Category: BÌNH LUẬN- SỰ KIỆN

Theo các báo Tuần Tin Tức và Sự Thật Ukraine

Một người đàn ông đào mộ gần các ngôi mộ của binh lính Nga tại một nghĩa trang ở thị trấn Yefremov, vùng Tula vào ngày 23/3/2023.NATALIA KOLESNIKOVA/AFP QUA GETTY IMAGES

Hơn 200.000 binh sĩ Nga đã bị “xóa sổ” trong cuộc xâm lược toàn diện vào Ukraine do Tổng thống Vladimir Putin phát động gần 15 tháng trước, theo số liệu do quân đội Kyiv công bố.

Là một phần trong bản cập nhật hàng ngày về cuộc chiến, Bộ Tổng tham mưu Lực lượng Vũ trang Ukraine đăng tải các số liệu về thiệt hại về quân số và trang thiết bị của Nga. Moscow đã mất 610 binh sĩ trong 24 giờ qua, theo số liệu thương vong hôm thứ Tư của quân đội Nga — nâng tổng số lên 200.590.

Trong khi các ước tính về con số thương vong khác nhau, với con số của Ukraine thường vượt xa con số của các đồng minh phương Tây, các nhà phân tích nói với Newsweek rằng tổn thất của Nga đang ngày càng ảnh hưởng đến khả năng chiến đấu hiệu quả của nước này. Một người cho biết những tân binh được đào tạo kém, nhiều người trong số họ đến từ các khu vực dân tộc không phải người Nga, thường bị coi là “bia đỡ đạn”.

Tổng thiệt hại gần đúng của quân đội Nga trong khoảng thời gian từ ngày 24 tháng 2 đến ngày 17 tháng 5 năm 2023 được ước tính như sau [số liệu trong ngoặc đơn thể hiện tổn thất mới nhất – chủ biên]:

・khoảng 200.590 (+610) quân nhân

・3.771 (+9) xe tăng

・7.365 (+17) xe chiến đấu bọc thép

• MLRS – Hệ thống tên Lửa phóng loạt : 526 (+0)
• hệ thống phòng không: 318 (+2)
• máy bay chiến đấu: 308 (+0)

Theo báo Bưu Điện Hoa Nam – SCMP 

Sau một thời gian dài hạ thấp tầm quan trọng của nó với tư cách là một nhóm không chính thức gồm các nền dân chủ hàng hải có cùng chí hướng ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương , Đối thoại An ninh Tứ giác do Washington dẫn đầu bao gồm Nhật Bản , Ấn Độ và Úc , dường như sẵn sàng tăng cường hợp tác an ninh và quốc phòng.

Các chỉ huy quân sự hàng đầu từ bốn quốc gia thành viên Quad sẽ họp tại Rancho Mirage, California, từ thứ Hai đến thứ Tư (14-17 tháng 5) để thảo luận về an ninh Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Được chủ trì bởi Tư lệnh Ấn Độ-Thái Bình Dương của Hoa Kỳ, Đô đốc John C Aquilino, cuộc họp bao gồm Tham mưu trưởng Liên quân Nhật Bản Yoshihide Yoshida, Tư lệnh Lực lượng Quốc phòng Úc, Tướng Angus Campbell, và Tham mưu trưởng Quốc phòng Ấn Độ, Tướng Anil Chauhan. Một đại diện cấp phó đô đốc từ Anh cũng tham dự.

Theo đài truyền hình quốc gia của Ấn Độ, phiên họp đầu tiên vào thứ Hai tập trung vào việc răn đe thông qua quan hệ đối tác hiệu quả.

Trước đó, lực lượng hải quân của Quad đã đồng ý lên lịch tập trận ngoài khơi bờ biển Sydney, Australia vào tháng 8.

“Bộ Tứ không phải là một liên minh an ninh và cũng không chỉ giải quyết các thách thức an ninh chung. Nhưng các chỉ huy quân sự của Quad cộng với Vương quốc Anh sẽ gặp nhau vào tuần tới tại Sunnylands, California,” Derek Grossman, một nhà phân tích quốc phòng cấp cao, cho biết trong một bài đăng trên Twitter .

Ấn phẩm tin tức Ấn Độ Thời báo Hindustan đã gọi cuộc đối thoại cấp cao, cấp quốc phòng của Quad là một “người thay đổi cuộc chơi”. Nó cho biết cuộc họp là “một dấu hiệu rõ ràng rằng nhóm hiện đang đưa hợp tác an ninh lên một tầm cao mới”.

Nhưng Nilanthi Samaranayake, một thành viên phụ trợ tại Trung tâm Đông-Tây ở Washington, nói rằng ngay cả “những thách thức an ninh phi truyền thống như thảm họa thiên nhiên cũng đối mặt với Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương và đôi khi cần có phản ứng quân sự để giải cứu”.

Bà mô tả cuộc họp là “cơ hội tốt để các quan chức tham dự hiểu rõ hơn về một số chủ đề được đưa ra trong kết quả của cuộc họp cấp bộ trưởng tháng 3”, bao gồm hỗ trợ nhân đạo và quan hệ đối tác cứu trợ thiên tai của Quad.

“Điều đáng chú ý là nguồn gốc của Quad dựa trên sự phối hợp hoạt động và ngoại giao,” Samaranayake nói thêm.

