Theo báo Nikkei Á Châu

Thủ tướng Campuchia Hun Sen bắt tay một người ủng hộ sau khi bỏ phiếu tại một điểm bỏ phiếu ở tỉnh Kandal ngày 23/7. (Ảnh: Ken Kobayashi)

PHNOM PENH – Hoa Kỳ cho biết họ đã thực hiện các bước để áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với các cá nhân và cắt viện trợ để đáp trả cuộc bầu cử quốc gia ở Campuchia vào Chủ nhật, mà đảng cầm quyền của Thủ tướng Hun Sen đã giành chiến thắng vang dội sau khi các đối thủ đáng tin cậy nhất của ông bị loại.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ Matthew Miller cho biết cuộc bỏ phiếu, trong đó Đảng Nhân dân Campuchia cầm quyền giành được 120 trong số 125 ghế quốc hội, theo kết quả sơ bộ, là “không tự do và cũng không công bằng.” Một số diễn giả tại một cuộc họp báo do nhóm khu vực Nghị viện ASEAN vì Nhân quyền tổ chức hôm thứ Hai đã lặp lại lời lên án.

Các cơ quan bầu cử đã cấm Đảng Ánh nến, đối thủ đáng tin cậy duy nhất của CPP, tranh cử trong cuộc bầu cử vào tháng Năm. Những người ủng hộ nó phải đối mặt với sự đe dọa và bắt giữ trước cuộc bỏ phiếu.

Miller cho biết chính quyền Campuchia đã tham gia vào một “mô hình đe dọa và quấy rối đối với phe đối lập chính trị, truyền thông và xã hội dân sự.” Ông nói điều này “làm suy yếu tinh thần của hiến pháp đất nước và các nghĩa vụ quốc tế của Campuchia.”

Miller nói: “Những hành động này đã tước đi tiếng nói và sự lựa chọn của người dân Campuchia trong việc xác định tương lai của đất nước họ.

“Đáp lại, Hoa Kỳ đã thực hiện các bước để áp đặt các hạn chế về thị thực đối với những cá nhân phá hoại nền dân chủ và thực hiện tạm dừng một số chương trình hỗ trợ nước ngoài.”

Hoa Kỳ đã không tiết lộ thêm chi tiết về các cá nhân hoặc chương trình được nhắm mục tiêu. Tuyên bố của nó để mở cánh cửa hợp tác nhưng kêu gọi CPP ngừng chuyển hướng độc đoán của mình.

“Khi Đảng Nhân dân Campuchia cầm quyền thành lập chính phủ mới, chính quyền có cơ hội cải thiện vị thế quốc tế của đất nước, bao gồm khôi phục nền dân chủ đa đảng thực sự, chấm dứt các phiên tòa có động cơ chính trị, đảo ngược bản án của những người chỉ trích chính phủ và cho phép các cơ quan truyền thông độc lập mở cửa trở lại và hoạt động mà không bị can thiệp,” tuyên bố cho biết.

Hun Sen, người đã cầm quyền trong 38 năm, được cho là sẽ sớm chuyển giao quyền lực cho con trai của ông, tướng quân đội Hun Manet, người dường như đã giành được một ghế ở Phnom Penh vào Chủ nhật.

Hun Manet, con trai của Thủ tướng Campuchia Hun Sen, tham dự một buổi lễ đánh dấu kết thúc chiến dịch bầu cử ở Phnom Penh vào ngày 21 tháng 7. (Ảnh của Ken Kobayashi)

 

Tính đến 8 giờ sáng thứ Hai, với 98% số điểm bỏ phiếu cho biết, CPP đã giành được 82% số phiếu bầu, tiếp theo là FUNCINPEC với 9%, theo cổng dữ liệu Campuchia Kamnotra.

Kết quả tạm thời cho thấy FUNCINPEC sẽ chiếm năm ghế trong quốc hội.

 Đảng bảo hoàng đồng cai trị với CPP trong những năm 1990. Sử dụng vũ lực quân sự, Hun Sen đã hất cẳng họ khỏi thỏa thuận chia sẻ quyền lực vào năm 1997. Sau khi phần lớn rơi vào tình trạng không phù hợp về chính trị, đây sẽ là lần đầu tiên họ được bầu vào ghế quốc hội kể từ năm 2008.

Số phiếu không hợp lệ chiếm 5,7%. Các thành viên đối lập lưu vong đã khuyến khích cử tri cố tình làm hỏng lá phiếu của họ để phản đối. Điều này chọc tức Hun Sen, người đã đe dọa hậu quả pháp lý.

Việc người đàn ông mạnh mẽ này đóng cửa không gian chính trị của Campuchia sau khi suýt thua trong cuộc bầu cử năm 2013 đã được hỗ trợ bởi mối quan hệ ngày càng sâu sắc của ông với Trung Quốc, nguồn đầu tư, viện trợ quân sự và hỗ trợ ngoại giao quan trọng nhất của Campuchia.

Trong một bài báo đăng hôm Chủ nhật, tờ báo lá cải theo chủ nghĩa dân tộc của Trung Quốc, Global Times, cho biết kết quả bầu cử dự kiến ​​sẽ “đặt nền móng vững chắc cho sự ổn định và phát triển hơn nữa của quan hệ Trung Quốc-Campuchia trong tương lai”, gọi mối quan hệ của họ là “tình bạn không thể phá vỡ”.

Trong khi đó, các chuyên gia nhân quyền lên án cái mà họ gọi là “trò hề bầu cử”.

