Ngày 25 tháng 5 (Reuters) – Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ hôm thứ Năm cảnh báo rằng Trung Quốc có khả năng tiến hành các cuộc tấn công mạng nhằm vào cơ sở hạ tầng quan trọng, bao gồm các đường ống dẫn dầu khí và hệ thống đường sắt, sau khi các nhà nghiên cứu phát hiện ra một nhóm tin tặc Trung Quốc đã theo dõi các mạng như vậy .
Một cảnh báo đa quốc gia được đưa ra hôm thứ Tư tiết lộ chiến dịch gián điệp mạng của Trung Quốc đã nhắm vào các mục tiêu quân sự và chính phủ ở Hoa Kỳ.
Chính phủ Trung Quốc đã bác bỏ những khẳng định rằng các gián điệp của họ đang theo đuổi các mục tiêu phương Tây, gọi cảnh báo do Hoa Kỳ và các đồng minh đưa ra là “chiến dịch thông tin sai lệch tập thể”.
Các quan chức Mỹ cho biết họ vẫn đang trong quá trình kiểm soát mối đe dọa.
Rob Joyce, giám đốc an ninh mạng của Cơ quan An ninh Quốc gia Hoa Kỳ (NSA), nói với Reuters: “Chúng tôi đã khám phá thêm ít nhất một địa điểm mà chúng tôi không biết kể từ khi hướng dẫn săn lùng virus được phát hành. Hãy cung cấp dữ liệu và thông tin (cho chúng tôi nếu bị hack)”. Cơ quan này đã tiết lộ các chi tiết kỹ thuật trước đó để giúp các nhà cung cấp dịch vụ quan trọng phát hiện hoạt động gián điệp.
Cuộc Tấn công tinh vi hơn
Cơ quan an ninh cơ sở hạ tầng và an ninh mạng Hoa Kỳ (CISA) cho biết riêng rằng họ đang làm việc để hiểu “độ rộng của các cuộc xâm nhập tiềm tàng và các tác động liên quan”.
Điều đó sẽ giúp nó “cung cấp hỗ trợ khi cần thiết và hiểu rõ hơn các chiến thuật mà kẻ thù này thực hiện”, trợ lý giám đốc điều hành của CISA, Eric Goldstein, nói với Reuters.
Theo các nhà nghiên cứu và quan chức, một phần thách thức trong việc chống lại hoạt động gián điệp này là nó bí mật hơn các hoạt động gián điệp điện toán thông thường.
Goldstein cho biết: “Trong những trường hợp này, kẻ thù thường sử dụng thông tin đăng nhập hợp pháp và các công cụ quản trị mạng hợp pháp để có quyền truy cập nhằm thực hiện các mục tiêu của chúng trên mạng mục tiêu. “Nhiều phương pháp phát hiện truyền thống, chẳng hạn như phần mềm chống vi-rút, sẽ không tìm thấy những hành vi xâm nhập này.”
Các nhà phân tích của Microsoft, những người đã xác định chiến dịch mà họ đặt tên là Bão Volt, cho biết nó “có thể làm gián đoạn cơ sở hạ tầng liên lạc quan trọng giữa Hoa Kỳ và khu vực châu Á trong các cuộc khủng hoảng trong tương lai” – một dấu hiệu cho thấy căng thẳng Mỹ-Trung leo thang về vấn đề Đài Loan và các vấn đề khác.
“Cộng đồng tình báo Hoa Kỳ đánh giá rằng Trung Quốc gần như chắc chắn có khả năng thực hiện các cuộc tấn công mạng có thể làm gián đoạn các dịch vụ cơ sở hạ tầng quan trọng ở Hoa Kỳ, bao gồm chống lại các đường ống dẫn dầu khí và hệ thống đường sắt”, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Matthew Miller cho biết trong một cuộc họp báo.
“Điều quan trọng đối với chính phủ và những người bảo vệ mạng trong cộng đồng là phải luôn cảnh giác.”
Các cơ quan của Hoa Kỳ đã và đang thúc đẩy các hoạt động an ninh mạng được cải thiện trong ngành cơ sở hạ tầng quan trọng do tư nhân nắm giữ phần lớn, sau vụ tấn công Đường ống thuộc địa quan trọng vào năm 2021 đã làm gián đoạn gần một nửa nguồn cung cấp nhiên liệu của Bờ Đông Hoa Kỳ.
Các cơ quan tình báo ở Hoa Kỳ, Anh và các đồng minh thân cận của họ đã đưa ra cảnh báo vào thứ Tư để cảnh báo về cơn bão Volt. Microsoft cho biết nhóm này đã nhắm mục tiêu vào các tổ chức cơ sở hạ tầng quan trọng trong lãnh thổ Guam của Hoa Kỳ ở Thái Bình Dương và họ đang sử dụng các thiết bị FortiGuard (làm giả) của công ty bảo mật Fortinet (FTNT.O) để đột nhập (cách hợp pháp) vào mạng của mục tiêu (của nạn nhân).
Nhà nghiên cứu Marc Burnard, người có tổ chức Secureworks đã xử lý một số vụ xâm nhập liên quan đến Bão Volt, cho biết Secureworks không thấy bằng chứng nào về hoạt động phá hoại của Bão Volt, nhưng tin tặc của họ tập trung vào việc đánh cắp thông tin sẽ “làm sáng tỏ các hoạt động quân sự của Hoa Kỳ.”
Theo tạp chí Công Hòa Công Nghệ cho biết, Microsoft đã công bố thông tin cụ thể về tác nhân Trung Quốc do nhà nước liên kết trong chiến dịch Cơn Bão Volt – Volt Typhoon. Các chuyên gia nói rằng nâng cao nhận thức về các mối đe dọa là rất quan trọng.Hình ảnh minh họa: mắt hồng/Adobe Stock
Joyce của NSA (Cơ quan An Ninh Quốc Gia) cho biết không nghi ngờ gì nữa, Volt Typhoon đang tự đặt mình vào vị trí để thực hiện các cuộc tấn công gây rối.
“Rõ ràng là một số thực thể ở đây không có giá trị tình báo,” ông nói với Reuters về các địa điểm cơ sở hạ tầng quan trọng được chính phủ xác định.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ning nói với các phóng viên rằng các cảnh báo do Hoa Kỳ, Anh, Canada, Úc và New Zealand đưa ra nhằm thúc đẩy liên minh tình báo của họ – được gọi là Five Eyes – và chính Washington đã phạm tội tấn công mạng.
Mao nói: “Hoa Kỳ là đế chế của tin tặc.
Reuters: Báo cáo bổ sung của Christopher Bing và Daphne Psaledakis; chỉnh sửa bởi William Maclean, Mark Heinrich, Chizu Nomiyama và Leslie Adler
Nhìn lại lịch sử thế giới ta có thể thấy không có bất kỳ nước nào vừa thành lập là đã có ngay dân chủ . Châu Âu ,châu Á rơi vào nền quân chủ chuyên chế hàng ngàn năm .Ngay cả nước Mỹ cũng chịu sự cai trị của thực dân Anh trước khi có dân chủ .
Như vậy hành trình đi lên của loài người trên trái đất này là giống nhau ở 202 nước và vùng lãnh thổ .Tất cả ban đầu đều nô lệ cho một cá nhân, gia đình và đảng phái sau đó là tiến trình đấu tranh với chính quyền để hạn chế quyền lực của nó, truất phế nó và buộc nó phải thực hiện đúng bản giao ước là hiến pháp .
Không có một dân tộc nào sinh ra là đã có tự do dân chủ hay tự do dân chủ từ trên trời rơi xuống . Họ trở thành cường quốc là do họ không nghe những lời nói láo , không sợ cái còng và khẩu súng của chính quyền để tạo ra đa đảng, đối lập, tam quyền phân lập và tư pháp độc lập .
Không một chính quyền nào cho họ điều đó mà họ phải tự giành lấy bằng trí thông minh và dũng cảm của mình .
Người Việt vốn quen với tư duy nô lệ nên nghĩ chính quyền sẽ làm thay họ hoặc ban cho họ đa đảng , tam quyền phân lập … Khi không có được điều đó họ chỉ chửi như Chí Phèo mà không hề học hỏi xem các nước khác đã làm như thế nào để có dân chủ . Dù có Internet và Google nhưng họ cũng chẳng thèm search bởi ngại hy sinh và không đoàn kết.
Tại sao người nghèo và người già ở nước Mỹ hiện tại không cần làm mà vẫn sống tốt?
Chẳng phải do chính quyền Mỹ tốt mà do các thế hệ đi trước của nước Mỹ đã liên tục hy sinh để đấu tranh với chính quyền để có một nước Mỹ như hôm nay .
Và công việc còn lại của các dân tộc lạc hậu là chạy trốn độc tài và tập trung ở các tòa đại sứ , lãnh sự hoặc biên giới nước Mỹ để xin hưởng cái thành quả đấu tranh ấy .
Con đường ngắn nhất là con đường đi tắt .Và ngay cả bọn có quyền lực ở các nước mà dân hèn không dám đấu tranh cũng đi con đường này vì lo ngại sẽ có ngày chúng bị đồng bọn tranh ăn truất phế chúng khỏi chiếc ghế quyền lực để xuống làm dân .
Họ có thể tranh luận cãi vã, thậm chí đánh nhau đổ máu vì
Bóng Đá, chất lượng ôtô Hàn – Nhật, Iphone – Samsung.
Nhưng khi Trung Quốc chiếm biển Đông, giết ngư dân Việt Nam thì không ai dám lên tiếng.
Họ có thể đứng xếp hàng cả đêm ngoài trời chỉ để mua IPhone,
giầy dép thời trang mới về…
Nhưng chỉ mấy giây đồng hồ đèn đỏ giao thông họ cũng không thể đợi.
Họ mẫn cảm, đau khổ, rơi nước mắt, thậm chí tự tử vì một bộ phim hoặc ngôi sao điện ảnh Hàn Quốc.v.v… Nhưng họ lại thờ ơ, vô cảm với những mảnh đời bất hạnh, khổ sở của đồng bào Việt Nam.
4.Họ có thể nổi giận kéo cả làng ra đốt xe, giết tên ăn trộm chó.
Nhưng họ lại im lặng trước những kẻ trực tiếp gây ra cuộc đời họ nghèo nàn lạc hậu.
5.Họ luôn ca ngợi sự lãnh đạo tài tình của Đảng, sự phát triển kinh tế giáo dục của Việt Nam.
Nhưng họ lại muốn sang các nước Tư Bản chủ nghĩa du học, định cư,
xuất khẩu lao động.
6.Họ chửi nước Mỹ không có dân chủ, sắp sụp đổ, phân biệt chủng tộc.
Nhưng họ và gia đình lại muốn tiếp cận nền giáo dục, hàng hóa của Mỹ bằng mọi giá.
7.Họ có thể quyên góp tiền bạc cho ngôi sao nước ngoài, sang tận Châu Phi làm từ thiện.
Nhưng họ lại ngoảnh mặt làm ngơ với những đói khổ với chính đồng bào mình…
Báo cáo của Jarrett Renshaw, Richard Cowan, Nandita Bose, David Morgan, Pete Schroeder, Moira Warburton và Gram Slattery
Mặt trời lặn phía sau tòa nhà Quốc hội Hoa Kỳ ở Washington, Hoa Kỳ, ngày 6 tháng 10 năm 2021. REUTERS/Leah Millis/
WASHINGTON, ngày 26 tháng 5 (Reuters) – Nhà Trắng và các đảng viên Cộng hòa trong quốc hội hôm thứ Sáu đặt mục tiêu hoàn tất những bước cuối cùng về thỏa thuận nâng trần khoản nợ 31,4 nghìn tỷ đô la của chính phủ Hoa Kỳ trong hai năm đồng thời hạn chế chi tiêu cho mọi thứ trừ quân đội và cựu chiến binh. quan chức Mỹ.
Các nhà đàm phán của Tổng thống đảng Dân chủ Joe Biden và Chủ tịch Hạ viện Kevin McCarthy dường như sắp đạt được thỏa thuận khi hai bên đạt được thỏa thuận về các vấn đề chính, chẳng hạn như giới hạn chi tiêu và tài trợ cho Sở Thuế vụ và quân đội.
