quyền địa phương. Quyết chỉ tay vào đâu trên bản đồ thì nơi đó sẽ trở thành của Quyết. Kể cả đất đai của Quốc phòng, nếu nằm trong tầm ngắm của Quyết, thì cả quân đội cũng không thể nào tranh giành được.
Phải có quyền lực hay người chống lưng lớn thế nào thì Trịnh Văn Quyết mới “thích gì nhích đó”. Tháng tám, 2018, chỉ hơn một tháng sau “đề nghị” của Công ty Cổ phần Tập đoàn FLC, UBND tỉnh Quảng Ngãi đã ra ngay công văn “hỏa tốc” yêu cầu Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh tạm dừng các thủ tục đầu tư xây dựng đồn Biên phòng Bình Hải để điều chỉnh đến vị trí khác phù hợp, để “nhường” đất cho dự án của Quyết.
Năm 2016, khi giành được dự án xây dựng đầu tư ở Thanh Hóa, gọi là “Không gian du lịch ven biển phía đông đường Hồ Xuân Hương, thị xã Sầm Sơn”, hàng trăm người dân sống bằng nghề đi biển ở đây đã xuống đường biểu tình, vì việc giải tỏa đền bù như cướp đất này hoàn toàn vô đạo đức và phi nhân, thế nhưng để bảo vệ giấc mơ của Quyết, cả hệ thống chính trị của Thanh Hóa đã vào cuộc, cật lực năng nổ từ Viện Kiểm sát Nhân dân tỉnh Thanh Hóa cho đến Thủ trưởng cơ quan Cảnh sát Điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa đã ra nhanh chóng ra Quyết định số 116 khởi tố vụ án hình sự “Gây rối trật tự công cộng” để bỏ tù không ít người nông dân khốn khổ đang tranh đấu vì cuộc sống của mình, nơi vùng đất của ngàn đời của mình.
Đó chỉ là một vài hình ảnh trong hàng trăm những công cuộc làm ăn màu thịnh vượng xã hội chủ nghĩa, của tập đoàn FLC mà Trịnh Văn Quyết đã rong ruổi khắp đất nước Việt Nam.
Nói tại tọa đàm “Toàn cảnh bất động sản 2021: Nhận diện xung lực mới” vào lúc trước khi bị bắt, Quyết khẳng định giá đền bù rẻ mạt tại do Nhà nước quyết định chứ không phải từ chủ đầu tư như Quyết. Nhưng Quyết không nói về chuyện từ giá đền bù rẻ mạt đó mà Quyết đã trở thành đại gia trụ cột của kinh tế cộng sản như thế nào. Và Quyết cũng không nói về quyền lực của mình đã làm đổ máu biết bao nhiêu người dân phản đối, tù tội không biết bao nhiêu gia đình vì dám cưỡng lại giấc mơ của Quyết.
Nhưng điều cần làm rõ, những biểu tượng thành đạt của những người cộng sản hôm nay – như Quyết – không phải tự dưng bằng trí tuệ hay sáng tạo của Steve Jobs hoặc Elon Musk mà hình thành, nó chính xác là những cú bắt tay dơ bẩn từ trong bóng tối của cả một hệ thống, của những hợp đồng ăn chia nhầy nhụa máu, mồ hôi, nước mắt của nhân dân dưới gầm bàn, và đặc biệt là được cả một hệ thống truyền thông của nhà nước chùi rửa kỹ lưỡng và ca hát tận tụy suốt ngày đêm để vinh danh.
Mới đây có một luật sư khá tiếng tăm ở Hà Nội lên tiếng thương tiếc cho một tài năng kinh doanh của Trịnh Văn Quyết, và nói rằng việc cướp đất của anh ta cũng chỉ là vấn đề của thời thế và “ai vào thế của Quyết thì cũng phải làm như vậy mà thôi”. Đó cũng là một kiểu ngôn luận thường thấy cho niềm kiêu hãnh thịnh vượng ảo giác đang được các giới nhà giàu xã hội chủ nghĩa tạo ra. Loại ngôn luận phản bội lại đồng bào, ôm chân bọn tài phiệt và chấp nhận thỏa hiệp hy sinh những người nghèo khó, chứ không bao giờ dám lên tiếng tranh đấu cho họ.