Charles Santiago, đồng chủ tịch của Nghị viện ASEAN vì Nhân quyền, nói với các phóng viên hôm thứ Hai rằng việc Đảng Ánh nến bị loại và các mối đe dọa và tấn công các thành viên đối lập là “câu chuyện tương tự lặp đi lặp lại.” CPP đã giành được tất cả các ghế trong cuộc bầu cử trước đó vào năm 2018 sau khi cơ quan tư pháp tuân thủ của đất nước giải tán tiền thân của Candlelight, Đảng Cứu nguy Quốc gia Campuchia, đảng đã giành được gần một nửa số phiếu bầu vào năm 2013.

Santiago, một cựu nghị sĩ Malaysia, cho biết cơ sở này đã triển khai tất cả các cơ quan của Campuchia để đảm bảo chiến thắng của CPP. Ông nói: “Đó là một âm mưu rõ ràng của giới thượng lưu nhằm giành chiến thắng trong các cuộc bầu cử bằng các biện pháp gian lận…

---

 

Theo báo Nikkei Á Châu

HIROYUKI NISHIMURA, bình luận viên Nikkei23/07/2023 09:30 

Trung Quốc đã chào đón du khách đến “Davos mùa hè” vào tháng 6, nhưng mối bận tâm về an ninh là điều hiển nhiên trong suốt sự kiện. © Reuters

Sự kiện Mùa hè Davos năm nay, được gọi chính thức là Cuộc họp thường niên của những nhà vô địch mới, là sự kiện đầu tiên sau bốn năm. Trung Quốc, muốn thể hiện rằng các cánh cửa của họ đã mở cửa trở lại sau đại dịch, đã trang trí các đường phố bằng các biểu ngữ và biển hiệu chào đón những người tham dự. ..

Trong một cuộc thảo luận nhóm về Vành đai và Con đường của hội nghị Davos, tất cả các diễn giả Trung Quốc đều ca ngợi sáng kiến ​​cơ sở hạ tầng một cách hùng hồn. Nhưng họ khéo léo tránh nói về vấn đề thời sự “bẫy nợ”. Và khi những câu hỏi khó chịu được nêu ra, những người tham gia hội thảo đột nhiên im lặng, và người điều hành, từ một đài truyền hình nhà nước, khéo léo kết thúc cuộc thảo luận.

Thủ tướng Li Qiang không hài lòng với sự thay đổi luận điệu của phương Tây hiện thích “làm mất uy tín nhau” hơn là “tách rời khỏi TQ”, chỉ trích cách mô tả như vậy là một “mệnh đề sai lầm”. Ông kêu gọi các quốc gia “nắm lấy sự cởi mở và chia sẻ, tiếp tục nỗ lực xây dựng một nền kinh tế thế giới mở và mang lại thành quả của toàn cầu hóa.” Ông nói “chúng ta nên phản đối việc chính trị hóa các vấn đề kinh tế và hợp tác với nhau để giữ cho chuỗi cung ứng và công nghiệp toàn cầu ổn định và thông suốt.”

Nhưng ngay sau đó, Trung Quốc đã đe dọa thế giới bằng lệnh cấm xuất khẩu vật liệu sản xuất chip là gali và germanium, có khả năng là nhằm vào Hoa Kỳ để đáp trả những hạn chế của nước này đối với xuất khẩu chất bán dẫn.

Sự mâu thuẫn giữa lời nói và hành động của nó nên được dung hòa như thế nào?

“Trung Quốc không thấy mâu thuẫn,” một quan chức chính phủ Nhật Bản quen thuộc sâu sắc với Trung Quốc cho biết. Bắc Kinh hình dung ra một trật tự toàn cầu đặt mình ở vị trí trung tâm và phần còn lại của thế giới phụ thuộc vào nó, đồng thời hoan nghênh bất kỳ sự phụ thuộc sâu sắc hơn nào miễn là nó có lợi cho những nguyện vọng đó.

Một điểm đáng chú ý là cách Trung Quốc phân biệt giữa thuật ngữ “chuỗi cung ứng” và “chuỗi công nghiệp”. Cái trước chỉ đề cập đến một mạng lưới các nhà cung cấp thương mại, và điều quan trọng là cái sau: mục tiêu của Bắc Kinh về một chuỗi khép kín, toàn Trung Quốc, không có sự tham gia của nước ngoài.

Khái niệm này bắt nguồn từ ý tưởng về an ninh quốc gia, nhưng cụm từ đó cũng phải được sử dụng cẩn thận. “An ninh quốc gia” mang hàm ý phòng thủ ở nhiều quốc gia khác. Nhưng ở Trung Quốc, nó cũng bao gồm mục tiêu khiến các quốc gia khác phụ thuộc vào nó, để có khả năng đe dọa hoặc trả đũa họ nếu cần thiết — an ninh bắt nguồn từ việc có quyền sinh tử đối với các quốc gia khác.

Để đạt được mục tiêu này, Trung Quốc tìm cách tự cung tự cấp hoàn toàn trong sản xuất, từ nguyên liệu thô đến công nghệ mà không cần sự tham gia của các nước khác vào bất kỳ mắt xích nào của chuỗi. Các chuyên gia Hoa Kỳ gọi đây là “bản địa hóa”.

Các báo cáo của chính phủ khuyến khích nỗ lực huy động đất nước phát triển các công nghệ quan trọng. Các lĩnh vực yếu kém được liệt kê trong danh mục các ngành khuyến khích đầu tư nước ngoài của Bộ Thương mại, cho phép bí quyết công nghệ được tiếp thu thông qua liên doanh, săn đón nhân tài hoặc mua lại.

“Các phương pháp của họ để có được các công nghệ quan trọng ngày càng trở nên chiến lược và tinh vi”, quan chức chính phủ Nhật Bản cho biết.