Ban đầu được thành lập sau trận sóng thần tàn khốc ở Ấn Độ Dương năm 2004 đã giết chết hơn 200.000 người, Quad nhằm giảm bớt sự hợp tác trong các thách thức chung như an ninh y tế và biến đổi khí hậu . Cho đến năm 2017 nó vẫn không hoạt động.

Nhưng Bộ tứ đã hồi sinh khi tổng thống Mỹ lúc bấy giờ là Donald Trump tìm cách huy động nhóm các nền dân chủ chống lại một Trung Quốc “chuyên quyền”. Kể từ đó, liên minh này đã được Tổng thống Joe Biden nhiệt tình đón nhận như một phần trong chiến lược Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương của ông.

Trong khi chính quyền Biden đã thận trọng trong việc xác định các mục tiêu của nhóm, khẳng định mục tiêu của nhóm là “duy trì hòa bình và ổn định” trong khu vực, thì Trung Quốc lại chỉ trích Quad là một “bè phái nhỏ” “có xu hướng kích động đối đầu”.

Tiếp theo sau hội nghị ba ngày của các chỉ huy quân sự ở California là hội nghị thượng đỉnh Quad ở Sydney, Australia, vào ngày 24 tháng 5. Cuộc họp đó sẽ diễn ra ngay sau khi Nhóm 7 triệu tập ở Hiroshima, Nhật Bản, từ ngày 19 đến 21 tháng 5.

Tại Sydney, các nhà lãnh đạo Quad dự kiến ​​sẽ tập trung vào việc tăng cường hợp tác chống lại ảnh hưởng và sự hiện diện ngày càng tăng của Trung Quốc ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Hugh Tuckfield thuộc Trung tâm Nghiên cứu Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, một tổ chức tư vấn, cho biết các hoạt động gần đây của nhóm gửi một “thông điệp rõ ràng tới Trung Quốc rằng Quad không phải là một cuộc nói chuyện đơn thuần, mà là một nhóm nghiêm túc và đáng tin cậy có thể hành động tập thể để duy trì các quy tắc. trật tự dựa trên cơ sở và ngăn chặn hành vi gây hấn ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương”.

Tuy nhiên, những tranh cãi đảng phái đang diễn ra ở Washington về việc cắt giảm chi tiêu liên bang có thể cản trở những nỗ lực của Mỹ trong việc chống lại Trung Quốc trong khu vực.

Trong lời khai trước Ủy ban Ngân sách Thượng viện hôm thứ Ba, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Antony Blinken cho biết đề xuất ngân sách của chính quyền Biden sẽ “cho phép chúng tôi tăng cường hơn nữa dấu ấn ngoại giao của mình ở Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương”.

Ông nói thêm, cam kết đó sẽ bao gồm “từ các nhiệm vụ mới ở các đảo Thái Bình Dương đến sự gia tăng các vị trí mới trong khu vực và hơn thế nữa, bao gồm cả ở các khu vực có tranh chấp lớn nhất với Bắc Kinh”.

Nhà Trắng cho biết chuyến đi của Biden tới châu Á bên ngoài Nhật Bản đang được “thu gọn lại” trong bối cảnh Mỹ đang bế tắc về giới hạn nợ trần.

---

Theo BBC tiếng Việt

NGUỒN HÌNH ẢNH,KORNKAN

NGUỒN HÌNH ẢNH,KORNKAN

NGUỒN HÌNH ẢNH,KORNKAN

NGUỒN HÌNH ẢNH,KORNKAN

Báo Tiếng Dân

Tiến Nguyễn

Tin cuộc hôn nhân trai tài gái sắc, Vinfast và dìu nhau vào… chợ chứng khoán NYSE làm chấn động dư luận người Việt.

Đại khái có hai phản ứng:

– Mừng vui, cảm động rưng rưng nước mắt khi thấy gia tài của “cặp đôi hoàn hảo” này có đến 23 tỷ USD… đứng hàng thứ 3 trên thế giới xe điện, chỉ sau Tesla và Li-Auto.

– Bĩu môi bảo “bịp”, “lùa gà” và thả “mặt cười” he he!

Phe 1 bảo phe kia là “ba ///”, “tự nhục”. Phe 2 bảo phe kia là “Vin-nô”, “bò đỏ”.

OK!

Chúng ta hãy thử xét vấn đề bằng “fact”, số liệu, tài liệu xem nó ra sao, qua trả lời các câu hỏi:

1- Black Spade và SPAC là cái gì?

2- 23 tỷ USD là “giá” hay “tự ra giá”?

3- Các công ty ra thị trường chứng khoán qua con đường sáp nhập kiểu SPAC sẽ ra sao?

4- So sánh Vinfast với Rivian và Lucid?

***

1- Black Spade và SPAC là cái gì?

Đại khái có hai con đường để ra IPO. Nó giống như một người muốn… sang Mỹ xin thẻ xanh đinh cư.

(1) Tự mình nạp đơn, chờ được phép đến… dài cả cổ, nhận thẻ xanh, bay sang Mỹ.

(2) Kiếm chàng trai, cô gái nào đó còn độc thân và đã có thẻ xanh hay quốc tịch, kết hôn, bay sang Mỹ.

Đường (2) nó lẹ hơn đường (1)!