Cho tới ngày hôm nay, có rất nhiều quan chức, đảng viên bị bắt vì các tội này hay tội nọ, nhưng vốn trước đó thì báo chí vẫn ngợi ca ngất trời, ống kính xúm xít săn đón từng ngày. Truyền thông của nhà nước đã dựng lên không biết bao nhiêu tượng đài, và rồi cũng tự tay đập đổ, như ngửa mặt lên trời tự phỉ nhổ mình. Nhưng nỗi đau và mất mát của người dân Việt Nam từ Thanh Hóa, đến Đăk Lăk, Thủ Thiêm, Vườn rau Lộc Hưng, Đồng Sênh, Dương Nội… đến nay đã chất chồng thành núi, nhưng chưa bao giờ được công bằng nói đến. Tất cả đều bị khuất lấp trong sự kiêu hãnh thịnh vượng xã hội chủ nghĩa hôm nay, như Trịnh Văn Quyết hay Nguyễn Phương Hằng.
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Ngày 1 Tháng Tư, các báo ở Việt Nam ghi nhận liên tiếp hai vụ học sinh tự tử do áp lực học hành đè nặng.
Theo báo Tuổi Trẻ, em LNNM, 16 tuổi, ở tầng 28 V1 chung cư Văn Phú Victoria và là học sinh lớp 10 Trường Chuyên Hà Nội-Amsterdam, được phát hiện rơi xuống đất tại chung cư này, thiệt mạng.
Chung cư Văn Phú Victoria là nơi một nam sinh Trường Chuyên Hà Nội-Amsterdam nhảy lầu tự tử và để lại thư tuyệt mệnh. (Hình: Dân Trí)
Vụ việc xảy ra vào khoảng 3 giờ rưỡi sáng cùng ngày.
Báo này cho biết thêm, công an có mặt tại hiện trường để điều tra nguyên nhân sự việc.
Trong khi đó, báo Dân Trí cho hay, trước khi nhảy lầu, nam sinh xấu số “có biểu hiện trầm cảm” và “để lại thư tuyệt mệnh.”
Trường Chuyên Hà Nội-Amsterdam được ghi nhận là một trong những trường trung học có tỉ lệ “chọi” cao (số thí sinh dự thi cao nhưng định suất ít) và việc có một suất học ở trường này là niềm tự hào của học sinh và phụ huynh ở Hà Nội.
Cũng trong hôm 1 Tháng Tư, theo báo Zing, em NKV, 14 tuổi, nữ sinh lớp 8 trường trung học cơ sở Đại Phúc ở thành phố Bắc Ninh, được gia đình phát hiện trong tư thế treo cổ một ngày trước.
Báo này dẫn lời ông Nguyễn Cương Nghị, trưởng Phòng Giáo Dục Đào Tạo thành phố Bắc Ninh, cho biết thêm em V. “là học sinh có ý thức học tập và tu dưỡng, không có biểu hiện bất thường về tâm lý.” Tuy nhiên, dựa vào nhật ký và thư em để lại, mọi người suy đoán nữ sinh này “có dấu hiệu trầm cảm.”
Ngoài hai vụ nêu trên, theo báo Dân Trí hồi trung tuần Tháng Ba, em NKL, 15 tuổi, học sinh lớp 9, quê ở Tuyên Quang, được phát hiện chết sau khi rơi từ tầng 26, chung cư T3 ở quận Hai Bà Trưng, Hà Nội.
Áp lực học hành, thi cử khiến nhiều học sinh ở Việt Nam chịu sức ép tâm lý nặng nề (Hình minh họa: Dân Trí)
Sau khi vụ rơi lầu xảy ra, nhà trường cho biết nữ sinh này “có học lực bình thường” và trước đó “vẫn đi học như mọi ngày.”
Các vụ tự tử của học sinh được ghi nhận diễn ra trong bối cảnh trường học tại các tỉnh thành mở cửa lại sau thời gian dài học sinh phải học trực tuyến do ảnh hưởng của dịch COVID-19.
Báo Dân Trí dẫn bình luận của ông Trần Thành Nam, chủ nhiệm khoa Các Khoa Học Giáo Dục, Đại Học Giáo Dục thuộc Đại Học Quốc Gia Hà Nội: “Nhiều em [học sinh] cảm thấy mất ý nghĩa cuộc sống, cảm thấy bị người lớn ứng xử thô bạo, bất công. Từ đó, các em thể hiện muốn chấm dứt cuộc sống… qua những thái độ, lời nói mà bố mẹ lại coi thường, bỏ qua trong giao tiếp hằng ngày… Trong khi trầm cảm, tổn thương nặng, cá nhân thu mình lại gặm nhấm nỗi đau… Nhưng khi chuyển từ ‘pha trầm’ sang ‘pha hưng cảm,’ đây là thời điểm bệnh nhân dễ tự tử nhất vì họ cảm thấy có năng lượng để thực hiện những kế hoạch tự tử đã được lên kế hoạch trong khi trầm cảm và tuyệt vọng nhất.” (N.H.K)
HÀ NỘI, Việt Nam (NV) – Trong kỳ họp thứ 13 diễn ra từ ngày 28 đến 31 Tháng Ba, Ủy Ban Kiểm Tra Trung Ương CSVN kết luận các ông Chu Ngọc Anh, chủ tịch thành phố Hà Nội, và ông Nguyễn Thanh Long, bộ trưởng Bộ Y Tế, cùng nhiều lãnh đạo khác “có trách nhiệm liên quan sai phạm của công ty Cổ Phần Công Nghệ Việt Á.”