Chất bán dẫn là mục tiêu hàng đầu, vì Hoa Kỳ đã thắt chặt hạn chế xuất khẩu và thúc giục Nhật Bản và Hà Lan – nơi cung cấp thiết bị sản xuất chip – làm theo. Với việc cả Washington và Bắc Kinh đều chú ý đến những hạn chế hơn nữa, xích mích này có vẻ sẽ kéo dài trong một thời gian. Đây là lý do tại sao Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ Janet Yellen đến thăm Trung Quốc với hy vọng ngăn chặn chu kỳ trả đũa không kiểm soát.

Yellen nói rằng Hoa Kỳ thực hiện các hành động “trong phạm vi hẹp” “được thúc đẩy bởi những cân nhắc rõ ràng về an ninh quốc gia”. “Chúng tôi không sử dụng chúng để đạt được lợi thế kinh tế.”

Nhưng trong một thế giới mà dữ liệu và trí tuệ nhân tạo ngày càng đóng vai trò quan trọng, công nghệ bán dẫn của một quốc gia có liên quan trực tiếp đến sức mạnh kinh tế, quân sự và cuối cùng là thế lực của quốc gia đó. Ngay cả các biện pháp được nhắm mục tiêu hẹp cũng có thể có tác động rất lớn, dễ dàng gây ra sự leo thang.

Vì lý do này, nhiều chuyên gia nhận thấy khả năng căng thẳng thương mại biến thành đối đầu quân sự.

Trong số đó có giáo sư Graham Allison của Đại học Harvard, người đã nói rằng “sự trỗi dậy của một nền văn minh 5.000 năm tuổi với 1,3 tỷ người không phải là vấn đề cần giải quyết”, mà là “một tình trạng mãn tính sẽ phải được kiểm soát trong một thế hệ.” Các van an toàn mạnh mẽ sẽ cần thiết cho các lĩnh vực công nghệ cao đi đầu trong sự căng thẳng này.

Allison đã sử dụng thuật ngữ “bẫy Thucydides”, được đặt theo tên của một nhà sử học Hy Lạp cổ đại, để chỉ khả năng xảy ra xung đột giữa một cường quốc đang trỗi dậy đầy tự tin và một cường quốc đang sợ hãi đã hình thành. Liệu lịch sử có lặp lại ở đây?

Sự tự tin của Trung Quốc chắc chắn đang tăng lên. Trong một cuộc khảo sát của Thời báo Hoàn cầu tiếng Anh, một cơ quan trực thuộc Đảng Cộng sản, 55% số người được hỏi cho biết họ “coi thường” phương Tây, chỉ 39% coi phương Tây là bình đẳng và ít hơn 4% coi thường phương Tây.

Quận Hutong của Bắc Kinh, được biết đến như một nơi mà người ta có thể nhìn thấy cuộc sống thành phố truyền thống, giờ tràn ngập camera an ninh và xe hơi sang trọng. (Ảnh của Hiroyuki Nishimura)

Trung Quốc tự hào có những chuyến tàu chạy với tốc độ 350 km/h, đường cao tốc trải nhựa và mở rộng hệ thống tàu điện ngầm. Những người tụ tập quanh những điểm tham quan này có thể sẽ không hiểu được cảm giác của người nước ngoài rằng có điều gì đó không ổn.

Đối với những người bên ngoài, cái bóng của chế độ độc tài phủ bóng lên những tuyến đường sắt quá thẳng, khung cảnh giả tạo dọc các con đường, và việc khám xét hành lý ở các cổng tàu điện ngầm — chưa kể đến cảm giác khi phòng khách sạn của mình bị chó cảnh sát xông vào và lục soát.

Trung Quốc đánh giá quá cao khả năng kéo các nước khác vào quỹ đạo của mình và đánh giá thấp mức độ đẩy họ ra xa. Điều đó phù hợp với sự tự tin thái quá vào khả năng sử dụng cơ bắp của mình và sự hấp dẫn của thị trường rộng lớn để thu hút công nghệ và chuỗi cung ứng.

Tại một khu phố ở Bắc Kinh vẫn giữ cách bài trí hutong cổ kính  , những người già vẫn để mình trần  trong các ngõ hẻm để tận hưởng không khí mát mẻ buổi tối. Phong cảnh gợi nhớ một cách quyến rũ về Trung Quốc xưa — tất cả ngoại trừ camera an ninh thỉnh thoảng theo dõi dọc các lối đi.

Đỗ gần đó là những hàng xe hơi sang trọng, nhập khẩu có vẻ lạc lõng trong khung cảnh này. Sự thịnh vượng và chủ nghĩa độc tài là hai mặt của cùng một đồng tiền. Người dân chấp nhận sự can thiệp của đảng và nhà nước, hiện thân của sự lộng quyền.

Nhưng tốc độ tăng trưởng hai con số của Trung Quốc giờ đã là quá khứ và nền kinh tế đã tăng trưởng chậm hơn đáng kể. Bất cứ khi nào người dân trở nên bất mãn, các nhà cai trị có thói quen chuyển hướng sự tức giận sang kẻ thù bên ngoài.

Hoa Kỳ vừa rồi sẽ tổ chức cuộc bầu cử tổng thống vào năm tới. Thời điểm này sẽ thử thách dũng khí của cả Mỹ và Trung Quốc.

Lê Vi

Amsterdam, Hà lan là thành phố nằm dưới mực nước biển nhưng hầu như không bao giờ bị ngập dù mưa lớn kéo dài.

