Category: SƯU TẦM

Ba’o Tieng Dan

20/03/2024

Trần Văn Chánh

20-3-2024

Mấy năm gần đây, qua việc đại phát động chống tham nhũng quyết liệt, được hầu hết thường dân hoan nghênh, trong giới quan chức từ cấp trung ương trở xuống và giới doanh nghiệp đại gia, hầu như ngày nào cũng có kẻ “vô lò”, gây chóng mặt cho một số người quan tâm, theo dõi thời cuộc. Họ đi sóng đôi với nhau, trong một xã hội tiền và quyền vốn có mối quan hệ rất chặt chẽ, thời nào cũng vậy, nhưng trong hiện tại phổ biến là bất chấp pháp luật và văn hóa-đạo đức.

Mới nhất và đang diễn ra rầm rộ là vụ đại án Vạn Thịnh Phát. Theo tin các báo cho hay thì chiều hôm qua 19-3-2024, sau phần luận tội, đại diện cơ quan công tố tại tòa đề nghị tử hình kẻ đứng đầu là bị cáo Trương Mỹ Lan về tội “Tham ô tài sản”; 20 năm tù về tội “Đưa hối lộ”; 19-20 năm tù về tội “Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng”, tổng hợp hình phạt mức án tử hình.

Những người khác liên quan, bị đề nghị mức án 5-10-20 năm hoặc chung thân cũng khá nhiều.

Riêng bà Lan, đã ngất xỉu khi nghe Viện Kiểm sát đề nghị “loại bỏ vĩnh viễn ra khỏi đời sống xã hội”. Điều này cũng dễ hiểu, vì tính phụ nữ dễ bị xúc động, cũng là “nhi nữ thường tình” mà thôi. Hơn nữa, bà Lan tuy tuổi không còn trẻ nhưng chưa già lắm, vẫn còn yêu đời và muốn sống. Giả định, nếu cho bà có cơ hội làm lại cuộc đời, chắc chắn bà sẽ làm khác.

Tham lam chi quá đến giờ có hối cũng bất cập, không nghe lời dạy của một nhà lãnh đạo cấp cao: “Tiền nhiều để làm gì, chết cũng có mang theo được đâu, danh dự mới là quan trọng…”. Lời khuyên đạo đức này thật chí lý, nếu các quan chức cả nước ai cũng biết nghe theo thì sẽ không có quốc nạn tham nhũng tràn lan và ngày càng gia tăng một cách khốc liệt đến độ gần như mất kiểm soát, như từ trước tới nay.

Nhưng khổ nỗi, trên thực tế, hầu hết các quan chức đều chỉ vâng lời trước mặt, có nghĩa là khẩu phục mà chưa tâm phục, đôi khi có kẻ còn cười thầm trong bụng vì đối với họ, tài sản có giá trị hơn đạo đức! Bởi vì chúng ta đang bị sống trong một xã hội mà do cách tổ chức, tham nhũng gần như đã trở thành một thứ văn hóa mới, hay cũng có thể gọi là một loại dân tộc tính mới, sờ tới đâu cũng thấy?

Ngay như kẻ viết bài này, nếu được làm quan có chức có quyền, chưa chắc tránh khỏi mọi sự cám dỗ rất hấp dẫn về vật chất, trong điều kiện thu nhập tiền lương thấp, luật pháp rối loạn, và không có các nhánh quyền lực kiềm chế lẫn nhau…

Không ít quan chức, hôm trước rao giảng đạo đức, thề thốt trung thành với…, trách nhiệm cao với…, học tập nêu gương với… đủ thứ, chỉ một thời gian sau, dân chúng thấy họ bị kỷ luật, hoặc thậm chí vào tù!

Có một bà khác rất nổi tiếng, cũng “quậy” dữ lắm, phạm đại tội chủ yếu về kinh tế, đã bị tòa xử khiếm diện sơ thẩm 30 năm tù trong lúc bỏ trốn, nghe đâu đang ở một xứ phương Tây nào đó, mà lệnh truy nã của phía Việt Nam tạm thời chưa đạt được hiệu quả như mong muốn.

Kể ra phụ nữ Việt Nam không ít người tài năng lỗi lạc và bản lĩnh xuất chúng, lại thêm gan dạ cùng mình, vì họ mua chuộc một cách hiệu quả dưới hình thức đưa hối lộ hoặc lừa gạt trên diện rộng đám mày râu “đường đường phương diện quốc gia” cũng là một thứ tài năng đặc biệt, không phải ai cũng làm được. Nếu bộ máy nhà nước lành mạnh và nhà cầm quyền biết dùng người đúng cách, nhiều phụ nữ trước nay đã vô tù về tội danh kinh tế hay chính trị chắc chắn đã có thể đóng góp được nhiều cho đất nước theo hướng tích cực.

Tham ô tài sản thì phải có người cộng tác; đưa hối lộ thì phải có kẻ nhận hối lộ; vi phạm quy định… là do quy định có nhiều sơ hở, tổ chức quản lý lỏng lẻo… Tất cả đều đã diễn ra trong cái nền tham nhũng. Và như nhà đại cách mạng tiền bối Lênin đã từng phát biểu khoảng một thế kỷ trước, nếu còn có thể hối lộ được thì người ta không thể làm chính trị được, vì khi đó mọi chỉ thị, quyết định, nghị quyết đều sẽ chỉ lơ lửng trên không trung… Rất giống với thực trạng đã và đang diễn ra ở nước ta.

Trước đây 30-40 chục năm, khi nạn tham nhũng mới chỉ đe dọa trở thành quốc nạn, đa số các giám đốc, đại gia hoạt động trong lĩnh vực kinh tế bị vào tù chỉ vì lý do “vi phạm nguyên tắc nhà nước gây hậu quả nghiêm trọng”, tương ứng với thời kỳ mò mẫm, mà nếu không chịu bung ra vượt nguyên tắc thì dành phải bó tay chẳng làm được việc gì ích nước, lợi mình, kết hợp với lợi dân. Mấu chốt của vấn đề trong giai đoạn này là sự mâu thuẫn giữa chế độ quan liêu bao cấp với thị trường, mà sau đã có được một số điều chỉnh tiến bộ hơn nhiều, nhất là sau Đại hội VI (1986) đổi mới tư duy cả về kinh tế lẫn chính trị. Nhìn vấn đề theo hướng này sẽ thấy một số người đi tiên phong vượt rào (trước 1986) trở thành tù nhân lúc đó coi như đã bị tù oan.

