Số phận con người

Báo Tiếng Dân

Thái Hạo

15-8-2023

Ông Nguyễn Trường Chinh, cha tử tù Nguyễn Văn Chưởng với những chú hươu bằng nhựa, được Chưởng thêu chữ OAN trước ngực. Ảnh: AFP

Nguyễn Văn Chưởng bị tuyên án tử hình, nhưng đến nay đã giam cầm suốt 16 năm ròng mà không thể thi hành án được, bởi những dấu hiệu oan sai không thể che lấp. Cho dễ hình dung giữa rừng thông tin trong vụ án này, xin điểm qua một số nhân vật quan trọng, để thấy được nguồn cơn và cơ sở của lời kêu oan.

  1. Luật sư Lê Văn Hòa

Trước khi nghỉ hưu, năm 2013 ông công tác ở Ban Nội chính Trung ương, hàm Vụ trưởng Vụ 4. Luật sư Hòa được ông Nguyễn Bá Thanh – lúc đó là Trưởng Ban Nội chính Trung ương phân công làm Tổ trưởng Tổ kiểm tra án có dấu hiệu oan sai. Tổ của của ông đã kiểm tra một số vụ án có đơn kêu oan, trong đó có vụ án Nguyễn Văn Chưởng. Và ông khẳng định rằng Nguyễn Văn Chưởng bị oan. Cơ sở của khẳng định này đã được luật sư Lê Văn Hòa trình bày chi tiết và nhiều lần cả trên báo chí lẫn FB cá nhân, các bạn có thể gõ vào Google để tìm đọc.

Sau khi có kết quả khẳng định oan sai, luật sư Hòa cùng tổ của mình đã báo cáo cho Trưởng ban Nội chính Nguyễn Bá Thanh, tuy nhiên theo tường thuật của ông “không hiểu vì lý do gì mà ngay sau cuộc làm việc này, Trưởng ban Nguyễn Bá Thanh chỉ đạo Tổ Kiểm tra chúng tôi dừng không nghiên cứu, xác minh tiếp về vụ án này nữa!”.

Và từ đó đến nay, 10 năm ròng rã, luật sư Lê Văn Hòa đã không ngừng kêu oan cho Chưởng.

  1. Đỗ Hữu Ca và Dương Tự Trọng

Luật sư Lê Văn Hòa nhận định: “Chủ mưu dàn dựng và chỉ đạo lập chuyên án này là Đỗ Hữu Ca và Dương Tự Trọng (2 người này đã bị quả báo như mọi người đã biết)”. Luật sư Hòa đã nêu ra hàng loạt vi phạm nghiêm trọng trong thủ tục tố tụng.

  1. Nguyễn Trọng Đoàn

Đoàn là em trai Chưởng. Sau khi biết tin anh trai bị bắt vì cáo buộc giết người thì Đoàn và gia đình cũng biết một tin quan trọng khác: vào thời điểm xảy ra án mạng, Chưởng đang ở quê nhà Hải Dương, cách hiện trường vụ án khoảng 40km. Thế là Đoàn lập tức về quê để gặp các nhân chứng, xin xác nhận để mang lên nộp cho công an với một niềm tin trong sáng và sự an tâm rằng, chỉ cần như thế là anh mình sẽ được về nhà.

Nhưng không, khi Đoàn mang giấy xác nhận lên thì bị công an Hải Phòng bắt luôn, và tra tấn đánh đập dã man. Công an đánh và nói: “Anh mày to béo như thế mà chúng tao đánh mà nó còn không chịu được, [chỉ vào tường] máu đấy là máu của thằng anh mày đấy, liệu mày có chịu được như nó không?”. Rồi Đoàn bị ép viết một lời khai khác, phủ nhận nội dung trong các bản xác nhận mà anh đã mang đến. Sau đó, anh bị kết án 2 năm tù vì “che dấu tội phạm”. Một số nhân chứng cũng bị vạ lây. Xin xem video phỏng vấn Nguyễn Trọng Đoàn 2 năm trước khi anh qua đời vì căn bệnh ung thư xương.

  1. Nguyễn Văn Chưởng

Xin đọc một đoạn trong bức thư Chưởng gửi cho mẹ, để xem mỗi người chúng ta đủ sức đọc được đến dòng thứ mấy:

Khi con đang ngủ nhờ nhà thằng em con quen vì con và Bảy chưa tìm được nhà trọ nên ở đấy. Vào lúc khoảng 1h sáng có một tốp người mặc quần áo bình thường nói là công an phường đến kiểm tra hành chính, bọn con đã đưa hết giấy tờ ra cho họ nhưng giấy tạm trú của con ở phường khác nên họ nói là bắt bọn con lên phường và họ trói con bằng dây thắt lưng, vòng tay ra sau và họ bắt tất cả bọn con đi, họ gọi taxi đến và bảo lên số 9 Hồ Xuân Hương. Con cứ tưởng đấy là chỗ công an phường cơ, nhưng đến nơi con mới biết đó là công an thành phố và một người trong số họ bảo con là mày nhìn xem đây là đâu, con nhìn theo tay người ấy chỉ thì thấy tấm bảng đề H88 xong họ lại hỏi con có biết Thanh “Già”, Nga “Thọt”, Phương, Hoàng không?

Con bảo là có. Con nói là Thanh có quán bán hàng gần nhà con thuê cũ còn Nga “Thọt” con cũng biết, Phương thì nhà ở Đông Hải, Hoàng thì ở Khâm Thiên- Hà Nội. Vì con nghĩ Phương là chị gái thằng Trường có người yêu tên Hoàng thường ở chỗ anh Thanh nên con nói vậy. Thế là họ đánh con tới tấp, không để con nói được câu nào nữa, họ thôi đánh con thì con mới thở được và nói là sao các chú đánh cháu? Cháu có làm gì đâu? Và họ nói “Không làm gì thì tao mới đánh chứ làm gì thì đã không bị đánh” và họ lại tiếp tục đánh con tiếp và dùng còng số 8 treo cánh vắt tay (treo cánh tiên) chỉ có 2 đầu ngón chân cái chạm xuống đất, con lúc này gào lên: “Lý do gì mà các người đánh tôi, pháp luật là như vậy hả…?”.

Được khoảng 15 phút họ cho con xuống và ngồi ở ghế, dùng xích chó xiết, quấn chặt người con vào ghế xong rồi sỏ cùm que nóng vào chân con, xong tất cả rồi 1 người trong số họ mới hỏi con: “Mày biết mày bị bắt vì lý do gì không?”.

Con trả lời là: “Cháu không biết, sao cháu lại bị bắt? Và lại còn bị đánh nữa?”. Thế là người ấy nói là: “Mày bị bắt vì giết người ở Đình Vũ”. Con lúc đó không biết là ngày bao nhiêu và vào thứ mấy nên con hỏi là: “Thế hôm đó là ngày bao nhiêu? và vào thứ mấy?” để con xem mình đang ở đâu vào ngày hôm ấy, và họ nói là: “Hôm 14 và vào thứ 7”.

Con lúc đó mới nghĩ ra là hôm đó con ở quê nên con bảo họ là “Ngày hôm đó cháu về quê vào chiều thứ 7 đúng hôm 14” và con có nói con đi cùng với thằng Trường về và kể đi chơi ở những đâu nhưng họ đã không nghe con giải thích và cũng không ghi lời khai của con, không xác minh ở quê xem con nói có đúng không. Nhất là thằng Trường cũng bị bắt cùng với con và cả cái Bảy, hai đứa nó đều biết chắc và nhớ vì ngày gần đây nhưng họ đã không làm như vậy, chỉ mỗi một câu là mày phải nhận, con bảo là: “Thú thực là cháu không giết người và hôm đó cháu ở quê Hải Dương cách chỗ xẩy ra vụ án đến 30 cây số”.

Con nghĩ trình bày như thế chắc họ phải xác minh vì trong vụ án bắt nhầm người là điều bình thường, nhưng đây họ không làm như vậy, cũng không muốn nghe những gì con nói. Thế là chân họ đạp, dận xuống xiềng nên xiết rất mạnh vào mắt cá chân, con rất đau, kêu gào thảm thiết, ngất lên ngất xuống không biết bao nhiêu lần. Con nói đi nói lại là “Cháu không giết người, các chú bắt nhầm người rồi các chú đi xác minh hộ cháu, cháu van lạy các chú”. Họ cười như những con quỷ chứ không phải công an. Vì họ không mặc đồng phục công an, bắt đầu chửi rồi đánh đủ mọi kiểu từ gậy gỗ rồi đạp, dận xiềng, xiết đạp xích, đấm, tát, lấy đầu gậy tre chọc th ẳng vào giữa ngực.

Chán tay tất cả lại dừng, họ lại hỏi con: “Thế mày đã chịu nhận chưa hay là còn phải đánh nữa?”. Con bảo họ là con có giết người đâu mà nhận tội làm sao được, sao các chú không hỏi xem và đi xác minh cháu nói có đúng không, và họ lại hỏi con “Thế mày biết thằng nào giết người?”, con bảo là “Cháu biết làm sao được, cháu có giết người đâu mà cháu biết”, thế là họ bảo “Thế thì mày thành thằng giết người” xong họ lại tiếp tục đánh đập, tra tấn nhục hình con, con thì vẫn kêu gào là oan: “Có ai cứu tôi với, tôi bị oan, luật pháp ở đâu vậy”.