Tuy nhiên, các hạng mục bao gồm yêu cầu phải có công việc đối với những người nhận trợ cấp liên bang vẫn đang được giữ nguyên trong thỏa thuận, quan chức này cho biết.
Việc Quốc hội không nâng trần nợ áp đặt (bởi Quốc Hội trong các tài khóa trước) vào tuần tới có thể gây ra tình trạng vỡ nợ làm rung chuyển thị trường tài chính và đẩy nước Mỹ vào suy thoái sâu sắc.
Thỏa thuận đang được xem xét sẽ tăng tài trợ cho chi tiêu tùy chọn cho quân đội và cựu chiến binh trong khi về cơ bản giữ chi tiêu tùy ý phi quốc phòng ở mức ngân khoản áp dụng ở năm hiện tại, quan chức này yêu cầu giấu tên vì họ không được phép nói về các cuộc thảo luận nội bộ.
Gia hạn hai năm có nghĩa là Quốc hội sẽ không cần phải giải quyết lại giới hạn cho đến sau cuộc bầu cử tổng thống năm 2024.
Quan chức này cho biết Nhà Trắng đang xem xét thu nhỏ kế hoạch tăng cường tài trợ cho IRS để thuê thêm kiểm toán viên và nhắm mục tiêu vào những người Mỹ giàu có.
Một quan chức thứ hai của Hoa Kỳ cho biết khoản tài trợ cho các vấn đề quốc phòng và cựu chiến binh phù hợp với ngân sách của Biden được công bố vào đầu năm nay.
Thỏa thuận sẽ để lại nhiều chi tiết sẽ được sắp xếp trong những tuần và tháng tới.
Mỗi Đảng sẽ phải thuyết phục đủ thành viên trong đảng của họ trong Quốc hội bị chia rẽ cục bộ, bỏ phiếu cho bất kỳ thỏa thuận cuối cùng nào, một chiến thắng không nhỏ với những đảng viên Cộng hòa cực hữu vốn trước đây đã nói rằng họ sẽ không ủng hộ bất kỳ thỏa thuận nào nếu không cắt giảm chi tiêu và các đảng viên Dân chủ khối “tiến bộ” đang chống lại các yêu cầu mới đòi phải có công ăn việc làm để được trơ cấp áp dụng trên các chương trình chống đói nghèo.
“Cách duy nhất để tiến lên phía trước là thông qua một thỏa thuận lưỡng đảng.” Tổng thống Biden nói, “Và tôi tin rằng chúng ta sẽ đạt được một thỏa thuận cho phép chúng ta tiến lên và bảo vệ những người Mỹ chăm chỉ của đất nước này”, Biden nói hôm thứ Năm .
Một trong những nhà đàm phán của Đảng Cộng hòa, Dân biểu Patrick McHenry, cho biết hai bên đã bày tỏ quan ngại của mình và họ hiểu rất rõ.
“Đó là lý do tại sao chúng ta vẫn ở đây vào giờ thứ 11 để đấu tranh về những điều nghiêm trọng có hậu quả nghiêm trọng,” ông nói với các phóng viên vào cuối ngày thứ Năm.
Một điều làm tăng thêm sự phức tạp là không rõ các nhà lập pháp phải hành động trong bao lâu. Bộ Tài chính đã được cảnh báo rằng họ có thể không thể thanh toán tất cả các nghĩa vụ của mình ngay sau ngày 1 tháng Sáu, nhưng hôm thứ Năm cho biết họ sẽ bán khoản nợ trị giá 119 tỷ đô la sẽ đến hạn vào ngày đó, gợi ý cho một số người theo dõi thị trường rằng điều đó là không thể. một thời hạn bọc sắt.
SỰ PHÂN CỰC KẾT THÚC
Fitch Ratings tuần này đã cảnh báo rằng họ có thể hạ xếp hạng tín dụng của chính phủ liên bang Hoa Kỳ do bế tắc, điều này sẽ đẩy chi phí đi vay của chính phủ cao hơn và làm giảm vị thế của Hoa Kỳ với tư cách là xương sống của hệ thống tài chính toàn cầu.
Một cuộc đối đầu tương tự năm 2011 đã khiến Standard & Poor’s hạ xếp hạng nợ của Mỹ.
“Chúng tôi nghĩ rằng sự phân cực chính trị trong nước có thể sẽ kéo dài, và thứ đến, chúng tôi cũng lo ngại về quỹ đạo gia tăng của nợ,” David Beers, cựu trưởng bộ phận xếp hạng chủ quyền của S&P, cho biết . “Về cả hai khía cạnh của chúng tôi, những kỳ vọng của chúng tôi, nếu có bất cứ điều gì… đã bị vượt quá. Tôi không nghi ngờ gì về quyết định đúng đắn của mình.”
Hầu hết các nhà lập pháp đã rời Washington để nghỉ lễ Ngày Tưởng niệm, nhưng các nhà lãnh đạo của họ đã cảnh báo họ sẵn sàng quay lại để bỏ phiếu khi đạt được thỏa thuận.
Các chương trình chăm sóc sức khỏe và hưu trí đang phát triển nhanh chóng sẽ không bị ảnh hưởng, mặc dù chúng được dự đoán sẽ đẩy mức nợ của Hoa Kỳ lên cao hơn trong những năm tới.
Các đảng viên Cộng hòa đã bác bỏ đề xuất tăng thuế của Biden đối với các tập đoàn và người giàu, trong khi Biden phản đối các đề xuất của Đảng Cộng hòa nhằm thắt chặt các yêu cầu phải có công việc để được nhận trợ cấp trong một số chương trình chống đói nghèo và nới lỏng các quy định về khoan dầu khí.
Đại diện đàm phán của Đảng Cộng hòa Garret Graves cho biết vào cuối ngày thứ Năm rằng Nhà Trắng đang “từ chối đàm phán về các yêu cầu phải có công việc (hầu được lãnh trợ cấp)”, điều mà ông gọi là “điên rồ”. Ông cho biết những bất đồng về tài trợ an sinh xã hội và Medicare so với yêu cầu công việc tiếp tục là một vấn đề giữa hai bên.
Các nhà lãnh đạo Hạ viện cho biết các nhà lập pháp sẽ có ba ngày để cân nhắc về thỏa thuận trước khi bỏ phiếu và bất kỳ nhà lập pháp nào trong Thượng viện đều có quyền ràng buộc quá trình thông qua đạo luật trong nhiều ngày. Ít nhất một người, đảng Cộng hòa Mike Lee, đã đe dọa làm như vậy.
Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Wally Adeyemo, tình trạng bế tắc đã khiến các nhà đầu tư lo lắng, đẩy chi phí đi vay của chính phủ tăng lên thêm tới 80 triệu đô la cho đến nay.
Một số cơ quan xếp hạng tín dụng cho biết họ đã đưa Hoa Kỳ vào diện xem xét khả năng bị hạ cấp, điều này sẽ đẩy chi phí đi vay lên cao hơn nữa.
(Bài của Nguyễn Hải Yến – giáo viên THCS ở huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương)
Chúng tôi và đồng nghiệp hiện đang bị đẩy vào một chương trình cải cách rối như ma trận, trong thế bị động, giáo viên hoang mang, nhiều môn người dạy còn đang phải tự mò mẫm tìm hướng đi thì chuyến tàu cải cách chở nhiều nghìn tỉ đồng đã sầm sập chạy. Để khỏi lỡ chuyến, người trong cuộc đành tự thổi phồng mình lên, lấp tạm vào những lỗ hổng của chương trình mới do cải cách giáo dục tạo ra.
Chương trình giáo dục phổ thông mới đã áp dụng từ lớp 1 trong năm học 2020-2021
Hình chụp lại của Báo Thanh Niên, N.L
Theo chúng tôi, có 7 lỗ hổng sau :
1. Một chương trình – nhiều bộ sách.
Mục đích của việc ban hành nhiều bộ sách là tạo ra sự đa thanh, đa sắc, đa cực, cho người dạy và người học được phát huy hết quyền và khả năng của mình. Nhưng đáng tiếc, không hiểu do nguyên nhân gì mà đằng sau mục tiêu tốt đẹp ấy, một cái chợ trong ngành giáo dục hình thành, sách thành miếng mồi béo bở cho cả một hệ thống ăn theo. Cuộc chiến thương mại bắt đầu từ khâu viết sách, thẩm định, duyệt sách, chọn sách… Trên lí thuyết là giáo viên được quyền chọn sách giáo khoa để dạy, nhưng sách gửi về cho giáo viên đọc chỉ là các file hình ảnh kèm lời gợi ý của cấp trên là chọn bộ nào… Và thực tế, nếu giáo viên có chọn bộ khác thì dạy bộ sách nào lại do cấp có thẩm quyền nào đó duyệt. Được chọn sách để dạy thành lí thuyết suông.
Không những thế, các bộ sách không triển khai chương trình đồng nhất, thậm chí có nhiều sự khác biệt về nội dung, cấu trúc. Có bộ môn, như Toán 7, cùng một nội dung nhưng sách “Cánh diều” dạy ở kì I mà sách “Kết nối tri thức” lại thiết kế ở kì II. Kiểu loạn sách giáo khoa này làm khó, thậm chí là đánh đố cho những em học sinh không may phải chuyển trường (chỉ nói trong phạm vi trong tỉnh) khi vừa phải mua cả bộ sách mới vừa phải học lại từ đầu. Chưa nói đến việc cùng một địa phương nhưng các trường sử dụng các bộ sách khác nhau sẽ khó cho việc ra đề thi chung, vất vả cho cả người dạy lẫn người học – những vất vả không đáng có và không đem lại ích lợi gì.
2. Những cuộc “cưỡng hôn” phản khoa học.
Môn “Khoa học tự nhiên” là “bình mới” nhưng “rượu cũ” vì người ta có sáng kiến tích hợp đem ghép ba môn Lý, Hóa, Sinh vào chung một cuốn sách, nội dung của từng môn được sắp xếp theo cấu trúc vài chương một phân môn. Theo cấu trúc ấy, những tuần đầu học sinh lớp 6,7 sẽ học cuốn chiếu phân môn Hóa, thời lượng 4 tiết/tuần. Các tuần tiếp theo sẽ học Lý, kết thúc môn Lý chuyển sang học môn Sinh (hoặc tuần 1 không có Lý, tuần 2 học 2 tiết, tuần 3 học 4 tiết xong nghỉ để môn khác kế vào). Cách thiết kế máy móc, thiếu hiểu biết, kém khoa học này dẫn đến sự quá tải với cả học sinh và giáo viên. Trong khi giáo viên người thì chạy xô kín tuần không tiết nghỉ, người thì ngồi chơi để chờ đến lượt môn mình thì học sinh học cuốn chiếu hết một môn học, sách vở cất một xó, sang năm học sau mới rờ trở lại môn ấy, kiến thức chắc chắn rơi chẳng còn mấy để có thể rèn kĩ năng, phát triển năng lực và phẩm chất như mục tiêu rất hay của chương trình cải cách đề ra.
Không những thế, môn Hoá bắt đầu thay đổi cách đọc, cách gọi tên các nguyên tố hoá học theo chuẩn Anh – Latin, bỏ cách đọc phiên âm cũ (ví dụ Natri thành Sodium; Sắt thành Iron; Đồng thành Copper…) điều này sẽ dẫn đến tình trạng học sinh lớp 8,9 chương trình cũ lên lớp 10 học sách mới sẽ phải mất thời gian dài để học lại tên các nguyên tố. Điều này thực sự không cần thiết vì đây là chương trình phổ thông, những học sinh cần nghiên cứu chuyên sâu, làm việc trong môi trường quốc tế, ngoài việc sử dụng kí hiệu hoá học sẽ có chương trình chuyên riêng của mình.