Theo báo Tuổi Trẻ hôm 31 Tháng Ba, Ủy Ban Kiểm Tra Trung Ương cho rằng Ban Cán Sự đảng, lãnh đạo Bộ Khoa Học và Công Nghệ “đã thiếu trách nhiệm, buông lỏng lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, thiếu kiểm tra, để một số lãnh đạo bộ và đơn vị vi phạm quy định trong phê duyệt, giao tổ chức thực hiện, ký hợp đồng, đánh giá, nghiệm thu, chuyển giao, quản lý, kiểm tra, giám sát, thanh quyết toán kinh phí thực hiện đề tài ‘Nghiên cứu chế tạo bộ sinh phẩm xét nghiệm COVID-19,’ của Học Viện Quân Y.”
Hai ông Nguyễn Thanh Long (trái) và Chu Ngọc Anh. (Hình: Tuổi Trẻ)
Tập thể này cũng “thiếu trách nhiệm trong truyền thông, xác nhận và đề nghị khen thưởng đối với Học Viện Quân Y, công ty Việt Á và một số cá nhân.”
Trong khi đó, Ban Cán Sự đảng, lãnh đạo Bộ Y Tế cũng được xác định “thiếu trách nhiệm, buông lỏng lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, thiếu kiểm tra, để một số lãnh đạo bộ và đơn vị vi phạm trong đánh giá chuyên môn, kiểm tra, giám sát; cấp phép, cấp số ghi danh lưu hành; hiệp thương giá và mua sắm bộ xét nghiệm COVID-19 của công ty Việt Á.”
Với sai phạm cá nhân, Ủy Ban Kiểm Tra Trung Ương chỉ ra trách nhiệm của các ông Chu Ngọc Anh, chủ tịch thành phố Hà Nội, cựu bộ trưởng Bộ Khoa Học; Nguyễn Thanh Long, bộ trưởng Bộ Y Tế; Phạm Công Tạc, thứ trưởng Bộ Khoa Học; Nguyễn Trường Sơn, thứ trưởng Bộ Y Tế, và một số lãnh đạo, cán bộ Bộ Khoa Học và Bộ Y Tế “đã gây hậu quả nghiêm trọng, thiệt hại tiền và tài sản của nhà nước, gây bất bình trong xã hội, ảnh hưởng đến uy tín của tổ chức đảng, của Bộ Khoa Học và Bộ Y Tế, đến mức phải xem xét, xử lý kỷ luật.”
Những lãnh đạo này “phải cùng chịu trách nhiệm về những vi phạm, khuyết điểm nêu trên, đồng thời chịu trách nhiệm cá nhân về những vi phạm, khuyết điểm trong thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao.”
Hàng loạt cán bộ lãnh đạo bị khởi tố trong vụ kít xét nghiệm COVID-19 của Việt Á. (Hình: Pháp Luật TP.HCM)
Ngoài ra, trách nhiệm của một số tổ chức, cá nhân thuộc Bộ Tài Chính sẽ được tiếp tục kiểm tra, làm rõ.
Liên quan đại án “nâng khống” giá bộ kít xét nghiệm COVID-19 của Việt Á, đến nay cơ quan điều tra đã khởi tố vụ án tại công ty Việt Á, khởi tố bắt giữ 25 người, trong đó có ba vụ trưởng và sáu giám đốc CDC các tỉnh với các tội danh “lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ; vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng và đưa hối lộ, nhận hối lộ.” (Tr.N) [qd]
Lướt facebook, tình cờ thấy hình chụp mẩu thư tuyệt mệnh của một nam sinh nhảy lầu tự tử ngày 1.4 – “đời như một trò đùa” …
Tôi đã ngờ ngợ không tin, nghi rằng đó là tin ngày cá tháng tư. Nhưng cũng cẩn thận lên mạng google gõ từ khóa “học sinh tự tử” để tìm tin tức trong vòng 24 giờ qua…
Và, thật bất ngờ, kết quả nhận được là không chỉ có 1, mà những 2 vụ “học sinh tự tử” – chỉ trong vòng 24 tiếng, nhớ nhé (xem hình):
Nam sinh nhảy lầu tự tử là tin thật chứ không phải là đùa. Cậu bé ấy sinh năm 2006, 16 tuổi, học lớp 10 trường chuyên, nhảy lầu lúc sáng sớm…
Nữ sinh treo cổ tự tử sáng ngày 31.3, trước đó đúng 1 ngày. Cô bé chỉ mới học lớp 8…
Thật bàng hoàng. Vì sao, vì sao mà các em, các cháu học sinh chỉ mới lớp 8, lớp 10, tuổi ăn học, lại chịu áp lực đến độ phải kết liễu đời mình bằng những cách thức kinh khủng như vậy?