Giờ thì thời cuộc đã thay đổi nhiều, với đặc điểm chủ yếu là nạn tham nhũng gia tăng tràn lan đến độ gần như mất kiểm soát, tiêu biểu nổi bật như các vụ Việt Á và “Chuyến bay giải cứu”, có một không hai trên thế giới, thì trách nhiệm để xảy ra tình trạng phải quy hết về cho nhà cầm quyền mới phải, chứ “còn ai trồng khoai đất này”? Chả lẽ lại đổ mãi cho “các thế lực thù địch” nữa hay sao?

Người có tội thì phải xử tội một cách công bằng theo đúng quy định của pháp luật, nhưng xét cho cùng, theo cái logic của xã hội ta hiện tại, các đại gia kinh tế “vô lò” là ít tội hơn so với những quan chức vì quyền lợi cá nhân đã câu kết bao che cho họ, ăn tiền của họ, bởi nếu họ không câu kết móc ngoặc với cán bộ có chức có quyền thì không thể làm ăn lớn được. Mặt khác, bên cạnh phần làm sai tất yếu này, các đại gia đầy tài năng kia cũng có công đóng góp tích cực trong việc xây dựng các mô hình hoạt động kinh tế thị trường theo hướng văn minh tiến bộ. Xã hội phải ghi nhận ở họ về điều này.

Trong tương lai, phải phấn đấu tiến tới một xã hội lành mạnh, giảm bớt tối đa các tệ nạn tham ô, hối lộ, vi phạm quy định này khác… Nhưng hiện tại, một cách thực tế và “cận nhân tình”, nếu toàn bộ công chức các cấp đột nhiên trở nên liêm chính hết thì bản thân họ và cả người dân cũng khó sống, “nước trong quá thì cá không sống được”, trong điều kiện thu nhập bằng đồng lương hoàn toàn phi lý kéo dài…

Vậy nên, nếu xử lý pháp luật theo hướng nhân văn như người ta thường nói, thì cả đám cán bộ công chức tham nhũng lẫn các thường dân đại gia kinh tế “vô lò” đều chỉ đáng tội chừng 50% thôi, bởi tất cả họ đều là con đẻ tất yếu của cả một hệ thống chính trị chứa đựng tùm lum những điều phi lý, mà lâu nay chỉ lo chăm bẵm “sai đâu chữa đấy” ở các phần ngọn, không dám mạnh dạn cải cách đi vào phần gốc!

Còn như để cho một số phụ nữ chân yếu tay mềm, thông minh, sắc sảo, khuynh loát cả triều chính thì trước hết các đấng mày râu đầu bạc ở ngôi cao trên miếu đường đang sính va sính vính trong tình trạng rối bời hiện tại phải biết hổ thẹn với trách nhiệm của những người đứng đầu, từ đó hạ quyết tâm thay đổi căn bản tư duy và hành động chính trị, chứ không nên tự hào về thành tích đã cho vô tù ngày càng nhặt số người vi phạm luật pháp nối đuôi nhau không có điểm dừng…

Ba’o Dan Chim Viet

Tác Giả: Tăng Quốc Kiệt

Bài viết này rút ra từ một phần của cuốn sách tựa là Sapiens (a brief history of humankind), rất nổi tiếng của giáo sư Yuval Noah Harari dạy ở đại học Hebrew University of Jerusalem.

Vừa xuất hiện năm 2014, đã được báo chí Mỹ và thế giới tán thưởng, là quyển sách cực hay của nhân loại. Khi đã cầm lên rồi, thì say mê khó mà bỏ xuống được (Bill Gates).

Tác giả, một giáo sư tiến sĩ, trẻ tuổi (lúc xuất bản, tác giả mới chỉ 38 tuổi) với lối viết châm biếm nhẹ nhàng mà sâu sắc, đưa độc giả từ ngạc nhiên này qua ngac nhiên khác, với kiến thức uyên thâm của một người Do Thái, quyền sách cực kỳ cô đọng, nhiều dữ kiện và bác học. Không dài dòng hơn, tôi xin vào đề.

Cách đây 3.8 tỉ năm, trái đất hình thành.

70 ngàn năm trước, Homo sapiens xuất hiện tạo nên cái gọi là văn hóa. Quá trình phát triển văn hóa này của loài người được gọi là lịch sử.

Có 3 cuộc cách mạng quan trọng của lịch sử loài người:

1. Cách mạng về nhận thức (cognition) bắt đầu khoảng 70 ngàn năm trước.
2. Cách mạng nông nghiệp, khoảng 12 ngàn năm trước.
3. Cách mạng khoa học chỉ có từ 500 năm nay, có thể chấm dứt lịch sử, hoậc mở đầu cho điều gì hoàn toàn khác hẳn với hiện tại mà ta không biết được.

Các nhà sinh vật học chia sinh vật thành loài (species- cùng một loài khi lấy nhau sẽ sinh con đẻ cái được)

Các loài tiến hóa từ một tổ tiên, họp lại thành chi (genus), chi họp thành họ.

Ví dụ : Loài Homo sapiens, Homo : (loài) người, Sapiens (chi) có nghĩa là khôn. Chi (genus, số nhiều genera) họp thành gia đình ồn ào của loài vượn lớn, trong đó có Sapiens, liên hệ gần là chimpanzee (tinh tinh) godzilla (khỉ đột) ourang outang (đười ươi). Giống chúng ta nhất là tinh tinh.

Các loài Homo.