Vinfast đã thử theo con đường thứ nhất vào cuối năm 2022, nạp hồ sơ cho Ủy ban chứng khoán Hoa Kỳ SEC, với dự định ra thị trường chứng khoán công nghệ Nasdaq.

Tuần rồi, ngày 12/5/2023, Vinfast tuyên bố chọn con đường thứ 2, “hứa hôn” với Black Spade Acquisition, tại thị trường NYSE.

Black Spade Acquisition, được công ty Black Spade Capital, có trụ sở ở Hong Kong lập ra, với mô hình SPAC, có mặt trên thị trường NYSE từ 16/7/2021.

Như thế, SPAC là gì?

SPAC là viết tắt của “Special Purpose Aquisition Company”. Còn gọi là “Blank Check Company” (Công ty séc trắng).

Một cty SPAC không có sản phẩm nào cả, cũng không kinh doanh gì cả.

Mục đích của nó như thể “giữ chỗ trước” ở một thị trường chứng khoán.

SPAC phát hành cỗ phiếu, thường là 10USD mệnh giá. Mục dích duy nhất của nó là mua hay hợp nhất với một công ty nào đó có nhu cầu ra thị trường chứng khoán.

Nói cách khác, nó đã đặt “cục gạch” để chờ trong thị trường chứng khoán, trong túi có một số vốn nào đó, chờ đến lúc “kết hôn” với “ý trung nhân”.

Nhà đầu tư mua cỗ phiếu, số tiền đó được bỏ vào một tài khoản với lãi xuất nhất định, và cổ phiếu được giao dịch, mua/bán trên thị trường như các loại chứng khoán bình thường khác.

Số tiền đó không được làm gì khác ngoài mục đích “kết hôn” ấy, như của “hồi môn” của cô dâu.

Ngay từ đầu, nhà đầu tư không biết sẽ bỏ tiền để mua/hợp nhất với công ty nào. Bởi thế nên mới gọi là “blank check”, coi như nhà đầu tư ký ngân phiếu “khống”, chưa có người nhận.

Một công ty SPAC có kỳ hạn là hai năm. Trong vòng hai năm đó, ban quản trị tìm kiếm một công ty, một “chú rể” xinh trai, giàu có nhất, có khả năng mang lại “tương lai” lợi nhất cho nhà đầu tư.

Quá thời hạn hai năm, nếu như không có ai “hợp ý”, SPAC trả lại nhà đàu tư cả vốn lẫn lời.

Trong trường hợp ban quản trị kiếm ra “chú rể”, thì tuyên bố là sẽ hợp nhất với công ty ABC. Báo cáo cho nhà đầu tư biết “chú rể” như thế, thế này, có bao nhiêu tiền trong tài khoản, có tài sản, nợ nần là bao… điều kiện ra sao v.v.

Và hỏi ý các “cô dâu”: chịu không em?

Lúc này, nhà đầu tư có hai lựa chọn:

– Thôi, “hổng chịu đâu!”, rút vốn về, chỉ ăn một chút lãi thời gian. Bởi thế, nhiều nhà đầu tư dùng SPAC như nhà băng, gởi tiền ăn lãi và đầu tư khi có cơ hội ưng ý.

– OK, “em chịu chàng!”

Lúc này có hai khả năng:

1- Không đủ nhà đầu tư nói OK, số tiền tích lũy không đủ hoặc một lý do nào khác, thì bãi bỏ chuyện “cưới hỏi” này.

2- Đủ tiền, điều kiện thuận lợi, được Ủy ban chứng khoán SEC chấp thuận v.v [tất cả quá trình này gọi là de-spac], hai công ty hợp nhất và như thế là ABC đã ra được IPO.

Trường hợp Black Spade & Vinfast thì sự việc như sau:

Black Spade

– Bắt đầu gom vốn từ 7/2021, như thế tới tháng 7/2023 thì đáo hạn. Black Spade tìm ra Vinfast chỉ trước hai tháng trước khi hết hạn hợp đồng với các cổ đông. Để nhây nhưa thì “cô dâu” ế chồng mất.

– Cho tới nay, Black Spade có giá trị vốn hóa (market cap = số cỗ phần * giá thị trường cỗ phần) là 218 triệu USD, và số tiền trong tài khoản là 169 triệu USD.

– Vinfast tự định giá trị vốn hóa là 23 tỷ USD.

Hai bên thỏa thuận hợp nhất trên cơ sở VF 99%, BSplade 1% .

Như thế, nhà đầu tư sẽ đọc báo cáo của Vinfast, xem xét tình hình tài chính, kỳ vọng v.v.

Để xem giá trị 23 tỷ USD đó có hợp lý không, có hy vọng tăng thêm để mình có lợi hơn rút tiền về không?

Và quyết định Rút lui/đầu tư tiếp như đã đề cập ở trên.

Lúc đó cả hai hợp nhất. Cổ phiếu Black Spade sẽ được chuyển đổi thành cổ phiếu Vinfast. Theo tỷ lệ sẽ được tính lại, vì sau khi có người rút lui thì không còn có số tiền mặt 165 triệu USD nữa mà ít hơn.

Vinfast chính thức được giao dịch tại thị trường chứng khoán NYSE. Các cổ đông Black Spade trỏ thành cổ đông Vinfast, VinFast có thêm số tiền mặt, không lớn gì, là < 169 triệu USD.