Maeslantkering là một hàng rào chống triều cường ở Nam Hà Lan, Hà Lan. Được điều khiển bởi một siêu máy tính, nó sẽ tự động đóng cửa khi Rotterdam bị lũ lụt đe dọa.

Quang cảnh một phần của con đập chặn nước biển,  Houtribdijk dài 30 km ở Hà Lan.

Trong khi các thành phố của Việt Nam ở đâu cũng ngập từ Sài Gòn cho đến Vũng Tàu, Đà Lạt.

Mà kỳ cục là cứ ở đâu ngập là chính quyền cho nâng cốt (cos) nền đường. Họ không hiểu khi nâng cốt nền đường vừa không giải quyết được căn gốc của ngập mà còn xoá đi cái hồn cốt lịch sử của thành phố đó.

Có những con đường sau khi nâng, nhà hai bên đường thấp xuống cả thước.

Thành phố mất đẹp!

Fb Le Van Quy

Theo  đài Á Châu Tự Do

Quan chức chuyến bay giải cứu nghỉ dưỡng trong tù, ảnh của Bôm nổ chậm – RFA

Người dân Việt Nam đang chú ý đến một câu nói của một quan chức Chính phủ bị cáo buộc tham nhũng ở Việt Nam so sánh việc ông ta bị đi tù như đi nghỉ dưỡng. Toà án ở Việt Nam đang xét xử vụ án tham nhũng liên quan đến những chuyến bay giải cứu công dân Việt Nam từ nước ngoài về nước trong thời kỳ đại dịch COVID-19. Có 54 bị cáo hầu toà trong lần xử án này, trong đó có 25 người là các cán bộ cao cấp trong chính phủ, 21 người bị cáo buộc tội “Tham nhũng”.

Tuy nhiên, những phát biểu trước toà của các quan chức tham nhũng đã khiến công chúng vừa buồn cười vừa tức giận như câu nói của Trần Văn Dự – cựu Phó cục trưởng Cục Quản lý xuất nhập cảnh (A08) Bộ Công an. Ông này nói trước toà: “tôi số đen, không may thì thôi trả lại cho Nhà nước cũng được, không sao cả”. Ông cũng nói lại lời nói của ông với vợ: “”Em chuẩn bị ba tỷ và anh sẽ đi nghỉ dưỡng một thời gian rồi sẽ về”.

“Tôi nhận hối lộ là vô tình chứ không phải biết mà vẫn nhận. Tôi xác định trách nhiệm mình là người chỉ huy, là người cùng đồng hành với cán bộ cấp dưới nên tôi sẵn sàng chia sẻ những rủi ro, những gì không đúng.

Tôi xác định dù đây là tiền mình vô tình nhận hối lộ nhưng cũng là tôi “số đen”, không may thì trả lại cho Nhà nước cũng được, không sao cả”, ông Dự nói và cho hay khi bị bắt tạm giam, việc đầu tiên ông làm là gọi điện cho vợ dặn: “Em chuẩn bị 3 tỉ để trả lại cho Nhà nước và coi như anh đi nghỉ dưỡng một thời gian rồi sẽ về”.

Cuối phần trình bày, ông Dự tiếp tục nhắc lại câu nói: “Trong 38 năm làm việc thì có 37 năm 6 tháng là sạch, còn 6 tháng cuối cùng dính tí bẩn”.

Trước đó, viện kiểm sát đề nghị tòa tuyên phạt bị cáo Trần Văn Dự mức án 9 – 10 năm tù về tội nhận hối lộ.

Theo viện kiểm sát, các bị cáo tại Cục Quản lý xuất nhập cảnh (Bộ Công an) gồm Trần Văn Dự, Vũ Anh Tuấn, Vũ Sỹ Cường có quan hệ là cấp trên, cấp dưới.

Ông Dự và các bị can Nguyễn Mai Anh (46 tuổi, tại Quảng Ninh, chuyên viên Vụ Quan hệ quốc tế Văn phòng Chính phủ), Ngô Quang Tuấn (38 tuổi, tại Hà Nội, chuyên viện Vụ Hợp tác quốc tế Bộ GTVT), Vũ Sỹ Cường (36 tuổi, tại Hưng Yên, cựu cán bộ Cục Quản lý Xuất nhập cảnh), bị khởi tố, bắt tạm giam về tội Nhận hối lộ.

Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao, lợi dụng nhiệm vụ, quyền hạn của mình, cả ba đã có hành vi nhận hối lộ của doanh nghiệp và cá nhân để sớm có văn bản trả lời Bộ Ngoại giao về việc cấp phép chuyến bay. Trong đó, ông Dự bị cáo buộc nhận 7,6 tỉ đồng.

Thanh Pham

Góc nhìn Việt Nam: ‘Đi Mỹ được rồi, về làm gì?

Tôi năm nay 21 tuổi, đang du học tại Mỹ. Nếu kết thúc 4 năm Đại học, tôi muốn về Việt Nam. Nhưng ai cũng ngăn cản: ‘Đi đi, đừng về !’

Bố mẹ tôi làm trong ngành y. Hai người bắt đầu nói về chuyện du học và định cư tại Mỹ khi tôi mới học 11. Mẹ thường hay kể công việc hằng ngày tại bệnh viện, để tôi hiểu lời hối thúc ‘đừng về Việt Nam’ bắt nguồn từ 20 năm sống trong bức xúc của mẹ: ‘Bệnh viện của mẹ có một bác giám đốc lên chức từ những năm 80. Kể từ đó, bác đã cho không biết bao nhiêu họ hàng từ Bắc, Trung vào làm hộ lý, điều dưỡng, kỹ thuật viên,… Với ‘quyền lực mềm’ của giám đốc, bác chỉ nói một tiếng, có anh trưởng khoa nào không dám nhận người? Toàn con ông cháu cha. Còn những sinh viên chính quy, nắm tấm bằng Đại học, phải trầy trật khổ sở để được bước chân vào cổng viện. Không chỉ ở đây, mà bất cứ nơi đâu tại Việt Nam này cũng có ‘quyền lực mềm’ giống thế hoặc hơn thế. Nhiễu nhương lắm. Hách dịch lắm. Về làm gì hả con?’