Khoảng 6 tiệu năm trước, con vượn cái đẻ 2 con gái, một là tổ tiên loài tinh tinh, hai là bà cố cố ngoại chúng ta.

Homo đều là người, nhưng có các loài khác nhau. Từ 10 ngàn năm nay, Sapiens là loài người duy nhất còn tồn tại trên địa cầu.

2.5 triệu năm trước, loài người xuất hiện ở đông phi châu, sớm nhất, được gọi là Australopithecus (vượn cổ phương nam) 2 triệu năm trước, loài người bắt đầu di cư về Bắc phi, Âu và Á châu. Vì khí hậu khác, môi trường sống khác giữa các vùng, để thích ứng với môi trường tại chỗ, loài người biến đổi theo các hướng khác nhau, thành tên gọi khác nhau.

Loài người ở Âu châu và Tây Á tiến triển thành Homo Neanderthalensis (người từ thung lũng Neander) hay gọi tắt là Neanderthal, to con, nhiều bắp thịt hơn Sapiens, thích ứng với thời tiết lạnh, thời băng hà của miền Tây âu á.

Phía đông châu á, có loài Homo erectus (người có dáng đứng thẳng) tồn tại 2 triệu năm.

Ở một đảo nhỏ, Flores (Indonesia) loài người trở nên lùn vì thiếu ăn, người to con cần nhiều thức ăn, chết sớm, đám nhỏ con, cần ít thức ăn, sống sót, tên là Homo floresinensis, cao 1 mét, nặng 25 kí lô.

Năm 2010, người ta tìm thấy trong một hang động ở Siberia tên là Denisova, có 1 loài gọi là Homo denisova

Cái nôi của văn minh nhân loại cho ra các giống homo rudolfensis (người từ hồ Rudolf) Homo ergester (người lao động,) và ngày nay chúng ta là Homo Sapiens (được đặt tên một cách không khiêm tốn : Con người khôn ngoan)

Tất cả homo đều là loài người, xuất hiện cùng một lúc, chứ không phải từ ergester biến thành erectus, qua neanderthal rồi thành Sapiens chẳng hạn.

Nhưng tại sao các loài người khác tiệt chủng, chỉ còn Sapiens từ 10 ngàn năm nay ?

Có hai giả thuyết

1. Thuyết lai giống : các homo khác bị đồng hóa.
2. Thuyết thay thế : nghĩa là sapiens tiêu diệt hết các homo khác (nếu thuyết này đúng thì sapiens đã gây nạn diệt chủng đầu tiên của nhân loại)

Cái giá của sự suy nghĩ.

Các Homo có cùng chung các đặc tính sau đây : Sọ não rất to,, so với các loài khác, loài có vú nặng 60 kí, bộ não chỉ chiếm 200 cm³, loài người cách nay 2.5 triệu năm, bộ nào chiếm 600 cm³. Người Sapiens hiện này, bộ não trung bình 1200-1400 cm³. Neanderthal  còn có bộ não to hơn thế.

Câu hỏi đặt ra, tại sao trong các động vật, chỉ có loài người là có khả năng suy nghĩ, có óc tưởng tượng, có khả năng hư cấu ?

Chuyện cái não trở nên khổng lồ, là nguồn cội của các vấn đề : Không dễ gì mang 1 trọng lượng não nặng như thế trong một hộp sọ khổng lồ. Ở loài người, não bộ chỉ bằng 2% đến 3% trọng lượng cơ thể, nhưng tiêu thụ 25% năng lượng cơ thể khi nghỉ ngơi so với các loài khác, chỉ tiêu thụ 8% năng lượng cơ thể lúc nghỉ

Loài người cổ sơ phải trả giá cho cái sọ bự bằng hai cách

1. Phải cần nhiều thì giờ để tìm thức ăn nuôi não
2. Các cơ phải thoái hóa để dồn năng lượng lên não

Ngày nay cái não khổng lồ, giúp loài người rất nhiều vì nó có thể sản xuất ra xe để di chuyển nhanh hơn loài khỉ, súng đạn để có thể bắn chúng từ xa (thay vì vật lộn với chúng.) Nhưng cứ tưởng tượng, thời xa xưa, loài người bị các động vật khác bắt  nạt ghê gớm lắm, vì thuở đó không có xe, không có súng. Qua 2 triệu năm, não ngày càng to lên, tại sao thế ? Nào ai biết .

Đứng trên hai chân.

Từ trên cây, xuống đất, khỉ trở thành người vì cần khám phá kẻ thù từ xa, loài người phải đứng trên hai chân. Điều này giúp giải thoát 2 tay ra khỏi việc di chuyển, tay sẽ dùng để liệng đá, ra hiệu, rồi từ từ bàn tay trở nên khéo léo, chế ra các dụng cụ ngày càng tinh vi hơn.

Đứng trên hai bàn chân có cái giá mà ta phải trả, vì phải mang một trọng lượng lớn trên cột sống gây đau lưng, và các đốt sống cổ hóa vôi.(vậy khi chụp X quang, thấy vôi hóa cột sống là chuyện bình thường, chớ than thở, tại con khỉ muốn thành người TQK)

Đàn bà còn phải trả giá thêm nữa, khi đứng thẳng lên thì xương chậu hẹp lại, làm sự sinh nở khó khăn hơn, trong khi đó, cái đầu đứa nhỏ ngày càng to, gây sinh khó, bà mẹ dễ bị chết khi sinh con, vậy thì bà nào sinh non, khi đầu đứa bé còn nhỏ thì nó dễ chui ra. Sinh non thì mẹ dễ sống còn. Do chọn lọc thiên nhiên, sinh non ngày càng phổ biến.

So với các loài động vật khác, loài người sinh non hơn, khi trẻ chưa phát triển đúng mức, cứ nhìn con nai vừa đẻ ra đã có khả năng chạy (nếu không chạy sẽ bị sư tử xơi  tái ngay)

Còn đứa bé, sau khi ra đời, phải dựa vào kẻ khác nhiều năm, phải được nuôi dưỡng, che chở và giáo dục, nhờ đó, hệ thống xã hội phát triển, trẻ con có thể được uốn nắn theo giáo dục người lớn

Chuỗi thực phẩm.