2- 23 tỷ USD là “giá” hay “tự ra giá”

Từ đâu sinh ra có số 23 tỷ USD, bạn hẳn phân vân.

Nhiều báo ở VN “phấn khởi”, “tự hào” với con số ấy, nếu so với các hãng xe điện khác thì Vinfast “nhảy một phát” lên hàng thứ ba thế giới, chỉ thua Tesla, Li-Auto.

Thế nhưng, 23 tỷ USD là tính trên cơ sở nào?

Nếu đọc báo cáo mà Vinfast nộp cho Ủy ban chứng khoán Hoa Kỳ ngày 9/3/2023 thì chỉ thấy các con số như sau: Cho tới cuối năm 2022 thì:

– Tổng tài sản (total asset): 4,8113 tỷ USD

– Tổng nợ dài hạn (total non-curent liabilities): 3,5597 tỷ USD

– Tổng nợ ngắn hạn (total curent liabilities): 2,804 tỷ USD

Lấy tài sản trừ nợ nần, ta sẽ có một số âm! Là:

– Vốn chủ sở hữu (total equity): -1,553 tỷ USD

Nếu tính cả số 2,5 tỷ USD được rót thêm gần đây: Ông Vượng “tặng” 1 tỷ USD, Vingroup tặng 500 triệu USD, cho vay 1 tỷ USD.

Như thế Tổng tài sản được cộng thêm 1.5 tỷ USD, nhưng “nợ” lại tăng thêm 1 tỷ USD.

Cho dù “nợ người nhà”, Vingroup, nhưng về mặt bảng cân đối tài sản thì vốn chủ sở hữu vẫn là con số âm: -1 tỷ USD.

Vậy thì con số 23 tỷ USD từ đâu ra?

Tất nhiên đó là con số mà Vinfast TỰ đánh giá chính mình!

Như bất cứ một mặt hàng nào trên thị trường, người bán hàng tự định và “rao” giá sản phẩm, người mua sẽ mặc cả, đòi mua theo giá mình lượng định.

Cuối cùng thì hai bên “thuận mua vừa bán”, dẫn đến “giá thị trường”.

Bởi thế, giá người bán chỉ là giá “kỳ vọng”, chưa phải giá thực.

Người mua không hề quan tâm đến chuyện người bán sản xuất mất công sức bao nhiêu, có “tâm huyết” thế nào, có “tự hào dân tộc ra sao” v.v.

Họ chỉ cân nhắc từ góc nhìn về nhu cầu của mình, túi tiền của mình và so sánh với sản phẩm cạnh tranh.

Người chủ tiệm phở có thể tự hào về bát phở thịt bò Kobe của mình, rao giá 1 triệu đồng một bát. Thế nhưng cuối cùng vẫn là có ai chịu mua với giá đó hay không?

Tóm lại, giá trị thị trường của Vinfast sẽ là bao? 23 tỷ USD hay 1 tỷ USD? Đứng hàng bao nhiêu trên thế giới?

Điều này chỉ có thể biết SAU khi Vinfast thực sự được giao dịch công khai trên thị trường chứng khoán.

Còn như hiện nay, chỉ là “giá kỳ vọng”, chủ quan.

3- Các công ty ra thị trường chứng khoán qua con đường sáp nhập kiểu SPAC sẽ ra sao?

IPO qua con đường SPAC dễ dàng, nhanh hơn bình thường. Thế nhưng, theo nhiều nhà phân tích, nó chứa đầy rủi ro. Nhiều công ty ra IPO bằng con đường này đã thất bại. Một công ty mà người Việt biết đến nhiều là công ty xe Grab. Grap ra IPO cuối năm 2020. Ngày nay, giá cỗ phần chỉ còn 1/4 so với lúc IPO. Nhà đầu tư mất đến 3/4 giá trị.

Riêng lãnh vực xe điện thì có các công ty sau đây đã ra IPO qua con đường SPAC: Nikola, Lordstown Motors, Canoo, Faraday Future, Fisker và Lucid.

– Tất cả các nhà đầu tư đều gánh lỗ lã vì giá cổ phiếu xuống thảm hại.

– Ngoại trừ Fisker và Faraday, 4 công ty kia đều có vấn đề với pháp luật .

– Tổng giám đốc Nikola bị truy tố vì tội lường gạt, tòa dự định sẽ tuyên án vào tháng 6 này.

Biểu đồ chứng khoán của các công ty Nikola, Lucid, Faraday, Canoo theo thời gian (xem hình đính kèm). Tất cả gần như giống nhau: Giá khởi đầu luôn khoảng 10USD. Và sau đó chúng cứ giữ nguyên lòng vòng 10USD. Đến khoảng thời “điên cuồng” vì xe điện 2020, tất cả tăng vọt lên đỉnh, một cách chóng mặt. Thế rồi, chẳng bao lâu, chúng ào ào lao dốc.

Ảnh trên mạng

Tất cả các công ty này đã mất đi ít nhất là 80% giá trị kể từ ngày ra IPO, tuy đã có lúc, trong cơn sốt xe điện tăng vọt lên. Như Nikola tăng gấp 6 lần, nhưng ngày nay giá chứng khoán của nó chỉ còn là 77 cent thay vì 10 USD như ban đầu.

Có thể thấy rằng, thị trường có thể có những cơn sốt khiến cho các công ty có thể bùng phát lên đỉnh cao, nhưng về lâu dài… hết sốt, giá “thực”, phản ảnh khả năng của công ty, sẽ trở lại!