Thế là họ lấy luôn đôi tất ở đâu nhét vào mồm con, và con không kêu, không nói được nữa. Xong họ lại treo cánh tiên, họ bật điều hòa thật lạnh và dùng những đòn nhục hình, bỉ ổi vào bộ phận sinh dục của con và họ lại đấm, tát con lúc này máu mồm con đã hộc ra nhiều thậm chí đái hết ra sàn nhà vì những đòn thâm hiểm. Con cũng không theo ý họ là nhận tội vì con đâu có giết người mà phải nhận tội. Thế là họ bảo: “Mày rắn lắm nhưng không chịu lâu được đâu, hôm nay kiểu này, mai còn nhiều kiểu khác, mày không nghe lời tao thì còn nhiều cách để bắt mày phải nhận tội”.

Thế là họ đi ngủ, cũng tại trong phòng đó, họ phải đắp chăn cho đỡ lạnh, còn con mỗi cái áo sát nách mỏng và cởi truồng vừa lạnh vừa khát, xin nước uống thì họ cho có một chén bé, xin chén nữa thì bị nhổ nước bọt vào mặt. Lúc này rơi vào lúc 5h sáng. Đúng 7h sáng họ dậy lại tiếp tục đánh con tiếp đến hơn 11h trưa họ thôi và ông S Trung tá ngồi nhìn con bảo là: “Địt mẹ mày cố tình bố cho mấy con đàn bà đánh vợ mày cho lòi mẹ con mày ra”. Còn ông P Thượng ý bảo: “Mày có em trai hả nó không khóc như mày đâu, mày muốn nó mất một trong hai chân à”.

Còn một người con không biết tên nhưng chắc ở gần nhà mình ở Hải Dương bảo là: “Mày tưởng nhà mày tao không biết à, mẹ mày đang ở nhà, có một mình chứ gì?” và còn nói, chửi, đe nẹt nhiều lắm, nhưng con không nhớ hết lời bọn họ nói, con không tin là họ dám động đến nhiều người dân vô tội như thế. Đến cả đứa trẻ chưa chào đời mà họ còn định cướp mạng sống của nó từ trong bụng em trai, cái Bảy và con của con. Con nghĩ rằng con đã được sắp đặt trước để thế thân cho thằng giết người, một kẻ dám làm, không dám chịu”.mẹ nó! Rồi họ nói nhiều và con cũng rất hoảng, con nghĩ đến mẹ,

Ai cho anh cái quyền đùa giỡn với mạng sống con người?

Báo Tiếng Dân

Thái Hạo

14-8-2023

Mười hai người đàn ông giận dữ (12 Angry Men) là tên một bộ phim nổi tiếng của Mỹ nói về một bồi thẩm đoàn (BTĐ) trong cuộc tranh luận của họ để quyết định số phận của một thanh niên 18 tuổi bị cáo buộc giết cha và đang đối mặt với án tử hình. Xin giải thích một chút: trong nền tư pháp của nhiều quốc gia văn minh, BTĐ là một nhóm thường dân gồm 12 người được tòa án triệu tập ngẫu nhiên để tham gia xét xử. Sau khi nghe các bên trình bày và tranh luận thì BTĐ sẽ vào một căn phòng riêng và tiến hành bỏ phiếu. Ý kiến của nhóm người này sẽ giữ vai trò quyết định tuyệt đối đối với việc tuyên bị cáo có tội hay không, bất chấp quan điểm của thẩm phán ra sao.

Trở lại với bộ phim. Không giống với hình dung về một vụ án đã “hai năm rõ mười”, bất ngờ thay, có 1 phiếu “vô tội”, đó là của Davis. Và thế là mâu thuẫn, tranh cãi, thậm chí xung đột nổ ra suốt bộ phim. 11 vị “có tội” chất vấn người còn lại rằng tại sao anh cho là hắn vô tội, câu trả lời là “Tôi không biết!”.

Sau đó Davis bắt đầu đưa ra những nghi ngờ của mình về vật chứng và nhân chứng. Nó làm cho những người còn lại bớt dần tự tin, và trở nên do dự. Tỉ số bắt đầu thay đổi, từ 1/11 thành 2/10, rồi 3/9, 4/8… cho đến khi là 11/1. Người cuối cùng, kiên định nhất, cũng đã phải thốt ra: “vô tội”.

Từ một người đơn độc, Davis đã khiến tất cả những người còn lại phải thay đổi quyết định của họ, cuối cùng 100% biểu quyết rằng người thanh niên sống trong khu ổ chuột với đầy “thành tích bất hảo” kia là vô tội.

Bộ phim có nhiều tình tiết và lời thoại rất hay và đầy ý nghĩa, cả về mặt pháp lý lẫn tính nhân văn. Xin nêu ra vài ví dụ:

Đây là lý do mà 1 trong số 12 người đã thay đổi từ “có tội” sang “vô tội”, nghe có thể thật vớ vẩn nhưng nó đã được tôn trọng và được sử dụng trong việc quyết định sinh mạng của một con người: “Điều gì khiến ông đổi ý?”. “Chỉ là cảm thấy căn phòng đó có nhiều nghi vấn”. “Điều đó không thuyết phục”. “Tôi không cảm thấy thế!”.

Còn đây là nguyên tắc suy đoán vô tội, là lời nhân vật Davis nói sau một màn tranh cãi gay gắt của những người khác: “Luôn khó khăn để tách bạch định kiến cá nhân trong những lúc thế này, vì bất cứ ở đâu nó cũng luôn che phủ sự thật. Tôi thật sự không biết sự thật là gì. Tôi cho rằng không phải ai cũng thật sự biết rõ về nó. Chín người chúng ta bây giờ cảm thấy rằng bị cáo có vẻ như vô tội, nhưng vẫn tồn tại xác suất: có thể chúng ta sai. Hoặc có vẻ chúng ta đang cố để 1 kẻ phạm tội được tự do, tôi không biết nữa. Không ai có thể biết được. Nhưng chúng ta có những nghi vấn hợp lý. Và có vài thứ rất có giá trị trong toàn bộ chuỗi sự kiện này. Không Bồi thẩm viên nào có thể kết luận 1 người là phạm tội, trừ khi chắc chắn”.

“Hoài nghi hợp lý”. Chỉ cần còn có một điểm hoài nghi hợp lý thì không ai có quyền kết tội người khác.

“Ai cho anh cái quyền đùa giỡn với mạng sống của một người như thế?!”

Một nhân vật nói: “Chúng ta không được gì hay mất gì khi ra quyết định”. Câu này tôi cho rằng tối quan trọng, nó phải được nhắc lại để thấy rằng, một quyết định đưa ra trong tòa án là phải xuất phát từ những người “không được gì hay mất gì”. Bất cứ ở đâu mà lợi ích bị xen vào, ở đó công lý dễ bị đuổi cổ. Một nền tư pháp mà lấy thành tích phá án và xử án để “xếp loại thi đua” thì việc oan sai là điều tất yếu phải trở nên phổ biến.

Để có cái kết quả ngoạn mục từ một sự đinh ninh rằng “có tội” thành “vô tội”, tôi nghĩ điều quan trọng nhất nằm ở câu nói của thẩm phán khi “dặn dò” các bồi thẩm viên trước lúc họ bước vào phòng bỏ phiếu: “Bây giờ các anh ngồi xuống và dùng trí tưởng tượng cố gắng phân tích những sự kiện trên. Một người đàn ông đã chết và mạng sống một người đàn ông khác đang bị treo trên cột. Nếu các anh lóe lên sự nghi ngờ về tính đúng đắn đối với tội của bị cáo, chỉ cần một lý do hợp lý, các anh phải đưa ra nhận định cho rằng vô tội”.

Cái bồi thẩm đoàn gồm 12 thường dân, trong đó có chủ công ty, kiến trúc sư lẫn người làm thuê, già có, trẻ có, với đủ thứ tính cách và tầm nhìn, dù không biết sự thật đã diễn ra như thế nào, nhưng chỉ bằng một sự nghi ngờ hợp lý của mình, họ đã đi đến quyết định rằng: bị cáo vô tội.

Xin lưu ý, đây không phải chỉ là “chuyện trong phim”, mà nó phản ánh rất trung thực những phiên tòa trong các nền tư pháp ở nhiều nước như Anh, Pháp, Mỹ…

Bộ phim kết thúc, với 12/12 thường dân của BTĐ bỏ phiếu “vô tội”, đồng nghĩa với việc bị cáo được phóng thích ngay tại tòa mà không cần phải giải thích gì với chủ tọa. Nó đã lật ngược cái kết quả của suốt 6 ngày xử án mà ai cũng tưởng chẳng còn gì phải bàn cãi nữa. Không ai biết được người thanh niên 18 tuổi kia có thật sự giết cha mình hay không, cũng chưa biết hung thủ thật sự là ai, nhưng vì còn “một nghi ngờ hợp lý” mà bị cáo được tuyên vô tội.