Loài người, từ nhiều năm, đứng ở khoảng giữa chuỗi thực phẩm, cách đây 100 ngàn năm, lại nhảy vọt lên đứng hàng đầu, dẫn đến nhiều hậu quả :

Các động vật khác, cần hàng triệu năm để đạt đến đỉnh kim tự tháp, đủ thời gian để hệ sinh thái phát triển một cơ chế tự kiểm soát và cân bằng. Ví dụ, để tránh con sư tử ngày càng mạnh, con nai phải chạy nhanh hơn.

Ngược lại, loài người lên đỉnh của chuỗi thực phẩm quá lẹ, không tự điều chỉnh kịp, khác con sư tử đủ thời gian để nó tự tin. Chúng ta nhảy vọt từ vị trí yếu trở nên mạnh, mang theo sự sợ hãi về vị trí mới của mình, và lo lắng, điều đó khiến sapiens trở nên vừa tàn ác, vừa nguy hiểm, do đó, tai hại do loài người gây ra cho hệ sinh thái là hậu quả của bước nhảy vọt tiến hóa

Nấu chín thức ăn

800 ngàn năm trước, vài giống homo đã biết dùng lửa.

300 ngàn năm trước, Homo erectus, Neanderthal và tổ tiên Homo salpiens dùng lửa mỗi ngày. Từ đó Homo có nguồn ánh sáng, lửa để sưởi ấm, vũ khí lợi hại để chống sư tử. Loài người bắt đầu đốt rừng để băng qua đồng cỏ an toàn hơn.

Nhưng, cái lợi lớn nhất của lửa là để nấu ăn.

Thức ăn trước đó không nấu như lúa mì, lúa gạo, củ khoai thì không ăn được. Lửa làm biến đổi hóa học của thức ăn, thay đổi sinh học

Nấu chín giết vi trùng, ký sinh trùng, giúp tiêu hóa dể hơn. Nếu con tinh tinh (giống người nhất) cần 5 giờ để tiêu hóa thực phẩm không nấu, loài người chỉ cần 1 giờ với thực phẩm nấu chín

Nhờ nấu chín, loài ngưòi ăn được nhiều loại thực phẩm khác nhau, cần ít thời gian hơn cho việc ăn, răng nhỏ lại (vì không cần xé, nhai, nghiền nhiều) ruột cũng ngắn lại

Các nhà bác học nghĩ rằng, có sự liên hệ giữa sự nấu chín thức ăn, sự rút ngắn đường ruột và sự phát triển của não bộ

Nhờ thức ăn đã chín, tiêu hóa nhanh, ruột ngắn đi, máu dồn lên nuôi não nhiều hơn, giúp não to ra, ở Neanderthal và Sapiens.

Phát hiện ra sự ngu dốt.

Nếu một người tây ban nha, ngủ một giấc ngủ dài, từ năm 1000 rồi thức giấc vào năm 1500, thế giới quanh anh ta không có gì thay đổi mấy, nhưng nếu các thủy thủ của Colombus ngủ một giấc từ năm 1500 rồi tỉnh giấc ở thế kỷ 21, anh ta sẽ thấy chung quanh mình, thế giới kỳ lạ không tưởng tượng nổi : Thiên đàng hay địa ngục đây?

5 trăm năm qua đã chúng kiến sự phát triển phi thường chưa từng có trong lịch sử loài người

Khoa học hiện đại dựa trên huấn thị bằng tiếng la tinh Ignoramus, nghĩa là chúng tôi không biết (vậy xã hội nào tự xưng là lương tâm thời đại, lương tri nhân loại, cái nôi của văn minh loài người, thì phải tiếp tục dốt thôi TQK)

Khám phá lớn lao, đặt nền móng cho cách mạng khoa học chính là việc loài người chưa có câu trả lời cho những câu hỏi do họ đặt ra.

Truyền thống tri thức trước thời hiện đại, như Phật, Khổng, Ki-tô, Islam, khẳng định rằng mọi thứ mà loài người cần biết về thế giới, đều đã được biết rồi.

Ví dụ : một nông dân thế kỷ 13, muốn biết loài người từ đâu ra, anh ta sẽ hỏi linh mục địa phương, và được đáp rằng Chúa đã tạo ra chứ ai. Còn câu hỏi nào mà không có câu trả lời trong kinh thánh, là vì chúa thấy nó không quan trọng

Những gì mà Muhammad của Islam nói là lời nói của vị “tiên tri cuối cùng” không còn gì để bàn cãi nữa.

Nhưng Darwin không bao giờ dám nói mình là nhà sinh vật cuối cùng. Khoa học hiện đại dựa trên sự thú nhận ngu dốt tập thể trước những câu hỏi quan trọng nhất. Nhờ tìm tòi khảo cứu, mà khoa học kỹ thuật đã tiến một bước ngàn dậm để được ngày nay

Tại sao ngày nay ta bị béo phì : Cái gen phàm ăn.

Lý do chúng ta ngốn ngấu nghiến thực phẩm ngọt và bổ béo nhất, chẳng có gì bí ẩn, nếu xét đến thói quen ăn uống của tổ tiên ta.

Trong các thảo nguyên và rừng mà tổ tiên cư trú, những đồ ngọt có hàm lượng calo cao cực kỳ khan hiếm, và thực phẩm chỉ đủ dùng khoảng 30 ngàn năm trước. Thức ăn ngọt duy nhất mà loài người kiếm được là trái cây chín (còn mật ong thì càng hiếm nữa TQK) Khi gặp được thì phải xơi cho nhanh, cho nhiều (nếu không, chim khỉ v.v sẽ giành phần rất lẹ TQK)

Bản năng ăn ngấu nghiến các thực phẩm có lượng calo cao đã được đóng khung vào gen của chúng ta

Giờ đây sống ở thành phố, tủ lạnh đầy ắp đồ ăn, nhưng DNA của chúng ta cứ nghĩ rằng, ta đang ở thảo nguyên hàng chục ngàn năm trước. Vì vậy, cứ thế mà ngốn, cốc kem béo ngọt vẫn chưa đủ, phải nốc thêm một chai coke nữa. Việc gì đến phải đến ! Mọi đàng, lỗi tại cái gen !