4- So sánh Vinfast với Rivian và Lucid

Không kể những công ty như Nikola, thuộc loại “đánh quả”, ở Mỹ còn hai công ty có thực chất là Rivian và Lucid. Hai công ty này đều có công nghệ riêng, đã có sản phẩm tung ra trên thị trường và có tiếng.

Ngoài ra cũng có kha khá tiền mặt (cash on hand). Đến cuối 2022, Rivian còn 11,5 tỷ USD và Lucid còn 3,91 tỷ USD. Trong khi đó số tiền mặt của Vinfast cuối năm 2022 là 180,9 triệu USD! (xem báo cáo, trang 22 ).

Hai công ty này có giá trị vốn hóa [hôm nay 15/5/2023] như sau:

Rivian 12,13 tỷ USD và 13,09 tỷ USD, chỉ bằng khoảng một nửa so với con số khủng 23 tỷ USD của Vinfast.

Bởi thế, nhà đầu tư tất phải “lăn tăn” suy nghĩ khi chọn mua cổ phiếu của Vinfast với cái giá “kỳ diệu” đó.

_____

Tham khảo:

– Báo cáo của Vinfast nạp cho SEC

– Thông cáo báo chí củ Black Spade

– Một số dữ liệu lấy từ đây

Theo Hãng Thông Tấn Reuters

KYIV, ngày 16 tháng 5 (Reuters) – Ukraine cho biết hôm thứ Ba rằng họ đã bắn hạ sáu tên lửa Kinzhal siêu thanh của Nga chỉ trong một đêm, cản trở đường đi lên của một loại siêu vũ khí mà Moscow trước đó đã quảng cáo là (bắn) tất cả nhưng không thể ngăn cản.

Đây là lần đầu tiên Ukraine tuyên bố đã tấn công toàn bộ một loạt tên lửa siêu thanh và nếu được xác nhận thì đây sẽ là một minh chứng cho hiệu quả của hệ thống phòng không phương Tây mới được triển khai.

Còi báo động không kích vang lên gần như toàn bộ Ukraine vào sáng sớm thứ Ba và được nghe thấy ở Kiev và khu vực của nó trong hơn ba giờ.

“Nhiệm vụ của kẻ thù là gieo rắc hoảng loạn và tạo ra sự hỗn loạn. Tuy nhiên, tại khu vực tác chiến phía bắc (bao gồm cả Kiev), mọi thứ đều nằm trong tầm kiểm soát hoàn toàn”, Tướng Serhiy Naev, Tư lệnh Lực lượng Liên hợp Lực lượng Vũ trang, cho biết.

Sáu tên lửa Kinzhal, tên lửa đạn đạo di chuyển với tốc độ gấp 10 lần âm thanh, nằm trong số 18 tên lửa mà Nga đã bắn vào Ukraine trong đêm, thắp sáng Kyiv với ánh chớp và mưa mảnh vỡ sau khi chúng được phóng từ trên trời xuống.

Theo Tổng tư lệnh quân đội Ukraine, Valerii Zaluzhnyi , 6 máy bay phản lực MiG-31K của Nga đã phóng tên lửa Kinzhal trong đêm.

Ông cho biết thêm 9 tên lửa hành trình Kalibr đã bị bắn hạ sau khi được phóng từ Biển Đen, cũng như 3 tên lửa S-400, Iskander-M trên đất liền, trong một bài đăng được Tư lệnh Không quân Ukraine Mykola Oeshchuk lặp lại .

Serhiy Popko , người đứng đầu cơ quan quản lý quân sự của Kyiv , cho biết : “Đó là mật độ đặc biệt – số lượng tên lửa tấn công tối đa trong khoảng thời gian ngắn nhất” . Ông cho biết phần lớn các mục tiêu trên không đã bị hạ gục.

Người trong cuộc không thể xác minh việc kiểm đếm. Hãng truyền thông nhà nước Nga TASS đã ít đề cập đến vụ tấn công vào sáng thứ Ba, ngoài một bản tường thuật ngắn gọn về các báo cáo của nhân chứng về các vụ nổ ở Kyiv và lực lượng phòng không của thành phố đang được triển khai.

Ông Popko cho biết các mảnh vỡ từ vụ tấn công đã rơi trúng một số ô tô và một khu rừng, đồng thời ngọn lửa bùng phát tại một tòa nhà không phải là nhà ở.

Bộ Quốc phòng Nga cho biết họ đã phá hủy hệ thống phòng thủ tên lửa đất đối không Patriot do Mỹ chế tạo bằng tên lửa Kinzhal, hãng tin quân sự Zvezda đưa tin.

Tuy nhiên, Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang Ukraine, Valeriy Zaluzhnyi cho biết tất cả đã bị chặn thành công.

Chính quyền thành phố ở thủ đô Ukraine cho biết ba người bị thương do các mảnh vỡ rơi xuống.

Serhiy Popko, người đứng đầu chính quyền quân sự thành phố Kyiv, cho biết trên Telegram: “Đó là điều đặc biệt về mật độ – số lượng tên lửa tấn công tối đa trong khoảng thời gian ngắn nhất”.

Zvezda dẫn lời Bộ Quốc phòng Nga cho biết các cuộc tấn công nhằm vào các đơn vị chiến đấu và kho đạn dược của Ukraine.