Với một nền luật pháp cẩn trọng đến thế mà hàng năm ở nhiều nước vẫn có án oan sai, huống gì khi mà những vụ án như của Nguyễn Văn Chưởng còn đầy rẫy mâu thuẫn và khuất tất nhưng quan tòa vẫn cố khép cho tội chết? Chẳng lẽ những Nguyễn Thanh Chấn, Huỳnh Văn Nén, Hàn Đức Long và bao nhiêu những tù nhân oan khốc suốt mấy chục năm qua, chưa đủ để những người mặc áo quan tòa giật mình hay sao? Hay họ không còn biết giật mình nữa?

“Thà bỏ sót chứ không giết nhầm”, đó phải là nguyên tắc pháp lý tối cao cần được tuân thủ nếu muốn số phận con người không trở nên bèo bọt dưới cây búa của quan tòa.

THẤY GÌ QUA MẤY BỨC ẢNH MỚI CHỤP Ở QUẢNG TRƯỜNG ĐỎ, MOSKVA?

Chau Trieu

  1. Có anh bạn có chút nghề PV được ai đó mời đi tour du lịch kiểu kích cầu sang Nga, anh Sơn Lưu Hồng.

Anh Sơn có chụp và viết bài về Quảng trường đỏ và Khu bên trong Điện Kremlin (khu nhà thờ), tôi copy ảnh về tường nhà để phân tích. Dẫu sao những bức ảnh qúy giá này cũng là một nguồn tin để biết về nước Nga giờ ra sao.

  1. Bộ mặt của nước Nga và Moskva đúng là có thể thấy ngay khi thăm quảng trường Đỏ. Tuy nhiên, nhiều góc khuất về một nước Nga nghèo khó, nghiện ngập, tiêu điều, mất niềm tin, bế tắc… thì ở đây không thấy được, phải về vùng xa. Giống như muốn biết dân H’Mong Simacai nghèo khổ và lạc hậu như thế nào thì không thể chỉ ghé thăm Quảng trường Ba Đình và chụp ảnh Phủ chủ tịch Hà Nội…
  2. Qua các ảnh mà anh Sơn Lưu Hồng chụp, ta thấy một Moskva – Kremlin – Quảng trường đỏ không còn sức sống, dù bề ngoài vẫn là những tòa nhà đó, vẫn phố xá đó…

Khu vực Quảng trường Đỏ là nơi tôi đã đến rất nhiều lần từ những năm 1980, rồi 1990, rồi về sau 2012, 2014, 2019 tôi đã ghé lại. Tôi có nhận xét như sau:

-Nó luôn ngồn ngộn sức sống, nhộn nhịp, đông người, chen chúc…

Ở khu vực này, người Nga gốc Moskva 1 thì người Nga tứ xứ phải 5, rồi khách du lịch 10… (hơi giống như ở Quảng trường Louvre bên Pháp, Cổng Bradenbourg bên Đức, Tower Bridge bên Anh hoặc kiểu như bờ hồ Hoàn kiếm ở Hà Nội VN ta… ). Vậy mà bây giờ , Putin đã biến nó thành một thành phố “chết” lưa thưa người qua lại, vắng bóng khách du lịch ngoại quốc, không thấy đàn ông thanh niên trai tráng dạo chơi…

-Quảng trường Đỏ có thời lúc nào cũng có 1 đội quân cảnh vệ dựng các hàng rào canh gác/ bảo vệ/ kiểm soát người qua lại bằng hệ thống xe quân sự . Đó là thời những năm 2010-2021 họ cần tổ chức các cuộc meeting, tuần hành, biểu dương lực lượng, đồng thời đàn áp các cuộc biểu tình chính đáng của dân… Đến giờ cũng không còn ai nữa. Một mặt lính tráng, xe cộ quân sự cần đưa ra mặt trận hết rồi (khi Nga duyệt binh lễ lạc thiếu người thiếu xe), mặt khác giờ nước Nga như 1 xác chết không hồn, các lực lượng đối lập, dân chủ, tiến bộ họ cao chạy xa bay di tản hết rồi, không còn ai ở lại nữa, có ai đó ở lại cũng không bao giờ ló mặt ra quảng trường Đỏ nữa…

– Khách du lịch, kể cả khách Trung Quốc bệ rạc cũng rất ít…

Khi nước Nga bị cấm vận hồi 2014, khách du lịch các nước giảm dần, Nga có chương trình kích cầu du lịch Trung Quốc với đám khách quê mùa vùng sâu Trung Quốc rất bệ rạc tràn sang như quân Nguyên, đỉnh điểm là những năm 2017-2021. Chúng đi theo đoàn hàng trăm người, rất bệ rạc (tôi chỉ mô tả được vậy bằng 1 từ vậy là đủ, vì ngay từ ăn mặc đi đứng đã bệ rạc rồi, chứ đi sâu vào hành vi ăn nói, khạc nhổ, đánh đấm, chửi bới nhau trên đường đi, nhổ bậy trong phòng ngủ, vứt rác và tàn thuốc trên thảm nhà, đi vệ sinh… thì không bút nào tả xiết… Nhưng dẫu sao đó là cứu cánh cho ngành du lịch của nước Nga vĩ đại. Đám đông ô hợp đó mang lại tiền cho nước Nga, mang lại sự nhộn nhịp cho những danh lam thắng cảnh như Quảng trường Đỏ… Nay thì đám đông đó cũng không còn nữa do đường bay đã bị cắt…

-Năm nay Nga kích cầu du lịch cả Việt Nam là nước từ trước đến nay họ rất ghét, rất thành kiến và rất sợ mở cửa nhập cảnh. (Cần nhớ, khi Nga hé cửa cho khách xem Worldcup 2018 visa tự do, người Việt đã tràn sang nga cả chục ngàn người và sau đó rất nhiều người ở lại tìm đường theo các ngả buôn người đi sang Âu – Anh…

Có thể người Việt sẽ là giống người để chính quyền Nga thí nghiệm để có thể tạo làn sóng di tản gây áp lực lên các nước Đông Âu và việc đầu tiên là họ tuyên bố áp dụng chế độ visa online, mời các KOL như ông bạn Hồng Sơn của tôi đi du lịch 1 chuyến về viết bài kích thích du lịch Việt sang Nga… Nếu không thành công cũng sẽ thành nhân. Họ cũng kiếm được ít tiền du lịch thắng cảnh vào hè thu này…

Nói chung rất buồn cho nước Nga khi xem các hình ảnh này…

Kim Van Chinh – Trần Quốc Quân

Nhà vệ sinh

BÀI VIẾT NẦY CỦA MỘT BÁC SĨ VIẾT RẤT HAY – TẾU VÀ Ý NGHĨA!

Chuyển để cùng suy ngẫm!

Một nơi mà bất cứ ai khi đi du lịch cũng bắt buộc phải thăm viếng, “tham quan”, nhiều khi còn quan trọng, cần thiết hơn cả đền đài, lăng miếu, đó là……. nhà vệ sinh.

Đi qua nhiều nhà vệ sinh trên thế giới, tôi nhận ra một điều là nhìn vào phòng vệ sinh công cộng của một nước, nhất là nhà vệ sinh công cộng của dân bản xứ, là ta có thể nhìn thấy rất rõ bộ mặt thật của giới lãnh đạo của nước đó. Nhà vệ sinh càng hôi thối, bẩn thỉu, đầy ròi bọ thì bộ mặt thật của giới lãnh đạo nước này cũng vậy .

EUROPE

Những cường quốc châu Âu vốn tự hào là có một nền văn minh cao hơn mọi người nhưng các nhà vệ sinh còn nhiều bất tiện. Các nhà vệ sinh ở những nơi công cộng thường thiếu, không cung ứng đủ nhu cầu ở những nơi có hàng ngàn du khách viếng thăm một lúc nên tình trạng giữ gìn vệ sinh thiếu kém và phải chờ đợi lâu ví dụ như ở quảng trường St Peter ở Vatican chẳng hạn. Du khách thường phải vào các tiệm ăn, quán nước ăn uống để dùng phòng vệ sinh.  Nếu không ăn uống thì phải trả tiền. Trong phòng vệ sinh thường có một mụ già trông như bà chằng đứng đòi tiền, nếu không trả tiền trước thì sẽ bị nghe tiếng Ý, tiếng Tây, tiếng Tây Ban Nha…, có khi bị chận lại không cho vào. Vì thế du khách lúc nào cũng phải thủ vài đồng tiền lẻ trong túi mà phải là tiền địa phương, nhiều chỗ không nhận tiền đô la, nhất là lúc này Mỹ kim bị mất giá. Mấy đồng bạc lẻ đối với một người du khách không đáng vào đâu nhưng khiến du khách muốn tìm cái tiểu tiện hay đại tiện mà chỉ thấy bất tiện, phiền toái nhất là đang khi cái bọng nước căng tức óc ách, cảm thấy thương hại cho những người giữ phòng vệ sinh và cảm thấy ô nhục cho nước chủ nhà thật là ti tiện.