Lịch sử và Địa lý là cuộc “cưỡng hôn” phản giáo dục nữa của chương trình cải cách khi chỉ vì một số nội dung liên quan và chủ đề chung mà người làm chương trình cố ép chúng thành một môn học với hai phân môn độc lập, phải thực hiện dạy đồng thời với thời lượng 3 tiết/tuần, tương đương mỗi phân môn 1,5 tiết. Vì vậy thời khoá biểu thay đổi, mỗi tuần một lần. Người xếp thời khoá biểu khổ, học sinh nhầm lẫn, giáo viên không nhớ mình dạy lớp nào, có người phải in thời khoá biểu của mình, cho vào thẻ đeo trước ngực… tất cả cũng từ đó mà ra. Và cũng bởi là một môn học nên kiểm tra đánh giá phải thể hiện trên một đề 90 phút dẫn đến việc phải đổi giờ để có hai tiết liền nhau thực hiện kiểm tra liền, học sinh phải ôn tập lượng kiến thức nhiều, gây áp lực không đáng có.
3. Chương trình Giáo dục địa phương.
Chương trình này, gọi tên chính xác phải là là “Lẩu Cải Cách” vì mỗi môn Văn, Sử, Địa, Âm nhạc, Mỹ thuật đều có phần. Chương trình cũ vẫn có chương trình địa phương gắn với chính môn học, rất hợp lý và logic nhưng rất tiếc, chương trình mới không kế thừa mà lại sáng tạo ra môn học mới. Với định hướng thực hiện trên mây là chủ đề liên quan đến môn học nào thì giáo viên bộ môn đó dạy, sau một năm, thấy bất cập nhiều điều nên đổi mới bằng cách một giáo viên dạy cả chương trình địa phương, có nghĩa là dạy tất cả các lĩnh vực, kể cả cách lĩnh vực nghệ thuật như Âm nhạc và Mĩ thuật. Một kiểu giáo viên đa năng, am hiểu tất cả đã được tạo ra từ chính nồi lẩu này. Sách giáo khoa chương trình này sẽ do tỉnh biên soạn, nhưng học đến năm thứ hai rồi vẫn chưa có tài liệu cho cả giáo viên lẫn học sinh.
Chưa có cả hướng dẫn cụ thể, mỗi trường tự nghiên cứu một cách dạy riêng. Đây là chính là tình trạng trăm hoa đua nở, trường trường lập chương trình, người người tự viết nội dung, chất lượng thế nào không ai quản.
4. Hoạt động trải nghiệm.
Một cái tên rất kêu, gợi những hoạt động hấp dẫn nhưng thực tế chỉ dừng lại ở việc tổ chức các buổi chào cờ, sinh hoạt lớp. Các chuyên đề gần như bị bỏ qua vì không có thời gian, kinh phí để tổ chức. Môn học thường được phân công cho giáo viên chủ nhiệm, nội dung giống như hoạt động ngoài giờ lên lớp. Bình mới mà rượu cũ, đánh giá học sinh là ở mức Đạt hoặc chưa đạt nên cơ bản học sinh đạt 100% không cần phải học
5. Đánh giá chung
Môn Nghệ thuật chính thức là môn ghép Âm nhạc với Mỹ thuật. Hai môn, hai cuốn sách, hai giáo viên nhưng đánh giá lại chung (không bằng điểm mà bằng ĐẠT hoặc CHƯA ĐẠT). Cách đánh giá phản khoa học này dẫn đến tình trạng đánh giá không chính xác vì không phải em nào cũng có khả năng cảm thụ âm nhạc tương đương hội họa, người dạy sẽ phải thỏa thuận với nhau để đánh giá học sinh khi em đạt môn này nhưng chưa đạt ở môn kia. Kiểu đánh giá này gọi tên là gì thì chưa ai hình dung nổi.
6. Nhân lực.
Chương trình cải cách sinh ra các môn tích hợp nhưng chưa đào tạo giáo viên để dạy tích hợp liên môn. Những nhà biên soạn chương trình, viết sách khẳng định trên lí thuyết không buộc giáo viên dạy trái chuyên môn, nhưng thực tế ở các trường, giáo viên vẫn phải dạy tất cả các phân môn của môn tích hợp chỉ sau vài buổi tập huấn và chuyên đề. Đã bắt đầu có thông báo khuyến khích giáo viên đi học thêm tín chỉ để dạy được môn tích hợp. Ngân sách nhà nước và tiền lương của giáo viên sẽ đổ vào đó mà chất lượng dạy thu về sẽ không thể tương đương bởi chương trình yêu cầu cao, giáo viên cần chuyên môn sâu và vững chứ không thể dạy đa môn (dạy Sinh kiêm Lý, Hóa; dạy Địa phải kiêm Sử) theo kiểu tìm hiểu sơ khai ở bậc Tiểu học. Đặc biệt, khi học lên THPT thì các môn học lại hoàn toàn độc lập. Những thế hệ học sinh THCS chỉ biết đến môn Khoa học tự nhiên thì lên THPT sẽ phải làm quen với khái niệm môn Lý, môn Hóa, môn Sinh và được học liên tục theo đường thẳng. Vậy thử hỏi bày vẽ ra gộp môn, học cuốn chiếu để làm gì hay chỉ để cho khác người, để làm khó cả người dạy lẫn người học và làm nát thêm nền giáo dục vốn đã nhiều bất cập của nước nhà?
7.Vật lực.
Trên lí thuyết, những yếu tố như cơ sở vật chất, phương tiện, đồ dùng, thiết bị dạy học của chương trình sách giáo khoa mới là rất hiện đại , được đầu tư lớn nhưng thực tế, đến các trường ở thành phố, thị xã, thị trấn còn chưa có đủ các phòng chức năng, phòng bộ môn thì nói gì đến vùng sâu vùng xa? Đồ dùng học tập cho chương trình mới hoàn toàn chỉ có trên giấy tờ, học sinh phải học trên hình ảnh còn giáo viên hoặc phải tận dụng đồ dùng đã rất cũ của chương trình cũ để dạy cho những tiết có đồ dùng tương ứng của chương trình mới hoặc dạy chay qua hình ảnh.
Còn những lỗ hổng nữa về cách đổi tên gọi Giáo án thành Kế hoạch bài dạy, về việc soạn giáo án, xây dựng kế hoạch, thực hiện chương trình theo mẫu công văn 5512 của Bộ Giáo dục… nhưng đây là vấn đề thuộc về chuyên môn nên người viết chưa thể nói hết trong bài này.
Chương trình Cải cách giáo dục đã đi được một chặng đường ba năm, giáo viên và học sinh đã lên tàu mà những người cầm lái lại chậm chuyến không theo kịp. Họ thực sự bỏ mặc cả một thế hệ đang tự chèo chống đưa nhau qua sông giữa sóng lớn mà bốn bề mờ mịt không thấy bờ.
Nền giáo dục Việt Nam phải chăng đang trồng người từ ngọn?
Ngày xưa học đơn giản nhưng kiến thức thật còn ngày cải cách mà…
Ý kiến của Nguyên Thanh trên báo lề phải
Về tiêu chuẩn sách giáo khoa, xin được nhắc lại những tính chất hầu như được thế giới khẳng định là: Tính mẫu mực; tính khoa học; tính ổn định, cập nhật; tính kế thừa. Chỉ xin nói thêm là không chỉ kế thừa tinh hoa các sách giáo khoa thời trước đó mà còn bảo đảm tính kế thừa ở người học, bởi không chỉ học ở trường, còn học ở nhà, ở mọi nơi, mọi lúc nên dựa vào sách giáo khoa cha mẹ có thể dạy con, anh chị có thể dạy em… Nhưng nay sách giáo khoa mỗi trường mỗi khác, chưa nói tới chuyện “dạy” cho nhau, ngay việc học khác trường là khó “dạy” nhau. Rồi chuyển trường, tất yếu phải thay sách… Không chỉ là lãng phí tiền của mà còn là lãng phí tri thức!
Thời trước, sách giáo khoa của bố còn dành được cho con. Mở quyển sách đứa con tự hào nhớ về người cha để tiếp bước. Mà nay…
Lãng phí là đáng trách. Đáng sợ hơn là để mất niềm tin!
Số báo cổ nhất của tờ Gia Định báo được lưu trữ ở đâu ? Chắc hẳn rất nhiều người sẽ bất ngờ khi biết là số báo này được lưu ở Thư viện đại học Các ngôn ngữ và Văn minh BULAC tại Paris.
Cho đến ngày 31/05/2023, người quan tâm có thể nhìn thấy số 4, xuất bản ngày 15/07/1865, cùng với rất nhiều tác phẩm cổ khác trong khuôn khổ triển lãm « Chữ quốc ngữ, nhân tố cơ bản trong sự đổi mới văn hóa Việt Nam từ năm 1860 đến 1945 ».
Những tác phẩm này nằm được đặt trong tủ kính, ngay lối đi chính ở tầng trệt của thư viện để mọi độc giả có thể ngắm. Chị Nguyễn Thị Hải, phụ trách phông tiếng Việt và triển lãm, giới thiệu :
« Đây là một triển lãm nhỏ do BULAC tổ chức. Người xem có thể xem rất nhiều cuốn sách mà trước đây chỉ được nghe nói đến, ví dụ từ điển của Alexandre de Rhodes, từ điển của Taberd, hoặc những cuốn sách đầu tiên được xuất bản bằng chữ quốc ngữ ở Thái Lan, những cuốn sách được xuất bản bằng chữ quốc ngữ của Trương Vĩnh Ký, cuốn tiểu thuyết đầu tiên theo phong cách phương Tây ở Việt Nam như Truyện thầy Lazaro Phiền của Nguyễn Trọng Quản, hoặc tờ Gia Định báo, tờ báo chữ quốc ngữ đầu tiên, với số báo được gọi là cổ nhất hiện nay được lưu trữ tại BULAC.
Các bạn cũng có thể nhìn thấy những cuốn sách dịch của Trương Vĩnh Ký, những cuốn sách dịch của Nguyễn Văn Vĩnh xuất bản từ những năm 1909 như Tam quốc chí diễn nghĩa hoặc Ba người lính ngự lâm pháo thủ, Những người khốn khổ hoặc Qui-li-vơ du ký… Những cuốn sách đó được lưu trữ ở BULAC từ rất lâu mà có rất nhiều độc giả không biết đến. Đây là lần đầu tiên BULAC giới thiệu đến độc giả những cuốn sách được xuất bản bằng chữ quốc ngữ từ giữa thế kỷ XIX đến nửa đầu thế kỷ XX ».
Một trong những phông tiếng Việt cổ nhất Pháp
Phông tiếng Việt của BULAC là một trong những phông cổ nhất Pháp, khoảng 150 tuổi vào năm 2023, rất phong phú với khoảng 13.000 đầu sách (16.500 cuốn), cùng với khoảng 100 tạp chí và đầu báo. BULAC mở cửa rộng rãi cho công chúng, không cần bất kỳ điều kiện nào.
Mai Lan Urrizalqui, học thạc sĩ ngành Quan hệ Quốc tế tại trường INALCO, một độc giả thường xuyên của BULAC, cho biết :
« Em học tiếng Việt vì em là người Pháp gốc Việt. Em thường đến BULAC để đọc sách về khoa học xã hội và nhân văn Việt Nam vì có nhiều sách về khoa học chính trị và kinh doanh quản lý ở Việt Nam. Ngoài ra cũng có nhiều sách về nghiên cứu ở Việt Nam và ngữ pháp để luyện tập tiếng Việt ».
Lou Vargas, hiện là nghiên cứu sinh tiến sĩ ngành Lịch sử tại Trường Cao đẳng Thực hành (EPHE), học tiếng Việt vì đam mê từ nhỏ nhờ một người bạn gốc Việt :
« Trước đây khi em học tiếng Việt, em đến BULAC thường xuyên để tra từ điển, đọc các tác phẩm văn học Việt Nam, xem cách nghiên cứu về địa lý, lịch sử, văn hóa của Việt Nam. Bây giờ, em đang làm luận án tiến sĩ về bia hậu. Vì BULAC mở cửa cho tất cả mọi người, cho nên em cũng thường xuyên quay lại đây để làm việc, để mượn sách và hôm nay em đến để trả sách ».