Mà lại đều thực hiện vào buổi sáng, lúc các em chuẩn bị đến trường, “làm học trò mắt sáng với môi tươi/ ngoài cặp sách trần ai xem cũng nhẹ”…
Có phải đây là dấu hiệu rằng nền giáo dục của Việt Nam đã hoàn toàn thất bại? Không chỉ là giáo dục ở trường lớp, mà còn là – và nhất là – giáo dục gia đình nữa hay chăng?
Với tư cách một người suốt đời làm nghề giáo – đến nay đã 40 năm – tôi phải thừa nhận rằng có lẽ mình hoàn toàn vô dụng.
Những lời kêu gào thảm thiết suốt bao lâu nay của tôi, van xin mọi người hãy quan tâm chấn hưng giáo dục trước khi quá muộn, có lẽ cũng chỉ là để gió cuốn đi…
Nhà báo độc lập Nguyễn Ngọc Già, khi trả lời RFA từ Sài Gòn hôm 1/4 cho rằng, việc bắt bà Nguyễn Phương Hằng đã được Bộ Chính Trị bật đèn xanh do bà này phát ngôn trái ý Đảng CSVN:
“Tuyên bố của ông Võ Văn Thưởng cho thấy khi bắt bà Hằng đã được Bộ Chính trị đồng ý. Tức câu chuyện trầm trọng hơn rất nhiều so với những gì dư luận nghĩ. Tuy nhiên, nhiều người ngạc nhiên khi bà Hằng bị bắt vì điều 331, lợi dùng quyền tự do dân chủ, thay vì tội danh vu khống làm nhục… Tôi cho rằng qua phát ngôn của ông Thưởng thì câu chuyện đã rõ ràng hơn, đó là việc bắt bà Hằng đã mang tính chất chính trị. Thứ hai, khi họ bắt bà Hằng bằng điều 331 chắc họ cũng đã suy nghĩ rất kỹ vì nó giống như điều 117, nghĩa là án bỏ túi, tùy vào lúc đó Bộ Chính trị quyết như thế nào? Mức án ra sao?”
Theo Nhà báo Nguyễn Ngọc Già, đây là điều bất lợi cho bà Nguyễn Phương Hằng, ông giải thích:
“Tôi không biết sắp tới khi ra tòa thì tiền lệ không có tranh tụng, không có đối chất, có được lập lại hay họ sẽ tạo ra một cái mới hơn… Cái thứ hai, những cái bà Hằng mang lại lợi ích cho nhà cầm quyền cộng sản Việt Nam chỉ gói gọn ở góc độ kinh tế, nhưng cái bất lợi mà bà mang lại cho nhà cầm quyền cộng sản Việt Nam quá lớn, đó chính là hình ảnh. Và cái giống nhau của bà Nguyễn Phương Hằng và ông Trịnh Văn Quyết như ông Thưởng phát ngôn đó là sự ‘thách thức’… Bà Hằng thì thách thức danh dự của nhà cầm quyền CSVN, tức mang tính chính trị. Còn ông Quyết thách thức khả năng quản trị quốc gia, tức về mặt kinh tế.”
Tóm lại theo Nhà báo Nguyễn Ngọc Già, việc bắt kết án bà Hằng và ông Quyết có như thế nào thì sự thách thức vẫn còn nguyên vẹn, và chỉ mang tính trấn áp mà thôi.
Thường trực Ban Bí thư Võ Văn Thưởng vừa cho rằng các vụ Nguyễn Phương Hằng, Trịnh Văn Quyết có tính chất thách thức, cần xử lý nghiêm. Pháp luật Việt Nam quy định việc này như thế nào?
Có hằng hà sa số điều luật có vấn đề nghiêm trọng trong Bộ luật Hình sự nói riêng và luật Việt Nam nói chung, nhưng Điều 331 của Bộ luật Hình sự là một điều luật có vấn đề… đặc biệt nghiêm trọng.
Nó đặc biệt nghiêm trọng vì nó hoàn toàn thừa thãi.