Nhất Tây phương và có lẽ cả thế giới là nhà vệ sinh công cộng của Hoa Kỳ. Vào nhà vệ sinh Hoa Kỳ có được cái cảm giác thư thái, nghỉ ngơi đúng như cái tên gọi rest room.

Ở Á châu hầu hết các nhà vệ sinh công cộng còn thua xa các nước Tây phương. Ở nhiều quốc gia này, nhiều khi thật là kinh tởm và kinh hoàng, rợn người khi bước vào.

INDIA

Bước xuống phi trừơng Dheli, cái hàng chờ kiểm tra nhập cảnh ngoằn ngoèo cả ngàn người xếp hàng. Trong khi chờ đợi, bực bội, bước vào phòng vệ sinh muốn tìm một chút thoải mái. Bước qua cửa. Bồn tiểu kiểu dân gian Ấn Độ nhuộm mầu cà ri vàng khè, nồng nặc mùi khai. Người gác cửa một tay cầm một lon nước, một tay cầm mớ giấy vệ sinh cũng vàng khè mầu gia vị masala. Người dùng có quyền chọn lựa. Nếu lấy lon nước (thường là dân bản sứ) thì phải cho tiền trà nước (tiền tip), có ít một chút cũng không sao, còn nếu cầm xấp giấy thì bắt buộc phải trả tiền mua giấy. Anh ta bán giấy chứ không cho giấy. Bán thì có giá của nó. Chịu không nổi, không thể bước thêm vào trong nữa, tôi phải dội ra ngay. Những ngày sau đó, ngồi trên xe bus, xe lửa ngắm cảnh bên đường. Buổi sáng sớm, sát cạnh ven đường, hàng dẫy người, ngồi xổm, bên cạnh để một lon sữa bò đựng nước, ngắm nhìn du khách đi qua.

Những ghat (bến) sông Hằng ở Varanasi là những cái nhà vệ sinh khổng lồ, lớn nhất thế giới. Người ta thưởng thức tất cả tứ khoái và chiêm bái thần linh, ma quỉ tại chỗ cùng chung với thú vật, xác người… Chưa ở một nơi nào tôi thấy đàn ông thản nhiên đứng tè giữa phố đông người qua lại, cùng chung với bò thờ như ở xứ này.

CHINA

Trung Hoa đang cố vươn lên thành đại cường quốc nhưng phòng vệ sinh hãy còn chưa thấy được tới mức… đại tiện (lợi). Ở những khu xóm tân tiến đầu xóm thường có nhà cầu công cộng nhưng du khách khuyên không nên bước vào. Ngay cả những nơi dành cho du khách cũng rất ư là thiếu… cách mạng. Những phòng vệ sinh tại phi trường hiện đại, nhà vệ sinh làm theo kiểu Tây phương, bước vào, mù mịt khói thuốc lá, ngộp thở. Phải nín thở. Mắt cay xè, vừa trút bầu nước vừa khóc ròng ròng. Mấy ông chui vào phòng vệ sinh hút thuốc. Mẩu thuốc lá đầy trong bồn tiểu. Đi máy bay Trung Hoa, nhà vệ sinh cũng khủng khiếp. Nếu vô phúc ngồi phải những hàng ghế gần phòng vệ sinh thì sẽ phải ngửi mùi nồng nặc từ trong đó xông ra suốt cả một chuyến bay dài.

Gần đây nhân dịp Thế Vận Hội 08-8-08, cố gắng giữ cho mặt mũi nước Trung Hoa được vệ sinh hơn, chính phủ đã cho xây một số nhà vệ sinh ở những nơi có nhiều du khách viếng thăm và tự hào xếp loại nhà vệ sinh giống như xếp hạng các khách sạn theo số lượng ngôi sao. Tôi bước vào một phòng vệ sinh 4 sao ở Tử Cấm Thành tìm cái tiền tiện nho nhỏ “bốn sao”. Bồn vệ sinh theo kiểu Tây phương nhưng dùng chung với hàng triệu dân Trung Hoa ghiền trà đặc không lau rửa thường xuyên nên nhuộm màu nước trà đặc, đóng cáu bẩn giống như cáu bẩn nước trà đặc trong bình trà, trông như đồ giả cổ Trung Hoa. Sự bảo trì vẫn mang tinh thần đại đồng của chủ nghĩa cộng sản, nghĩa là làm cho xong. Số lượng bồn tiểu không đủ cung ứng cho người dùng, người chờ đông như kiến. Ở Hoa Kỳ luật lệ bắt buộc những cơ sở công cộng phải cung cấp số bồn vệ sinh tính theo số người dùng.Nhà vệ sinh của Liên Xô vĩ đại vốn theo chủ nghĩa cộng sản cũng không hơn gì Trung Hoa.

VIETNAM

Tôi đi du lịch Việt Nam trong một tour của người Mỹ tổ chức. Bước xuống phi trường Nội Bài, vào phòng vệ sinh. Phi trường mới xây nhưng nhà vệ sinh để lộ cho thấy kỹ thuật xây cất còn theo kiểu tiểu công nghệ hay những tay thợ làm cẩu thả. Đi tiểu, rửa tay xong, tôi và một vài ông Mỹ trong đoàn nhìn quanh tìm giấy lau tay. Tìm mãi không thấy. Cuối cùng tìm thấy một vật trông như cái hộp hở miệng giống như cái lò nướng bánh mì (toaster) lớn. Đây là cái “lò” xấy tay. Người dùng đút tay vào lò xấy cho khô tay. Nhìn vào lò, mốc meo mọc đầy vì nước ở tay nhỏ xuống hợp với độ ấm của lò tạo ra một môi trường thuận tiện cho mốc meo mọc. Một cái lò cấy nấm mốc. Trong “lò” có cả mẩu thuốc lá. Sự bảo trì, không đạt tới “chỉ tiêu”, “chỉ đạo” kém. Mấy ông Mỹ chậm hiểu không biết là cái gì vì không có đề chữ (dù là chữ Việt). Bao nhiêu chữ nghĩa ban “quản lý” để dành viết khẩu hiệu. Đáng lý nếu hà tiện chữ nghĩa hay ngại viết tiếng Anh thì cũng nên vẽ cho một cái hình cũng được. Chẳng ai dám thò tay vào lò. Để xoa dịu và để giữ mặt cho quê hương, tôi móc túi lấy gói giấy lau tay chia cho mọi người.

Đền Ngọc Sơn ở Hồ Hoàn Kiếm giữa thủ đô Hà Nội là chỗ thờ các đấng thiêng liêng, thần thánh, một trong những biểu tượng tiêu biểu của thủ đô ngàn năm văn vật, tiếp đón hàng trăm du khách một lúc, vậy mà chỉ có một cái “nhà ỉa” kiểu ngồi xổm nhỏ như cái chuồng xí, mùi nồng nặc, nước rửa tràn ra ngoài lênh láng, chắc chắn làm ô nhiễm nước hồ. Rồi đây Rùa Thần chắc sẽ về chầu trời sớm để được siêu thoát.

Phóng uế ngay trên các đại lộ chính của thành phố vẫn còn thấy khắp nới. Chẳng đâu xa, ngay bên kia đường của khách sạn bốn sao chỗ tôi đang ở, trên tường giữa những khẩu hiệu rực rỡ mầu máu đỏ da vàng ca tụng đảng và nhà nước nổi bật rõ mồn một câu “khẩu hiệu” mầu trắng Cấm ỉa.

Tôi không có dịp “tham quan” một phòng vệ sinh công cộng dân dã của Việt Nam ta ngày nay để xem ra sao, nhưng dừng chân dọc đường nhìn các nhà vệ trong các quán ăn thật là lợm giọng. Hành nghề y khoa nên có “tật” phải rửa tay trước khi ăn, nhưng tôi không dám bước chân vào phần lớn các nhà hàng ăn nổi tiếng của người Việt Nam ở trong nước (và ngay cả ở hải ngoại) vì bước vào, lúc ra sẽ không dám ăn. Tôi phải dùng giấy lau tẩm cồn lau tay trước khi ăn, rồi sau khi ăn xong mới dám liều mình bước vào nhà vệ sinh.

Hầu hết các nước Á châu khác và ở hải đảo, ngoại trừ Úc, nhà vệ sinh công cộng cũng đều tồi tệ.

JAPAN

Chỉ có một nơi ở Á châu mà phòng vệ sinh tôi cho là sạch sẽ vào bậc nhất là Nhật Bản. Một trong những yếu tố giúp người Nhật sống lâu là vấn đề vệ sinh. Người Nhật rất sạch sẽ. Nhà vệ sinh công cộng của Nhật ở những nơi có du khách tới rất tiêu chuẩn, đầy đủ, chăm sóc kỹ lưỡng, sạch sẽ, miễn phí, đạt tới mức một chín một mười so với ở Mỹ. Nhân viên lau chùi cầu tiêu Nhật làm việc với tinh thần Thần Đạo, Võ Sĩ Đạo. Họ rất hãnh diện và tự hào khi nhìn thấy phòng vệ sinh của nước mình sạch sẽ.

Về tiện nghi họ còn hơn cả Mỹ. Họ cung cấp tay vịn ở bồn tiểu loại đứng cho các người tàn tật phái nam, có cả bồn rửa trôn (bidet) cho phái nữ và bồn rửa tay riêng cho trẻ em.