Phông tiếng Việt của BULAC được gộp từ nhiều thư viện khác nhau : một phần của Viện Viễn Đông Bác Cổ – EFEO, Khoa Ngôn ngữ và Văn minh Đông Á – LCAO của Đại học Paris Cité và nhất là từ Thư viện liên đại học các ngôn ngữ phương Đông – BIULO. Sách báo bắt đầu được sưu tập ngay năm 1869 khi Trường Sinh ngữ phương Đông – INALCO mở khoa tiếng Việt và đặc biệt là nhờ công của Abel Des Michel, năm 1872 được bổ nhiệm làm giáo sư Trường Sinh ngữ phương Đông. Ngoài viết sách, ông còn liên kết với các nhà nghiên cứu Việt Nam thời đó, như Trương Vĩnh Ký, Trương Minh Ký, Huỳnh Tịnh Của để mua sách xuất bản ở Sài Gòn rồi đưa sang Pháp làm công cụ giảng dạy và nghiên cứu tiếng Việt tại Paris. Chị Nguyễn Thị Hải nói tiếp :
« Ở BULAC có rất nhiều sách được coi là một phông không chỉ chứng kiến cho việc dạy tiếng Việt ở Paris, mà nó còn là một nhân chứng lịch sử cho sự phát triển của chữ quốc ngữ và phổ biến chữ quốc ngữ ở Việt Nam. Trong số sách quốc ngữ, có thể thấy những cuốn từ điển được xuất bản từ khi hình thành chữ quốc ngữ, như Từ điển Việt-Bồ-Latinh, Phép giảng tám ngày của Alexandre de Rhodes xuất bản năm 1651, cuốn Từ điển Annam-Latin và Latin-Annam của Taberd xuất bản năm 1838.
Sau đó vào khoảng những năm 1850, có thể thấy những cuốn sách chủ yếu là giáo lý tôn giáo và những câu chuyện kể về tôn giáo được xuất bản bằng chữ quốc ngữ ở Thái Lan, ví dụ Giáo lý yếu lý quốc ngữ. Từ năm 1860, việc in ấn bằng chữ quốc ngữ ở Nam Kỳ bắt đầu phát triển, nên có rất nhiều sách đầu tiên được in bởi Bản in Nhà nước.
Chúng ta có thể thấy Chuyện đời xưa của Trương Vĩnh Ký xuất bản năm 1866. Đó là bản xuất bản đầu tiên và là một bản rất đặc biệt bởi vì chúng ta biết đến Chuyện đời xưa của Trương Vĩnh Ký với những bản tái bản sau này, chỉ với khoảng 74 truyện kể, trong khi bản đầu tiên năm 1866 có tất cả khoảng hơn 100 truyện. Vì trong đó có những chuyện không phù hợp với giáo lý Công Giáo nên đã bị kiểm duyệt và bị xóa bỏ. Đây là bản đặc biệt mà BULAC đang giữ ».
Kho sách Hán-Nôm và tạp chí quý hiếm
Phông tiếng Việt của BULAC còn nổi tiếng với nhiều đầu sách Hán-Nôm quý hiếm. Tất cả đều có thể tra trực tuyến trên trang web của thư viện. Đây là kho báu mà chị Nguyễn Thị Hải không giấu niềm tự hào :
« Hiện nay, trong phông tiếng Việt ở BULAC có khoảng hơn 100 đầu sách Hán-Nôm và chủ yếu là sách văn học, vì mối liên hệ đặc biệt giữa Trường Sinh ngữ phương Đông với các nhà học giả ở Nam Kỳ thời đó như Trương Vĩnh Ký, cho nên các tác phẩm được mua, tức là các sách Hán-Nôm thời kỳ đó, chủ yếu là các tác phẩm văn học được lưu truyền rất rộng rãi ở miền Nam Việt Nam, cũng như là những tác phẩm tuồng, ví dụ tuồng Kim Vân Kiều hoặc Lục Vân Tiên, tiếp theo là các tác phẩm văn học như Lâm Sinh Lâm Thoại hoặc Cung oán ngâm khúc… Tất cả những tác phẩm đó đều được lưu ở BULAC.
Nếu các bạn muốn tìm hiểu, trên trang web của thư viện BULAC, khi vào đến trang danh mục thư viện, thì sẽ thấy danh sách mà chúng tôi tạo ra cho độc giả để độc giả dễ dàng tiếp cận hơn. Các bạn sẽ thấy danh mục : Sách Hán-Nôm, trong đó có khoảng hơn 100 đầu sách và có thể xem trực tiếp trên đó ».
Như đề cập ở trên, số báo cổ nhất còn lại của tờ Gia Định báo hiện được lưu tại BULAC. Kho tạp chí phong phú được ghi trong danh mục « Tất cả những các tạp chí của Việt Nam xuất bản trước năm 1945 » để độc giả dễ dàng truy cập trên thư mục của thư viện.
« Ở BULAC có tất cả nào khoảng 70 đầu báo trước năm 1945, trong đó phải kể đến Gia Định báo, tờ báo quốc ngữ đầu tiên được xuất bản ở Sài Gòn năm 1865. Hiện nay chúng ta được biết là số báo cổ nhất còn giữ được cho đến nay là số 4 của tờ Gia Định báo xuất bản ngày 15/07/1865 thì hiện nay BULAC là thư viện duy nhất có được tờ báo này.
Ở BULAC, các bạn có thể đọc được rất nhiều tờ báo khác được xuất bản ở Nam Kỳ, ví dụ Lục Tỉnh Tân Văn, Nông Cổ Mín Đàm, An Hà báo, hoặc những tờ báo sau này, như Nam Phong tạp-chí, thậm chí chắc các bạn đã nghe đến báo tên là Tập báo ta (Notre Revue) của Nguyễn Văn Vĩnh được xuất bản vào năm 1909 thì ở BULAC cũng có, tiếp theo phải kể đến những tờ như Phụ nữ Tân văn, Sông Hương, Đông Dương tạp chí».
Trong lúc tham quan thư viện, chúng tôi gặp Nguyễn Văn Phúc, một nghiên cứu sinh Việt Nam ở Ý tham gia chương trình trao đổi sáu tháng với Trung tâm Nghiên cứu Đông Nam Á (CASE) tại Paris. Thư viện BULAC là một nguồn tài liệu hữu ích cho nghiên cứu của Phúc.
« Chủ đề nghiên cứu của em là về mối liên hệ giữa luật và giới tính dưới tầm nhìn lịch sử. Em sẽ nghiên cứu về mối quan hệ giữa hai vấn đề này theo dòng thời gian phát triển ở Việt Nam và cũng so sánh với Trung Quốc và với Pháp để làm rõ chủ đề. Em biết đến thư viện BULAC vì BULAC có nhiều tài liệu về Việt Nam, không những về văn hóa, mà có một số tài liệu về luật đúng với chuyên ngành của em. Đến cuối tháng Tư này em trở về Ý. Trong quá trình 6 tháng, em đã hoàn thành được một chương của luận văn, nghiên cứu về khoảng thời gian phong kiến của Việt Nam ».
Được thành lập năm 2011, thư viện BULAC là một đơn vị công, không trực thuộc bất kỳ trường đại học nào như nhiều người vẫn lầm là của INALCO. Thư viện mở cửa miễn phí cho tất cả mọi người từ 10 đến 22 giờ hàng ngày và cung cấp rất nhiều dịch vụ tiện ích cho sinh viên, nhà nghiên cứu. Chị Nguyễn Thị Hải cho biết phông tiếng Việt vẫn không ngừng được mở rộng, bổ sung rất nhiều đầu sách báo mới hàng năm.
« Có thể nói rằng phông tiếng Việt ở BULAC là một trong những phông tiếng Việt cổ của nước Pháp và có thể nói là duy nhất được thường xuyên cập nhật những nghiên cứu mới về Việt Nam. Hiện nay, mỗi năm với nguồn kinh phí hiện tại, chúng tôi có thể mua khoảng tầm 200 đầu sách và chủ yếu là đầu sách tiếng Việt được gửi từ Việt Nam sang, cùng với 25 đầu báo, cũng chủ yếu bằng tiếng Việt.
Về phần mua sách báo tiếng Việt, chúng tôi liên hệ với một công ty xuất khẩu sách tại Việt Nam. Họ có thể gửi cho chúng tôi danh mục để chúng tôi chọn. Bên cạnh đó, bản thân tôi cũng phải tìm trên tất cả các kênh hoặc mạng xã hội để biết được những xuất bản mới ra, đặc biệt là những cuốn sách phục vụ cho nhu cầu của sinh viên, cũng như các nhà nghiên cứu Việt Nam học ở đây để có thể cập nhật những nghiên cứu mới nhất ở Việt Nam giúp cho sinh viên, cũng như các nhà nghiên cứu ở Pháp có thể có những cái nhìn trao đổi và những cái nhìn cập nhật nhất đối với sự phát triển nghiên cứu tại Việt Nam hiện nay ».
Sách Cổ Việt Nam từ thế kỷ XVII lưu trữ ở Viện Viễn Đông Bác Cổ Paris
Một trong những tài liệu quý hiếm giúp thư viện của Viện Viễn Đông Bác Cổ Paris trở thành một trong những trung tâm quan trọng trong giới nghiên cứu về Đông Dương và Việt Nam là bộ sưu tầm 20.000 ván khắc Hán Nôm. Đây là kho tài liệu quan trọng giúp tái dựng cổ sử Việt Nam.
Ngoài ra, còn phải kể đến bộ sưu tập tranh dân gian Việt Nam với khoảng 400 bức tranh do nhà nghiên cứu Maurice Durand thu thập. Được bảo quản trong điều kiện tốt, bộ sưu tập đa dạng và phong phú về nhiều đề tài khác nhau : cuộc sống thường nhật, các ngành nghề nhỏ, chúc tụng và những tấm bùa hộ mệnh, tôn giáo và tín ngưỡng, lịch sử, văn học, giáo dục, tục ngữ, ngạn ngữ…
Cuối cùng, còn có hơn 3.000 đầu sách về Việt Nam, trong đó có rất nhiều sách cổ, trên tổng số gần 33.000 tác phẩm thuộc kho Đông Nam Á. RFI đã có dịp được ngắm hai tác phẩm cổ liên quan đến Việt Nam, được in năm 1631 và 1646, hiện không còn phục vụ độc giả.
Bìa cuốn sách Lịch sử Vương quốc Bắc Kỳ, xuất bản năm 1646, EFEO, Paris.RFI / Tiếng Việt
« Tôi mang ra đây mấy cuốn sách cổ để giới thiệu. Cuốn sách nhỏ này có từ thế kỷ XVII, có tựa đề Relations de la nouvelle mission des Pères de la Compagnie de Jésus au Royaume de la Cochinchine (tạm dịch : Mối quan hệ của phái đoàn các Cha dòng Tên với Vương quốc Nam Kỳ). Tác phẩm được dịch từ tiếng Ý và là một trong số những cuốn sách cổ nhất của bộ sưu tập được thu thập ở Hà Nội. Hầu hết bộ sưu tầm được hình thành từ những cuốn hồi ký du lịch hay những cuốn sách của các nhà truyền đạo miêu tả Nam Kỳ thời kỳ đó.
Còn đây là một cuốn khác, Histoire du Royaume de Tonquin (Lịch sử Vương quốc Bắc Kỳ), cũng là một tác phẩm có từ thế kỷ XVII. Chúng tôi có nhiều tác phẩm về những tiếp xúc đầu tiên của phương Tây với Đông Dương và Việt Nam. Tiếp theo, còn có những kho sách liên quan đến nghiên cứu Đông Dương từ lúc Viện Viễn Đông Bác Cổ được thành lập ở châu Á, trong đó có rất nhiều nghiên cứu khảo cổ, nhân chủng học và triết học đáng quý ».