Ta hãy đọc nguyên văn điều luật này: [1]
Điều 331. Tội lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân
1. Người nào lợi dụng các quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tự do tín ngưỡng, tôn giáo, tự do hội họp, lập hội và các quyền tự do dân chủ khác xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.
2. Phạm tội gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội, thì bị phạt tù từ 02 năm đến 07 năm.
Thoạt nghe, điều luật này có vẻ… có lý. Xâm phạm lợi ích của người khác thì phải bị trừng phạt chứ.
Vậy thì ta hãy xem lý do tại sao cần phải có luật.
Về cơ bản, luật được sinh ra để làm hai việc: quy định những gì công dân không được làm và những gì chính quyền được làm.
Pháp luật hiện đại được xây dựng dựa trên giả định rằng “tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng, tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được, trong đó có quyền sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc”, như Tuyên ngôn Độc lập Mỹ 1776 đã nói và được Hồ Chí Minh trích dẫn trong Tuyên ngôn Độc lập 1945 do chính ông soạn thảo và đọc. Giả định này xuất phát từ thuyết luật tự nhiên, do các triết gia Khai Sáng ở châu Âu phát triển vào thế kỷ 17 – 18. [2] Theo đó, chỉ cần là con người được sinh ra là đã nghiễm nhiên có quyền tự do chứ không cần ai ban phát. Ban phát quyền là giả định phổ biến trong các xã hội quân chủ – một loại hình xã hội xoay quanh một cá nhân hay một dòng họ.
Vì con người có sẵn quyền tự do như vậy, họ có thể lạm dụng quyền đó để gây hại cho người khác. Nếu ai cũng có quyền tự do tuyệt đối thì hậu quả là một xã hội loạn lạc. Nhà nước vì vậy được sinh ra để thiết lập trật tự xã hội thông qua một khế ước xã hội (social contract), hoặc ít nhất là các triết gia Khai Sáng đã nghĩ như vậy và đặt nền tảng cho nhà nước hiện đại. [3] Cái nhà nước đó sẽ ban hành ra pháp luật để hạn chế bớt quyền tự do của mỗi cá nhân, đặt ra những điều cấm, biến tự do thành những quyền tương đối.
Chẳng hạn, anh/ chị có quyền tự do ngôn luận, nhưng quyền đó sẽ bị giới hạn trong các trường hợp vu khống, tung tin đồn thất thiệt về dịch bệnh, kích động bạo lực tức thì, v.v.
Hoặc, anh/ chị có quyền biểu tình, nhưng phải thông báo/ đăng ký với chính quyền và chỉ được biểu tình ở ngoài những khu vực cấm.
Hoặc, anh/ chị có quyền sở hữu tài sản, nhưng tài sản đó có thể bị nhà nước trưng dụng cho những mục đích an ninh, quốc phòng khi có lý do hợp lý và có bồi thường thỏa đáng; việc sử dụng tài sản cũng bị giới hạn trong trường hợp gây ảnh hưởng tới môi trường; và, gần gũi nhất, nhà nước có quyền khám xét mảnh đất, ngôi nhà bạn sở hữu khi điều tra tội phạm, v.v.
Nếu bạn vi phạm những điều cấm hoặc không tuân thủ những giới hạn trên, bạn có thể phải chịu chế tài (và chế tài này cũng không nhất thiết phải là tù tội trong luật hình sự).
Mọi giới hạn và can thiệp của nhà nước, về nguyên tắc, phải thỏa mãn tiêu chí cần thiết, tức là có thể biện minh được bằng những lý do hợp lý. [4] Chẳng hạn, nhà nước có quyền triệu tập nhân chứng để phục vụ việc xét xử tại một phiên tòa hình sự.
Đó là cách tiếp cận của những người theo trường phái nhà nước tối thiểu (minimal state). Dần dần, người ta xây dựng những mô hình nhà nước lớn hơn, có mức độ can thiệp sâu hơn vào xã hội, giới hạn nhiều quyền hơn, đánh thuế cao hơn và cung cấp nhiều dịch vụ hơn. Pháp luật khi đó không còn chỉ là để ngăn chặn và trừng phạt các hành vi gây hại, bảo vệ tự do của người dân, mà còn để phân phối của cải và cung cấp những phúc lợi gia tăng cho người dân. Đó là mô hình nhà nước phúc lợi (welfare state). [5]
Nhưng dù là nhà nước tối thiểu hay nhà nước phúc lợi, căn bản pháp luật vẫn dựa trên nguyên lý đã nêu ở đầu bài: mọi người đều nghiễm nhiên có quyền tự do, luật được đặt ra để giới hạn các quyền tự do đó, ngăn chặn hoặc trừng phạt những hành vi xâm hại đến lợi ích của người khác hoặc của xã hội.