Khi không thuyết phục được tôi, ba mẹ viện đến dì. Dì bảo: ‘Dì hiểu là con muốn về Việt Nam để cống hiến. Nhưng, ở nơi này, tài năng của con không có cơ hội phát triển. Tìm cách định cư đi. Khi đã có kinh tế, con muốn làm gì cho quê hương mà chẳng được!’ Không chỉ bố mẹ, dì, mà các bác đang sống ở Mỹ đều đồng ý với quan điểm ấy.

Lăng kính Mỹ: ‘Lý do nào để quay về quê hương?’

Trong vòng tròn bạn bè của tôi, chỉ ra ai không muốn về Việt Nam thì rất dễ. Còn tìm người quyết tâm trở lại thì thật khó khăn. Nhiều bạn lưỡng lự, không ai dám chắc chắn hai chữ: ‘Sẽ về!’

Tôi có một cô bạn thân đang học ngành Công nghệ thực phẩm. Cô bảo: ‘Ngành mình học, về nước không xài được. Còn đường ở Canada thì rộng mở. Mình không muốn trở về để chật vật kiếm một chỗ làm sau 4 năm vất vả!’ Một người bạn khác chia sẻ: ‘Từ lúc quyết tâm theo đuổi sự nghiệp sản xuất âm nhạc, mình đã biết. Tại Việt Nam, mình sẽ không làm được.’ Một chị theo học kinh tế thì bảo: ‘Đơn giản chị không muốn!’ Chị đang đi thực tập rất nhiều nơi, kiếm tìm một chỗ tài trợ visa cho mình. Anh bạn học kỹ sư hóa, vừa apply thạc sĩ thành công nói với tôi: “Anh thích nghiên cứu khoa học, Việt Nam sao có đất cho anh? Về ư? Anh không thể.” Những thằng Mỹ thì hỏi thẳng vào mặt tôi: ‘Tụi mày từ Việt Nam đến đây học, thụ hưởng văn hóa của tụi tao, thụ hưởng cả những đồng tiền bố mẹ tao còng lưng đóng thuế. Học xong mày phủi tay quay về nước, thế thì có công bằng với tụi tao hay không?’

Giữa dòng ý kiến ‘Đi đi, đừng về!’ dữ dằn như thác lũ đẩy tôi lùi lại, tôi nhìn về quê hương, cố gắng tìm một lý do cho mình quay lại. Nhưng tìm hoài mà không thấy. Chưa bao giờ sách giáo khoa nói về những cái cúi đầu của chúng tôi trên đất Mỹ, vì nỗi tự ti quê hương thua kém hơn, mà chỉ bảo: ‘Nước ta rừng vàng biển bạc.’ Chưa bao giờ chúng tôi được dạy về ‘trách nhiệm công dân’. Chúng tôi chỉ học ganh đua điểm số, chứ không học cách cùng nắm tay nhau mà đi xây dựng đất nước. Chưa bao giờ bố mẹ nói tôi phải có trách nhiệm với Việt Nam, mà chỉ nói: ‘Đừng về để dẫm vào đường cụt. Trên mảnh đất này, người tài không có cơ hội. Vì tương lai của con, hãy đi đi’

Việt Nam ơi, người có cho tôi một lý do để trở về ?

(Tâm sự của một du học sinh Mỹ trong dịp hè về thăm Việt Nam).

— St —

Nhiều người hay than thở rằng cuộc đời này thật bất công. Thực ra, nếu suy ngẫm kỹ, bạn sẽ nhận ra rằng những thứ quý giá nhất trên đời này đều miễn phí. Cuộc sống vốn đơn giản, chỉ có điều chúng ta luôn làm cho mọi thứ phức tạp lên mà thôi.

Ánh sáng mặt trời là miễn phí

Trên thế gian này, không sinh vật nào có thể sống sót nếu thiếu ánh mặt trời. Thế nhưng có ai từng phải trả một đồng nào cho thứ ánh sáng kỳ diệu đó chưa?

Không khí là miễn phí

Phật dạy mạng người mong manh như hơi thở. Chúng ta có thể nhịn ăn vài tuần mà không chết, chúng ta có thể chịu khát được một vài ngày, nhưng chỉ nhịn thở vài phút là chúng ta sẽ chết. Chúng ta đang được hít thở không khí miễn phí nhưng lại coi đó là đương nhiên và không trân trọng, bởi vậy nên chúng ta thản nhiên phá hại môi trường, làm ô nhiễm bầu không khí chung. Có khi nào bạn ngồi thư giãn hít thở dưới tán cây xanh? Hãy tri ân nếu bạn đang có không khí trong lành miễn phí để thở hàng ngày.

Tình yêu thương là miễn phí

Mỗi người chúng ta đều trần trụi khi đến với thế gian này và đều nhận được sự che chở vô bờ bến của cha mẹ, một thứ tình thương không mong báo đáp in sâu trong máu thịt. Nhưng không có người cha mẹ nào nói với con mình rằng: “con cho mẹ tiền mẹ mới thương con”.