Viện Viễn Đông Bác Cổ nằm trong quần thể Nhà Châu Á (Maison de l’Asie), tọa lạc trong quận 16 nổi tiếng của Paris, ngay gần Trocadéro và quảng trường Nhân Quyền (Parvis des droits de l’homme) nhìn ra tháp Eiffel. Đây cũng là trụ sở của nhiều trung tâm nghiên cứu về châu Á khác thuộc các trường Nghiên cứu nâng cao về Khoa học Xã hội (EHESS) và trường Cao Đẳng Thực Hành (EPHE), như trung tâm nghiên cứu Ấn Độ, Trung Hoa hiện đại và đương đại, Đông Nam Á (CASE) và Tây Tạng, cũng như thư viện của những cơ sở này.
Dù độc giả đến đây có thể tra cứu được các kho sách của cả ba trường trên (EFEO, EPHE và EHESS), nhưng số lượng người đọc không nhiều so với các thư viện khác. Chị Magali Morel giải thích :
« Vì Viện Viễn Đông Bác Cổ là một cơ quan chuyên biệt. Chúng tôi đón sinh viên cao học, các nhà nghiên cứu trong nhiều lĩnh vực trọng điểm, rất đặc biệt. Hiện chúng tôi đang cố trao đổi nhiều hơn nữa với bên ngoài vì cần phải tiếp nhận những công nghệ mới và trao đổi với mạng xã hội… Đây cũng là dự án mà chúng tôi đang làm để mở rộng hơn một chút và có thể để lập một địa điểm năng động hơn. Đúng là chúng tôi là một cơ quan chuyên biệt, nhưng dù sao cũng mở rộng với tất cả ».
Ngoài trụ sở tại Paris, Viện Viễn Đông Bác Cổ có mặt tại Pondichéry, Ấn Độ. Trong khu vực Đông Nam Á có các trung tâm hoặc chi nhánh ở Lào, Việt Nam, Cam Bốt, Thái Lan và Indonesia. Riêng Miến Điện mới chỉ có một đại diện. Cuối cùng, Viện Viễn Đông Bác Cổ cũng có mặt ở Nhật Bản và mới đây một văn phòng đã được mở ở Trung Quốc.
Phòng đọc thư viện của EFEO, Paris.RFI / Tiếng Việt
Tàu Trung Quốc áp sát tàu Cảnh sát biển Việt Nam trên Biển Đông
Trung Quốc trong gần cả tháng nay tăng cường hoạt động trong vùng biển đặc quyền kinh tế của Việt Nam.
Lâu nay, Việt Nam đã có những ứng phó như tìm cách đa dạng hoá nguồn cung vũ khí để đối phó với sự quấy nhiễu ngày càng tăng của Trung Quốc trên Biển Đông. Tuy nhiên, hành động của Hà Nội liệu có thể bắt kịp chuyển động của Bắc Kinh?
Diễn biến mới nhất
Từ hôm 7/5 đến nay, Trung Quốc cho tàu khảo sát Hướng Dương Hồng 10 vào hoạt động khảo sát trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam. Trong đợt khảo sát này, có thời điểm tàu Hướng Dương Hồng 10 cách đường cơ sở Việt Nam chỉ khoảng hơn 50 hải lý.
Thông số kỹ thuật của tàu Hướng Dương 10, khánh thành năm 2014. Ảnh chụp lại từ blog quốc phòng China.
Hôm 13/5, con tàu này rời khỏi vùng đặc quyền kinh tế Việt Nam. Hôm 15/5, tàu Hướng Dương Hồng 10 lại rời khỏi vùng đặc quyền kinh tế Việt Nam một lần nữa và xuất hiện ở gần khu vực Đá Chữ Thập. Đến 17/5, nó bắt đầu quay trở lại vùng đặc quyền kinh tế Việt Nam.
Việt Nam, vào ngày 18/5, lên tiếng phản đối Trung Quốc về những hoạt động gần đây của nước này tại khu vực Biển Đông, nói rằng “Việt Nam đã và đang triển khai các biện pháp phù hợp với luật pháp quốc tế để bảo đảm quyền, lợi ích chính đáng của mình”.
Sơ đồ hoạt động của Hướng Dương Hồng từ 7/5/2023 đến nay trong EEZ của VN (MarineTraffic)
Cập nhật về tình hình hiện tại, một nhà nghiên cứu Biển Đông, yêu cầu giấu danh tính cho biết, đến ngày 25/5, Trung Quốc vẫn duy trì tàu nghiên cứu khoa học Hướng Dương Hồng 10 cùng một tàu cảnh sát biển của nước này và một số tàu dân binh có mặt trong vùng biển đặc quyền của Việt Nam:
“Hôm nay lại đưa thông tin thêm là một tàu hải tuần của Trung Quốc đã đi vào trong khu vực gần Bãi Tư Chính.
Còn bên Việt Nam thì có một tàu cảnh sát biển và hai tàu kiểm ngư theo dõi, bám sát theo tàu này của Trung Quốc. Báo chí trong nước thì không được đưa tin về vấn đề này.
Có lẽ chính phủ Việt Nam một mặt muốn giữ quan hệ tốt với Trung Quốc, thứ hai là chuyện Trung Quốc cho tàu vào quấy nhiễu vùng đặc quyền kinh tế từ lâu lắm rồi, cho nên họ cũng chấp nhận đó là một chuyện bình thường.”
Tương quan lực lượng
Vị chuyên gia giấu tên đánh giá rằng về tương quan lực lượng trên biển hiện nay giữa hai nước thì đương nhiên là Trung Quốc mạnh hơn nhiều. Không chỉ đối với Việt Nam mà tất cả các quốc gia ở Đông Nam Á cũng không thể so sánh được sức mạnh về lực lượng tàu so với Trung Quốc. Tuy nhiên:
“Trong lúc này, không ai muốn mang hải quân ra cả. Các nước chỉ sử dụng những tàu gọi là hành pháp mà thôi, chứ nếu mang hải quân ra thì chắc chắn là hành động gây chiến rồi.”
Chuyên gia về quan hệ quốc tế, an ninh quốc phòng Nguyễn Thế Phương bình luận với RFA rằng hiện nay, trong quá trình hiện đại hoá quân đội, Việt Nam đang cố gắng phát triển đồng bộ vũ khí lục quân và hải quân, nhưng vẫn ưu tiên những vấn đề liên quan đến an ninh trên Biển Đông, vì đây là vấn đề lợi ích cốt lõi:
“Đối tượng tranh chấp trên biển Đông của Việt Nam hiện nay rõ ràng nhất là Trung Quốc. Nếu nhìn vào nguồn lực thì rõ ràng là nguồn lực của Việt Nam không thể bằng của Trung Quốc, và Việt Nam hiện tại cố gắng biến năng lực của mình càng hiện đại càng tốt, chứ việc đuổi theo năng lực của Trung Quốc là điều không thể.”
Ông Thế Phương cho biết, đơn thuần về mặt số lượng, vũ khí trên biển của Việt Nam chắc chỉ bằng một phần ba so với Trung Quốc, nhưng cũng cần phải tính tới hai yếu tố quan trọng khác. Thứ nhất là yếu tố con người và thứ hai là học thuyết…
Hiện đại hoá quân sự chậm lại
Để đối phó với Trung Quốc trên Biển Đông, Việt Nam cần phải đẩy mạnh quá trình hiện đại hoá quân sự. Tuy nhiên, theo ông Phương, quá trình này đang bị chậm lại.
Thứ nhất là do thiếu tiền; Thứ hai là do quốc gia cung cấp vũ khí lớn nhất là Việt Nam là Nga đang gặp khó khăn bởi cuộc chiến trang Nga – Ukraine.
Do đó, Việt Nam hiện buộc phải đi tìm các đối tác mới. Tức là, toàn bộ quá trình tương tác với đối tác mới phải làm lại từ đầu, phải đi xem người ta bán cái gì, các quy trình mua bán như thế nào, chưa kể là còn các yếu tố chính trị khác nữa…
“Mà trong khi tình hình trên biển đó lại diễn biến quá nhanh dẫn đến phản ứng chính sách Việt Nam chưa theo kịp. Nó khiến cho quá trình hiện đại hoá quân sự chậm lại khá nhiều.”
Lý giải thêm về diễn biến quá nhanh trên Biển Đông, ông Thế Phương lấy ví dụ, thứ nhất là cường độ hiện diện của Trung Quốc ngày càng nhiều, ngày càng dồn dập so với cách đây năm năm. Các tàu cá, hải cảnh, tập trận và các quốc gia khác cũng đưa tàu qua lại ở khu vực này rất nhiều:
“Thứ hai là quá trình hiện đại hóa quân đội của Trung Quốc rất nhanh, không chỉ về mặt công nghệ mà còn về mặt tổ chức và cách triển khai lực lượng ở trên thực địa quá nhanh và nó khiến cho các nước nhỏ như Việt Nam, với nguồn lực như hiện nay không thể theo kịp.”
Đa dạng hoá nguồn cung
Triển lãm Quốc phòng Quốc tế Việt Nam 2022 tại Hà Nội hôm 8/12/2022 (minh họa)
Do Nga đang bị các nước phương Tây bao vây, cô lập cho nên Việt Nam buộc phải đa dạng hoá nguồn cung vũ khí. Theo chuyên gia biển Đông giấu tên cho biết:
“Nguồn cung vũ khí cho Việt Nam đang gặp khó khăn thì Việt Nam phải tìm nguồn khác mà nó phải tương thích với hệ thống vũ khí đó, và Ấn Độ và Séc chính là hai nước mà Việt Nam đang nhắm tới.”
Theo ông Nguyễn Thế Phương, với nhu cầu cấp bách ở Biển Đông như hiện nay thì Việt Nam không thể nào không chỉ dựa vào vũ khí từ Nga. Cho nên gần đây, Việt Nam đã có động thái đàm phàn với Séc hay đi sang Hàn Quốc để các nước này bán vũ khí cho Việt Nam.
Hồi tháng tư vừa qua, Việt Nam đàm phán mua thêm khí tài từ Cộng hoà Séc. Nước này được xem có thể đáp ứng nhu cầu an ninh ngày càng tăng của Việt Nam, khi mà các hãng quân sự Séc có khả năng vượt trội trong cung cấp những khí tài cho vũ khí của Nga; cũng như sản xuất được những trang thiết bị mới tương thích với các loại vũ khí thời Sô viết. Hiện kho vũ khí của Việt Nam có đến 80% là do Nga cung cấp.
Tin cho biết vào năm 2021, Hà Nội đặt hàng chục chiến đấu cơ hạng nhẹ L-39NG của nhà sản xuất Czech Aero Vodochody; và hàng sẽ bắt đầu được giao trong năm nay. Nguồn tin ẩn danh từ Chính phủ Prague cho Reutes biết hiện có đàm phán giữa hai phía về việc mua thêm chiến đấu cơ loại vừa nêu. Nếu như những thỏa thuận cung ứng đáng kể đạt được, phía Czech có thể hỗ trợ chuyển giao công nghệ vũ khí và tiến hành sản xuất nội địa cho Việt Nam.
Việt Nam đang đàm phán với Công hòa Czech về việc mua thêm trang thiết bị quân sự, gồm máy bay, radar; cũng như việc tân trang xe bọc thép, vũ khí.
Vào tháng 12/2022, lãnh đạo Việt Nam đến thăm Hàn Quốc để nâng cấp quan hệ hai nước. Bước tiến về ngoại giao này có thể và thúc đẩy đầu tư và bán vũ khí của Hàn Quốc cho Việt Nam, cam kết gia tăng hợp tác trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh hàng hải, trật tự – trị an và công nghệ.
Phòng tránh chiến tranh từ xa
Ngoài chuyện đa dạng hoá nguồn cung vũ khí, Việt Nam còn thực hiện một số biện pháp khác để đối phó với Trung Quốc.