Và đó chính là nội dung của… Điều 331.
Ta hãy đọc lại điều luật đó: “Người nào lợi dụng các quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tự do tín ngưỡng, tôn giáo, tự do hội họp, lập hội và các quyền tự do dân chủ khác xâm phạm lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, thì bị…”.
Nói cách khác, Điều 331 này cõng trên lưng toàn bộ chức năng gốc và căn bản của cả một hệ thống pháp luật. Bản thân nó không giải quyết một vấn đề xã hội nào cụ thể cả, mà nó chính là triết lý chung đằng sau tất cả những đạo luật. Nó là tuyên ngôn chung của mọi hoạt động lập pháp để giải quyết các vấn đề pháp lý của xã hội, chứ nó không phải là một điều luật như điều khoản về tội giết người, tội cướp tài sản, hay tội gây rối trật tự công cộng.
Đó cũng chính là lý do mà nhiều người đã nhận xét rằng điều luật này mơ hồ, không rõ ràng. Làm sao rõ ràng được khi nó không giải quyết một vấn đề cụ thể mà chỉ có ý nghĩa tuyên ngôn về triết lý lập pháp?
Đến đây, ta sẽ thấy vì Điều 331 không giải quyết một vấn đề cụ thể nào nên nó không có lý do để được sinh ra. Nó hoàn toàn thừa thãi.
Vậy thì tại sao nó vẫn được sinh ra?
Tôi xin đề xuất hai điều để lý giải chuyện này.
Một, chính quyền Việt Nam và Đảng Cộng sản cần một công cụ hình sự để bảo vệ quyền lực của chính nó khỏi những mối đe dọa từ xã hội, chẳng hạn như những lời chỉ trích, những cuộc biểu tình, những hội đoàn độc lập. Chính vì thế, họ đặt ra những tội an ninh quốc gia như tội tuyên truyền chống nhà nước, tội hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân.
Nhưng những điều luật an ninh quốc gia này nặng tính chính trị, thường bị quy cho là tội chính trị, và do đó, những ai bị truy cứu theo những tội danh này cũng được gọi là tội phạm chính trị, và những vụ án đó được gọi là vụ án chính trị. Là một đảng từng tranh đấu để loại bỏ ách nô lệ và những vụ án chính trị như vậy, Đảng Cộng sản không muốn mang tiếng là một kẻ cai trị tương tự như người Pháp. Do đó, họ cần tạo ra một điều luật ít tính chính trị hơn, nằm ngoài nhóm tội an ninh quốc gia. Và tội lợi dụng các quyền tự do dân chủ ra đời, nằm trong nhóm các tội xâm phạm trật tự quản lý hành chính – nghe nhạt nhẽo hơn nhiều.
Hai, chính quyền và Đảng Cộng sản cần một điều luật có phạm vi áp dụng đủ rộng để họ muốn diễn giải thế nào cũng được, phù hợp với nhiều mục đích. Vì thế, họ tạo ra một điều luật có phạm vi rộng tới mức không thể rộng hơn, như tôi đã trình bày ở bên trên: nó cõng toàn bộ chức năng gốc và căn bản của hệ thống pháp luật. Với phạm vi điều luật lớn như vậy, về lý thuyết, họ có thể diễn giải nó thành bất kỳ cái gì và lấn át cả chức năng của các điều luật khác.
Chẳng hạn, muốn trừng phạt một người vì bịa chuyện nói xấu một người khác, họ có thể dùng Điều 331 và như vậy vô hình trung vô hiệu hóa một điều luật sẵn có là tội vu khống.
Hoặc, muốn trừng phạt những người biểu tình bên ngoài các khu vực cho phép, gây tắc nghẽn giao thông, họ cũng có thể dùng Điều 331 và phớt lờ một tội danh sẵn có là tội gây rối trật tự công cộng.
Tuy nhiên, bằng cách gom tất cả những hành vi và khái niệm này với nhau, nhà nước Việt Nam có một tập hợp những vi phạm không lằn ranh, không giới hạn, không cần phân biệt mà cũng không thể giải thích.
“Bịa chuyện nói xấu sai sự thật” hay đơn thuần chỉ là vài ngôn từ thô lỗ vô thưởng vô phạt?
“Gây tắc nghẽn giao thông” hay đơn thuần chỉ là một buổi tuần hành trên vỉa hè gây chướng mắt nhà chức trách?