Phòng vệ sinh có hai loại: một loại theo Tây phương và một loại cổ truyền Nhật dành cho những người thích ngồi xổm kiểu Á châu dân dã. Ngoài cửa mỗi loại nhà vệ sinh đều có bảng hiệu vẽ hình chỉ rõ. Lưu ý là nếu dùng bồn cầu ngồi xổm Nhật Bản thì ngồi quay mặt vào trong (để lỡ cửa có bung ra cũng an toàn không bị ai nhìn thấy). Phía trong có tay vịn giúp những người phế tật nắm giữ khi ngồi xuống đứng lên.

From: TRUONG LE

TỪ ‘ĐỖ HỮU CA’ NHÌN RA THẾ GIỚI-Bài của Nguyen Ngoc Chu

Nguyễn Hoành

Bài của Nguyen Ngoc Chu

TỪ ‘ĐỖ HỮU CA’ NHÌN RA THẾ GIỚI

Các vụ chống tham nhũng quyết liệt đến tận các chức vụ thuộc hàng cao nhất trong chính quyền – đang được nhân dân nhiệt liệt hoan nghênh, ủng hộ. Nhưng khi các vụ tham nhũng ở các quan chức bậc cao toang ra một phần thì cũng đồng thời bung ra những ung nhọt ghê sợ, làm cho nhiều người phải rùng mình.

Nói đến ông Đỗ Hữu ca không phải nói đến cá nhân mà nói đến một đội ngũ. Nói về đội ngũ những người như ông Đỗ Hữu Ca là để nhìn ra nguyên nhân.

  1. VÔ TIỀN

Việc các quan chức nhận hối lộ với số tiền lớn hơn 1 triệu đô la không còn là chuyện mới, cũng không phải là cá biệt.

Như ông cựu Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Bắc Son nhận 3 triệu đô la trong vụ AVG (https://tuoitre.vn/3-trieu-usd-xep-day-2-vali-1-balo-duoc…).

Hay như Dương Chí Dũng khai chuyển 1 triệu đô la cho ông Thứ trưởng thượng tướng Phạm Quý Ngọ từ bà

Trương Mỹ Lan (Vạn Thịnh Phát) trong dự án di dời và chuyển đổi công năng cảng Sài Gòn (https://tuoitre.vn/nhung-loi-khai-chan-dong-cua-duong-chi…). Còn bao nhiêu thí dụ nữa, đã bị phát hiện. Và hằng ha sa số các vụ chưa bị phát hiện.

Vụ ông thiếu tướng Đỗ Hữu Ca sau khi về hưu, nhận 35 tỷ đồng để chạy án nhưng lại không đưa cho ai, đã lột tả thêm sự đa mặt của tham nhũng thời nay

Đã từng là Giám đốc lực lượng Công an của một thành phố lớn như Hải Phòng, trong tư cách người bảo vệ pháp luật, nhưng Ông Đỗ Hữu Ca lại nhận một khoản tiền lớn mà không thực hiện nghĩa vụ, chẳng những đã vi phạm pháp luật, lại không còn một mảy may tín nghĩa. Tư cách Ông Đỗ Hữu Ca thua xa thảo khấu giang hồ, chứ đừng nói đến vị trí đứng đầu lực lượng Công an của một thành phố lớn.

Ở mặt khác, về hưu rồi mà ông Đổ Hữu Ca còn có khả năng chiếm đoạt 35 tỷ đồng trong một phi vụ, vậy thì khi đương chức Giám đốc Công an thành phố Hải Phòng ông Đổ Hữu Ca đã tham nhũng ở mức độ nào? Thật khó mà dự báo được con số.

Thêm một bình diện khác, là ông Đỗ Hữu Ca có 4 bằng đại học. Nó phản ánh căn bệnh sính bằng cấp của tầng lớp cán bộ có chức có quyền hiện nay. Rất nhiều người như ông Đỗ Hữu Ca – “sặc sỡ” về bằng cấp và chức danh. Nó trưng bày sự giả tạo của việc học. Nó làm cho người ta không thể tin cậy vào bằng cấp. Nó minh chứng cho sự cấp phát bằng bừa bãi. Nó khẳng định sự xuống cấp đến tai hoạ của giáo dục.

Trường hợp ông Đỗ Hữu Ca không giống như các trường hợp tham nhũng khác. Ông Đỗ Hữu Ca là một thân hình (figure) trọng lượng, góp phần làm cho tham nhũng của quan chức thời nay trở nên vô tiền, không một chế độ nào trong quá khứ bì được.

  1. TỪ ‘ĐỖ HỮU CA’ NHÌN RA TOÀN QUÔC

Từ trường hợp ông Đỗ Hữu Ca nhìn ra toàn quốc có thể hình dung được bức tranh tham nhũng toàn cảnh: Khắp nơi lô nhô đầy rẫy những Đỗ Hữu Ca.

Tại sao những người như ông Đỗ Hữu Ca lại leo lên được đến những chức vụ cao quan trọng trong bộ máy nhà nước? Không chỉ một Đỗ Hữu ca mà có hàng ngàn người như Đỗ Hữu Ca. Ngay cả nhân sự cấp cao cho Đại hội 13, dù đã tuyên bố làm rất kỹ, không để lọt nhiều cán bộ biến chất như Đại hội 12, rốt cục, chỉ một thời gian sau Đại hội 13, đã lộ ra không ít cán bộ biến chất. Như vậy là quy trình lựa chọn cán bộ có lỗi, chứ không phải “lọt lưới”. Từ đó rút ra kết luận thứ nhất là phải THAY ĐỔI THỂ THỨC LỰA CHỌN CÁN BỘ. Điều này được nhiều người nói đến nhiều lần, nhưng vẫn chưa thay đổi. Chừng nào còn chưa thay đổi thể thức lựa chọn cán bộ, thì chừng đó cán bộ biến chất còn tiếp tục leo lên cao trên thang bậc công quyền.

Tại sao ông Đỗ Hữu Ca lại biến chất dần sau nhiều năm làm việc trong bộ máy công quyền, càng lên cao càng biến chất? Và có hàng ngàn người nối theo nhau biến chất như ông Đỗ Hữu Ca? Ấy là do bản chất của cơ chế vận hành hệ thống đẻ ra. Từ đó đi đến kết luận thứ hai là THAY ĐỔI CƠ CHẾ VẬN HÀNH HỆ THỐNG. Điều này được nhắc đến thường xuyên. Nhưng đến nay, vẫn chưa thay đổi. Chừng nào còn chưa thay đổi cơ chế vận hành hệ thống, thì chừng đó, cán bộ càng lên chức vụ cao càng có nguy cơ bị biến chất nhiều hơn.

Câu hỏi tiếp theo là, đã hàng chục năm, tai sao đến bây giờ mới phát hiện ra ông Đỗ Hữu Ca tham nhũng, biến chất? Như vậy là bộ máy thanh tra, kiểm sát làm việc không hiệu quả. Ông Đỗ Hữu Ca cũng không phải “lọt lưới”, hay là trường hợp cá biết. Cho nên, kết luận thứ ba là phải THAY ĐỔI CƠ CHẾ KIỂM SÁT, THANH TRA.

Câu hỏi tiếp nữa là, đã nhiều người bị kỷ luật như ông Đỗ Hữu Ca, tại sao người sau vẫn không sợ, vẫn tiếp tục phạm tội? Mong muốn “kỷ luật một người làm gương cho nhiều người” không trở thành hiện thực. Như vậy là hệ thống pháp luật chưa hiệu quả. Dẫn đến kết luận thứ tư là phải ĐỔI MỚI NỀN TƯ PHÁP.

Tại sao ông Đỗ Hữu Ca và những kẻ tham nhũng khác (chẳng hạn như trong vụ Việt Á) dễ dàng có được những khoản tiền khổng lồ từ hối lộ? Bởi vì những kẻ hối lộ có được lợi nhuận do nâng giá trong những hợp đồng mua bán với đại diện sở hữu nhà nước. Chính nguồn tài chính thuộc sở hữu nhà nước, là những mỏ tiền khổng lồ, để cho những kẻ cơ hội lợi dụng lỗ hở mà chiếm đoạt. Dẫn đến kết luận thứ năm là TỐI THIỂU HOÁ SỞ HỮU NHÀ NƯỚC VÀ ĐỔI MỚI PHƯƠNG THỨC QUẢN LÝ SỞ HỮU NHÀ NƯỚC.

Cho nên, từ ‘Đỗ Hữu Ca’ nhin ra toàn quốc, chỉ sơ bội thôi, cũng đã thấy 5 bài toán cần giải:

a/. THAY ĐỔI THỂ THỨC LỰA CHỌN CÁN BỘ.

b/. THAY ĐỔI CƠ CHẾ VẬN HÀNH HỆ THỐNG.

c/. THAY ĐỔI CƠ CHẾ KIỂM SAT, THANH TRA.

d/. ĐỔI MỚI NỀN TƯ PHÁP.

e/. TỐI THIỂU HOÁ SỞ HỮU NHÀ NƯỚC VÀ ĐỔI MỚI PHƯƠNG THỨC QUẢN LÝ SỞ HỮU NHÀ NƯỚC.