Zaluzhnyi cho biết lực lượng của ông đã đánh chặn 6 tên lửa Kinzhal phóng từ máy bay, cũng như 9 tên lửa hành trình Kalibr từ các tàu ở Biển Đen và 3 tên lửa Iskander bắn từ đất liền.

Đầu tháng này, Ukraine tuyên bố lần đầu tiên bắn hạ một tên lửa Kinzhal ở Kiev bằng cách sử dụng hệ thống phòng không Patriot mới triển khai của Mỹ.

Một lính cứu hỏa làm việc tại khu vực bãi đậu xe bị hư hại do tàn dư của tên lửa Nga, trong bối cảnh Nga tấn công Ukraine, ở Kyiv, Ukraine ngày 16 tháng 5 năm 2023. Pavlo Petrov/Dịch vụ báo chí của Cơ quan Khẩn cấp Nhà nước Ukraine tại Kyiv/Phát hành qua REUTERS

Dòng Tên Việt Nam, SJ

Lm. Giuse Phạm đình Ngọc

Là Giám đốc Văn phòng Báo chí Tòa Thánh và cũng là người thân cận Đức Giáo Hoàng Phanxicô, cha Federico Lombardi nhận xét như sau: “Đức Phanxicô là bậc thầy về truyền thông.” Điều này hiểu theo nghĩa ĐTC Phanxicô nói một ngôn ngữ cử chỉ và có một lối tiếp cận dễ dàng đến trái tim của nhiều dân tộc châu Á, châu Phi, châu Mỹ Latinh – vốn là nhà của ngài, và cả Châu Âu nữa. Nếu nhìn ở góc độ sử dụng ngôn ngữ hình tượng, nhận xét này rất đúng trong trường hợp của Đức Giáo Hoàng đương nhiệm của chúng ta.

Một cách chung, truyền thông nghĩa là chuyền tải một thông điệp nào đó từ người nói đến người nghe. Người nói có thể dùng ngôn ngữ nói hoặc chữ viết, kể cả ngôn ngữ cơ thể để người nghe có thể nhận được thông điệp một cách nhanh chóng và chính xác. Hẳn nhiên thông điệp không chỉ đến từ sự hiểu biết, nhưng còn đến từ con tim. Chẳng hạn nếu Đức Giáo Hoàng ra lệnh, phán quyết mạnh bạo, chưa chắc người nghe có thể chấp nhận và làm theo. Do đó, thông điệp là nội dung của truyền thông, nhưng cách chuyền tải lại phụ thuộc vào người nói như là một nghệ nhân.

Đức Giáo Hoàng học cách truyền thông này từ ai?

Thực ra lối truyền thông này không mới. Nếu mở Kinh Thánh, nhất là bốn cuốn Tin Mừng, chúng ta thấy Chúa Giêsu phải là bậc thầy sử dụng rất nhiều thứ quen thuộc với đời sống của dân. Từ đó Ngài lồng ghép thông điệp hoặc sứ điệp Tin Mừng vào. Chẳng hạn mầu nhiệm Nước Trời vốn rất khó hiểu, nhưng Chúa Giêsu dùng cách nói “Nước Trời giống như”: Men trong bột, như hạt cải (Mt 13,31-35), giống như mùa gặt, như mẻ lưới… Lối so sánh loại suy này giúp người nghe hình dung và cảm nhận sự gần gũi của sứ điệp cao vời. Có thể nói Đức Giêsu và người nghe cùng suy nghĩ, cảm nhận và khám phá ra sứ điệp Tin Mừng. Hoặc nói đúng hơn, Đức Giêsu giúp người nghe hiểu mỗi ngày một sâu hơn, gần hơn với thông điệp mà Chúa Cha trao phó.

Đức Giáo Hoàng Phanxicô cũng thế. Trước khi đi vào những dẫn chứng dưới đây, chúng ta có thể nhận ra Đức Phanxicô đã chiêm ngắm các câu chuyện Chúa Giêsu kể. Với 86 tuổi đời, ngài đã chìm đắm trong các bài dạy, lời giảng của Chúa Giêsu (chiêm niệm). Hơn nữa Đức Phanxicô còn để cho cách làm truyền thông của Chúa Giêsu trở nên cách rao truyền Tin Mừng của chính mình. Vì thế mà chúng ta không ngạc nhiên khi nhận ra các bài giảng, bài huấn từ của Đức Thánh Cha luôn được giới truyền thông để tâm và truyền tải.

Cần lưu ý lối truyền thông này phải cần hai điều kiện:

Thứ nhất, Đức Giáo Hoàng đã hiểu rõ nội dung thông truyền. Ở đây là sứ điệp Tin Mừng. Chúa Giêsu sai các môn đệ, sai Đức Giáo Hoàng hãy đi khắp tứ phương thiên hạ, loan báo Tin Mừng cho các loài thọ tạo. Tiếc là Chúa Giêsu không hương dẫn cụ thể cần loan tin vui như thế nào trong đoạn Tin mừng này. (Mc 16,15-16). Tuy nhiên, Đức Giáo Hoàng (hoặc mỗi người chúng ta) nhận ra Chúa Giêsu đã diễn tả trong bốn cuốn Tin Mừng.