Về mặt quân sự, ông Thế Phương cho biết Việt Nam đang tự chế vũ khí ở trong nước, đặc biệt là các loại vũ khí dễ làm để hạn chế nhập khẩu, để dành nguồn lực cho chuyện khác. Thứ hai là gia hạn các loại vũ khí đã cũ:
“Ví dụ như cái máy bay mới bị rớt. Đáng lẽ cái máy bay đó đã về hưu rồi, nhưng mà Việt Nam tăng hạn để dùng, nhưng khi tăng hạn đồ cũ thì rơi là một điều có thể kể dự tính trước, không có gì ngạc nhiên cả.”…
Về mặt ngoại giao, Việt Nam thực hiện chiến lược “ngăn chặn chiến tranh từ sớm từ xa”. Theo ông Thế Phương, đây là một vấn đề về mặt ngoại giao, Việt Nam phải làm sao cân bằng mối quan hệ giữa Trung Quốc và Mỹ.
“Với một nước nhỏ như Việt Nam thì Việt Nam kỳ vọng những việc làm về mặt đối ngoại sẽ ngăn chặn một cuộc xung đột có thể xảy ra ở biển Đông, để không phải dùng tới lực lượng quân sự, vốn nói trắng ra là nếu đánh nhau là sẽ thua.”
Thực ra ý đồ quấy rối của Trung Quốc đã bắt đầu vào tháng 4-2023
Ngày 1 tháng 4 năm 2023, Báo Thanh Niên cho biết,
Trung Quốc vận hành đội tàu nghiên cứu quy mô lớn – CHỤP TỪ TÂN HOA XÃ
Bản đồ các điểm Trung Quốc sẽ gửi tàu khảo sát thường xuyên trải dài từ eo biển Đài Loan và Biển Đông đến các vùng biển phía tây Thái Bình Dương và phía đông Ấn Độ Dương, theo báo South China Morning Post hôm 1.4 dẫn thông báo từ Tổ chức Khoa học Tự nhiên Trung Quốc (NSFC).
Số liệu mới nhất trên website Bộ Khoa học và Công nghệ Trung Quốc, cơ quan chủ quản của NSFC, ghi nhận nước này đang vận hành một trong những đội tàu nghiên cứu hải dương lớn nhất thế giới, với hơn 60 chiếc hoạt động tính đến năm 2017.
Ngày 6 tháng 4, 2023 Báo Tuổi trẻ đưa tin,
Phó phát ngôn Bộ Ngoại giao Phạm Thu Hằng trong cuộc họp báo thường kỳ ngày 6-4 – Ảnh: NGUYỄN KHÁNH
Cũng tại họp báo ngày 6-4, Tuổi Trẻ Online đã đề nghị cho biết phản ứng của Việt Nam trước việc Tổ chức Khoa học tự nhiên Trung Quốc (NSFC) công bố danh sách 33 khu vực “khảo sát thường xuyên”. Trong đó có một số tuyến tại Biển Đông (NH2, NH3) bao trùm lên quần đảo Trường Sa và vùng biển của Việt Nam.
“Các lực lượng thực thi pháp luật trên biển của Việt Nam cho biết tàu Hải Dương Địa chất 4 đã rời khỏi vùng biển của Việt Nam”, phó phát ngôn Phạm Thu Hằng trả lời câu hỏi của Tuổi TrẻOnline, khi được đề nghị cung cấp thêm thông tin về hoạt động của tàu này trong họp báo thường kỳ Bộ Ngoại giao chiều 6-4.
Phân tích sự kiện o ép của Trung Quốc ở vùng đặc quyền kinh tế Việt Nam, theo chuyên gia nghiên cứu Biển Đông, đại học Stanford
Trao đổi với RFA, ông Raymond Powell, chuyên gia nghiên cứu về các vấn đề Biển Đông ở Đại học Stanford, nhận xét về quy mô đợt khảo sát này của tàu Xiang Yang Hong 10:
“Tôi nghĩ nó là một con tàu được hộ tống bởi 7 tàu dân quân biển và 2 tàu cảnh sát biển. Chỉ khoảng hơn một tuần trước đó nó đã đi vào vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, thực hiện một vòng khảo sát, trước tiên nó đi xuống phía nam, đến các mỏ dầu khí ngoài khơi của Việt Nam ở gần đó. Sau đó nó quay lại, rồi đi tới đi lui qua bờ biển Đông Nam Việt Nam trong gần một tuần.
Khi chúng ta nói chuyện ngay bây giờ, nó thực sự đang rời khỏi vùng đặc quyền kinh tế Việt Nam, tiến qua Đá Chữ Thập…
Ông Raymond Powell phân tích chiến thuật này của Trung Quốc với RFA:
“Tàu cảnh sát biển Trung Quốc liên tục xâm nhập trong vùng đặc quyền kinh tế của Philippines và Malaysia. Ở Philippines, họ chủ yếu quan tâm đến các thực thể địa lý mà họ tranh chấp, thứ nhất là Bãi cạn Scarborough, và thứ hai là Second Thomas Shoal, và vì vậy bạn thường thấy chúng ở đó. Ở Malaysia, họ chủ yếu quan tâm đến các hoạt động khai thác dầu khí đang diễn ra của Malaysia ở đó. Vì vậy, các tàu Cảnh sát biển Trung Quốc có mặt ở cả 2 nơi đó. Điều đó không có gì lạ.
Điều nổi bật với tôi là một trong những tàu Cảnh sát biển Trung Quốc, khi đang trở về Trung Quốc từ vùng đặc quyền kinh tế của Malaysia, nó đã chặn giữa đường và quấy rối 3 tàu Cảnh sát biển Philippines đang tuần tra.
Và những gì tôi phát hiện thấy trong khu vực này kể từ khi xảy ra sự kiện đó là sự hiện diện của những chiếc tàu của Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Philippines. Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Philippines đã công khai sự kiện đó. Những chiếc tàu đó đang cắm mốc giới ở Biển Tây Philippines. Có thể Trung Quốc nhận thấy hoạt động này và muốn Philippines biết rằng họ không hài lòng với việc Cảnh sát biển Philippines cắm mốc giới.”…
Theo ông Raymond Powell, hợp tác cùng nhau là một bước đi đúng hướng của các nước xung quanh Biển Đông. Tuy nhiên, các nước này vẫn có những cách tiếp cận khác biệt nhau khi đối phó với Trung Quốc. Ông so sánh ba cách ứng phó của Việt Nam, Malaysia và Philippines:
“Việt Nam và Malaysia có xu hướng cố gắng giữ kín các hoạt động này. Họ thực sự không muốn công chúng chú ý nhiều đến những gì đang xảy ra trong vùng đặc quyền kinh tế của họ, bởi vì họ đang cố gắng quản lý mối quan hệ với Trung Quốc theo kiểu song phương và dựa vào các cuộc đàm phán về Bộ Quy tắc ứng xử trên Biển Đông mà họ đang coi như là một chiến lược chính. Họ hy vọng rằng mọi thứ trong mối quan hệ với Trung Quốc sẽ không trở nên quá phức tạp, bởi vì, tất nhiên, họ cũng có quan hệ kinh tế rất mạnh mẽ với Trung Quốc.
Phản ứng quyết đoán của Phillipines
Philippines đã làm điều tương tự thời chính quyền tiền nhiệm trong một thời gian khá dài, nhưng gần đây đã quyết định thực hiện những bước đi quyết đoán hơn nhiều. Họ đã làm được 2 việc trong những bước đi quyết đoán này.
Một là củng cố lại Liên minh với Hoa Kỳ, đồng thời nói chuyện và bắt đầu đàm phán với Nhật Bản và Úc và các nước khác để quốc tế hóa vấn đề Biển Đông. Họ cố gắng tạo ra thế trận an ninh đa phương mạnh mẽ hơn nữa, để hy vọng có thêm đòn bẩy trong các cuộc thương lượng với Trung Quốc.
Một điều khác mà Philippines đã làm, và điều này thực sự gây ấn tượng, là công khai sự hiện diện của các tàu Trung Quốc trong vùng đặc quyền kinh tế của họ, và gần những nơi như 2 hòn đảo mà Trung Quốc đặc biệt cố gắng hiện diện. Họ nỗ lực công khai mọi thứ, đặc biệt là những va chạm gần đây giữa các tàu Cảnh sát biển Philippines và Cảnh sát biển Trung Quốc. Bằng cách đưa điều này ra công luận quốc tế, họ hy vọng xây dựng năng lực chống đỡ của quốc gia mạnh mẽ hơn trước để chống lại sự xâm lấn của Trung Quốc. Những nỗ lực xây dựng sự hỗ trợ quốc tế chống lại các hoạt động của Trung Quốc ở trong vùng đặc quyền kinh tế cũng đem lại cho họ niềm hy vọng về lâu dài sẽ ngăn chặn được Trung Quốc, bởi vì Trung Quốc phải trả giá khi cả thế giới biết nó đang làm gì.”
Ngoài ra, theo ông Powell, đợt tung tàu khảo sát vào vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam lần này còn đi cùng với lệnh cấm đánh cá trên nhiều vùng biển, trong đó có Biển Đông. Đó là cách Trung Quốc kết hợp nhiều chiến thuật khác nhau cùng lúc để làm cho sức ép của họ trở nên mạnh hơn đối với các nước trong khu vực.
NGUỒN HÌNH ẢNH,REUTERS Mẫu xe VF8 tại triển lãm xe hơi Toronto Autoshow tháng 2/2023
Vinfast vừa tuyên bố hãng sẽ thu hồi toàn bộ lô xe điện đầu tiên đã xuất sang Mỹ hồi năm ngoái sau khi chính quyền Mỹ đưa ra một cảnh báo về an toàn của lô xe này, hãng tin Reuters đưa tin hôm 25/5.
Cục An toàn Giao thông Đường bộ Hoa Kỳ (NHTSA) cho biết 999 chiếc xe VF8 của Vinfast có lỗi phần mềm trên bảng điều khiển điện tử khiến thông tin an toàn quan trọng không hiển thị được và “có thể tăng rủi ro đâm xe”.
Hơn 700 trong số 999 chiếc VF8 này hiện vẫn nằm trong tay Vinfast và chưa được giao cho khách hàng hay các hãng dịch vụ thuê xe, theo ước tính của Cục An toàn Giao thông Đường bộ Hoa Kỳ.
Trong một thông cáo tới hãng tin Reuters, Vinfast cho biết hãng đã tự nguyện kêu gọi thu hồi các xe VF 8 City Edition mà bảng điều khiển trống không hiển thị khi xe đang chạy hay đứng yên một chỗ.
“VinFast không thấy có sự cố trên đường nào được ghi nhận. Hãng đưa ra thông báo thu hồi xe vì hết sức thận trọng,” thông cáo viết.
Thông báo thu hồi xe được đưa ra chưa đầy hai tuần sau khi Vinfast tuyên bố họ sẽ niêm yết ở Mỹ qua giao dịch sáp nhập với hãng Black Spade Acquisition Co.
Hai hãng này ước tính Vinfast sẽ có mức định giá 23 tỷ USD, với giả định không có cổ đông Black Spade nào bán tháo.
Hồi tháng Hai, Vinfast thu hồi 2781 chiếc VF8 bán ra thị trường nội địa vì một số xe có trục trặc phanh trước.
Trong hồ sơ đệ lên NHTSA, Vinfast nói họ phát hiện vấn đề về bảng điều khiển lần đầu hôm 27/4 trong khi đọc các bình luận lo ngại của khách hàng. Theo cơ quan an toàn giao thông này, trục trặc về bảng điều khiển điện tử đã được ghi nhận 18 lần.
Cục NHTSA cho biết Vinfast sẽ đưa ra một cập nhật phần mềm để xử lý vấn đề. Phần mềm sẽ được cập nhật vào ngày 25/5 và thư thông báo cho các chủ xe sẽ được gửi trước ngày 29/5.
Tháng trước, Vinfast tuyên bố đã nhận được khoản đầu tư mới trị giá 2.5 tỷ USD từ công ty mẹ Vingroup JSC và người sáng lập Phạm Nhật Vượng, tỷ phủ đầu tiên và người giàu nhất Việt Nam.