Tiếp tục đặt câu hỏi, sẽ nhô ra các bài toán cần giải quyết. Nhưng đâu là lời giải tổng thể cuối cùng?

  1. TỪ ‘ĐỖ HỮU CA’ NHÌN RA THẾ GIỚI

Từ trường hợp ông Đỗ Hữu Ca nhìn ra thế giới thì thấy trên toàn thế giới gần hai trăm quốc gia mà chỉ Việt Nam và Trung Quốc có cùng chung những chứng bệnh tham nhũng. Cho dù Trung Quốc chống tham nhũng còn quyết liệt hơn Việt Nam, nhưng cũng như Việt Nam, tham nhũng ở Trung Quốc mỗi ngày thêm sinh sôi nảy nở. Sự bành trướng tham nhũng ở Trung Quốc và ở Việt Nam có cùng nguyên nhân từ ‘cấu trúc nhà nước’.

Từ ‘Đỗ Hữu Ca’ nhìn ra toàn quốc thì thấy nhiều bài toán phải giải, mà 5 bài toán nêu trên là những vấn đề cụ thể. Nhưng từ ‘Đỗ Hữu Ca’ mà nhìn ra thế giới thì thấy ngay lời giải tổng thể cuối cùng cho bài toán chống tham nhũng. Cho nên, nhìn ra thế giới mới dễ thấy nguyên nhân gốc rễ của bệnh tham nhũng đang bùng phát trong nước. Đó là ‘cấu trúc nhà nước’.

Chỉ có giải bài toán ‘cấu trúc nhà nước’ mới giúp cho công cuộc chống tham nhũng đi đến ‘thắng lợi hoàn toàn’.

CON BÒ BIẾT KHÓC!

Bạch Cúc

Người tù đầu gấu nhất trong một trại tù ở Mỹ là một người đàn ông khổng lồ với đầu tóc và râu ria rậm rạp. Trên thân thể anh ta là hàng trăm hình xăm với những vết sẹo chằng chịt do đ.âm ch.ém trong nhiều năm là giang hồ và tù tội. Anh ta được giao làm “đồ t.ể” lò mổ trong nhà tù, nghĩa là giữ nhiệm vụ chính trong việc gi.ế.t mổ heo, bò, cừu…để cung cấp thực phẩm cho toàn trại và các nhà tù lân cận.

Lò mổ được làm bằng thép siêu cứng, một đầu rộng như cái phễu để lùa gia súc vào, đường ra càng lúc càng hẹp cho tới khi chỉ còn một lối đi nhỏ vừa đủ rộng để một con vật đi qua. Người đồ tể đứng chờ trước lối ra này, tay anh ta cầm một khẩu súng điện lăm lăm sẵn để thực hiện công việc gi.ế.t chóc. Gia súc bò, heo, cừu được dồn vào cái phễu này bởi những con chó hung tợn và những ngọn đòn roi quất túi bụi để bắt buộc phải tiến lên và phải có một con chui tuột qua cái đường ống ra ngoài. Đàn gia súc ngửi thấy mùi ch.ế.t chóc nên mặc con nào con nấy đều la hét dữ tợn và nhất quyết không muốn bước tới. Chúng vùng vẫy theo mỗi kiểu riêng khác nhau để kéo dài sự sống hay cố tìm cách chạy toán loạn để tìm đường trốn. Khi có một con dần tiến đến lối thoát, chúng cảm nhận được cái ch.ế.t gần kề nên đều la hét quằn quại, rên rỉ rất lớn và luôn muốn quay đầu tìm cách thoát thân nhưng không thể!…

Người đ.ồ t.ể được giao cầm một súng điện có công suất lớn, chỉ cần một lần bắn là có thể gi.ế.t ch.ế.t ngay một con bò lớn nhưng khốn thay…anh ta không bao giờ nhắm được chính xác trong một lần bắn bởi mọi con vật đều lồng lên, xoay người liên tục vì thế anh ta luôn phải bắn hai phát. Phát đầu tiên là làm cho con vật nghe thấy sợ ch.ế.t khiếp mà đứng yên bất động, phát thứ 2 mới là phát thật sự gi.ế.t chết nó. Cứ thế, một phát là để cho kinh sợ và một phát là để lấy m.ạ.ng, hết con này tới con khác, hết ngày này tới ngày khác…

Vào một ngày nọ, người đ.ồ t.ể hung tợn này bỗng trở nên “kích động” dữ dội. Anh ta nhất quyết không chịu làm công việc hàng ngày mà mồm luôn gào thét, chửi bới và nhất quyết đòi gặp một Thiền sư. Nhà tù đành phải phái đến một người cho anh ta gặp. Vừa gặp Thiền sư, người đ.ồ t.ể liền quỳ xuống, miệng vẫn chửi bậy và thề thốt với Thiền sư rằng: tất cả những điều anh sắp nói là sự thật và xin hãy tin anh ta…

“Hôm ấy nhà tù cần gi.ế.t bò cung cấp cho các nhà tù gần đó và tôi vẫn làm công việc như thường lệ: cứ từng con, từng con bước lên và “Đoàng, đoàng”, thế là xong một m.ạ.ng nhưng…

Có một con bò bước lên với sự im lặng lạ kì. Thậm chí không có một tiếng khụt khịt hay rên rỉ hay quay tới quay lui cái đầu như những con bò khác. Con bò này cúi đầu, chân nó bước từng bước một cách chắc nịch, chậm rãi và tự nguyện tiến đến sát gần chỗ tôi đứng. Nó không rên la, không quằn quại, không tìm cách trốn thoát, không gì cả…

Khi đã tiến đến đúng vị trí, con bò này ngẩng đầu lên và nhìn chằm chặp vào mắt tôi, nó cứ đứng im như thế tới cả phút.

Tôi chưa bao giờ thấy một chuyện kì lạ như thế, sự việc trước mắt khiến tôi rùng mình và đờ đẫn. Tâm trí tôi bỗng hỗn loạn, bối rối vô cùng tận. Tôi không thể nào giơ súng lên được và cũng không thể nào rời khỏi cặp mắt của con bò. Thế là nó và tôi cứ trân trân nhìn nhau và tôi thấy:

Trong mắt trái của con bò, phía trên mi mắt dưới, nước bắt đầu tụ lại. Lượng nước đó càng lúc càng lớn cho đến khi mi mắt của con bò không thể nào ngăn được nữa và từng dòng nước lăn dài chậm chạp xuống mặt nó. Bên mắt phải cũng vậy, nước bắt đầu đọng lại và nhỏ từng giọt, từng giọt và chảy xuống ngày càng nhiều hơn…

Con bò đang khóc!…”

Người đồ tể này vẫn quỳ dưới chân nhà Thiền sư và anh ta bỗng òa khóc nức nở. Anh ta nói rằng sau bao nhiêu năm đ.â.m ch.é.m có cả gi.ế.t nhiều m.ạ.ng người, chưa có điều gì chạm tới trái tim anh ta và khiến nó đau đớn đến mức vậy. Anh ta đã quăng cây súng điện và gào lên ầm ĩ rằng: “Nhà tù này muốn làm gì anh ta cũng được nhưng bắt buộc phải để cho con bò này được sống”!

Từ đó, anh ta ăn chay trường và “Con bò biết khóc” đã dạy cho người đàn ông bạo lực nhất biết ý nghĩa của “Sự sống”!

Vậy còn những tên “đ.ồ t.ể” đang dồn ép biết bao người vào cảnh oan trái, đến bao giờ chúng biết lặng người quay đầu nhìn lại, để cảm thấy run sợ, để cảm thấy lương tâm cắn rứt khi nhìn thấy cảnh:

– Cha mẹ già của T.ử tù Nguyễn Văn Chưởng với 17 năm ròng miệt mài viết hàng ngàn lá đơn, có những lá đơn thẫm đẫm m.á.u và nước mắt kêu cứu cho con trong vô vọng!

– Người mẹ già của Hồ Duy Hải với thân cò héo hắt gầy mòn, đôi mắt quầng thâm đen chất chứa đau khổ, lê la kêu cầu công lý cho con trong mòn mỏi tuyệt vọng!

– Và đang có hàng trăm, hàng ngàn gia đình oan khuất khác đã tạo nên hàng đoàn Dân Oan đông nghìn nghịt với lời kêu cứu thấu trời xanh. Họ đứng trước cửa công quyền bất chấp dãi dầu mưa nắng, ăn lề đường, ngủ hè phố, van xin “ơn trên” xoi xét ở một đất nước mà khẩu hiệu tuyên truyền được dán khắp nơi: “Độc lập – Tự do – Hạnh phúc!”

Người đ.ồ t.ể ở trại tù Mỹ trong câu chuyện nói trên là người hung tợn với một quá khứ đ.âm ch.é.m gi.ết người mà còn biết buông s.úng, quỳ xuống tạ tội khi nhìn thấy một con bò biết khóc. Khoảnh khắc nhìn thấy những giọt nước mắt của con bò, ông như được cứu vớt cả cuộc đời để nhận biết ý nghĩa của “Sự sống”!