Đức Thánh Cha Phanxicô rửa chân cho những người di cư và tị nạn trong Thánh lễ Thứ Năm Tuần Thánh 24 tháng 3 năm 2016. | L’Osservatore Romano.

Thứ hai, người nói cần hiểu được hình tượng mình dùng để hợp với nội dung truyền tải. Hình tượng, đồ dùng hoặc biểu tượng, nhân vật, luôn có trong cuộc sống của chúng ta. Có thể nói đó là văn hóa. Chỉ khi hiểu được văn hóa, Đức Giáo Hoàng mới có thể khéo léo đưa nội dung vào để đến được với người nghe một cách gần gũi và hấp dẫn. Từ hai điểm này, chúng ta thử lượt lại chuyến tông du gần đây nhất của Đức Giáo Hoàng Phanxicô đến Hungary (từ 28 đến 30 tháng 04 năm 2023).

Ngôn ngữ của văn hóa

Khi gặp giới lãnh đạo dân sự Hungary, Đức Giáo Hoàng đã đi trực tiếp vào văn hóa của người Hungary với lời mở đầu như sau: “Tôi muốn chia sẻ một số ý tưởng, lấy gợi ý từ Budapest như một thành phố của lịch sử, thành phố của những cây cầu và thành phố của các vị thánh.”[3] Dĩ nhiên là người dân tự hào khi vị Đại Diện của Chúa Giêsu ở trần gian đang tôn vinh vẻ đẹp của truyền thống văn hóa nước mình. Điều này hoàn toàn đúng và ai cũng cảm nhận được. Từ sự vĩ đại của lịch sử này, Đức Giáo Hoàng liền mời gọi giới lãnh đạo (và mọi người dân) tiếp tục gìn giữ truyền thống văn hóa này. Với gợi hứng này, Đức Thánh Cha mời gọi người ta tiếp tục xây dựng hòa bình, vì hòa bình như là nội dung của chuyến tông du lần này, và cũng là nội hàm của khẩu hiệu lần này: “Chúa Kitô là tương lai của chúng ta – Krisztus a jövőnk”.

Để diễn tả rõ ý hướng trên, Đức Giáo Hoàng liền dùng hình ảnh của những cây cầu trên dòng sông Danube, nối kết hai bờ Buda và Pest. Những cây cầu không chỉ là biểu tượng văn hóa, nhưng trong trường hợp này, Đức Giáo Hoàng đề cao tinh thần hợp tác và dựng xây, hơn là chia rẽ và ngăn cách: “Chúng ta tin rằng văn hóa quốc gia của chúng ta là một đóng góp phong phú cho sự đa dạng của sự thống nhất châu Âu.”[4] Với lòng tự hào có sẵn nơi người dân, Đức Giáo Hoàng mời gọi họ là những “người xây cầu”. Một biểu tượng, một gợi hứng có thể áp dụng ở mọi khía cạch của xã hội và giáo hội tại Hungary lúc này.

Văn hóa của Hungary có thể nói là văn hóa Kitô giáo hơn 1000 năm với vị thánh lập quốc gia Công giáo là thánh Stephanô. Bất cứ người dân Hungary nào cũng tôn kính Thánh Stêphanô. Từ điểm này, Đức Giáo Hoàng đã hướng người nghe đến tinh thần phục vụ yêu thương khi trích dẫn lời của thánh nhân: “Thực hành yêu thương dẫn đến hạnh phúc tột đỉnh”. Thánh nhân nói thêm: “Hãy dịu dàng, để bạn không bao giờ chống lại công lý”. Ngoài ra, Đức Thánh Cha cũng nhắc nhiều đến những vị thánh sau này, hoặc những chứng nhân cho đức tin[5]. Mục đích của Ngài là khơi lên trong lòng người nghe một luồng cảm hứng viết tiếp trang sử thánh của dân tộc mình.

Ngôn ngữ của người mục tử

Khi nhắn nhủ với giới lãnh đạo Giáo hội, Đức Giáo Hoàng mời gọi các mục tử giới thiệu: “Khuôn mặt của Thiên Chúa” cho người dân. Thiên Chúa là tình yêu, nên các mục tử: “Cố gắng đừng cứng nhắc, nhưng hãy có những cái nhìn và lối tiếp cận nhân từ và trắc ẩn.” Đây là ngôn ngữ của con tim, của tình yêu. Sau đó Đức Thánh Cha đưa ra mẫu gương của người mục tử từng sống trên mảnh đất Hungary: Chân phước János – một cái nhìn thương xót, một trái tim nhân ái, luôn tha thứ, luôn giúp đỡ để bắt đầu lại, đón nhận và không phán xét, khuyến khích và không chỉ trích, phục vụ và không đàm tiếu. Hoặc linh đạo mục vụ của Đức Hồng Y Mindszenty, người đã tin vào sức mạnh của cầu nguyện, đến mức ngày nay, gần giống như một câu nói phổ biến, vẫn được lặp lại ở Hungary: “Nếu có một triệu người Hungary cầu nguyện, tôi sẽ không sợ tương lai”.