Cái kết của Homo salpiens.

Trước thế kỷ 21, người ta nghĩ là, các nổ lực của Sapiens, dù lớn tới đâu cũng không thể vượt quá giới hạn về mặt sinh học của họ. Nhưng đến thế kỷ 21, họ đang bắt đầu phá vỡ các qui luật chọn lọc tự nhiên, thay thế bằng qui luật thiết kế thông minh, nghĩa là sao ?

Chọn lựa tự nhiên : do phải tìm thức ăn ở các cành ngày càng cao, cổ hưou cao cổ ngày càng dài ra để được nhiều thức ăn hơn.

Thiết kế thông minh :  là tạo ra được sản phẩm theo yêu cầu. Ví dụ năm 2000 Eduardo Kec, người brazil, tạo ra một con thỏ có màu xanh huỳnh quang, bằng cách cấy vào DNA của phôi con thỏ trắng, gen của con sứa phát sáng, màu xanh lá cây. Con thỏ phát sáng màu xanh lá cây ra đời tên Alba.

Một ví dụ khác của thiết kế thông minh, lấy gen của loài cá sống ở bắc cực đưa vào khoai tây, khoai tây sẽ chống được sương giá.

Hoặc sẽ làm sống lại các giống đã tiệt chủng như Neanderthal, voi ma mút v.v.

Trên đây tóm lược đôi điều lý thú của quyền Sapiens, như đưa độc giả một ly rượu khai vị để bước vào bữa ăn : đọc sách

Còn nhiều điều lý thú mà qua vài trang giấy làm sao nói hết chuyện của 500 trang

Chúc bạn đọc vui và đọc quyển Sapiens một cách thích thú.

Ở VN đã dịch.  Ở ngoại quốc, mua ở Amazon, giá khoảng 20 đô

MONTREAL, 3/2019

Ba’o Tieng Dan

Võ Xuân Sơn

19-3-2024

Lâu lắm rồi không xem TV. Hôm nay, qua phòng ăn hơi trễ, cô giúp việc đang mở TV, đoạn nói về vụ luận tội và đề nghị mức án đối với bà Trương Mỹ Lan. Thấy TV nói, bà Lan đã sử dụng các biện pháp tinh vi để lũng đoạn ngân hàng SCB, tham ô tài sản, chiếm đoạt tài sản…

Tôi nghĩ, bà Trương Mỹ Lan phạm tội rõ ràng thật, chiếm đoạt số tiền lớn thật, hậu quả của những việc làm của bà Lan là rất lớn, rất nặng nề. Nhưng nói bà Lan phạm tội một cách tinh vi thì tôi không đồng ý. Bà Trương Mỹ Lan phạm tội một cách liều lĩnh, bất chấp tất cả, chứ có tinh vi gì đâu. Bà ấy vi phạm hàng loạt các qui định, các điều luật, chứ có tinh vi, trí tuệ gì đâu.

Sở dĩ bà Trương Mỹ Lan phạm tội lâu dài, chiếm đoạt số tiền lớn khủng khiếp, lôi kéo bao nhiêu người, trong đó có cả cháu gái mình vô vòng lao lý, là do cái hệ thống này nó thối nát quá. Người ta bảo có những cán bộ lãnh đạo cao cấp chống lưng cho bà Lan suốt một thời gian dài. Tôi không biết chuyện đó có thật hay không, nhưng rõ ràng là cái bộ máy quản lý bà Lan quá thối nát, đã để cho bà Lan dùng đồng tiền cướp đoạt được mua nó, lũng đoạn nó, để tiếp tục vi phạm trắng trợn các điều luật, các quy định, đạp lên trên pháp luật.

Nói cho đúng hơn, là cả một bộ máy kiểm soát của Ngân hàng Nhà nước, cả một thể chế với nhiều bộ máy được lập ra để kiểm tra chéo lẫn nhau, để bảo vệ luật pháp, đã cùng với bà Lan đạp lên trên pháp luật, cùng với bà Lan chiếm đoạt tiền của. Thần giữ của đã câu kết với bọn cướp, trở thành kẻ cướp, họ dùng quyền lực của thần giữ của, để cùng với kẻ cướp, cướp của mà họ được giao cho làm thần giữ của. Tệ hơn nữa, 100% thần giữ của đã mang theo quyền lực của mình để trở thành tay sai và phụng sự cho kẻ cướp Trương Mỹ Lan.

Thực ra, bà Lan chỉ là một kẻ dám liều lĩnh tận dụng sự thối nát của bộ máy này. Ngoài bà Lan, vẫn còn những nhân vật khác, có học nhiều hơn bà ấy, không liều lĩnh bằng bà ấy, hoặc chưa có kẻ chống lưng mạnh như bà ấy, phạm tội theo kiểu giống như bà ấy. Ngày hôm nay, mạng xã hội lại xôn xao với 10.030 tỉ đồng trái phiếu do Tân Hoàng Minh, phát hành trên cơ sở các dự án ảo. Rõ ràng, mức độ phạm tội chỉ phụ thuộc vào mức độ liều lĩnh, chứ làm gì có chút trí tuệ, tinh vi nào đâu.

Để không còn những Trương Mỹ Lan, những Trịnh Văn Quyết, những Đỗ Anh Dũng… thì thể chế này phải được làm lại, phải loại bỏ những kẻ như Đỗ Thị Nhàn, Nguyễn Văn Hưng, Nguyễn Thanh Long, Chu Ngọc Anh… và đồng phạm của chúng, những kẻ đưa chúng lên những vị trí để phạm những tội ác tày trời, ra khỏi bộ máy quyền lực.