Tình yêu thương này của cha mẹ, sẽ không giảm giá trị vì bạn đã trưởng thành, càng không mờ nhạt vì họ đã già đi, chỉ cần cha mẹ còn sống ở trên đời này, bạn vẫn nhận được tình yêu thương này trước sau như một. Nếu bạn đang được sống trong tình yêu thương của gia đình, người thân, hãy biết ơn điều đó.

Tình bạn là miễn phí

Người âm thầm ở bên cạnh bạn khi bạn cô đơn, người giơ cánh tay ra đỡ bạn khi bạn ngã, người cho bạn dựa vào vai an ủi bạn khi bạn đau lòng, người luôn sẵn sàng xuất hiện mỗi khi bạn cần giúp đỡ, thế nhưng người đó có bao giờ đổi những thứ đã cho đi thành tiền mặt, sau đó kêu bạn trả không?

Nụ cười

Mọi người vẫn thường nói: “Một nụ cười bằng mười thang thuốc bổ”, nụ cười đem đến rất nhiều lợi ích: giảm căng thẳng, tăng hưng phấn, khiến mọi người thêm gần gũi và yêu thương nhau hơn… Và đặc biệt, không ai “đánh thuế” nụ cười cả, vậy tại sao chúng ta không cùng cười thật tươi hằng ngày để cho cuộc đời thêm vui nhỉ?

Những cái ôm nồng ấm

Một điều cực kì tuyệt vời nữa trong cuộc sống bạn có thể thoải mái trao và nhận, đó chính là những cái ôm. Bạn đâu có phải trả phí khi muốn ai đó ôm mình hay muốn ôm người bạn yêu thương đúng không? Vậy còn chần chừ gì nữa mà không thoải mái thể hiện tình cảm chân thành nhất của bản thân với những cái ôm.

Những kỷ niệm đẹp

Có những ký ức đẹp có thể tiếp thêm động lực cho chúng ta vào những lúc khó khăn hoặc bất cứ khi nào cần, nó hoàn toàn miễn phí. Thay vì tiếc nuối quá khứ đã qua, hãy để những kỷ niệm đẹp cho chúng ta thêm niềm tin yêu cuộc đời.

Hy vọng là miễn phí

Bất luận bạn đang giàu có hay nghèo đói, bạn đều có thể đặt ra mục tiêu riêng cho cuộc đời mình. Mục tiêu này có thể là vĩ đại, cũng có thể là bình thường, giản dị, chỉ cần bạn cảm thấy bằng lòng với nó là đủ rồi.

Còn có gió xuân, thì còn có mưa phùn, còn có ánh trăng trong vắt, thì còn có các vì sao lấp lánh trên trời…

Vậy nên bạn đừng có than thở nữa, hãy quan sát cuộc sống để thấy những điều tốt đẹp luôn hiện hữu. Hãy tri ân cuộc sống và hân hưởng những gì mình đang có.

From: Tu-Phung

Báo Tiếng Dân

Blog VOA

Trân Văn

22-7-2023

Là Công Dân: “Vụ xét xử “giải cứu” đang gây rúng động xã hội và nhân tâm nhưng lý do chỉ bởi quy mô chứ về bản chất thì không hề khác gì so với hàng vạn vụ tham nhũng lớn bé đang tràn ngập trong xã hội Việt Nam lâu nay.”

Quay lại vụ án giải cứu, cần hiểu rằng doanh nghiệp cũng là nạn nhân, buộc phải hối lộ để có cơ hội làm ăn thôi. Muốn chống tham nhũng tận gốc thì phải dò ngược lên trên xem ai đã tạo ra cái cơ chế để các quan chức kia được quyền ban phát cơ hội kinh doanh…

Những thông tin, tình tiết từ việc xét xử 54 cá nhân dính líu đến việc thực hiện hoạt động “giải cứu” người Việt mắc kẹt ở ngoại quốc trong đại dịch COVID-19 không làm thiên hạ ngạc nhiên, người ta chỉ khinh miệt và phẫn nộ. Mỗi giới thể hiện những cảm xúc đó theo cách của họ. Có những người như Duy Hưng đã dùng nhạc phẩm “Một mai giã từ vũ khí” của nhạc sĩ Ngân Khánh để viết lại lời với những ý như “quỷ ma đội lốt người đang tồn tại giữa đời” (1).

***

Không thể đếm xuể có bao nhiêu người tham gia lý giải nguyên nhân dẫn tới tình trạng viên chức cao cấp của tất cả các ngành liên quan đến “giải cứu”cùng nhau khai thác thảm nạn để làm giàu bất chấp chuyện hàng trăm ngàn người vừa là đồng loại, vừa là đồng bào đang quằn quại trong đại họa, trong đó có Lão Tạ. Lão Tạ dẫn trường hợp ông Tô Anh Dũng (Thứ trưởng Ngoại giao) và bà Nguyễn Thị Hương Lan (Cục trưởng Cục Lãnh sự của Bộ Ngoại giao) để làm minh chứng:

Một người nhận tới 25 tỉ đồng, mà vẫn nói như đang báo cáo về kết quả học tập tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. Ăn đến rỗng túi đồng bào, mà vẫn “coi họ như ruột thịt” thì còn hơn cả sự kinh tởm. Còn ông Tô Anh Dũng, người 37 lần nhận tiền, lên tới 21,5 tỉ (chỉ dẫn các con số được xác thực) mà vẫn đủ trơ tráo nói không biết đó là tiền hối lộ? Tiền luôn có sức cám dỗ kinh khủng, bất cứ ai cũng có thể bị nó đánh gục. Nhưng khi đã phạm tội, thì NHẬN TỘI và chấp nhận hình phạt, là hành động duy nhất còn mang tính đạo lý. Trên thực tế, khi chấp nhận hình phạt, là cách rửa tội lỗi hiệu quả nhất, để tìm lại sự thanh thản. Cần gì phải thanh minh dài dòng. Chỉ một câu thôi: Tôi đã phạm tội và xin nhận hình phạt. Đó là cách họ cho thấy họ vẫn là con người. Sau tất cả những gì đang diễn ra còn hơn cả vở hài kịch, một câu hỏi nghiêm túc rất cần câu trả lời – thói quen dối trá, trí trá của đám cán bộ kia đã thành máu thịt tim óc họ, rõ ràng không phải là bẩm sinh. Họ sinh ra đã có sẵn khả năng biết cái gì tốt đẹp, thứ gì xấu xa? Vậy cùng với thời gian được đào tạo, học tập, quy hoạch… thì ai đã tước mất liêm sỉ ở họ? Không còn liêm sỉ thì dù ở đâu, dù có nhét đầy túi đủ loại thẻ chứng thực danh giá, thì cũng không bao giờ ra con người (2).

Dương Quốc Chính thì cho rằng, nguyên nhân chính dẫn tới scandal “giải cứu” là từ cơ chế “xin – cho”. Theo ông Chính: Nhiều anh em thiện lành và bò đỏ chỉ biết lao vào chửi bọn quan tham, bọn doanh nghiệp đưa hối lộ, làm hỏng cán bộ ta, bọn cán bộ điều tra sâu mọt chạy án… nhưng phải hiểu đó chính là vấn đề của thể chế. Thể chế càng tạo ra nhiều cơ chế “xin – cho” thì càng tạo cơ hội cho tham nhũng. Chính vì thế, một chính trị gia cánh hữu là Tổng thống Mỹ Reagan đã nói: “Trong cuộc khủng hoảng hiện tại, chính phủ không phải là giải pháp cho những vấn đề của chúng ta; chính phủ chính là vấn đề“. Áp dụng câu nói này vào tình trạng hiện tại. Chúng ta cần hiểu là: “Trong vấn đề tham nhũng hiện tại, đảng không phải là giải pháp cho vấn đề chống tham nhũng, mà đảng chính là vấn đề”. Bởi vì hầu hết cán bộ tham nhũng là nằm trong đảng. Chính đảng, chính phủ tạo ra cơ chế “xin – cho”, từ đó tạo ra tham nhũng, rồi đảng lại tự đốt lò. Nó thành cái vòng luẩn quẩn. Câu nói của Reagan thể hiện nền tảng tư tưởng cho chính trị cánh hữu, đó là phải thu hẹp quy mô chính phủ lại. Chính phủ càng nhỏ, càng kiểm soát ít, sẽ càng ít tạo cơ chế “xin – cho”, ban phát quyền lực, thì sẽ không tạo được cơ hội tham nhũng. Nhưng thực tế, quy mô chính phủ (chính xác hơn là quy mô bộ máy quản lý thể chế bao gồm cả đảng, chính phủ và các đoàn thể ăn theo) của thể chế cộng sản là to nhất so với tất cả các mô hình thể chế chính trị đã có.

Quay lại vụ án giải cứu, cần hiểu rằng doanh nghiệp cũng là nạn nhân, buộc phải hối lộ để có cơ hội làm ăn thôi. Muốn chống tham nhũng tận gốc thì phải dò ngược lên trên xem ai đã tạo ra cái cơ chế để các quan chức kia được quyền ban phát cơ hội kinh doanh cho doanh nghiệp?.. Chống tham nhũng thì trước tiên phải từ cơ chế chứ không thể đổ trách nhiệm cho dân. Cơ chế thì đầu tiên phải là luật pháp và cách thức giám sát quyền lực chứ cơ chế “xin – cho” thì thể chế nào cũng có hết nhưng “kinh tế thị trường định hướng xã nghĩa” là vô địch, tham nhũng nhiều hơn hẳn “kinh tế kế hoạch” vì “kinh tế kế hoạch” là một bộ máy cứng nhắc, không cho các bộ phận của nó được quyền chủ động ban phát cơ hội. Đừng nhầm tưởng các cụ đảng viên ngày xưa liêm khiết hơn bây giờ. Chẳng qua là do cơ chế ít tạo điều kiện cho các cụ kiếm tiền thôi. Lòng tham của con người thì thời nào cũng vậy cả. Mọi người cũng cần hiểu là ngay cả luật pháp hiện nay (gồm cả luật, nghị định, thông tư,…) đa số được soạn thảo bởi hành pháp, họ luôn tìm cách cài cắm lợi ích nhóm của chính họ vào đó, để tạo cơ chế “xin – cho”, để người dân, doanh nghiệp phải đến xin xỏ cơ quan chức năng, chính là tạo ra cơ chế để tham nhũng. Các loại quota, giấy phép con, cấp chứng chỉ, phê duyệt, thẩm định… đều là cửa kiếm tiền hết. Vì thế nên muốn chống tham nhũng thì phải giảm tối đa những thứ nói trên nhưng đảng mà làm thế thì lại giống con rắn tự nuốt cái đuôi mình (3).