Đức Giêsu là tương lai của chúng ta cũng được Đức Thánh Cha dùng hình ảnh khác trong thánh lễ bế mạc: mục tử nhân lành và cửa chiên. Ngài mời gọi hãy luôn mở cửa để chiên ra vào. Mục tư chỉ nên giống Chúa Giêsu khi và chỉ khi cánh cửa luôn rộng mở, nhất là đối với người nghèo, người tị nạn và nhưng thành phần bị bỏ rơi. Mục tử càng không phải là kẻ trộm kẻ cướp (x. Ga 10,8), nhưng là người chăm sóc đoàn chiên, và dẫn chiên vào đồng cỏ xanh tươi. Với tinh thần này, Đức Giáo hoàng chúc cho cuộc sống của chúng ta, gia đình của chúng ta, các cộng đoàn Kitô hữu của chúng ta và toàn thể đất nước Hungary bừng sáng một sức sống mới!

Thật thú vị khi Đức Giáo hoàng nhắn với những mục tử về tương lai của Giáo hội khi ơn gọi giảm sút: “Trước hết là trong cầu nguyện, bởi vì câu trả lời đến từ Chúa chứ không phải từ thế giới, từ nhà tạm chứ không phải từ máy tính. Và rồi trong niềm say mê mục vụ ơn gọi, với sự nhiệt thành, tìm cách trao ban cho người trẻ niềm say mê bước theo Chúa Giêsu ngay cả trong sự thánh hiến đặc biệt.”

Ngôn ngữ của người trẻ

Là người truyền thông, điều quan trọng nhất có lẽ cần nhận ra đối tượng mình đang gặp gỡ. Đức Giáo Hoàng dĩ nhiên không quên điều này. Khi gặp gỡ các bạn trẻ, ngài đã trở nên một người trẻ. Ngài dùng ngôn ngữ hợp thời với giới trẻ. Chẳng hạn ngài lặp lại vài lần với người trẻ rằng: chúng ta không phải là những cái máy! Bởi nhiều lúc người trẻ cảm thấy như mình “hết xăng dầu, hết năng lượng”. Khi không biết làm gì cũng là lúc từ bỏ ước mơ, dậm chân tại chỗ. Trong tình cảnh này, Đức Giáo Hoàng chỉ cho các bạn trẻ một mảnh đất màu mỡ để nạp năng lượng, xây dựng ước mơ, tương lai: Thinh lặng. Đây là chìa khóa để các bạn trẻ khám phá chính mình và nối kết được với Thiên Chúa. Ở điểm này, Đức Giáo Hoàng nói rất lớn tiếng và hướng mắt về các bạn trẻ: “Thinh lặng không phải để ngồi dán mắt vào điện thoại di động hoặc trên mạng xã hội. Không, xin đừng! Cuộc sống là thật chứ không phải ảo. Nó không diễn ra trên màn hình, mà là trên thế giới! Xin đừng ảo hoá cuộc sống!”[8] Sau câu nói này là một trang pháo tay tán thành từ mấy ngàn bạn trẻ tham dự ngày hôm đó. Tán thành không chỉ vì sứ điệp rất rõ ràng, nhưng thật gần gũi và đánh thức tâm hồn của rất nhiều người trẻ.

Sau cùng, Đức Giáo hoàng nhắc lại kỷ niệm ngài gặp gỡ người dân vào dịp đại hội Thánh Thể Thế giới năm 2020. Lần đó ngài đã giảng về câu chuyện Tin mừng Năm chiếc bánh và hai con cá. Lần này Đức Giáo hoàng cũng nhắc lại cho các bạn trẻ, nhưng với một khía cạnh khác. Trung tâm của câu chuyện nằm ở một người có năm chiếc bánh và hai con cá, một người trẻ. Đức Giáo Hoàng hỏi các bạn trẻ có dám đưa bánh và cá cho Chúa Giêsu làm phép lạ không? Với câu hỏi hình tượng này, chắc nhiều bạn trẻ cũng trả lời giống như các môn đệ là những “nhân viên kế toán”: “Sáu tháng lương cũng không đủ mua bánh cho mỗi người một tí.” (Ga 6,7). Ngài kết thúc: “Mỗi người chúng ta, những thứ ít ỏi chúng ta có, cả tội lỗi của chúng ta, là đủ với Chúa Giêsu. Và chúng ta phải làm gì? Hãy đặt chúng trong bàn tay Chúa Giêsu: thế là đủ rồi.”

Tạm kết

Rất tiếc là chúng ta không thể liệt kê hết những cách dùng hình ảnh hoặc ẩn dụ của Đức Thánh Cha trong chuyến tông du này. Tuy nhiên, nếu có giờ quý vị có thể đọc lại và nhận ra thủ bút hoặc cách thông truyền của Đức Giáo Hoàng đáng để chúng ta học hỏi. Đừng quên những bài huấn từ này sẽ mãi là hoa trái, cụ thể đối với người Hungary. Chúng thực sự là kim chỉ nam, nên nguồn gợi hướng cho đường hướng chính trị, nhất là cách hướng con thuyền của giáo hội Hungary đi đúng hướng, theo như lòng Chúa ước mong.

Tạ ơn Chúa vì chúng ta luôn có những vị Giáo Hoàng thật tuyệt vời. Chúng ta tiếp tục cầu nguyện cho Giáo Hoàng Phanxicô. Với tình yêu và ân sủng Chúa, ngài có thể hướng dẫn, truyền tải đến mỗi người những thông điệp yêu thương, sứ điệp Tin Mừng vốn rất gần gũi với con người.

Lm. Giuse Phạm Đình Ngọc SJ