Ồ. Xin lỗi, tôi hơi quá mất rồi. Nếu làm vậy thì lấy ai điều hành nhỉ? Ờ, mà nếu không làm vậy, thì sẽ ra sao nhỉ? Các cụ nói “Liu điu lại nở ra dòng liu điu”.

Ba’o TRE

– Hồ Đắc Vũ

Vài năm qua, trí tuệ nhân tạo đã có tác động rất lớn đến thế giới. Hầu hết chúng ta cảm nhận phần nào qua các công cụ văn bản và hình ảnh như ChatGPT và Midjourney. Một cuộc cách mạng sâu rộng hơn hiện đang diễn ra. Giáo sư Morten Goodwin và Phó giáo sư Per-Arne Andersen đưa ra những dự đoán của trí tuệ nhân tạo của thế giới vào năm 2029.

Minh họa, cuộc chạy đua vũ trang mới do AIi. Nguồn. reddit.com   

1. Một cuộc chạy đua vũ trang mới

Trong 5 năm tới, rất có thể chúng ta sẽ chứng kiến các quốc gia hùng mạnh như Mỹ, Nga, Trung Quốc, và Ấn Độ phát triển các loại vũ khí tiên tiến, được điều khiển bởi trí tuệ nhân tạo. Goodwin dự đoán “Một quốc gia có thể phát minh ra những phi đoàn máy bay không người lái cực kỳ thông minh có khả năng hủy diệt, quét sạch mục tiêu. Để đáp lại, các quốc gia khác sẽ nỗ lực hơn nữa để tạo ra những vũ khí có sức tàn phá lớn hơn”. Andersen chỉ ra rằng cuộc chạy đua vũ trang đang diễn ra và trí tuệ nhân tạo đóng một vai trò rất quan trọng trên chiến trường. Ông tiếp “Hiện nay, các tướng lĩnh đưa ra quyết định trong chiến tranh, nhưng tôi tin rằng trí tuệ nhân tạo sẽ có thể đưa ra những quyết định chiến lược tốt hơn nhiều so với con người”.

2. Giải trí do AI tạo ra

Goodwin dự đoán chỉ trong 5 năm nữa, trí tuệ nhân tạo sẽ không chỉ có khả năng tạo ra phim, nhạc, sách và trò chơi điện tử mà còn trở thành một tiêu chuẩn giải trí mới. Ông cho biết “Sự phát triển trong lĩnh vực này đang diễn ra nhanh chóng và các công cụ cần thiết đã có sẵn”. Nhà nghiên cứu tin rằng các hãng phim như Hollywood, sẽ có ít quyền lực để chống lại sự thay đổi này.

Công nghệ giải trí do AI tạo ra. Nguồn. Equinix

3. Giáo dục sẽ thay đổi

Các bài giảng và bài kiểm tra sẽ lỗi thời. Có nhiều cách học tốt hơn và trí tuệ nhân tạo sẽ định hình cách chúng ta tiếp thu kiến thức. Goodwin nói: “Tôi không nghĩ các kỳ thi sẽ tồn tại trong 5 năm nữa. Tại sao chúng ta phải kiểm tra thứ gì đó mà trí tuệ nhân tạo làm tốt hơn chúng ta? Mặc dù các trường cao đẳng và đại học vẫn tồn tại nhưng sẽ không giống như cách chúng ta nghĩ lúc này”. Tuy nhiên, các nhà nghiên cứu tin rằng không phải tất cả các khía cạnh của hệ thống giáo dục sẽ bị loại bỏ. Goodwin cho biết: “Các trường tiểu học và trung học là trung tâm để học cách trở thành con người, bồi dưỡng các kỹ năng xã hội và tiếp thu kiến thức nền tảng. Các trường này sẽ tồn tại cho dù các công nghệ mới có được kết hợp tốt để hỗ trợ các em hay không”.

Nền giáo dục sẽ được AI thay đổi. nguồn. techstory.in

4. AI tham gia vào các quyết định quan trọng

Chúng tôi đã yêu cầu ChatGPT tư vấn về cách viết bài phát biểu trong đám cưới và biên bản tóm tắt cuộc họp. Vậy tại sao các chính trị gia không nên tìm kiếm sự hướng dẫn của trí tuệ nhân tạo trong việc ra quyết định quan trọng? Theo Goodwin “Thay vì triệu tập các ủy ban và vật lộn với những ý kiến chuyên gia trái ngược nhau, trí tuệ nhân tạo có thể giúp các chính trị gia đưa ra quyết định về mọi thứ, từ đường dành cho xe đạp cho đến xây bệnh viện mới”.

5. Cuộc sống công việc được cách mạng hóa

Theo các nhà nghiên cứu, trong 5 năm tới, sẽ có ít công việc cần sự can thiệp của con người hơn. Tuy nhiên, những công việc mà con người tham gia sẽ trở nên có ý nghĩa hơn. “Tôi nghĩ công việc đã bị hiểu lầm. Một mặt, chúng ta cần tiền để mua thức ăn, tiền thuê nhà và các nhu cầu cơ bản khác. Mặt khác, chúng ta cần tìm ra ý nghĩa của cuộc sống” . Một mối quan tâm chính, ai sẽ là người được hưởng lợi khi sức lao động con người được thay thế bằng trí tuệ nhân tạo, điều đó sẽ mang lại lợi ích cho chính người lao động hay người chủ sở hữu vốn? Chúng tôi chưa biết. Nhưng chắc chắn sẽ có những thất vọng và phản đối. Andersen nói: “Những người mất việc có thể cảm thấy như thể họ không còn phù hợp với xã hội. Tôi dự đoán rằng sẽ có nhiều cuộc biểu tình phản đối về trí tuệ nhân tạo”.