Theo Hãng Tin Reuters,
HÀ NỘI, ngày 25 tháng 5 (Reuters), ký giả Phương Nguyễn
Nhà sản xuất xe điện (EV) của Việt Nam, VinFast cho biết họ đang thu hồi tất cả lô xe đầu tiên được vận chuyển đến Hoa Kỳ vào năm ngoái sau cảnh báo an toàn do chính quyền Hoa Kỳ đưa ra.
Hồi tháng 2, VinFast tiến hành triệu hồi 2.781 xe VF 8 bán ra trong nước do lỗi phanh trước của một số mẫu xe.
VinFast, được thành lập vào năm 2017 và bắt đầu bán xe điện ở California trong năm nay, đã vận chuyển hai lô xe VF 8 sang Hoa Kỳ với tổng số 2.097 chiếc. Nó cũng đang lên kế hoạch gửi những chiếc xe đầu tiên đến châu Âu vào tháng Bảy.
… NHTSA cho biết VinFast sẽ giới thiệu một bản cập nhật phần mềm để khắc phục sự cố. Bản sửa lỗi phần mềm dự kiến sẽ được phát hành vào ngày 25 tháng 5 với các thư thông báo sẽ được gửi cho chủ sở hữu trước ngày 29 tháng 5…
(Phóng sự của Phuong Nguyen và Sheena K Thomas; Martin Petty, Christopher Cushing và Tom Hogue biên tập)
VinFast sẽ tung ra bản cập nhật qua mạng (OTA) vào hôm nay, ngày 25 tháng 5, để khắc phục sự cố (miễn phí) và sẽ thông báo cho chủ sở hữu qua thư bắt đầu từ ngày 29 tháng 5.
Trong số 999 chiếc SUV điện VF8 xuất sang Mỹ trong tháng 11 , 111 chiếc đã đến tay khách hàng, 153 chiếc đang trong biên chế đội xe và 735 chiếc vẫn thuộc quyền sở hữu của VinFast.
VinFast VF8 bản City (Nguồn: VinFast)
Khoảng 999 xe bị ảnh hưởng bởi đợt thu hồi, lô xe điện đầu tiên mà VinFast vận chuyển đến Hoa Kỳ, theo một hồ sơ gửi lên Cục Quản lý An toàn Giao thông Đường cao tốc Quốc gia Hoa Kỳ. Trong số 999 chiếc này, 111 chiếc đã đến tay khách hàng và 153 chiếc đang phục vụ đoàn xe. VinFast hiện còn 735 xe đang sở hữu. VinFast cho biết họ đã nhận được 18 sự cố được báo cáo trên 14 phương tiện.
——————————————————-
Theo Báo Nghiền ngẫm Kỹ Thuật – TechCrunch
Việc thu hồi diễn ra gần ba tháng kể từ khi công ty giao chiếc VF8 City Edition đầu tiên cho một khách hàng Mỹ. Loại xe hơi điện này đã bị các cơ quan truyền thông chuyên nghành ô tô chỉ trích cách rộng rãi phần lớn do chất lượng xe và các vấn đề khác, bao gồm cả trục trặc phần mềm.VinFast có tham vọng lớn là chiếm lĩnh một phần thị trường xe hơi Bắc Mỹ với một loạt xe SUV chạy hoàn toàn bằng điện.
Hồi tháng 2, tháng 3 vừa rồi, khi chưa vào mùa nóng, rộ lên chuyện đám lãnh đạo ngành điện quyết không chịu mua điện gió, điện mặt trời của các doanh nghiệp “gió trời” ở xứ này.
Lý do chúng đưa ra là phải đúng quy định, quy trình, phải có bài có bản do chúng đặt ra, doanh nghiệp nào đạt “chuẩn” thì chúng mới mua, mới được bán điện, được hòa vào lưới điện quốc gia.
Trời vẫn nắng, gió vẫn thổi, điện vẫn sinh ra, nhà nước vẫn véo von ưu đãi đầu tư, kêu gọi làm năng lượng sạch, nhưng doanh nghiệp (chủ yếu là tư nhân) vẫn không bán được điện, lỗ sặc tiết, kêu trời chả thấu.
Ông mặt trời cáu tiết, nóng chảy mỡ cho chúng nó biết tay. Chúng liền kêu thiếu điện, gào tiết kiệm điện, tăng giá điện, đòi nhường than nhường khí đốt để sản xuất điện, xúi tay Nguyễn Thiện Nhân đòi đem tiền nhà nước bù lỗ cho chúng nó (ông hàng xóm nhà tôi bực bội bảo lỗ, lỗ cái con khỉ, nó vừa chém tao tiền điện sinh hoạt trong hóa đơn tháng rồi gần gấp đôi kia kìa).
Có nhẽ những ông bà cầm đầu bộ máy cai trị xứ này, những tổng bí thư, chủ tịch nước, thủ tướng, chủ tịch quốc hội, rồi bộ chính trị, ban bí thư, rồi đủ thứ lằng nhằng dây điện được ngân sách nuôi, cần xem lại “tiền án tiền sự” của đám Bộ Công thương, đám Tập đoàn Điện lực VN trong vụ tẩy chay điện gió vừa qua.
Lạ ở chỗ các quan phụ mẫu chỉ mải họp hành, nói phét chưa bao giờ thế này chưa bao giờ thế nọ, còn vụ việc và đương sự sờ sờ ra đó thì lại không biết, hoặc cố tình không biết.
Chính chúng chứ không ai khác đã gây ra tình trạng khủng hoảng điện, thiếu điện, làm khó dễ doanh nghiệp năng lượng sạch, móc túi dân, làm khổ dân.
Hãy bắt chúng giải trình đầu đuôi về vụ không mua điện gió, điện mặt trời, nhưng đem tiền đi mua điện Lào, điện Tàu. Chống lại chủ trương của nhà nước, “lợi dụng chức vụ quyền hạn khi thi hành công vụ” chính là chúng chứ ai.
Vợ Bùi Tuấn Lâm (ngoài cùng bên phải) cùng bạn bè kêu gọi thả tự do cho anh
Ngày 25/5, toà án thành phố Đà Nẵng tuyên ông Bùi Tuấn Lâm 5 năm 6 tháng tù giam và 4 năm quản chế vì vi phạm Điều 117 BLHS.
Ông Lê Đình Việt, một trong hai luật sư bào chữa cho ông Bùi Tuấn Lâm nói với BBC sau phiên tòa về bản án:
“Quan điểm của Bùi Tuấn Lâm là anh ấy thực hiện quyền tự do ngôn luận của mình. Trong suốt quá trình diễn ra phiên tòa thì Lâm rất bình tĩnh, có thể nói Lâm có tinh thần rất bình thản trước bản án được tuyên.
“Với vụ án của ông Bùi Tuấn Lâm, bản thân tôi cho rằng thứ nhất – không có đủ căn cứ để kết tội anh ấy. Về cáo trạng, chủ yếu dựa trên các kết luận giám định – được thực hiện một cách trái quy định của luật giám định tư pháp và các văn bản hướng dẫn.
“Vấn đề thứ hai, liên quan đến cấu thành tội phạm. Nội dung khách thể tội phạm ở đây là nhà nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Trong khi đó, có những vấn đề không liên quan đến nhà nước cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, ví như liên quan đến một số tổ chức, một số cá nhân khác – không phải là khách thể tội phạm được quy định tại điều 117.
“Ngoài ra, quá trình giải quyết vụ án, Viện kiểm sát cũng không chứng minh được mục đích thực hiện hành vi của Lâm là chống nhà nước Việt Nam, vì Lâm nói mình chỉ thực hiện tự do ngôn luận,” LS Việt phân tích tính chất vụ án của ông Lâm.
Luật sư Việt cũng xác nhận với BBC rằng vợ ông Bùi Tuấn Lâm – bà Lê Thị Thanh Lâm không được tham dự phiên tòa:
“Việc này các luật sư cũng đã có ý kiến nhưng Hội đồng xét xử không cho phép, chỉ nói do hội trường dành cho những thành phần khác, những người làm nhiệm vụ và rồi chuyển sang phần khác.”
Cũng trong sáng 25/5, bà Lâm gửi thư cho các tổ chức quốc tế và đại diện phái đoàn EU, các Đại sứ quán Mỹ, Đức, Pháp, Thuỵ Điển, bà Lâm viết bà được thông báo không được vào phiên toà:
“Là vợ cũng như các thành viên thân thiết nhất trong gia đình của anh ấy, tôi tin mình có quyền tham dự quá trình tố tụng để đảm bảo rằng các quyền của anh ấy được bảo vệ và công lý được thực thi.
“Do đó, tôi tìm kiếm hành động khẩn thiết của quý vị trong vấn đề này. Với tư cách là đại diện của các quốc gia tương ứng, tôi mong quý vị thúc giục chính phủ Việt Nam cho phép tôi tham dự phiên tòa xét xử chồng tôi.”
Trước phiên tòa của chồng mình, ngày 24/5, bà Lê Thị Thanh Lâm nói với BBC rằng dù bản án tòa tuyên bao nhiêu năm đi chăng nữa thì vẫn là “oan sai” và “vô nhân đạo”, vì ông Bùi Tuấn Lâm không có tội.
Theo cáo trạng, Viện Kiểm sát thành phố Đà Nẵng cho rằng ông Bùi Tuấn Lâm đã có hành vi: “Làm, tàng trữ, phát tán hoặc tuyên truyền thông tin, tài liệu, vật phẩm có nội dung xuyên tạc, phỉ báng chính quyền nhân dân và gây hoang mang trong nhân dân”.
Ông Bùi Tuấn Lâm nổi tiếng với biệt danh “Thánh rắc hành” nhờ video đăng hồi 10/11/2021. Trong đó ông Lâm nhại lại động tác rắc muối của đầu bếp Thổ Nhĩ Kỳ có biệt danh Salt Bae, người phục vụ món bò dát vàng cho Bộ trưởng Công an Tô Lâm ở London, một sự việc trước đó gây ồn ào cho báo chí quốc tế vào thời điểm đó.
Trong các 19 bài viết và 25 video đăng trên Facebook lẫn YouTube có nội dung mà Viện kiểm sát cho là vi phạm vào Điều 117 BLHS, không có cái nào liên quan đến video nhại lại Salt Bae.
Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (HRW) hôm 24/5 kêu gọi thả tự do cho ông Bùi Tuấn Lâm và bỏ hết mọi bản án nhắm vào ông Lâm.
‘Ba hay mùa hè về trước’
Ông Bùi Tuấn Lâm cùng vợ là Lê Thị Thanh Lâm có ba người con gái: An Nhiên (7 tuổi), Bảo Nhiên (6 tuổi) và Tuệ Nhiên (3 tuổi). Quán bún bò của vợ chồng ông tên “Ba cô gái” là vì vậy.
Từ ngày ông Tuấn Lâm bị bắt vào 7/9/2022 tới nay đã hơn tám tháng, vợ cùng ba cô con gái chỉ được gặp ông Lâm duy nhất một lần vào ngày 13/5 vừa rồi. Cuộc đoàn tụ diễn ra vỏn vẹn 10 phút.
“Việc đầu tiên là anh Lâm thông báo cho tôi phiên tòa sẽ diễn ra vào ngày 25/5, nếu không tôi cũng không biết. Về tinh thần thì anh rất ổn, rất mạnh mẽ nhưng có ốm đi nhiều.
“Mấy đứa nhỏ quá bỡ ngỡ khi gặp ba nên cũng không nói được gì nhiều, chỉ hỏi có nhớ ba không, hỏi thăm sức khỏe nhau và anh dặn tôi phải đòi quyền vào phiên tòa. Lúc gần chia tay thì bốn cha con hát với nhau một bài,” bà Lâm kể lại.
Những đứa trẻ lớn lên trong gia đình có cha mẹ là nhà hoạt động ở Việt Nam có khi hiểu chuyện đến mức làm người lớn cũng phải chạnh lòng. Cả ba cô con gái nhà ông Lâm đều biết ba bị công an bắt đi và ngay cả Tuệ Nhiên – thời điểm đó chỉ mới hơn 2 tuổi.