Tất cả là tùy hứng của cơ quan chức năng. Luật pháp vốn dĩ cần phải định nghĩa rõ ràng những gì công dân không được làm và những gì nhà nước được làm – với triết lý ngầm định là nhằm bảo vệ quyền tự do của người dân và giới hạn quyền lực nhà nước – thì nay biến thành một công cụ vạn năng với khả năng diễn giải vô hạn cho nhà nước.
Và sự thật cho thấy Điều 331 đang đóng vai trò gần như tương tự Điều 117 – tội tuyên truyền chống nhà nước và Điều 156 – tội vu khống. Nó được dùng để truy cứu những ai chỉ trích chính quyền/ quan chức chính quyền/ những ai thân cận với chính quyền.
Như vậy, Điều 331 có thể thừa thãi với công dân, chứ không thừa thãi với quan chức. Đó là khi ta biết quan chức và chính quyền nói chung có địa vị pháp lý cao hơn thường dân. Trong lịch sử, đó chính là triết lý cốt lõi, nền tảng để xây dựng nên các chính quyền quân chủ.
Bà Nguyễn Phương Hằng bắt tạm giam hôm 24/3/2022. Nguồn: Báo Chính Phủ
Nhân vật nổi tiếng Nguyễn Phương Hằng bị bắt. Công an nói rằng, bà ta bị bắt theo điều 331 Bộ luật Hình sự của nước Việt Nam Cộng sản, “tội lợi dụng các quyền tự do dân chủ xâm phạm lợi ích của Nhà nước, tổ chức, cá nhân”. Nhà chức trách chiếu điều luật này vào bà Hằng, nói rằng bà lợi dụng quyền tự do dân chủ, xâm phạm quyền và lợi ích của người khác.
Việc áp dụng điều 331 này đối với bà Hằng là một sự việc rất khôi hài trong việc áp dụng luật pháp của nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Từ trước tới nay, gần như 100% những người bị bắt, bị truy tố vì điều luật này, hay các điều luật tương tự nhưng có trước nó, là những người thuộc giới chỉ trích nhà nước, hay còn gọi là bất đồng chính kiến. Vì thế, mỗi khi nghe nói người nào đó bị bắt vì điều luật này, thường bộ phận công chúng “lề dân” tỏ ra thương cảm, vì làm gì có quyền tự do dân chủ ở Việt Nam mà lợi dụng!
Thế nhưng trường hợp bà Hằng lại khác, có thể là rất khác nữa. Khá đông người trong giới “lề dân” lại hoan hỉ chuyện này.
Bà Hằng xuất hiện trên sân khấu YouTube Việt Nam đúng một năm trước, từ tháng 3/2021, và trở thành một hiện tượng nóng, nhờ vào hai điểm:
Thứ nhất, bà công kích các nhân vật nổi tiếng, chủ yếu là giới văn nghệ sĩ và việc quyên góp làm từ thiện của họ. Bà công kích cả các cán bộ cộng sản cấp tỉnh, thành trở xuống. Một số nhận định cho rằng, bà đã “vượt lằn ranh đỏ” khi công kích ông Phan Văn Mãi, hiện là chủ tịch thành Hồ.
Thứ hai là văn phong của bà dùng để live stream. Đó là một loại ngôn ngữ bình dân của xã hội Việt Nam hiện nay, vừa kết hợp phương ngữ Nam bộ, cộng với những từ gốc Bắc, mà thường người ta chỉ dùng trong văn viết. Những từ gốc Bắc này có khi được dùng rất ngô nghê, nếu nhìn theo văn phạm, ngữ vựng tiếng Việt, nhưng nó lại là thứ ngôn ngữ “tấn công”, rất dữ dội, rất quan điểm, lập trường, có gốc gác từ cơ quan tuyên giáo của đảng Cộng sản Việt Nam. Loại ngôn ngữ “quan điểm, lập trường” mạnh mẽ này đã xâm nhập vào ngôn ngữ của mọi người Việt Nam, cả những người gốc miền Nam, sau gần nửa thế kỷ thống trị của Đảng.
Bà Hằng đã trở thành một hiện tượng trong truyền thông Việt Nam nói riêng, xã hội Việt Nam nói chung. Bà đã từng thu hút một số lượng người xem kỷ lục, khi có đến nửa triệu người theo dõi live stream của bà.
Những người ở phía “lề dân” bị chia rẽ về bà Hằng. Một số người tức giận vì bà tấn công một nhóm dân sự có màu sắc tôn giáo là Tịnh Thất Bồng Lai. Các live stream ồn ào của bà dường như là để tạo tiền đề cho công an Việt Nam “ra án”, kết tội Tịnh Thất Bồng Lai. Cho tới nay vẫn không có bằng chứng gì về “tội lỗi” của Tịnh Thất Bồng Lai cả.