AI sẽ cách mạng hóa những công việc thương mại thường ngày. Nguồn.businessinsider.com

6. Cơ thể tự sửa chữa

Nanorobots là những robot nhỏ bé đang được sử dụng trong nghiên cứu về sức khỏe. Các nhà nghiên cứu tin rằng những robot này sẽ kết hợp nhiều khả năng trí tuệ nhân tạo hơn vào năm 2029, cho phép chúng chữa lành các cơ và mô bị tổn thương hoặc nhắm vào các khối u trong cơ thể. Goodwin cho biết “Tôi cũng tin rằng việc chống lão hóa bằng trí tuệ nhân tạo sẽ trở nên nổi bật trong 5 năm tới. Điều này có nghĩa là trí tuệ nhân tạo sẽ không chỉ sửa chữa những tổn thương mà còn có thể khám phá lý do tại sao chúng ta già đi”. Thay vì dựa vào Botox, có thể tiêm một đội quân robot nhỏ để đánh tan nếp nhăn trên mặt.

AI sẽ có nhiều giải pháp tốt hơn cho vấn đề sức khỏe. Nguồn. sciencebasedmedicine.org

​7. Khám phá không gian

Việc thám hiểm liên hành tinh sẽ cần hàng nghìn năm, khiến việc giao những nỗ lực đó cho con người là không thực tế. Tuy nhiên, trí tuệ nhân tạo rất phù hợp cho những chuyến thám hiểm như vậy. Goodwin “Việc sử dụng robot vật lý hay ảo có thể không quan trọng, nhưng tôi nghĩ chúng sẽ được khai triển vào năm 2029, với Elon Musk đi đầu”.

AI sẽ tham gia trong những chương trình không gian. Nguồn. Analytics Insight

8. Tiến tới khả năng hoạt động như con người

Trí tuệ nhân tạo là một công nghệ không chỉ về một lĩnh vực, chẳng hạn như chuyên môn về văn bản của ChatGPT hay về hình ảnh của Midjourney. Nó có khả năng làm nhiều nhiệm vụ giống như con người. Andersen nói: “Tôi không nghĩ chúng ta sẽ đạt được điều này vào năm 2029”. Tuy nhiên, ông cho rằng một bước đột phá bất ngờ sẽ đưa chúng ta đến gần hơn với mục tiêu đó.

HĐV

THEO ​Science X staff

Ba’o Dat Viet

March 18, 2024

Mộ ông Alexei Navalny

Hàng chục người Nga đã đến mộ ông Alexei Navalny ở Moscow hôm 17/3 để bỏ phiếu một cách tượng trưng cho chính trị gia đối lập quá cố vào ngày cuối cùng của cuộc bầu cử tổng thống Nga.

Navalny, người chỉ trích Tổng thống Vladimir Putin gay gắt nhất tại Nga, đã chết vào tháng trước trong một nhà tù ở Bắc Cực.

Các đồng minh của ông cáo buộc ông Putin đã sát hại ông, điều mà Điện Kremlin phủ nhận. Ông Sergei Naryshkin, người đứng đầu cơ quan tình báo nước ngoài SVR của Nga, nói rằng ông Navalny đã chết vì nguyên nhân tự nhiên.

Ông Navalny được chôn cất tại nghĩa trang Borisovo ở phía Nam Moscow vào ngày 1 tháng 3, hai tuần trước khi bắt đầu cuộc bầu cử tổng thống được nhiều người cho là sẽ dễ dàng trao cho ông Putin thêm sáu năm nắm quyền nữa.

Vào hôm 17/3, đoạn video được hãng tin Novaya Gazeta Europe và các phương tiện truyền thông khác đăng trên mạng xã hội, cho thấy hàng chục người ủng hộ ông Navalny đến mộ ông, trên đó họ đã đặt nhiều lời tưởng nhớ khác nhau.

“Chúng tôi chọn bạn”, một lời tưởng niệm viết. Phóng viên Reuters nhìn thấy phiếu bầu cử chính thức đã được sửa đổi để đưa tên ông Navalny vào danh sách ứng cử viên có dấu tích bên cạnh.

Những người ủng hộ cũng được nhìn thấy đã đặt hoa lên mộ của ông Navalny, vốn đã phủ đầy hoa.

(Theo VOA)

Theo VOA và các báo của Hoa Kỳ

SpaceX đang xây dựng một mạng lưới hàng trăm vệ tinh do thám theo một hợp đồng mật với cơ quan tình báo Mỹ, 5 nguồn tin quen thuộc với chương trình này cho biết, điều này thể hiện mối quan hệ ngày càng sâu sắc giữa công ty vũ trụ của nhà doanh nghiệp tỷ phú Elon Musk và các cơ quan an ninh quốc gia Hoa Kỳ.

Các nguồn tin cho biết mạng này đang được đơn vị kinh doanh Starshield của SpaceX xây dựng theo hợp đồng trị giá 1,8 tỷ đôla được ký vào năm 2021 với Cục Trinh sát Quốc gia (NRO), một cơ quan tình báo quản lý các vệ tinh gián điệp.

Các kế hoạch này cho thấy mức độ tham gia của SpaceX vào các dự án tình báo và quân sự của Hoa Kỳ, đồng thời cho thấy Lầu Năm Góc đầu tư sâu hơn của vào các hệ thống vệ tinh bay ở tầm thấp của trái đất để hỗ trợ cho các lực lượng trên mặt đất.

Các nguồn tin cho biết nếu thành công, chương trình này sẽ nâng cao đáng kể khả năng của chính phủ và quân đội Mỹ trong việc nhanh chóng phát hiện các mục tiêu tiềm tàng ở hầu hết mọi nơi trên thế giới.

Chương trình bí mật chòm vệ tinh gián điệp là một trong những khả năng được chính phủ Hoa Kỳ muốn có nhất trong không gian vì nó được thiết kế để cung cấp phạm vi bao phủ liên tục, rộng khắp và nhanh chóng nhất của các hoạt động trên trái đất mà “Không ai có thể che giấu gì được”,  nguồn tin nói về khả năng tiềm tàng của hệ thống khi mô tả phạm vi tiếp cận của mạng.