Vậy còn những người đang nắm trong tay sinh mệnh của T.ử tù Nguyễn Văn Chưởng và Hồ Duy Hải, những người quyền cao chức trọng, họ có biết:

Mọi sinh vật trong cuộc đời này đều có quyền được sống, huống chi là một con người! Nếu không oan khiên oan khuất, có lẽ Nguyễn Văn Chưởng và Hồ Duy Hải đã không còn sức để sống, để chờ đợi cho tới ngày hôm nay. 17 năm đã qua họ vẫn kiên cường trong ngục tối, không ngừng hy vọng tết những con Giống. Những con Giống này có thể không biết khóc nhưng thấm đẫm m.áu và nước mắt oan khuất của người t.ử tù. Chúng còn chất chứa bí mật oan khiên, không phải một mà là hàng chục con Giống đã được gửi ra ngoài với những lá thư được nhét bên trong cầu cứu trong vô vọng!

Đến bao giờ sự thật và công lý mới chiếu rọi xuống đất nước này, để những người đang cố ý lấy đi sinh m.ạng Nguyễn Văn Chưởng, Hồ Huy Hải hiểu rằng: cứu một người là phúc đẳng hà sa, cố ý gi.ết một người là trời không dung, đất không tha và chắc chắn họ sẽ phải trả giá, ch.ết cũng không thể nhắm mắt!

Một con bò biết khóc mà còn được cứu, vậy 17 năm qua gia đình T.ử tù Nguyễn Văn Chưởng và Hồ Duy Hải đã khóc bao nhiêu ngàn lần mà vẫn chưa được cứu giúp? Vì vậy:

Tôi kêu gọi công lý cho T.ử tù Nguyễn Văn Chưởng và Hồ Duy Hải!

Đề nghị bãi bỏ án T.ử h.ình ở Việt Nam!

Còn bạn?

Dụ Thanh Nhàn về Hà Nội: “Thực chiêu” hay “hư chiêu”?

Báo Tiếng Dân

RFA

Hải Triều

9-8-2023

Bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn. Nguồn: VNE

Trong “Cửu âm chân kinh” (Bộ kinh điển võ thuật của Trung Quốc), “thực chiêu” thường được tung ra để khắc chế “hư chiêu”. Nếu đối phương tung ra “hư chiêu” thì có thể dùng một “thực chiêu” khác để hóa giải. Dụ Thanh Nhàn về Hà Nội là “thực chiêu” hay “hư chiêu”? Cuộc đấu trí giữa Nguyễn Phú Trọng với Phạm Minh Chính sẽ tiếp diễn theo hướng nào?

Với hai “hư chiêu” từ cuối năm ngoái đến nay – đánh cựu Bí thư Đồng Nai Trần Đình Thành và cựu Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty AIC Nguyễn Anh Dũng (anh trai bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn) – không mang lại kết quả như mong muốn (1) và (2), còn một “hư chiêu” thứ ba là: Đánh tiếng gọi Thanh Nhàn về Hà Nội để đầu thú dưới “cái vỏ” pháp trị nghe rất chi là mùi mẫn (3).

Có thể kịch bản “mặc cả nhận tội” sẽ sớm được “thí điểm” đối với Nguyễn Thị Thanh Nhàn chăng? Đây là “hư chiêu” thứ ba của ông Trọng hay là “thực chiêu” của thế lực muốn dung hòa lợi ích giữa các nhóm liên quan từ phía công an lẫn tình báo quân đội, đặc biệt là cá nhân Thủ tướng Phạm Minh Chính trong mối quan hệ chằng chịt giữa tình cảm và những áp phe vũ khí được cho là có vai trò quan trọng của bà Thanh Nhàn?

Chúng ta chưa thể kiểm chứng ngay được! Nhưng cùng với “củ cà rốt” vừa nhử mồi, người của Tô Lâm dường như còn tung thêm cả “cái gậy” – Tức là đe dọa, có thể diễn lại “điệp vụ 007” như hồi bắt cóc Trịnh Xuân Thanh cách đây sáu năm.

Đôi lời về “củ cà rốt” này của Bộ trưởng Tô Lâm: “Mặc cả nhận/thú tội” (plea bargains), còn được biết đến với cách chuyển ngữ như: “thỏa thuận nhận tội”, “thương lượng nhận tội”, “đàm phán thú tội”… là một trong những nguyên tắc và thủ tục tố tụng nổi tiếng ở châu Âu và Hoa Kỳ. Nhưng một nhà nước mafia như Việt Nam thì từ Chính trị bộ, kể cả phe “che chắn” cho Nhàn, lẫn những kẻ “muốn triệt hạ” Nhàn đều sẵn sàng “dẹp tiệm”, nếu Madam xuất hiện trong nước vào thời điểm hiện nay! Kẻ dụ về, sau khi khai thác xong, sẽ triệt tiêu đường dây của Nhàn đã đành, mà đám “bảo kê” cũng lo “phe mình” bại lộ, nên trước sau cả hai sẽ hạ thủ “người đẹp” dù có thương xót “trên mức tình cảm”.

Tô Lâm liệu có dám “tất tay” phái quân sang Đức lần nữa để bắt cóc bà (!?) Có điều chắc chắn, đám “thảo khấu” dưới tay Tô đại tướng đã được thông báo cả tuần nay, trên toàn nước Đức và châu Âu đã báo động đỏ để chuẩn bị “nghênh tiếp” đám mật vụ từ Bắc bộ phủ sang và cả đám đã “nằm vùng” trong các cơ quan đại diện ngoại giao của Hà Nội khắp nơi bên trời Tây này.

Sau hai “hư chiêu” ở Đồng Nai và Quảng Ninh, Tô Lâm vẫn chưa “đánh án” lên được tận “chân ghế” của Tứ trụ mà vẫn loay hay “ngoài rìa” Quảng Ninh. Nhìn bề ngoài có vẻ đây là sự ưu ái của Bộ trưởng Bộ Công an dành cho “Tướng thiện chiến” Đinh Văn Nơi về Quảng Ninh là tỉnh lớn, làm người đứng đầu Sở Công an tỉnh rất dễ được “vời” về Trung ương sau này. Tuy nhiên, vụ án Nguyễn Thị Thanh Nhàn không phải là vụ án thường. Ai động đến Madam Nhàn là đụng ngay đến Phạm Minh Chính và bị xem như là hành động “vuốt râu hùm” (4).

Điều đáng nói là khi nhận nhiệm vụ, ông Đinh Văn Nơi đã phát một câu giống như tuyên chiến với nhóm lợi ích Quảng Ninh, khi tuyên bố rằng, “tui lựa mấy người nào quen lớn tôi bắt trước”. Phát ngôn này khiến người ta liên tưởng tới việc, ông nhắm vào bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn, vì bà này rõ ràng quen rất lớn, quen đến ông đương kim Thủ tướng hiện nay. Tuyên bố của ông Đinh Văn Nơi cho thấy ông “không sợ trời”, đấy là điều tốt cho xã hội. Tuy nhiên, dưới chế độ “công an trị” thì những câu tuyên bố như vậy thường lãnh hậu quả xấu nhiều hơn là có kết quả tốt (5).

Trở lại “hư chiêu” thứ ba nói trên, tờ “Die Tageszeitung” (TAZ) đã dựa vào nhiều nguồn khác nhau để giải thích chuyện bà Nhàn và AIC Group vốn được trao đủ thứ danh hiệu: Gương mặt trẻ Việt Nam nổi bật nhất, Sao đỏ, Doanh nghiệp Việt Nam tiêu biểu nhất, Thương hiệu quốc gia xuất sắc nhất… chưa kể đủ loại huân chương, huy chương, bằng khen của đủ mọi cấp… đột nhiên bị xem là tội phạm, bị tấn công, vì là tình nhân của đương kim Thủ tướng. Cả hai có với nhau một cô con gái (!?). Mục tiêu chính của cuộc săn đuổi “phù thủy” triệt hạ AIC chính là để loại bỏ Tướng Chính, một trong những vận động viên đang tham gia cuộc ma-ra-tông thay thế ông Trọng làm Tổng Bí thư ĐCSVN.

Cứ như theo tường thuật của TAZ thì việc bắt giữ bà Nhàn không chỉ đe dọa sự nghiệp của ông Chính, mà còn gây nguy hiểm cho giới lãnh đạo quân đội Việt Nam, những cá nhân từng sử dụng Thanh Nhàn như khâu trung gian trong các thương vụ mua vũ khí với Israel và nhiều thương vụ khác với Nhật Bản. Đó có thể là lý do khiến bà Nhàn và bảy cộng sự thân tín của bà cùng rời Việt Nam ra ngoại quốc trước khi công an Việt Nam thực hiện các lệnh bắt giữ (6).