Nhưng cũng có những người ở bên “lề dân” không ưa Tịnh Thất Bồng Lai, và live stream của bà Hằng làm người ta củng cố sự không ưa đó.
Ngoài ra cũng có những người “lề dân” hoan hô bà Hằng vì họ “cảm thấy” bà ta chống lại Đảng Cộng sản.
Có thể thấy hiện tượng Nguyễn Phương Hằng là một sự chồng chéo rất thú vị của cấu trúc chính trị, đạo đức, văn hóa của xã hội Việt Nam hiện nay.
Về chính trị: Bà Hằng là một doanh nhân và cũng là vợ của một doanh nhân. Cả hai người rất giàu có, có thể nói họ thuộc tầng lớp chính trị “tinh hoa” của xã hội Việt Nam hiện nay. Hai chữ “tinh hoa” mà tôi muốn nói ở đây, theo nghĩa có tiền của và quyền lực, chi phối xã hội, chứ không phải là những người có học. Do thuộc tầng lớp này, nên chắc chắn rằng vợ chồng bà có người nào đó ở đằng sau, đỡ đầu.
Vì thế, có khả năng rằng người đỡ đầu nào đó của bà Hằng không còn mạnh mẽ để bảo đảm cho bà nữa, nên bà mới rớt đài.
Xem những video live stream của bà Hằng, thấy các viên chức công an xuất hiện cùng với bà. Thật thú vị khi chính những người mặc các bộ đồng phục đó tiến hành việc bắt bớ và truy tố bà.
Về văn hóa: Có thể nói không ngoa rằng, bà Hằng chính là một Donald Trump của người Việt (cả ở hải ngoại) trong một năm qua. Cũng giống như Trump, bà Hằng chửi vung chửi vít, dùng những từ ngữ mà người ta không ngờ là có thể thoát ra từ miệng một người của công chúng. Kiểu phát ngôn này, có nội dung hay không, nó ngược hẳn với ngôn ngữ tuyên truyền của tuyên giáo trên các cơ quan báo chí truyền thông, dù chưa chắc rằng nó không mang tính … tuyên giáo.
Một số không ít người Việt hiện nay ưa thích cái kiểu phát ngôn của Donald Trump và Nguyễn Phương Hằng, vì nó thõa mãn một tâm lý sùng bái kẻ mạnh của họ, trong một không gian văn hóa vẫn còn ở những lũy tre làng, những pháo đài mà ở đó có những kẻ ngổ ngáo thống trị, dù kẻ đó là một viên bí thư chi bộ tham nhũng tới trời, hay một kẻ du thủ du thực trơ trẽn.
Đã có những vụ xô xát xảy ra khi các “fan” của bà Hằng hành hung những người chỉ trích bà ta.
Cũng về mặt văn hóa và xã hội, dù kém phát triển, Việt Nam vẫn bị ảnh hưởng bởi một loại văn hóa mạng xã hội của thế giới. Trong loại văn hóa này người ta cảm thấy mình được tung hô, rồi đi đến ảo giác.
Có thể bà Hằng cũng thuộc nhóm người này khi bà bắt đầu live stream, nhưng bà không thể đi xa nếu bà không có một chỗ dựa chính trị trong vị thế tầng lớp tinh hoa của bà.
Và điều thú vị cuối cùng là, cách hành xử của nhà chức trách Việt Nam đối với bà Hằng. Tại sao nhà nước Việt Nam để bà Hằng “quậy” như thế trong suốt một năm dài?
Câu hỏi này cũng thường được đưa ra đối với những người bất đồng chính kiến, những người “lề dân”, tại sao người này bị bắt, người kia lại không.
Việt Nam là một quốc gia Đảng trị, chứ không phải là quốc gia pháp quyền. Luật pháp được đảng cầm quyền đặt ra rồi diễn dịch theo ý mình. Mà đảng cầm quyền cũng khá đa dạng, với các phe phái khác nhau, với các tầng nấc khác nhau, từ tổ dân phố cho đến bộ chính trị, cho nên cách hành xử của họ cũng khác nhau. Đôi khi quyết định được đưa ra chỉ là sự khó ở của một ông lãnh chúa địa phương nào đấy, chứ chưa chắc đã là một cái gì ghê gớm mang tính ý thức hệ.
Có người nêu quan điểm rằng bà Hằng bị Đảng Cộng sản Việt Nam vắt chanh bỏ vỏ, theo ý chủ quan của tôi thì không phải như vậy, mà là một kiểu phù thủy lụy âm binh, trong đó phù thủy và âm binh có thể đổi vai cho nhau.
Nhưng một điều chắc chắn, đó không phải là cách hành xử theo luật pháp!