“Các con tôi đều biết ba đi tù, dù ba vô tội. Vì còn nhỏ nên bé không đo lường được thời gian nên hay hỏi ngây ngô là mùa hè tới trước hay ba sẽ về trước. Tôi trả lời các con: “Đương nhiên là ba về lâu hơn rồi”. Nhưng các bé đều rất ngoan và hiểu chuyện,” bà Lâm bộc bạch.
NGUỒN HÌNH ẢNH,PETER LAM BUI
Báo chí tiếng Anh quan tâm vụ ông Bùi Tuấn Lâm và video nhại lại Salt Bae của ông
Cuộc khám nhà ông Bùi Tuấn Lâm vào ngày 7/9/2022 được bà Lâm mô tả như một cuộc “khủng bố tinh thần” với khoảng 200 người thi hành công vụ được trang bị “súng đạn, dùi cui, đồ phòng hộ”.
Theo lời bà Lâm, lúc đó đại gia đình bà có khoảng 20 người, gồm 8 trẻ em, đều bị nhốt trong một phòng kín do một cô an ninh canh gác. Vì phải làm việc với công an khi họ tịch thu máy móc, thiết bị nên dù bà Lâm có xin thì phía cơ quan chức năng cũng không cho bà vào với con.
“Các con tôi bị ảnh hưởng nhiều sau cuộc khám nhà và bắt anh Lâm đi đó, nhất là con bé út. Một cô an ninh nữ chạy xộc lên phòng chúng tôi, dùng mền trùm kín mít bé út lúc đó chỉ hơn 2 tuổi, rồi đưa nó vào phòng nhốt chung với 7 đứa con nít còn lại. Đứa lớn nhất trong đám chỉ có 8 tuổi, bọn trẻ trong nhà hoảng loạn vô cùng trong suốt hai tiếng trời.
“Lúc họ đưa anh Lâm đi xong, cửa mở, tôi nhìn thấy con mình mà rớt nước mắt vì bé khóc như một con chuột ướt. Ba bị bắt đi đột ngột, bé bị sốc như mất đi một người bảo vệ, một người trụ cột nên rơi vào hoảng loạn. Kể từ khi anh Lâm đi, đêm bé ngủ thường lo lắng bất an, hay gào thét gọi ba rồi khóc xong rồi ngủ thiếp đi,” bà Lâm thuật lại.
Chồng vắng nhà, bà Lâm một mình chăm lo cho ba cô con gái và cáng đáng cả kinh tế gia đình. Quán bún bò của vợ chồng bà, nơi người dân đổ về ủng hộ như một cách “bỏ phiếu bằng chân” cho những việc ông Bùi Tuấn Lâm làm cũng phải đóng cửa sau đó vài tháng.
“Bán quán phải dậy sớm tầm 4 giờ sáng, con bé út vẫn còn hoảng loạn nên tôi dậy là nó cũng dậy theo. Tôi đẩy tủ ra bán thì bé vật vờ ngồi trong nhà nên tôi phải đổi hướng, làm công việc khác để có thể chăm lo cho tụi nhỏ.
“Có những lúc cũng quá sức với tôi vì hồi xưa việc gì cũng hai người cùng làm. Chăm bọn trẻ thôi cũng hết thời gian, huống chi giờ một mình chăm ba đứa, dạy tụi nhỏ học, đi làm nữa. Nhưng rồi cũng cố gắng vượt qua vì các con tôi và vì gia đình, bạn bè đều hỗ trợ về mặt tinh thần và vật chất,” bà Lâm nói qua điện thoại với BBC.
Chỉ vài ngày trước phiên tòa của chồng mình, bà Thanh Lâm nhận được cuộc gọi của một người lạ nói rằng nhặt được mẩu thư được ông Lâm viết từ trong trại giam.
Sau khi gặp và nhận lấy lá thư của chồng, thực chất chỉ là những mảnh giấy vụn được viết chi chít, to bằng nửa lòng bàn tay ghép lại, bà Lâm tâm sự đó lại là cả phép màu tưới tắm lên cuộc sống của bốn mẹ con:
“Tôi đọc thư chồng vào lúc 12 giờ đêm nên khóc quá trời, sáng hôm sau đọc cho các con rồi bốn mẹ con ôm nhau khóc. Cả gia đình ai đọc cũng thấy những mẩu thư đó là điều kỳ diệu. Trong thư anh viết sẽ không nhận tội và tặng cho bốn mẹ con hai bài thơ con cóc anh làm.”
NGUỒN HÌNH ẢNH,LÊ THANH LÂM.
Những mẩu thư mà ông Bùi Tuấn Lâm viết tặng cho vợ con ngày 7/1/2023 và cầu nguyện sẽ có người nhặt được và gửi đến vợ ông
Chụp cho BBC những mảnh giấy của ông Lâm, bà Lâm nói để có thể đọc được, bà đã phải ép các mảnh giấy vào sách cho thẳng thớm. Nhưng bà vẫn nhận ra nét chữ và những tâm tình mà chồng gửi gắm:
“Trong này mọi thứ hiếm hoi và thiếu thốn quá, nên anh không viết nhiều cho em được. Anh gửi vợ đôi chút tâm tư tình cảm của mình cho bốn mẹ con qua 2 bài thơ con cóc này.
“Nếu nó đến được với em là một kỳ tích đối với anh đó…Anh không bao giờ nhận tội, vì có tội gì mà nhận đúng không em.”
Về việc bày tỏ chính kiến của chồng mình, bà Lâm nói chưa bao giờ phản đối vì từ lúc chưa lấy nhau, cả hai đều xác định có thể một ngày nào đó, ông Lâm sẽ phải đi tù vì lý tưởng của mình.
“Việc hoạt động xã hội là lý tưởng của chồng tôi nên nếu biểu anh ấy từ bỏ thì anh sẽ không lấy vợ. Tôi và anh Lâm có lý tưởng như nhau nên tôi sẵn sàng chấp nhận cái giá phải trả và chuyện anh Lâm đi tù, tôi cũng đã biết chỉ là một sớm một chiều,” bà Lâm diễn giải.
Vợ chồng keo sơn đã được 10 năm, khi chồng thực sự phải đi tù, bà Lâm liên tục cập nhật tình hình, thông tin về vụ án của chồng mình trên Facebook cá nhân cũng như kêu gọi sự chú ý của dư luận về phiên tòa ngày 25/5 của ông Lâm.
Bà nói với BBC, bất kỳ một người vợ nào có chồng là tù nhân chính trị đều sẽ đấu tranh, lên tiếng cho chồng mình bằng tất cả cách có thể và cũng phải dũng cảm nhất có thể:
“Tôi không thấy cô đơn vì có gia đình, anh em bạn bè đồng hành. Và quan trọng nhất, tôi còn ba đứa con nhỏ, một mình tôi không thể cáng đáng và cần người đồng hành nuôi dạy con và tôi sẽ đấu tranh tới cùng khi chồng mình chịu một bản án oan sai.”
Ông Bùi Tuấn Lâm bị cáo buộc vi phạm điểm a, b Khoản 1 Điều 117 BLHS, mức án cao nhất ông có thể phải đối mặt là 12 năm tù.
Ông Bùi Tuấn Lâm được nhiều người biết đến với biệt danh “Thánh rắc hành” sau khi có video nhại lại động tác của “Thánh rắc muối (Salt Bae)” người Thổ Nhĩ Kỳ. Người đầu bếp này cũng được nhiều cư dân mạng Việt Nam biết đến qua video bón tận miệng miếng bít tết dát vàng cho Bộ trưởng Công an Tô Lâm Việt Nam trong một chuyến công du đến London hồi năm 2021.
Ông Bùi Tuấn Lâm còn tham gia và công khai bày tỏ trên tài khoản Facebook cá nhân quan điểm cổ xúy cho dân chủ- nhân quyền, chống bất công xã hội, phản đối tham nhũng…
Ông cũng tham gia nhiều cuộc biểu tình chống Trung Quốc gây hấn với Việt Nam, ủng hộ môi trường sạch. Ông cũng bày tỏ chính kiến đối với các vụ xử án tù nhân chính trị, tù nhân lương tâm. Ông tham gia hoạt động thiện nguyện giúp đỡ nạn nhân thiên tại, nạn nhân COVID-19 và người nghèo khổ…
Phó Giám đốc Phân ban Châu Á của HRW, ông Phil Robertson, trong thông cáo báo chí phát đi ngày 24/5, nêu rõ: “Dường như bất cứ điều gì cũng có thể bị chính phủ Việt Nam xem là “tuyên truyền chống Nhà nước” để họ đàn áp các nhà hoạt động và bất đồng chính kiến. Chính phủ Hà Nội cần hủy bỏ Điều 117 của Bộ Luật Hình sự mang tính vi phạm nhân quyền và chấm dứt việc truy tố ông Bùi Tuấn Lâm và những người khác vì đã phê phán Đảng Cộng sản Việt Nam.”
Cáo trạng ban hành bởi Viện Kiểm sát Nhân dân thành phố Đà Nẵng nêu rằng ông Bùi Tuấn Lâm bị cho là đăng tải 19 bài viết trên danh khoản Facebook “Peter Lam Bui” và 25 video và bài viết lên kênh YouTube trong thời gian từ ngày 17/4/2020 đến ngày 26/7/2022 với nội dung bị cho là “xuyên tạc, phỉ báng chính quyền nhân dân” và “bịa đặt, gây hoang mang trong nhân dân.”
Không phải chỉ có các tổ chức, chính phủ lên tiếng phản đối hành động bịt miệng các blogger, youtuber của chính quyền Cộng Sản Việt Nam. Cư dân cộng đồng mạng cũng lên tiếng mạnh mẽ, mời bạn xem các video clip nêu lên tình trạng bất công thằng tham nhũng thì được bao che, người nêu nghi vấn tham nhũng thì bị bắt bớ, xách nhiễu và tù tội.
Chúng ta phải lên tiếng để bảo vệ quyền Con Người cho công dân hạng hai trong nước Việt Nam – không dân chủ, không tự do, không hạnh phúc.
Ăn bò dát vàng, Tiền ở đâu ra?
Chỉ diễu rắc hành mà bị bắt, bị tù tội sao?
Cơn bão dư luận trên mạng xã hội:
Facebook một người tên Phạm Minh Vũ viết:
“Sẽ có bọn dư luận viên bào chữa rằng đó là bữa tiệc chiêu đãi của nước sở tại, xin thưa, ở Châu Âu những quốc gia Dân chủ văn minh họ sẽ không bao giờ chiêu đãi kiểu kệch cỡm, chơi ngông học làm sang ấy đâu. Vì chính phủ của họ khi sử dụng một đồng tiền đều phải minh bạch, nếu tiêu quá một đồng phải đứng trước Quốc hội mà giải trình với quốc dân của họ.”
“Ở Pháp năm 2019, vợ chồng bộ trưởng Môi trường đã bị áp lực dư luận và phải lột áo vì ăn tôm hùm chi bằng ngân sách vì phung phí của Dân. Ai sẽ dám mời Tô Lâm đi ăn kệch cỡm vậy?”
Facebooker Phụ Bếp đặt vấn đề: “Dân Việt cứ quay cuồng với miếng thịt bò dát vàng của anh Tô Lâm mà không biết đến giá trị của chai rượu đỏ. Đã bước chân vào đó thì chai rượu ít nhất cũng chục ngàn Euro. Chưa nói đẳng cấp như Tô thì phải khác bọn tư bản.”
Một số ý kiến lại cho rằng, các lãnh đạo không chi tiền túi cho bữa ăn đắt đỏ này, mà có thể là các doanh nghiệp, cá nhân đi theo tháp tùng ‘mời’.
Facebook cá nhân tên Phạm Lê Vương Các viết:
“Đen đủi thế nào mà ông Tô Lâm, Bộ trưởng Công an VN đang đi công cán bên trời Tây, cùng với tướng Tô Ân Xô lại mò vào quán này, gặp phải tay chủ quán là Thánh Rắc Muối mù màu về chính trị – quay video đưa lên Tiktok, không chỉ báo hại cho mấy ổng, mà như lật đổ cho học thuyết giai cấp vô sản lãnh đạo ở Việt Nam.”