Tương tự, Là Công Dân lưu ý: Vụ xét xử “giải cứu” đang gây rúng động xã hội và nhân tâm nhưng lý do chỉ bởi quy mô chứ về bản chất thì không hề khác gì so với hàng vạn vụ tham nhũng lớn bé đang tràn ngập trong xã hội Việt Nam lâu nay. Mọi thứ liên quan đến thủ tục hành chính đều có thể diễn ra theo cách như thế, từ xin tờ giấy chứng nhận độc thân, đăng ký kết hôn, đăng ký kinh doanh, mở trường học cho đến những việc đại sự khác. Câu hỏi đặt ra là, tại sao đã có luật, có quy định mà bạn vẫn bị làm khó đủ đường để phải mất tiền? Đơn giản vì bạn phải “xin”, bạn không có quyền yêu cầu hay đề nghị. Lại hỏi, có quy định rồi, cứ theo đó mà làm, nếu cơ quan và cá nhân nào gây khó thì kiện, sao phải xin xỏ chạy chọt? Đúng thế, nhưng đấy là trong một cơ cấu quản trị kiểu khác, còn ở Việt Nam thì cơ bản những lẽ thường ấy chỉ nằm trên lý thuyết. Ở các nước có cấu trúc xã hội tiến bộ, chỉ cần nhân viên công quyền làm sai là lập tức lên báo hoặc bị kiện ngay và phải về vườn tắp lự. Lại bảo, “ở ta cũng có báo chí và tòa án cơ mà”. Đúng, nhưng đó không phải báo của anh, báo chí tư nhân không có và không độc lập, muốn chuyện được đăng chẳng phải dễ dàng, có khi cũng lại phải “xin”, còn tòa án thì lại cũng chẳng độc lập, kiện có khi chỉ mang thêm họa vào thân. Nghĩa là luật tương đối đầy đủ nhưng cơ chế để vận hành nó thì không tương thích, thành luật hoặc bị hạn chế, hoặc bị vô hiệu hóa, thậm chí bị biến thành công cụ để những cá nhân có quyền lực lợi dụng. Gần gũi nhất có lẽ là thực tế thối nát đã tồn tại hàng nhiều chục năm, đó là chạy việc/mua việc mà ai cũng chấp nhận và coi như lẽ đương nhiên. Sinh viên sư phạm ra trường, muốn được đi làm thầy thì phải “chạy”. Người người chạy, nhà nhà chạy, ngành ngành chạy, nơi nơi đều chạy, thậm chí con học mẫu giáo cũng phải chạy. Tùy công việc và tính chất, ít thì dăm chục, nhiều có khi hàng tỉ đồng. Việc chạy chọt như thế đã phá hủy nền tảng xã hội từ bên trong, khiến nó trở nên mục ruỗng tan hoang. Nhưng vì sao phải chạy? Vẫn câu trả lời như trên, vì anh phải “xin”. Ngoài chỗ những người có quyền ban phát, anh không biết kiếm nó ở đâu khác nữa. Trong tay không có báo chí, không có tổ chức độc lập nào bênh vực, biểu lộ ý kiến tập thể (biểu tình) cũng không được phép. Thế thì ngoài việc bán vườn để chạy việc, anh còn cách nào khác? Mọi việc chỉ còn biết phụ thuộc vào đạo đức cá nhân của cán bộ, nếu may mắn nhiệm kỳ nào có được một ông quan tử tế thì dân vùng ấy đỡ khổ, bằng không thì khốn đốn điêu linh. Mà ác thay, đạo đức của con người lại là thứ vốn mong manh, không ai đảm bảo ngày mai nó còn vẹn nguyên nữa khi biết bao nhiêu nguy cơ và cám dỗ rình rập bốn phía. Phần lớn công chức sẽ tha hóa, và tất yếu kéo theo sự hư hỏng của người dân.

Là Công Dân cũng xem về bản chất, việc người Việt bị cướp mất hàng trăm tỉ trong hoạt động “giải cứu” chẳng khác gì việc phải nộp 50.000 “lệ phí” khi đi nộp hồ sơ cho con vào lớp sáu: Xử một vụ tổ chức các chuyến bay giải cứu, hay trăm vụ, ngàn vụ, dù lớn hơn thế nữa, nhưng không thay đổi cơ chế hiện tại thì tham nhũng và tội phạm trong nhà nước không cách gì diệt sạch được. Công cuộc chống tham nhũng, vì thế, dù có quyết tâm đến mấy, nghiêm khắc đến mấy, dù tử hình 18 hay cả 54 bị cáo thì vì cái gốc sinh ra và nuôi dưỡng tham nhũng vẫn còn sừng sững ở đó, nên sẽ tiếp tục mọc chồi, tua tủa vươn lên. Công cuộc chống tham nhũng, kiến tạo xã hội, xây dựng nền an sinh lâu dài, thiết lập các giá trị đạo đức và văn hóa cho con người,… về nguyên lý, là điều không khó, chỉ cần thay đổi cấu trúc bộ máy, phá bỏ tính chuyên chế, trao quyền về cho người dân. Nếu không làm như thế mà vẫn mải mê trồng cây để “đốt lò”, thì những “chuyến bay giải cứu” sẽ tiếp tục “cất cánh” như một nạn dịch vô phương chặn đứng, bay đen đặc bầu trời Việt Nam và phá hủy hết mọi giá trị làm người, biến cả xã hội thành một vũng lầy nhơ nhớp (4).

Chú thích

(1) https://www.facebook.com/yeunhactrutinh/videos/1042972773775635/

(2) https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid036T8bx6caNEpjHqmmBpY2j5PaFVHyarb59CLDErxVxFRpxaVSYoPavRSBYpFe3QR8l&id=1160946631

(3) https://www.facebook.com/chinh.duongquoc.kts/posts/pfbid0M6MMaVEQEc6SXYwbFLJGw1jJbky7x4269oeFBW28iMepsaqfNGzTxDyAd28XmWrTl

(4) https://www.facebook.com/lacongdan/posts/pfbid0oYeLbmW8txaQsNtxjq8P4YzVE7C4kwGwe3g61MPCTUkcFoHqvM8Jn5mLoWrFZGdEl