Tuy công an Việt Nam đề nghị lực lượng bảo vệ và thực thi pháp luật trên toàn thế giới hỗ trợ truy bắt bà Thanh Nhàn, nhưng TAZ kể lại rằng, phía Liên bang Đức đã thẳng thừng từ chối thực hiện đề nghị này. Dường như chính quyền Mỹ, dù đang muốn tranh thủ Việt Nam “phối hợp” một vài vấn đề trong chiến lược “FOIP”, cũng chưa mặn mà đáp ứng đề nghị nặng mùi mafia của Việt Nam: Bắt giữ và giải giao một số cộng sự của bà Nhàn đang ẩn náu tại Mỹ! Đến giờ mới chỉ có Các Tiểu vương quốc Ả rập Thống nhất (United Arab Emirates – UAE) giải giao ông Đỗ Văn Sơn (Kế toán trưởng AIC) đang ẩn náu tại UAE cho chính quyền Việt Nam (7).

Còn đội quân bắt cóc đang “ém” tại nhiều nước, thì từ hồi Đức và Tiệp xử mấy mật vụ của Tô Lâm ở Prague và Berlin, hiện đang “án binh bất động” chờ lệnh. Một phụ nữ bản lĩnh như Thanh Nhàn, với vai trò nhà môi giới bí mật cho các thương vụ lớn giữa Bộ Quốc phòng Việt Nam với phía nhà cung cấp khí tài quân sự Israel, liệu có “cắn câu” Tô Lâm, bập vào “quả cà rốt”? Chắc chắn là không!

Những ngày này ở Việt Nam đang rộ lên câu chuyện “Nhà nước nên ân xá cho Nguyễn Văn Chưởng và minh oan cho Hồ Duy Hải” (8) Vì vậy, an toàn nhất đối với Thanh Nhàn là hãy chờ cho “cơn bão” tan. Bản tin trong chương trình thời sự buổi tối 5/8/2023 của Đài phát thanh và Truyền hình nhà nước Slovakia (RTVS) cũng đã công khai về việc bà Nguyễn Thị Thanh Nhàn hiện đang ở Đức và tin tức về cuộc chiến quyền lực trong nội bộ cấp cao ĐCSVN (9).

Phạm Minh Chính sau Trung ương 7, thế đang lên. Chuẩn bị cho Trung ương 8, TBT Nguyễn Phú Trọng liệu có “tất tay” lần cuối với Chính? Xem ra cho đến nay, ít kẻ dám “a dua” với ông Trọng, trừ “thanh gươm và lá chắn” của Tô Lâm. Các thế lực muốn chờ cho đến “end games movie” mới tính xoay theo “minh chủ nào”. Cuộc đấu trí giữa ông Trọng với ông Chính xem ra chưa phân thắng bại, nói lên tính phức tạp và dễ tổn thương của “Bộ tứ”.

Đức đã ra lời cảnh cáo “lạnh gáy” nếu Tổng Trọng vẫn cho quân làm ẩu. Chắc chắn Đức và châu Âu sẽ “nâng” Việt Nam lên tầm “nhà nước khủng bố” nếu xẩy ra một vụ bắt cóc thứ hai. Mà như vậy, thì Bắc Kinh sẽ hài lòng, coi như thắng lớn, vì vừa đánh được một cú “knock out” đối với “đối tác chiến lược mở rộng” Nhật – Việt (Thanh Nhàn nhận huân chương cao nhất của Nhật không phải vô cớ), vừa đẩy lùi được “đối tác chiến lược” Mỹ – Việt có thể sẽ ký vào ngày tháng 9 tới đây. “Một hòn đá chết mấy con chim”, phần thưởng của ông Tập Cận Bình cho Tổng Trọng và “đám quần thần” chắc phải lớn lắm!

_________

Tham khảo:

  1. https://tuoitre.vn/cuu-giam-doc-benh-vien-dong-nai-co-luc-khong-muon-mua-hang-aic-bi-thu-tinh-goi-nhac-nho-20221222164437115.htm
  2. https://tuoitre.vn/khoi-to-anh-trai-ba-nguyen-thi-thanh-nhan-va-bon-giam-doc-cong-ty-20230317201916925.htm
  3. https://thanhnien.vn/bo-cong-an-yeu-cau-cuu-chu-tich-aic-nguyen-thi-thanh-nhan-ra-dau-thu-1851520282.htm
  4. https://www.rfavietnam.com/node/7728
  5. https://thoibao.de/blog/2022/09/06/dinh-van-noi-bao-gan-vuot-rau-hum-moi-den-quang-ninh-tuyen-bo-khong-so-troi
  6. https://taz.de/Drohende-Entfuehrung-vietnamesischer-Frau/!5952435/
  7. https://www.rfa.org/vietnamese/news/comment/blog/ceo-of-aic-group-on-the-run-will-vn-agents-do-another-kidnapping-08072023133450.html
  8. https://www.bbc.com/vietnamese/articles/c3g4ykv7xpvo
  9. https://spravy.rtvs.sk/2023/08/sefovala-firme-obchodujucou-so-zbranami-teraz-ju-chcu-nasilu-zavliect-do-vietnamu-znamy-pripad-unosu-sa-moze-zopakovat/

Công lý cần cho tất cả chúng ta

Báo Tiếng Dân

Nguyễn Đắc Kiên

10-8-2023

Có một câu chuyện được luật sư Triệu Quốc Mạnh – Chỉ huy lực lượng cảnh sát Sài Gòn – Gia Định, kể lại như vầy: Ngày 29/4/1975, sau khi nhậm chức Chỉ huy lực lượng cảnh sát Sài Gòn – Gia Định, ông Mạnh đến Tòa Sài Gòn – Gia Định thì thấy lực lượng cảnh sát tư pháp ở đây vẫn tề tựu đầy đủ, quân trang gọn gàng đứng chào ông nghiêm cẩn. Ông mới vội vã hỏi: “Các anh còn làm gì ở đây mà chưa đi di tản?” Chỉ huy trưởng cảnh sát tư pháp mới nói: “Tại sao chúng tôi phải di tản? Chúng tôi đâu có liên quan gì đến chính quyền?”

Chuyện này tôi được nghe chính một người cùng trong “lực lượng thứ ba” với ông Mạnh kể lại. (Vì sự riêng tư của ông, tôi sẽ không nói tên, nhưng tôi tin ông, và cũng không thấy ông có lý do để bịa đặt chuyện này).

Bây giờ nghe chuyện này chúng ta có thể thấy vô lý, nhưng đó chính là nhận thức của những người thời đó, cụ thể là của những người trong ngành tư pháp Sài Gòn bấy giờ: “TƯ PHÁP ĐỘC LẬP”.

Chính vì thế mới có chuyện, những “thủ lãnh sinh viên” của Tổng hội Sinh viên Sài Gòn như Huỳnh Tấn Mẫm, Dương Văn Đầy… được thả ngay tại tòa, trước sự tức tối của Tổng thống VNCH Nguyễn Văn Thiệu, trong vụ “10 tháng 3” nổi tiếng.

Tư pháp độc lập không phải sự đảm bảo tuyệt đối cho công lý, nhưng nó là điều kiện tối cần thiết để có được công lý.

Công lý cần cho tất cả chúng ta. Công lý cần cho mọi người dân, và cần cho cả chính quyền.

Một chính quyền muốn thực sự vững mạnh, muốn giữ được xã hội thực sự ổn định bền vững thì phải đảm bảo công lý cho từng người dân và tất cả nhân dân.

Hôm qua, đọc bức thư của Nguyễn Văn Chưởng trên trang FB của luật sư Lê Văn Hòa tôi chợt nhớ lại câu chuyện của luật sư Triệu Quốc Mạnh ở trên.

Có lẽ cũng đã đến lúc nghiêm túc đặt ra vấn đề độc lập tư pháp và thành lập một lực lượng cảnh sát tư pháp riêng, để hạn chế tối đa những oan sai do sự chồng chéo của hệ thống điều tra – xét xử hiện hành.

MỘT TẤM HÌNH – BA ÁN TỬ

Kim Dao Lam 

Fb Việt Tân

MỘT TẤM HÌNH – BA ÁN TỬ

Đây tấm ảnh chụp ba người cha mẹ của ba tử tù nổi tiếng tại Việt Nam hiện nay.

Từ trái qua phải:

Mẹ của tử tù Lê Văn Mạnh ở Thanh Hoá

Mẹ của tử tù Hồ Duy Hải ở Long An

Mẹ của tử tù Nguyễn Văn Chưởng ở Hải Dương

Sáng hôm nay, ba bà mẹ đã cùng nhau tới Văn phòng chính phủ và văn phòng của Chủ tịch nước để cùng hỗ trợ và kêu oan cho tử tù Nguyễn Văn Chưởng.

Như mọi lần, họ bị lực lượng an ninh dồn về vườn hoa Mai Xuân Thưởng trước khi bị công an đưa lên xe buýt và đưa về Trụ sở tiếp công dân ở Hà Đông.

Có lẽ, ba người mẹ cùng hiểu rằng dù con mình là Chưởng, Hải hay Mạnh phải đối diện với án tử hình, thì con họ sẽ là nạn nhân tiếp theo của thể chế bất minh này.

Chừng nào chế độ công an trị còn tồn tại, chừng nào tư pháp còn chưa thực sự độc lập, và chừng nào đảng cộng sản Việt Nam còn nắm quyền, thì những án oan sai và những người dân vô tội sẽ vẫn còn tiếp diễn.

Gia Minh