Trong một tuyên bố, NRO, bao gồm nhân viên của Lực lượng Không gian Hoa Kỳ và CIA (NRO cung cấp hình ảnh vệ tinh mật cho Lầu Năm Góc và các cơ quan tình báo khác.) thừa nhận sứ mệnh phát triển một hệ thống vệ tinh tinh vi. Người phát ngôn cho biết: “Cục Trinh sát Quốc gia đang phát triển hệ thống tình báo, giám sát và trinh sát trên không gian có khả năng, đa dạng và linh hoạt nhất mà thế giới từng thấy”.

Ba nguồn tin cho biết khoảng một chục nguyên mẫu đã được phóng lên không gian kể từ năm 2020, cùng với các vệ tinh khác bằng tên lửa Falcon 9 của SpaceX.

Mạng lưới Starshield này là một phần của việc tăng cường cạnh tranh giữa Mỹ và các đối thủ để trở thành cường quốc quân sự thống trị trong không gian, một phần bằng cách mở rộng các hệ thống vệ tinh do thám thay cho các tàu vũ trụ cồng kềnh, đắt tiền ở quỹ đạo cao hơn. Thay vào đó là một mạng lưới Starfield rộng lớn, có quỹ đạo thấp,  có thể cung cấp hình ảnh Trái đất nhanh hơn và gần như liên tục.

Lần phóng SpaceX ở California vào năm 2022 đã xử lý trọng tải cho Văn phòng Trinh sát Quốc gia, một khách hàng an ninh quốc gia. ẢNH: GENE BLEVINS/ZUMA PRESS

SpaceX cũng là hãng duy nhất đưa đón các phi hành gia NASA đến và đi từ Trạm vũ trụ quốc tế. Vài năm trước, SpaceX đã bắt đầu xử lý các chuyến bay vũ trụ vì an ninh quốc gia của Hoa Kỳ , chấm dứt tình trạng độc quyền ảo mà United Launch Alliance trước đây nắm giữ đối với chúng. SpaceX và ULA hiện đều tiến hành những vụ phóng đó.

Sự thống trị của SpaceX đồng nghĩa với một nguồn doanh thu ổn định để hỗ trợ các chương trình đang diễn ra của công ty có trụ sở tại Hawthorne, California, chẳng hạn như Starship, tên lửa khổng lồ mới mà SpaceX đang phát triển để đưa con người lên Sao Hỏa.

Truyền thông nhà nước và quân đội Trung Quốc hôm Chủ nhật đã cáo buộc Hoa Kỳ đe dọa an ninh toàn cầu, vài ngày sau khi Reuters đưa tin. Các tài liệu nghiên cứu gần đây của Trung Quốc và những người quen thuộc với chương trình này cho biết các kế hoạch đang được tiến hành để triển khai một chòm sao lớn quốc gia gồm gần 13.000 vệ tinh quỹ đạo thấp, trong khi các nhà khoa học quân sự đang theo đuổi nghiên cứu về cách “ức chế” hoặc thậm chí làm hỏng các vệ tinh Starlink trong các tình huống thời chiến.

---

 

Theo báo Lề Phải

Có bao nhiêu công ty sập tiệm trong năm 2024?

Công ty cổ phần Báo cáo đánh giá Việt Nam (Vietnam Report) cho biết, trong hai tháng của năm 2024, số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường đã vượt số doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường; trong đó, hơn 49.000 doanh nghiệp tạm ngừng kinh doanh, tăng 27,1% so với cùng kỳ năm 2023.

Các tổ chức quốc tế cũng đều có chung quan điểm khi dự báo tăng trưởng kinh tế quốc tế năm 2024 sẽ chậm hơn năm 2023. Điều này tạo ra những rủi ro đáng kể đến thị trường xuất khẩu, đầu tư và du lịch quốc tế.

Tổng Cục Thống Kê Nhà Nước cho biết:

Tính chung 2 tháng đầu năm 2024, tổng cộng có 41,1 nghìn doanh nghiệp đăng ký thành lập mới và quay trở lại hoạt động, tăng 8,5% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân 1 tháng có hơn 20,5 nghìn doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động.

Trong khi đó, 63 nghìn doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường, tăng 22,5% so với cùng kỳ năm trước, tương đương trong một tháng, gần 31,5 nghìn doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường.

Pacific Airline sập tiệm

Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Đinh Việt Thắng cho biết, hôm nay (18/3) hãng hàng không Pacific Airlines đã không còn tàu bay khai thác.

Trao đổi với PV. VietNamNet, Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam Đinh Việt Thắng, cho biết thêm, hãng hàng không này đã chuyển hành khách sang các chuyến bay của Vietnam Airlines. Hiện Vietnam Airlines đang thu xếp để Pacific Airlines thuê khô 3 tàu bay của hãng.

Trước đó, khảo sát, trên tất cả các trang bán vé máy bay trực tuyến cũng như trên trang website chính thức của Vietnam Airlines, tất cả các chuyến bay từ hôm nay (18/3) cũng đã không còn hiển thị các chặng bay của Pacific Airlines.

Được biết, do tình hình tài chính rất nghiêm trọng, dòng tiền thiếu hụt, nợ quá hạn lớn đe dọa mất khả năng thanh toán nên Vietnam Airlines cùng các cổ đông đã đi tới quyết định trả hết toàn bộ đội tàu bay của Pacific Airlines để giải quyết nợ. Hôm nay (18/3) cũng là ngày chiếc máy bay cuối cùng của hãng rời khỏi Việt Nam.

Pacific Airlines là hãng hàng không giá rẻ đầu tiên tại Việt Nam, từng được hãng hàng không Qantas Group của Úc rót tiền đầu tư. Tháng 10/2020, Qantas Group thực hiện các thủ tục rút khỏi Pacific Airlines và chuyển giao lại 30% cổ phần cho Vietnam Airlines theo hình thức tặng lại.

Đến quý I/2022, thương vụ hoàn tất, Vietnam Airlines nắm giữ gần 99% cổ phần tại Pacific Airlines kể từ đó đến nay.

Báo Thanh Niên gọi vụ cạn kiệt tài chánh của Pacific Airline là tin shock khủng.

---